Oğuz Tansel

MUTLULUK PEŞİNDE

Toplu Şiirler

Desenler: Nuri İyem, Metin Eloğlu

DOĞA BASIN YAYIN
Dağıtım Ticaret Limited Şirketi
Tarlabaşı Blv. Kamerhatun Mah. Alhatun Sk. No: 25 Beyoğlu / İstanbul
T: 0212 255 25 46 F: 0212 255 25 87
www.evrenselbasim.com - info@evrenselbasim.com

Evrensel Basım Yayın 288
Mutluluk Peşinde: Oğuz Tansel

Desenler: Nuri İyem-Metin Eloğlu
Genel Kapak Tasarım: Savaş Çekiç
Kapak Uygulama: Devrim Koçlan

Epub Tasarım: Papersense Tasarım Stüdyosu

© Evrensel Basım Yayın 2005

Birinci Basım Aralık 2005 - İkinci Basım Mayıs 2013 • İstanbul

ÜÇ KANATLI MASAL KUŞU

Adnan Binyazar

Bir kanadı halk, bir kanadı duygu, bir kanadı bilgelik, üç kanatlı bir masal kuşu gibi göçüp gitti demek ki Oğuz Tansel?.. Varlığı ile gövdesi de bu uyum içindeydi. Derinlere dalar, gövdesini alabildiğine saklamaya çalışır, kara gözlüklerinin ardında ışığı tükenmiş gözleriyle anlatırdı, anlatırdı... Herkesle öyle miydi bilemem, benim yanımda erincini duyumsatırcasına coşardı.

Yurtdışının gözü kör olsun! Türkiye’yi her düşündüğümde o bilge soluklu Oğuz Tansel de gelirdi gözlerimin önüne. Şimdi de geliyor, ama yokluğuyla, bir daha karşılaşma umudunu alıp götürmüş olarak... Her yıl, daha da azalmışlığınızı anlıyorsunuz. Bir de düş kırıklığınızı! On beş yıl önce bıraktıklarınızı o günkü gibi bulacağınızı sanıyorsunuz; ne garip, uzaklık, yaşlandırmıyor dostlarınızı; sonra değişmişliklerle, yokluklarla karşılaşıyorsunuz. Kızından babasının ölüm haberini alınca, Oğuz Tansel’in yokluğunu bu duygu yenilgisi içinde yaşadım.

Anlatılarındaki özgün arayış beğenisinden de etkilenerek “üç kanatlı bir masal kuşu”na benzettim Oğuz Tansel’i. Gerçekten öyledir; benzemezlikleriyle öne çıkmıştır, benzerlikleriyle değil. Halk bilgisiyle çağdaşlığı özümseyerek kendi bilgeliğini yaratmıştır. Özellikle şiirlerinde çok belirgindir bu. Yüreği o çimen yeşili halkçılıkla beslenirken, halkın gerçeklerini dile getirerek başlamıştır şiire. Yalnızca kendi halkımızın değil, öbür halkların sorunlarını da şiirine yansıtmıştır. Temelli olanla güncellik bağlantısını bu gerçeği vurgulayarak öne çıkarır. Yetiştiği yerlerdeki o olağanüstü doğa zenginliği şiirinin bezeği (beğenisi) olurken, o zenginlik içinde, çağdaşlığın dışına düşmüş insanın evrensel acısı onun yüreğini burkar. Şiirlerinde yapmak istediği, insanlığın, uygarlığın destanını yazmak olmuştur. Zaman zaman izlenimlerinden de anlaşıldığı gibi, yetiştiği kültürel ortam, masalların, söylencelerin, ağıtların yeşerdiği bir halklar bileşkesidir. Uzun soluklu şiirlere yönelmesinde bu birikimler de aranmalıdır.

Şiiri imge, gerçek ve ironi bütünleştirir. Oğuz Tansel bunu gerçekleştirmede anlatı geleneğinden ve doğa bilgisinden geniş ölçüde yararlanır. Ziya Osman Saba, Melih Cevdet Anday, Orhan Veli Kanık, Cahit Külebi gibi soy ozanları yorumladığını gösteren izler vardır şiirinde. Bu da, şiiri ana damarından yakalama yolunda gösterdiği emeğin sonucudur. İmge çabalarına düştüğünde doğada olanla yetinmesi, doğayı betimleyen ikilemelerden özellikle yararlanması ondaki şiirsel coşkunun bir sonucu sayılmalıdır.

İşte, “üç kanatlı” bu “masal kuşu”nun bir kanadı halk bilgisinden renk almıştır. Halk, yaşayıp geride bıraktıklarına duygu yoğunluğuyla yaklaşır. Ağıtlardaki uzun havalar, söylencelerdeki abartı, masallardaki düşlemler bu duygu yoğunluğuyla yaratımsal değer kazanıyor. Oğuz Tansel’in masala yönelmesi, kendini o duygu yoğunluğu içinde duyumsamasıyla açıklanabilir. Masal onun için anlatımsal bir beslenme kaynağı olmuştur. O ölçüde de, masal dili içinde bir duygu dili yaratarak, kendi masal düşlemini kurmuştur.

