Yunus Nadi Şiir Ödülü (2000)

Sennur Sezer

KİRLENMİŞ KÂĞITLAR

Şiir

DOĞA BASIN YAYIN

Dağıtım Ticaret Limited Şirketi

Tarlabaşı Blv. Kamerhatun Mah. Alhatun Sk. No: 25 Beyoğlu / İstanbul

T: 0212 255 25 46 F: 0212 255 25 87

www.evrenselbasim.com - info@evrenselbasim.com

Evrensel Basım Yayın 375

© Evrensel Basım Yayın 2009

Genel Kapak Tasarım: Savaş Çekiç

Epub Tasarım: Papersense Stüdyoları

Kapak Uygulama: Devrim Koçlan

Kapak Görseli: Özcan Yaman

Birinci Basım Mayıs 2009 - İkinci Basım Temmuz 2013 • İstanbul

Yunus Nadi Şiir Ödülü (2000)

KİRLENMİŞ KÂĞITLAR

EKSİK ŞİİR

Eksik sözcüklerle yazılıyor şiir. Testilerden su yerine gül

damlıyor. Susuz kalmış gül. Dağılıp uçuşmayı beceremiyor.

Eksik duygularla yazılıyor şiir. Gövdesine sığmayıp çatlayan

cam bardaklar. Ufalanan ekmek. Gövdeni bir yabancı gibi

sevebileceğini bilmek... Yok sayılan duygular. En yasak

aranıyor. Çelik telleri ölümün engelliyor.

Eksik sözcüklerle yazılıyor şiir. Eksik duygularla. Göğü

tanımadan ağlamayı tanıyan ve ağlaması yasaklanan

kadınlar, sevişmeyi bir bardak su sananlarla yan yana.

Topraktan fışkıran yeşilin morumsu ucu adlandırılmadan.

Oğlunun sarhoş ve âşık uyandığını gören bir kadının

şaşkınlığıyla. Ana ve kadın nasıl ayrılır birbirinden

bilmeden.

Sözcüklerin tınısı yok. Hışırdamıyor. Karşılıksız ve kalp.

Yüreğim kıskanacağım şiirler istiyor.

TORUNUM

Torunum bir mavi çizgi, ak kâğıt üstünde. Torunum, bir

küçük karaltı ekranda kıpır kıpır. “Tahliye edin, kazıyın,

yokedin.” İki dudağınız arasında geleceği.

Burda ya da Bosna’da, belki Üsküp, belki Kosova... Bir

çekirdek yalnız, canıma yakın, bir mavi çizgi. Sizindir

deseler tanır mısınız? Bir benek şimdilik.

Yarın kimbilir Deccal mı? Mesih mi?

Eliniz yüreğinizde “İyi bir tüketici mi?”

“Çıkar mı sesi?” “Asi mi? Anarşist mi?”

Siz böyle düşündükçe, ekranda korkak bir çizgi,

bir gölge... Şimdi var... şimdi var...

Yok mu şimdi, burada, Beyrut’ta, Kudüs’te, Köln’de...

Benim mi? Torunum mu? Geleceğim mi?

NOTLAR

I

Tıkanıp kalıyorum

bilmem neden

bir bedenin ayrıntılarına düşen

gölgeyi ve ışığı izlerken.

Okurken şairleri.

Aşkın, ilişkinin, sevişmenin ve birleşmenin

birbiriyle bitişip kesişen çizgileri

sözcüklerden kayıyor

ve neşter

daha derine dalıyor usanmadan.

Günümüzün özeti: Kan

şiddet, öfke ve yaşlılarla çocukların boş tasları

tankların, kurşunların, kafataslarının parıltısı.

Gece elbiselerinin pıhtılaşan pulları.

Dize uçları

yalnız özel korkuları deşiyor

eşsiz kuruntuları

büyütüyor mikroskobun altında

“insan yalnızdır”ın incisini

sonra sırasıyla

yaldızlanıyor “kendiyle başbaşalık”

“yaradanla hesaplaşmak” ışıtılıyor.

Damıtılmış bir güç

yazı

gülün yapraklarına sığınıyor.

Tıkanıyorum.

II

Yorulmaz iğnesiyle şiirin

bilinen bir çiçeği işliyorlar hayata

Bülbüle vurgun, kokusu satılmış bir çiçek

pençeleri doygun kana

Islak dudaklar gibi yosma

düşler üretiyor

renk değiştiriyor boyna.