Bu “masal kuşu”nun kanatlarından biri de, çok eskilerden beslenip, anlatısal serüvene dönüşen bu duyguyla renklenir. Tansel masal anlatırken kendini anlatır gibidir. Onun masallarında, eskiyi duyumsadığınız oranda güncel olanın gerçeğini de yaşarsınız. Bu, düşlemlerinde de, anlatısal tutumunda da belirgindir. Masal, Tansel’in soluk aldığı bir anlatımsal dünyadır. İçtenliği, dürüstlüğü, erdemi, düşlerinde kurguladığı dünyayı orada bulur. Dikkat edilirse, kendi masalın etkisinde kalmaz da, masalı kendi dünyasına uydurmaya çalışır.

Gerçek bir Bektaşi gibi yaşayan Metin Eloğlu ile birlikte Bektaşi anlatılarına yönelmesi, Oğuz Tansel’in bilgelik boyutunu kavramamıza ortam hazırlar. Halk arasında yaygın olarak anlatılan Bektaşi nükteleri, Anadolu halkının bağnazlığa, mantıksızlığa, saçma sapan işlere başkaldırısıdır. Nükteler, genellikle inanca dayalı çelişkileri vurgular. Çelişkileri mantıkla, bilgelikle gösterir. Bektaşilik, Anadolu bilgeliğidir. Oğuz Tansel, “Satmadı özgürlüğü tok parasız/Patlardı haksıza, öfke yoldaşı/Kalamaz dargın, koşardı barışığa/Kuşlayamaz usunda küsü gayrı./Dostluğu çıkarsız insancıl sevecen/Boyalarda, şiirde güzellemeci” diye anlattığı arkadaşı Metin Eloğlu ile birlikte bu bilgeliğe sahip çıkmıştır.

Bektaşiliği, İslam’ı donmuş kalıplar içinde kabul ettirmeye çalışanlara karşı bir bilgi savaşı olarak yorumlamak gerekir. Savaştan uzak, kendilerini bilgi’yle var etmek isteyen kesimler, güçlerini kafalarından alırlar. Bu yönden Bektaşilik, Anadolu’ya düşünmeyi, erdemi, insancalığı getirmiş bir çağ akışıdır. Metin Eloğlu’nun tepkici şiiriyle Oğuz Tansel’in bilgici humoru arasındaki bağlantı, onları Bektaşi nükteleri üzerinde çalışmaya yöneltmiş olmalıdır. Anlatısal serüven içinde gelişen Bektaşiliğin hoşgörüsü, Anadolu insanına özgü bilgi kaynaklarının temelidir. Şu çok iyi bilinmelidir: Bektaşiliğin kökeni Arap kültüründen değil, Anadolu kültüründen beslenir. Onun için, Oğuz Tansel’in ancak bu halk, duygu, bilgelik bileşkesi boylamında ele alınması gerektiğini bir kez daha vurgulamak yerinde olacaktır. Tansel, törenlerle beslenen bu bilgi postuna bir Bektaşi dedesi erdemiyle oturmuşur.

Bu yazı ilk olarak 1996 yılında Oğuz Tansel anısına hazırlanan Üç Kanatlı Masal Kuşu adlı kitapta (hazırlayan Metin Turan, Ürün Yayınları, 1996, Ankara) yayınlanmıştır.

SARIKIZ YOLUNDA

Oğuz Tansel

Düş mü gerçek mi pek ayırt edemiyorum. Ağrı Dağı’nda mı, Uludağ’da mı, İda Dağı’nda mı gördüm kesinleştiremiyorum. Ortalık günlük güneşlikti, dağın tepesine yakın bir düzlükte, orman ala sabah boyasına büründü. Ulu, görkemli bir çınar, gökyüzü katlarında bulutlarla sarmaş dolaştı. Bir köyü gölgeleyecek genişlikteki dalları, yaprakları arasında, türlü, boyalı kuşların ötüşmesi, çamları, gürgenleri ürpertip dağı kökünden sallıyordu.

Bu kındamlı görünümün büyüsü, beynimde korkulu, sevecen çiçeklenmeye durmak yolundaydı. Tanyeri ağarmaya başladı; varlıklar seçilir oldu. O anda, bir su çağıltısı kulaklarımı okşayıp içime döküldü. Uyanır gibi oldum. Çınarın altında, önce üç, sonra yedi, ardından kırk, daha sonra bin ışık gözesi yalbırdayıverdi. Çınarın çevresinde, altında büngüldeyen sular, tanyeri boyalarıyla yarışırcasına, binbir boya ışıklana ışıklana akıyor, kızıl bir göl oluyordu. Gözelerden aralıksız boyalı tomurcuklar halkalanıp kındamlı bir oluşum, devingen bir değişim çınarı ateş içinde halay çeken periler dünyasına çevirmişti.

Bu ışıklı gölcüğün suyu her an değişiyordu. Kırmızının, mavinin, turuncunun açığı, koyusu sayılamayacak denli çoktu. Dağ köylülerinin anlattıklarına bakılırsa bengisu bu gözelerden biriymiş ya, her an yerleri, boyaları değiştiği için, ölümsüzlük suyunu bulup içmek olasızmış. Bir yaşam boyu, bengisuyu bulmayı kendine dert edinen nicelerinin umudu boşa çıkmış. Çünkü, yılın hangi ayında, günün hangi saatında bulunup içileceğini Güvercinler Ecesi söylememiş kimselere.

İğne atsan yere düşmez bir insan kalabalığı içinde kaldım. Göz göz bakışlar ortasından kırk güvercin havalandı, gökyüzünü bulutça dalgalandırdılar. Süzülüp ulu çınarın çevresinde yedi kez döndüler. Kanat seslerinin şıvşıvları ormanı üğreledi. Güvercinler ışık gölün kıyısına konup sıralandılar; hep birden silkelenip kırk tane, dünya güzeli kız oldular, dalıverdiler binbir boyalı suya. Arkaya kalanı, en alımlısı eceleriymiş. Bunlar, ışıklı suları köpürtüp çiçeklendirirken yitiğini arayan çoban çıkageldi oraya.

Bir ara gözlerimi dağın ışıklı doruklarında gezdirdim. Ak güvercinler sudan çıkıp çil yavrularınca dağıldılar; üçer, beşer dağın ışıklı doruklarına kondular. Binbir boyalı ışık içindeki dağ, eriye eriye küçüldü, yüzü top çiçeklerle kaplı bir göl oldu.

SAVRULMAYI
BEKLEYEN
HARMAN

Desenler: Nuri İyem

I
adamlar

ADAMLAR

Adamlar; yolağzında çömelekalmış,

Alınları, elleri çizgi çizgi;

Zincirlenmiş gibi düşüncelerden

Kaygılar içinde yüzleri.

Yüreklerindeki ateşten habersiz,

Gözlerinde toprak özlemi,

Yıllar yılı çağlamış

Başı boş sularca elleri.

Adamlardan güneşi içinde bulan,

Dumandan sıyrılmış dağ gibi;

“Bize uyuşukluk yakışmaz” diye

Doğrulup gürleyiverdi.

“Yaşamak için geldik dünyaya,

Yaratabiliriz iyiyi, güzeli.”

Günlük güneşlik kesildi yol

Kararlı gözleri.

GÖLGELER

I

Gölgeler serin, gölgeler tatlı yazın;

Gölgeler gümüş kanatlı baharda.

Gölgeler dağ, gölgeler ova

Gün döner, gölgeler düşer toprağa.

Gölgeler toprak kokar çizgi çizgi,

Sarar yürekleri içten içe.

Gölgeler kum, gölgeler karınca dizi dizi,

Yaşamak özlemi gözyaşı gölgelerde.

GÖLGELER

II

Gölgeler zehirli, gölgeler ağzı ballı,

Gölgeler deste deste kuyruk, yağlı kara,

Gölgeler gerçek, gölgeler yalan dolan,

Gün iner, gölgeler keser yolları.

Gölgeler karardıkça karardı sular,

Dağ oldu gölgesi Alakaz’ın.

Gölgeler altın havanda su döver,

Gölgeler yığılır güneşe karşı.

HARP ÇOCUĞU

Devran değişti çocuğum!

Son savaşta oldu bu kötü işler:

Kiminin göğsü kabardı, kudurdu;

Çoğunun gözü doldu.

Devran değişti çocuğum!

Baba, batan bir gemide öldü;

Bir esir kampında kardeşleri,

Anasını zaten bilmiyordu.

Devran değişti çocuğum!

Ekmek kokulu sevgi nerde?

Masal dünyamız bu mu?

İki gözü iki çeşme.

KAVAK AĞACI

İlk ışık saygıyla selamlar dallarını,

Başın ufuklar ötesinde güler.

Rüzgârların dilinden yaprak yaprak anlarsın,

Üstünde sevgisi cıvıl cıvıl serçeler.

İnsanlara örnek duruşun,

Uzak diyarlardan selam getirir leylek,

Tavında toprak gibi gücün yeter yaza, kışa

Bizimkinden başka, aydın dünyan gerçek.

Yeryüzünün süsü, onuru

Işıl ışıl türkü söyler toprağa gölgen.

En temizi sevgilerin en arısı

Çalışanların hayatına yakın düşüncen.

Vücudun çelik gibi kavak ağacı

Seni kucaklamak gelir içimden.

Topraklarımda biriniz bin olsun,

Bütün iyi dilekler yürekten.

ÇOBAN İLE KIZI

-Geçen yıl ovada çobandım

Kara ekmek çürüttü özeğimi;

Bozkırın ateşi kavurdu,

Sesim neden çıkmaz bilmem!

Kışın ayazı vurdu beni.

-Babam, ağır hasta şaşırıp kaldık

Doktor açlıktan bulmuş dedi,

Yemeliymiş kuvvetli yemekler,

Ciğerleri yara olmuş,

Yokmuş hastanede yer.

Adam bir deri bir kemik harıl harıl

Toprak rengi yüzde yitmiş gözleri.

-Borçlarımı yazıver diyem

Unuturum kızım ola ki,

Oğlanım bir dönse askerden.

Yaklaşılır çobanlara ekmekle, tuzla

Gömleksiz çobanların kaderi.

-Bizi kime bıraktın baba.

AYAKLAR

Ayaklar toprakla yüz yüze,

Dalga dalga, özgürlüğün kökü, anası;

Ayaklar benzer susmuş denize.

İpini, kazığını yitirmiş dünya,

Geçse gökkuşağının altından;

Erinç yere inse, ayaklar gülse.