Anmam adını artık

halk kızlarına ad olmuş o çiçeğin

İstemem kokusunu bir daha

yangınlara karıştı yağı

maske oldu yalana.

Bilinir nergisin uykuya benzemezliği

denizin gözyaşına

Ezberlenir inanılmadan

ozanların hatırına.

Yağmalanmamış bir sözcük gerekli

seçkinliği güzelliği yansıtmaya

Yoncalar gibi bitek bir sözcük

simge olsun

öldürülen dostlarıma.

III

Ferhad’ı bırak

külüngü düşün, balyozu, murçu

Ve taşın ağrısını

demir değdiğinde

dağa

Demirin sancısını da

anımsa.

Ya Ferhad’ın yüreği

Issızlıkta

bir deniz gibi

gümbürdedikçe

düşünüp dalgaların yanyanalığını

Nasıl sızlar

yalnızlıkla.

IV

Birbirini açıklar mı sözcükler

Yoksa ışıltısını mı yansıtır

anlattığının

Bir sözcük verin bana

sıcaklığını taşısın kanın

soğuyup pıhtılaşsın

silinmesin

anımsatsın.

Birbirini mi tamamlar şiirler

dize dize

yasak bir tarih mi çözülür

eklendikçe.

Sözcüklerin sahibi mi çobanı mı

ozanlar

yolunu şaşırmış bir ses için

uyumazlar.

V

- Ayçe İdil Erkmen’e -

Bir ırmak adını taşıyan kız

zonklayan o yıldızla

ufkun ucunda

soruyor bana:

- Uyumadın mı daha!

Batıyor kirpiklerim

kapandıkça

ışıklar bir bir

yüreğimin sesi kulaklarımda

- Uyumadın mı daha!

Bir dize borçluyum

tek bir dize

temmuz sıcağına

karşı koyanlara

ölümün serinliğiyle:

Tek silahıydı hayatı

yaşamak için silahını fırlattı.

Bir yıldız zonkluyor hâlâ

adı ırmak bir kızın anısıyla.

VI

Birden bütün ışıklarını yakmış bir gemi gibi

geçen nedir karanlığın içinden

nedir yüreğimdeki?

Deniz dolacak içeri sanki

perdeyi çeksem

ya da çiçekli bir dal vuracak cama

ne var ki?

VII

Dün Bedesten’de geri alınmaz şeyler sattım

Mardinli bir ustaya

Çırağına gizemli bir dille sesleniyordu

Belki Süryanice

Bir bakışla ölçtü değerini

gençliğimin:

ilk armağanı evliliğimin, verdiğim ilk armağan

ve ilk çocuğumun doğduğu gün...

Üç kadife kutu.

Bir elmas iğne, bir çift koldüğmesi,

boş altın bir çerçeve...

Annemin elleri, kocamın elimle nemlenen gömleği

Ve kundağı kızımın...

Altı kâğıt para karşılığı

tezgâhın üzerinde kaldı.

Yüzümün kızarması, sinsi bir başağrısı

ve borcumun yarısını ödeyecek parayla

çıktım.

Boğazımda ısmarlanmış çay burukluğu

“Artık bunları yapmıyorlar” övgüsü ustanın

Ve utancı anıları satmanın...

Çarşı, bedesten, karanlık hanlar

bir gözyaşına dönüşecek

küçük takılar...

Dün Bedesten’de arkadaşsızlığı sattım.

VIII

Ey ekmeğin katığını ucuzlatan

Akşam pazarları

Patlak biberler ezik domatesler

Ve eski büyük otellerin

Ucuza iyi müzik dinlenen

Akşam çayları

Aynalı salonlar

İkinize de konuk oldum

Sarkarak eteğimden yoksulluğum.

İnce bir küf kokusu

Sardığında tarhanayı

Yanmış yağ ve nanenin soyluluğuna sığındım

Ve bahşiş bekleyen ellerine

Garsonların

Utangaç gülücükler bıraktım.

Ey ekmeğine uygun katık seçen

Ellerim

Hünerinizi çil bastı

Aynalar yabancılıyor yansıttığını

Yoksulluğumdan hiç utanamadım.

IX

Şaşma kendini tanımadığın bir sokakta bulduğunda

Ya çocukluğundur aradığın

Ya eski bir sevgili

Özlediğin yaşam belki

Yürek kaç yılda unutur anımsamayı?

İşe yetişmek telaşıyla giydiğin hırka

Ayağına geçirdiğin çorap

Güldürdüğünde çevrendekileri utanma

Bir ilkgün anısı vardır kokularında

Kaç yılda cayar yürek anımsamaktan kaç yılda?