Bilir yolların sırrını ayaklar, yaprak yaprak

Dal dal çiçek, al kınalı;

Ayaklar, güzel, kaygılı yürek,

Yıldız yıldız ayaklar, yakın güneşe;

Bilinmez neden ölür gülerek.

Ayaklar yağmur, yağmurdaki tat,

Ayaklar kısaca hayat.

YÖRÜK KIZI

Çaresizlik, Göktepe’den yola vurmuş;

Korku gözlerinde gelir, yükü sırtında.

Saçları dağ, elleri kekik kokar;

Sakız satar, bulgurla, unla.

İki büklüm, yumula yumula yollarda;

Geç kalmış göçmen kuş misali.

Tavşan yüreklim, dualar boş,

Uzanmaz yere göklerin eli.

Yaylada aşk var ekmek yok.

Gözümde dağlar, aklımda Mayku.

Uuyy anam, bitip tükenmez çile

Korkarım, yol keser elin soysuzu.

Yörük kızı uyanık rüya görür:

“Kızlarpınarı”nın köpüklü suyu

Öpünce kanlı ayaklarını,

Akıp gider açlığı, yorgunluğu.

Esmerin elleri dermiş kök, kök,

-Bulgurla unla sakız var.

Dağlar, sabrınızı kırıverin,

Gürül gürül gücünüz çağlar.

ÇAKIL TAŞLARI

Işıl ışıl konuşur, kavaklar burda;

Salkım salkım gölgeler yatak, yorgan;

Mışıl mışıl koyunlar gibi uyuyan

Küme küme, dizi dizi çakıl taşları;

Yürekler acısı ortada kalışları.

Kirli seller törpüleyip yuvarlar;

Kışın soğuk soğuk sular,

Koparmış bir dağ yamacından.

Yazın güneş, kışın ayaz,

Rastgele değil yan yana gelişleri;

Yürekler acısı ortada kalışları.

Uzanmış kollarla ayak ayak,

Bak, doya doya, kara toprağa,

Göklerden ırak, gözlerden ırak.

II
saat on bir

SAAT ON BİR

Gece safalarınca yumulurum içime:

Başlar masal dünyalarının yolculuğu.

Ağaçların menevşe gölgesi pırıl pırıl

Bu saatte unuttum kötülükleri.

Umut yıldızları konar dizime.

Yaratılmış dünyaların en güzeli

Dirlik, düzenlik rüzgârları eser.

Aşk ve emekle yuğrulmuş harcı,

İnsanlar arınmış günahlarından

Arılar gibi çalışkan, biliyorlar sevmeyi.

Her varlıkla konuşabilirim bu anda,

Getirilir o büyüyle emrin yerine

İnsanlar limon çiçeği kokar burcu burcu,

Seven ve yaratan kişilere selam

Yitirmez ateşini dudaklarım bir daha.

MAYKU

Aylardan kiraz ayı

Gözlerime uyku girmez oldu.

Karanlıkların ürpermesi dolar içime

Yüreğime ateş düştü Mayku.

İğde dallarından altınlar yağar

Testisi omuzunda, belinde eli

Kırlangıçların sevinci eteklerinde

Sevince dağlar dillenmeli.

Burda taş olmuş gelinler kızlar

“Ayrılık var bir yandan”dudaklarında

Salla saçlarını öldür beni

Aklımı bıraktım sulara

Bahar sabahlarının tatlı yağmuru

Sendedir mânaların en güzeli

Ay akşamladı gözlerinde.

AYRILIK

Bir tren düdük çalarak gitti,

Bıçak bıçak poyraz esti dostlarım.

Ezildikçe ezen bir dağ içimde,

Güz sonu bahçesine döndü dört yanım

Salkım salkım, yumak yumak düşünce.

Salkım söğütlerin düşüncesi bende,

Acısı yüreğimde ayrı olmanın

Başımda kavak yelleri eser esmeye

“Saat on bir veya yarım”

Salkım salkım anı, yumak yumak düşünce.

Bilinmez bir yolculuğa çıkmalıyım

Kömür gözlü esmerim, karanfil saçlım;

Sen bir yana, dünya bir yana.

Yeni türküler söyleyecek dudaklar,

Dünya, kötü oldu bir defa daha.

Işıktan dolu dolu, bağlı gözlerim

Devrilmiş ağaç, kavrulmuş yaprak misali.

Bıçak bıçak poyraz eser dostlarım,

Elinden alınmış değneği,

Kalakaldım.

SALKIM SÖĞÜT

Ayrılıktan eğlim eğlim dalların,

Düşüncelere dalmışsın kapkara.

Başın yerde, gözlerini mi yitirdin?

Gölgen toprağa uzanmış, düşüncelerin suya.

Toprak adamına benzer duruşun,

Ağacım, bana da ver sabrından.

Yapraklarında taze ay ışığı,

Bezgin değilsin yaşamaktan.

İyi insanların düşünü azma.

İçli türküler söyleyerek geceleri.

Bu yoldan hırlı geçer, hırsız geçer,

Yalnız, can dayanmaz ayrılığa.

Büklüm büklüm dalların “dönen yerleri”

Tel tel nakış, kimseye deme.

İnsanın insan elinden çektiği,

Ağacım, dert oturdu yüreğime.

Beni, dalların bir hoş eder,

Bir sevgili yakınlığı sarar içimi.

Esmerim, boşver de gel,

Ekmek, su gibi özledim seni.

KARA YAZI

Yüreğimin ateşinde eridi mesafeler

Dalga dalga dağlardan birinde,

İç içe denizler seyrettim yeşilden

İçimde yılların eskitemediği cevher

“Ne karaymış alnımızın yazısı”

Bir ateş nehri geçer içimden.

Bu mayada ayrılık ateşi çağlar boyu

Kerem’den, Aslı’dan süzülüp gelir.

Dünyayı doldurmuş tadı, acısı

Ateşten yazılmış yazım

“Meleşmiyor koyun ile kuzusu”

Milyonların özlemi sesimde.

Umutsuzluk duvarlarımı döven deniz

Serseri martıların yüzdüğü

Güneş, aynalar yapar rüzgâr elinde

Kıvıl kıvıl sular çağla yeşili

“Nerde benim çiçek kokan dağlarım”

Dünya yok oldu gözlerimde.

Bu dünyanın terazisi düzelir

Kara yazılar ak olur bir gün

Karanfil saçlım, başka mayalar söyle

Zengin, kara gözlerinde güler hayat

Pırıl pırıl günler, insanlar el ele.

III
yollar

YOLLAR

Nice yıllar geçmiş aklı karalı;

Erkekçe adım ister yıldız tarlası,

Az gitmişler, uz gitmişler yol, yol;

Dere tepe düz gitmişler dağ, dağ;

Yolun başındayız hâlâ,

Koyulun yollara, yollara.

Başımız dönmekten sarhoş;

Yolumuz cam gibi yokuş;

Gelmişiz bir kez oyuna.

Yazgımız yolların yazgısı;

Yollar ateş, yollar ayna,

Düzülün yollara, yollara.

CADDE

Dolup taşar gündüzleri,

Özgürlüğü gürül gürül,

Kaygıları omuz omuz, damar damar

Bellidir baharı, güzü

Mevsimler üstünde gezip tozar.

Dili yok, gözü var,

Konuşur her sözü.

Ayak ayak, adım adım

Ölü caddelerin sonsuzluğu,

Korkuyla ürperen pencerelerde

Bekler özlenenin yokluğu.

Caddelerin derdi, insanların işi,

Geceleri uyur boşluğunda.

Yıldız yıldız insanların düşü,

Sabaha doğar umutla.

SEL DEĞİRMENİ

Buğday, su özlemi çökertti damı;

Gün vurur, dağ yürür.

Güneş dolu arkta çatlaklar derin derin

Ölen değirmenciyi düşünür.

Ötekiler, güldür güldür on iki ay

Taze un kokusundan sarhoş.

Yüklerini tutup kansızlar

Gözlere kül doldurmuş.

Bozuk değirmen döner bir gün,

Suyunu bulacak er ister.

Yaban değirmenleri var

Emek öğütür, karga besler.

Köpük köpük akacak kan

Boz bulanık sel gelende.

Güneşi düşüne düşüne

Eller orman orman yüksele.

YOL

I

Bu, yağmurun, güneşin asfaltı;

Patron görmeden dayan, Bayram,

Ateşi altın diye avuçlatırlar sonra

Motora su koy, Soğukkuyu’dan.

Ova, ilk sıcaklığının genişliğinde;

Temmuz öğlesi, gök yitirmiş maviliğini.

Motor gürültüsünden ürkmüş de toprak

Direk direk şeytan minareleri.

Yok olmuş baharda başlayan hayat;

Gök erir, ateş yağar öylesine.

Yüzler, kavruk ekinlerden sarı

Bitkin dev gibi soluyordu makine.

YOL

II

Bu ateş denizinin tozlu çilesi;

APA görününce kalır geride.

İnsan kılığından çıkmış yolcuların

Serin bir özgenlik dolar gözlerine.

MAVİBOĞAZ’da dilekler mavileşir;

Dikbaşlı dağlar Esmer güzeli.

İçli bir uzun havadır Çarşamba

Doğa ortasında insanlar dertli.

Yollar, gönlümün yaylasından geçer;

Ben bu dağda, sen o denizde.

Yol ölümlü, yolcular ağlamaklı

Uzanır dağlara özgür düşünce.

GÜNLER

Aklı karalı günler birbirinin aynı,

Bozulmaz eşitlik toprak gibi cömert

Günler ekmek kokar, günler emek,

Denizler biteviye; yok ayrı gayrı.

Yıldızlar güzel parıldar karanlıkta,

Günler var, konuşan konuşana;

Yürekler kaygıdan çatlayacak,

Bıçak açmaz ağızları, kokmuş dünya.

Günler, kalbur kalbur dallarda ışık,

Yağmur bardaktan boşanırcasına.

Güneş gibi emilmeli kardaşlık.

Otlar, kuşlar misali yaşama.

Gerçek çığ gibi önümüzde,

Değişmez yasa, mevsimler sırayla.

Canımız kurban bu yurda;

Mutlu günler doğdu doğacak.

IV
uyanış

TUTSAĞIN TÜRKÜSÜ

Ne korkunçtur hatırlamak uçuşunu,

Gönlünce uçan bir kuşun.

Anlamı bu mu insan oluşun?