Alıp götürdüğünde düşler gençliğine

Ağlama

Yol arkadaşının yitip giden görüntüsüne

Yorulmaz mı yürek yeniden başlamaktan?

Öfkenin özlemin isteğin dindiği günler

Hiç yaşamamış gibi olmak

Uzak sana

İnanma

Yürek öğrenir mi bağışlamayı

Kaç yılda unutur anımsamayı?

KÖYÜNÜ BIRAKANIN AĞIDI

Gördüm

Bilirim

Gülümser cefayla ölenler

Yüktür cesetleri cellatlarına

Ve sevdiklerinden uzak

Mezarsız gömülenler

Gözleri yarı örtük

Güneşle dönerler

Kır lalelerine

Vay bana!

Sevdiklerim mezarsız

Mezarlarım ıssızdır!

Bilirim

Süsüdür saçı kadının

Uzatılır

Sevdaya, duvağa ve kefene

Örtmez aklı

Kestim örgülerimi gömdüm

Bahçeme

Duvağımın ve sevdamın

Kalsın izi

Kefenim kimbilir nerde

Değer toprağa

Ah!

Sesim bana düşman

Uykum yabandır.

BEKLEYEN KADININ TÜRKÜSÜ

Örtmesin yüzümü hüzünle kaygı

Aynaları kitledim

Sildim umarsızlığı

Isıtır aşk düşlerini toy gövdeler

Aşkı bilen korur eldeğmemişliği

Çıplaklığımı kitledim geceleri

Ve kitlenmiş ne varsa

Salıverdim

Erişsin düşüncelerim düşüncelerine

Tadayım yaşadıklarını

Girmesin aramıza paylaşmadıklarımız

Düşlerde bile

Yastığının yüzünü değiştirmedim

Gömleğin ütülü

Arıttım neye değdiyse siren sesleri

Sevincin adı beklemek

Bilmek yaşadığını

Gençliğim dönüşüne ertelendi

Yüzünü örtmesin kaygı

BAŞKALARININ ESKİLERİNİ
GİYENİN ŞARKISI

Satın alınmış düşleri, bıkıp fırlattığınızda

Ardınıza bakmayın

Oradayım.

Ayışığında bir öpüşme düşü,

Eskitilmiş bir kadife bluz, sim işlemeli

Ve yenilenen balayı, dantel askılı

Yaramaz işime... ben üşüyorum.

Sıcacık bir şey gereken

Düşlerime.

Yarım bırakılmış çorba,

Geri çevrilmiş biftek ve “ihanet” yabancı bana

İnce topukları yaz takunyalarınızın

Bana kalın, yıkanmaya dayanıklı

Akrabalar kadar tanıdık bir şey gerek

Rengi de, rengi de olmalı elbet

Yıpranmışlığımı örten.

Dokunduğumda çocukluğumu düşündüren

Gençliğim gibi sırrı açıklanmaz

Kumaşlar satılmaz çarşılarınızda.

Ağrılarıma göre tasarlanmadı giysilerinizin boyu.

Bir korkuyu tanırsınız yalnız

Yaşlanmak ve bırakılmak.

Bende çeşidi var,

Ama bitişmiyor sizinkilerle,

Sevgiden doğuyor çoğu.

Paramın yettiği bu tezgâhta

Satılan eskileriniz

Ellerim değdikçe soluk alıyor

Eskiyen siz misiniz?

DÜŞLER

I

Neşeyle çınladı

Telefon

Çınladı boşluk

Evin ıssızlığı

Telefon

Meraklı

Kaygılı

Haykırdı

Haykırdı

Sustu

Kenarda kıvrılıp kalmış yatak

Yorgan kapsız

Yastık kaymış

El izleriyle lekeli perde

İpliklenmiş geceyi sızdırıyor

Ters dönmüş tek bir terlik

Duvar dibinde

Yarı karanlıkta

Çalıyor telefon

Uyandırmak ister gibi

Telaşla

Yeniden

Sesleniyor

Hıçkırıyor

Hıçkırıyor

II

Yağmur

Neden çölü düşündürüyor

Ve nedir ayıran

Kumsalı çölden

Hayaller

Dört dönüyor

Kuruyan gözyaşlarıyla

Geceleri

Denize ulaşamamış

Bir ayak izi

Belki

Islanan şimdi

Kıyıda

Uzakta

Çölde

Dağılıyor ölü çocuğun

Kirpiği

Yağmur

Çölü andırıyor

Sıkıntıyla

III

Süzülüp dolandı martının çığlığı

“Battı... Şehir battı... battı...”