Ayak izi, dil yankısı kirletmemiş bir dağ başına,

Bir tanrı gibi göçmek murat taşına

İçimdeki dağları birbirine vurmak;

Kalbsiz bir tanrı gibi şöyle kenarda durmak;

Özlenip aranmamak, aranıp bulunmamak.

MASAL DÜNYASI

O masaldaki güvercinler mi

Böyle hür dolaşan bu göklerde,

Yıkanırlar maviliklerde;

Bir kral kızı kimi,

Kimi şehzade sevgilisi,

Hatıralar gibi uçtular kanat, kanat...

Bir halk türküsünde kaybederim kendimi

Bir masal dünyasında yaşar,

Bir halk türküsünde bulurum seni.

İĞDE AĞACI

Her sabah yürekten selamladığım,

Baharda süslü, kışın çırçıplak,

Ana, kardeş gibi düşünürüm, sevgili

Bir halin var pek dokunur içime;

Ne kaygısız deyip imreniyorum sana,

Yerini beğenmiyorum bizim bahçede;

İçimde sanki beraber yaşıyoruz.

Sarı çiçeklerin erken tomurur;

Herhalde hapislerle komşusun;

Yapraklarına özlem türküleri dokunmuş;

Dalların yıldızlarla konuşur;

Köklerin bilinmez düşlerde.

Neden bizimle konuş muyorsun?

O canlı, dipdiri duruşunla,

Hep onu düşündürüyorsun,

Görmüşlüğün var mı iğde ağacı?

Özgür yaşamayı biliyor musun?

UYANIŞ

Ana duygularla kabarmış toprak;

Yaprak yaprak var olmanın sevinci.

Badem çiçeklerinin kokusunda

Uyanıyor kuşlar tomurcuklarla.

Yaşamak özlemi havada gülen

Yaprak yaprak var olmanın sevinci;

Özsuyu görüyorum dallarda.

Doğa mest olmuş hazdan.

Ürpermeler, titremeler renklerde parıldayan

Seven bir ana gökyüzü.

Var olmanın sevinci yaprak yaprak

Erimek bu renk denizinde.

Her şey kendini yaratmada,

Umut yeşil yeşil gülüyor tende.

Bütün düşüncelerim tatlı

Kucaklayabilmek bütün insanları.

V
dünya hali

DÜNYA HALİ

Çarşılarda döner dolap,

Dağların ardı görünür.

Gurbet türküsü tutturmuş bacalar,

Suların altı görünmez.

Dağ övünür, taş uğunur

Ölür insanlar yok yere.

Çakmak çakmak gözler yolda,

Sessizlik göllenir, göllenir.

Yüzlerde donmuş düşünce

Umut kapısı aralık maviden,

Liman arar dertli gemi,

Saçlar yoluna süpürge.

Ağam, yum gözünü, aç gözünü;

Paris-Roma

Sarımsak kabukları gümüş,

Washington-Londra

Soğan kabukları altın;

Gördün gözlerinle.

Kargalar bulut bulut döner,

Duymaz ışıklı ellerin türküsünü.

Serçeler küme, küme,

Yeryüzüyle haşır neşir.

Dünya hali neylersin kardaş,

İşte böyle.

SAVRULMAYI BEKLEYEN HARMAN

Orak mevsiminin tadı ellerde.

Aldı kış örtüsünü yüzüne kırlar.

Harman, bekliyor savrulmayı,

Yönet esmeli bu deli rüzgâr.

Sevgiler taze buğday kokar,

Yaba ellerde, gözler rüyalı,

Kara gözlü, kara saçlı gönülde

Bekliyor harman savrulmayı, bağ bozulmayı.

Kumlara saplanmış başsız sürüler

Öküzler habersiz saptan samandan.

Er geç bu rüzgâr uslu eser

Çökmeden dağlara kör duman.

ORTAKLAR

Ortaklar yer üstünde hazine buldu

Soydukları soğanların kabukları,

Masallarca altın oldu.

Görünmez yerlerde kucaklaşıp

Suretâ haktan görünürler

Sürü, ayıramaz çobanı, kurdu.

Eğri büğrü gidip ararlar hiza,

Ağızlarında buluşmaz yedikleri

Kimi yola, kimi bele durdu.

Kanımıza ortaklar girdi

Ortaktırlar inekteki boynuza

Ortaklar can evimizden vurdu.

CANIM DÜNYA

Şehir, şehirdir, köy, köy;

Adamlarından, işlerinden belli.

Bura dağ, ora deniz

Ovalar hepten sahipli.

Düşünseniz şöyle bir,

Eller bağlı, ayaklar özgür.

Neden yağlı değil enseniz?

Ama saçlarınız gür.

Boyunlar çöp, yüzler sarı

Kim kime, tum tuma

Göz açtırmaz fırtına, kum

Canım dünya.

DOĞA ÜSTÜNE

Durma yok düzeninde, değişme var

Gün gün ışık, mevsim mevsim çiçek,

Güçlü yasaların görkemli, yavuz

Renkler konuşur susunca sular.

Korkusuz, var olmanın köklü özlemi

Balıklarda pul pul, kuşlarda renk renk,

İnsanda, damar damar dile gelir

Güçlü yasaların yavuz, görkemli.

Dağlarda duman duman orman

Asmada salkım salkım, başakta altın altın

Yaşamanın sevinci tutmuş elleri

Gök bundan mavi, denizler bundan.

Bütünün tadı toprakta, denizde

Seven, yaratan ellerde sıcaklık.

Biteviye ilksiz ve sonrasız akış

Kaygısız çocuk yüreğince.

Yaprak yaprak sonsuz oluş

Ağarır, karlı uçurumlarda mavi sabah

Severek yaşamak, yaşamın yüce erdemi

Çocukta cıvıl cıvıl kendini unutuş.

Görkemli yasaların hakça ve güçlü

Tadına doyulur bir istesek

İnanmış yüzlerde umut dalga dalga

İnsanlarla ne güzel yeryüzü.

MAYIS YAĞMURU

Gümüş tekerlekli altın araba

Atları köpük içinde

Göklerin buluşması toprakla

Siyim siyim, ince ince

Yeryüzünde dönüp ağar.

Gümüş tekerlekli altın araba

Çocukların sevincini görmeyin

Güneş, aşkla besler yaşama gücünü

Eğri büğrü dönse de dünya

Şaşmaz yasaları doğanın.

Gümüş tekerlekli altın araba

Pırıl pırıl, el ele dallar

Hava ortak malı cümlenin

Gök her evin damında yıldızlarıyla

Dostluk boy vermede dal dal.

Gümüş tekerlekli altın araba

Toprağın özü kokan sevgili

Ayırmaz burası dağ, şurası ova

Doyurmak için varlıkları

Örnek verir eşitliğe.

Gümüş tekerlekli altın araba

Ateş her eli yakar

Olmasın beş parmak bir düzeye

Her elde beş parmak var ya

Yağmur müjde güzel günlere.

Gümüş tekerlekli altın araba

Arzular yaprak yaprak belirir

Yıkanıp arınır kötülüklerden

Bir mayıs sabahı yağmurdan sonra

Dünyamız yepyeni oluverir.

GÖZÜNÜ
SEVDİĞİM

Desenler: Metin Eloğlu

VI
yurdum

YURDUM

I

Bu yurt bizim

Göz kırpmadan ölebiliriz uğrunda

Görüp anladığım günden beri

Işıklı düşlerce güzel

Köpürüp taşan nehirler

Başı dumanlı dağların

Toprak damlı evlerinle

Canım insanlar kadar severim

Özgenliktir bir adı

Ergen kızım al gelinim

Yurdum analar anası

YURDUM

II

Bu yurt bizim

Kuş balık yaprak çiçek

Köy köy türkü maya

Yüreğim gömülü kalacak

Ağrı’dan bir güneş doğar

Abolyont gölünde batar

Uludağ’dan gör Erciyas’tan gör

Adana’da pamuk eller kaynaşır

Konya’da alın teri sarı başak

Kara zeytin gözümüz pırıl pırıl

Boğazlar masmavi ipek

Bu yurdun öz sahibiyiz

Tertemiz yüreğimiz pek

CAM TOZU

Ellerim karanlık bir ormanda

Gökte ayı buldu gözlerim

Düşündüm büyük kaybı

Giden gün bizden değil

Doğan güne gülerim.

Bir dağ boynunda ellerim

Ayaklarım bir nehirde

Ben türküyüm dudaklarda

Gerçeğe açılan gözler

Uyuyamaz bir daha

Gözlere atılmış cam tozu

Adamlar!