Son açan dalın ucunda

Ayva çiçeği utandı

“Ağırlığı...”

Asfalt köpürdü ayaklar altında

Dalgalandı

Duruldu

“Battı... battı...”

Dolanıp duruyordu

Ufukta

Martı

DÜŞLER VE KANATLAR

Bir yanardağ ağzı belki

Belki cehennem

Serçeciklere ne çok benzeyen

Binlerce kuştan bir bulut

Aynı anda doğup

Ateş bir yumurtadan

Çırpınarak aynı anda

Boğuluyorlar buharda

Gözyaşları gibi tüyleri

Islak

Bundan mı yükseltemiyor onları

Kanatları

Yoksa hiç

Hiç kanatları olmadı mı

Bir yanardağ ağzı

Ve ateş bir yumurtayı çatlatan

Kuşlar

Bırakın

Uçsunlar.

DÜŞLER VE KAYGILAR

Düşüp ölmekten korkmuyorum

Yalnız... çoraplarım...

Durmadan kalabalığa giriyorum

Bayram önceleri, büyük mağazalara

Yürüyen merdivenler, ışıklar

Kıpır kıpır bir şey havada

Beni de kapıp götürsün istiyorum

Üstüme yoksulluk siniyor

Durmadan kalabalığa giriyorum

Akşam dolaşmalarına büyük alanın

Küçük köpekler, tavşan yavruları

Ve karşılıksız aşk gibi bir şey

Sepetlerde, yol kenarlarında

Üstüme çaresizlik siniyor

Kan bulaşıyor elimi neye atsam

“Adres sormayın lütfen” diyor sanki

Issız bir kalabalık yollarda

Şehir erken kapanıyor

Düşüp ölmekten korkmuyorum

Alışveriş sepetleri, kredi kartları

Paketlerin kurdeleleri üstüme yürüyor

Kasalar çınlıyor, fişler kesiliyor

Şıngırdayan bozuk paralar

“Yanlış numara” gibi homurdanıyor

Düşüp ölmek bir şey değil

Çoraplarım...

HERGELE ŞİİRLER

I

Sen ki övünürsün kadınlara egemenliğinle

Söyle

Nedir eldeğmemişlik ve ne zaman biter

Ve neden daha kolay bir fahişeyi şaşırtmak

Yaşlı bir bakireyi hoşnut etmekten

Söyle

Nasıl altedilir eldeğmemişlik

O ulaşılmaz noktada

Yeniden yeniden ürerken

Sen ki övünürsün

Gövden ve sertliğinle

Bir bulutu ele geçirdin mi

Ve gökkuşağını doladın mı beline...

Söyle

Bir kızı nasıl ayırırsın bir anadan

Göğüslerine dokunmadan

Gövdenden kurtulmaktır sevişmek

Düşlerinden sıyrılmak

Yeni bir etle kuşanmak yaşamayı

Ellerini kamaştırır etin

Eğilirsin

Ve bezgin boşalırsın yatağına

Kendine kapalı ırmak

Sen ki övünürsün kadınlara egemenliğinle

Usanmadın mı sarılmaktan gölgene

Söyle.

II

Yanılıyorsunuz sayın şair yanılıyorsunuz

Sözkonusu kadınlar olduğunda

Diyelim çok seviyorsunuz, seviliyorsunuz

Sevdalısınız hatta

Yine de tanımıyorsunuz sevdalınızı

— Sizin bildiğiniz bir içbaygınlığı

Sevda değil... diyebilirim de

Neyse...—

Bilmiyorsunuz çünkü

Nedir ormanla benzeştiren

Ve ayıran bir kadını

Haklısınız

Adımlayıp yıllar yılı bir sokağı

Taşlarını bilmemek olası

Ama bir kadın

Nasıl çağrıştırır sokakları

Yaklaştıkça uzaklaşan

O koku, renk

Ve gökyüzünü yitirmiş gibi

Başdönmesi

Girdikçe içine, daldıkça, derinleştikçe

Ya da kendine çektikçe

Aldığını kendi kılan

Orman nasıl ayrılır bir kadından

Severken öldürmek kuşkusu

Ye anasını kıskanmak tüm dünyadan

Yüreğinize çarpan

Ah bir kadından doğmasaydınız keşke...

Söyleyin nasıl ayırırsınız bir taşı öteki çakıldan?

YENİ BREMEN MIZIKACILARI

Islak asfaltı ışıldatan sokak lambaları

Neden uzak bir şehri düşündürür

Kışın ve dil bilmezliğin ağırlaştırdığı

Gotik şehirler

Ve geceyarıları iyice daralan

Otel odaları

Tokat gibi şaklayan bir dil

Yüz bin çeşit mal

Ve yabanlığı yüze vuran bayram ışıkları

–Çok uzakta mıyım yurdumdan

Düşsem biri kaldırır mı

Yoksa önce hüviyet mi sorar–

Alnında soğuk damlalar

Ve avucunda ıslanan adres kâğıdı

Tanıdık bir sözcük arayarak dükkân levhalarında

Yürü yabancılığın sezilmesin

Oturma iznin vizen korumaz seni

Doğduğun şehirdesin

KİMLİĞİ SİLİNMİŞ

Doğduğu kent, damgalı avcunda. Acı biber ve kan.

Düğün, bayram ve kefen aynı tatta: Kına...

Öyle çok ağlamış ki, yürümüş göz diplerinden

saç uçlarına...

Avcunda damgalı; işi, uğraştığı. Demir, kömür, çakıl,

halı... Değmeye gör, tanı. Rüzgârda hışırtılı,

körpe asma yaprağı.

Öyle çok yorgun ki, kanar da korumaz nasır...

Adı avcunda damgalı. Okunsun diye büyük şehirlerde

uzanır. Silinmiş doğduğu kent, yitmiş işi. Uzanır

utansın diye gökdelen, tapınak, cadde. Sığıntı mıdır?

Öyle çok itilmiş ki, havalanır kuşlar gibi...

Yüzüne çarpmaz mıdır?

KİRLENMİŞ KÂĞITLAR

I

Bilir misin bekleme salonlarını küçük istasyonların?

Akşam saatleri, uzak İstanbul’a, Ankara’ya, Dünya’ya

birden iner karanlık. Ve üstüne sinmiş is kokusuyla

hep geç kalırsın artık.

Uykusunu alamamış beden, acımış yağ ve tanımadığın

bir koku ortalıkta. Belli ki çoktan geçip gitmiş posta.

Ve ışık ışık geçen hızlı tren durmaz bu aralıkta. Geç geldin.

Bir söylentiyle büyütülür herkes: “Gündönümü

şenliklerinin ateşleri sönmeden geri döner zemheri.

Tipiye karışır erkenci çağla, çiğdem... Savrulur erik

çiçekleri.” Boy atamayan ahlat yineler: “Geri döner

zemheri...” Ve tadını kalın kabuklar ardına saklar...

Kadınlar, ki yoklukları fark edilir olsa olsa. Kadınlar,

bir yazma, bir renk, bir devinim... Karıncalar kadar

olağan... Payları karıncalar kadar hayatta. Göçerler,

trenleri tanımadan. Selvisiz ve söğütsüz bir ıssızda,

katar katar hece taşları.

Bekleme salonları. Ucuz tütün, mektup torbası ve bir

öykü: cılız ışığıyla. Susuz ve ışıksız köylerin kapısı.

Dünyayı bir durak sayanlara, örnek: “Budur payına

düşen. Bekle...” Ve gökte gecikmiş bir turna katarı.

Bilir misin bekleme salonlarını?

II

Gül desem gocunur musun, her gördüğüm çiçeğe.

Her dikeni gül saysam... Böyle kıraçlar varmış,

dinledim: Gül diye adlandırılmış her rengi. Ve gül

kokarmış ortalık. Sonra sevdanın ulaşmadığı

kuytularda, karasevda olmuş her tanışıklık. Ah, dilini

anlamadığım kalabalık...

Suçludur erken açan ve erken geçen çiçek. Rüzgâra

sinen koku. Yaban diye adlandırılır utangaçlık.

Hırsızlık yasak ama yağma helal. Kirletilmiş düşler,

parçalanmış yürek... Gülün morardığında menekşe

sayıldığı... Gülün tanınmadığı gerçek...

Ah, sesime sağır yalnızlık...

Güzle ballanacak dikenleri tanı.

Dil buran meyvelerden sakın...

Ağuludur terle, kanla sulanmayan ürün.

Eldeğmemiş bahçe, görülmemiş düş hayretmez.

Ey adım uydurduğum koşu. Yorulmaz aşk.

Yetinmez aşkınlık.