Kurtlar görünüyor kuzu

ÇINGIRAKLI KUYU

Niye yarar buz gibi soğuk suyu

Ağaçta zincir yok sağlam değil kova

Irgatlara yolculara boş umut

Hayır kurtlara kuşlara

Kuyu deyip geçmeyelim yazın

Bozkırın serin yüreği

Başında gündüz insanlar bekleşir

Yıldızlar geceleri

Dipsiz kova çürük ipte

Su rüyası gören sürü

Serilivermiş toprağa

Yarı diri yarı ölü

Her kuyunun bir söylencesi var

Adından bellidir hikmeti

Öküz yutanı var gelin tutanı

Hâlâ ayaktadır kuyu uygarlığı

AYDIN OĞLU AYDIN

Koyun bakışlı çatal dilli

Sözde aydın oğlu aydın

Kepçe kepçe karıştırır ortalığı

Sade suya tirit düşünceleri

Kazanı yalan dolan kaynar

Gündüzü gece eder kuş beyni

İsterse öküz altına buzağı kor

Fil doğurtur karıncaya

Aydın oğlu aydın

Karga oğlu karga

ÇOCUKLAR

Oyun unutturur öğünü

Umurunuzda değil dünya

Vardan yoktan habersiz

Güzel ağlamanız gülmeniz

Beni de alın oyuna

Oyuncaksız büyüyenler

Bilir kinsiz yaşamayı

Doktorsuz köyde ölenler

Sizin dünyanız güzel

Bizimki değil çocuklar

KÖYÜN TÜRKÜSÜ

I

Savsaklanır gider işlerimiz

Usumuz başımızdan alınmış

İnsanımız derbeder mi derbeder

Çıplak dağlar bizi anlatır

Karanlıklar yuvarlandığımız döşek

Haberimiz yok aydan güneşten

Öyle bir ateşten çifte kavrulduk

Bileklerimizde göreneklerin zinciri

Çöreklenmiş acı gerçek

Bekler bilgili elleri

Bekleriz aydın günleri

KÖYÜN TÜRKÜSÜ

II

Köyün başı kel muhtar ayağı kağnı

Çobanı kör bekçisi çolak

Damgasını böyle vurmuş yüz yıllar

Sarı inek kara öküz uyuz oğlak

Köylerin tarihi türkülerinde

Görenekler zincire vurmuş

Lâstik çarık naylon çorap

Dilsizde var sizde yok kulak

Boşuna çalınır davul

Akşam kavil sabah savul

Kuş uçar bilgi geçmez

Ağaç yastık toprak yatak

Dâvalar görülmez büyük

Dipsiz kile boş ambar

Nutuklar parlak

ADAMLA ÇOCUK

Bir sevinç parıltısı ışık tuttu yoluma

Bir adam bir kadın sırtında oğlu

Üstleri başları geceyle güzel

Yürüyorlardı boyuna

Memet kediniz var mı var

Kedinizin ağzı burnu var

Burnunda delikler bıyıklar var

Ağzında dili var mı be

Ağzı var dayı dili yok

Kuyruğu deste deste

VII
düşsel gezi

KÖY

I

Gecelerden bir gece

Adamın uykusu kaçtı

Uyanıkken de görülebilir düş

İlkin içine döndü adam

Kalıbını bırakıp yatakta

Özüyle çıktı yola

Kapılar sessizce açıldı

Gıcırdamadı merdiven

Bahçede döndü dolaştı

Arılıkta buldu kendini

Kovanların içi çalgılı kahve

Bu düzene şaşakaldı

Badem yaprakları gülüverdi

Bir horoz öttü çınladı gece

Köyün işe çağıran saatı

Ev ev uyandırmak adamları

Yapılacak şeydi bu işte

Bir evin önünde oldu

Süzülüverdi içeri

Ev ölüm uykusunda

Bütün gözler kenetli

Bu ev öyle o köy böyle

Yalnız itler uyanık

Köyler ölü evi sanki

YAYLA

II

Bu ev senin o köy benim

Elini komadı yolların

Bir deve katarı geldi önüne

Sinek olup kondu havuda

Ver elini yaylalar dağlar

Kızlarpınarı’nda koca göknarlar

“Devem yüksek atamadım kilimi”

Sülek Yaylası’nda Göktepe’de

Gürül gürül kar suyu

Karın doyurmuyordu

Kul ettiğinden eşeğe

Develer öfkeli deveciye

Dipsizgöl’de bir daha battı güneş

Gençlik yılları çıktı önüne

Göktepe’de gördüğü Menevşe

Saçları merdiven merdiven

Göl olmak düştü aklına

Gerdanlık olmuş topçiçekler göle

Renkten renge girdiler akşamla

Kopardı birini iri kırmızı

Götürmek için sevdiğine

Kekik kokulu bir ay yıkadı dağları

Gök süt mavi kesildi

Yıldız Kuşaklı Geyik dağı

Yıkanmaya indiler göle

Oba oba çadır çadır dolaştı

Gölün söylencesi karışık

Yaylalılar pelperişan

Köroğlu’na candan selam

ŞEHİR

III

Bir yola at gibi bindi

Şehirde oldu o anda

Gezip tozdu bir zaman

Tüccar oldu teccel oldu

Para saydı şıkır şıkır

İşçi oldu pavlikede

Dayanılır gibi değil

Kumar içki derken

Otomatik tüfek oldu

Astılar karakola

Tüfek olmak kötü şeydi

Durup dururken bir gün

Çıkardılar yolculuğa

İnanamadı gözlerine

Bir kez savaşa soktular

Kurşun atmadı vurasıya

Yaralandı aldılar geri

Büyük bir şehirde buldu kendini

Savaştan dönmüş er özlemiyle

Öptü sevdiğinin dudaklarını

İşler karıştı toz duman

Kalıbı gelmiş peşinden

Tutacak bir iş aradı

Başladı ekmek kavgası

Atılan nutukları dinledi

Pulsuz dilekçeler verdi

Sırtı her kapıda okşandı

Çünkü kahramandı

VIII
mavu türküler

SELÂM

Günaydın dostlarım

Amasya’dakiler İstanbul’dakiler

Düşünen başlar yaratan eller

Asya’da Afrika’da Avrupa’da

Dünyamızı güzelleştiren kollar

Özgürlük iyilik isteyen yürekler

Dünyanın herhangi bir yerinde

Çile çeken ter döken

İnsanlar için yurt için

Kinle yumruk sıkan

Özgenlik için savaşanlar

Doğmuş doğacak güneş çocukları

Düşünüp sevdiklerim görmeden

Prevert’in Barbara’sı

Gauguin’inkiler Matisse’inkiler

Özgür çingeneler adını yazmadıklarım

Topunuza candan selâm

MAYKU

II

Batı Toroslarda Dodurga dağları

Senin görmediğin benim bildiğim

Kızlarpınar’ında bir göknar

Konuşmuşluğum var onunla

Tıka basa mavi doldurdum içime

Yuvaların sıcaklığı buram buram

Adamlara dağıtacağım masallar boyu

Dodurga dağlarında bir keklik öter

Yayla bulutum topçiçeğim

Bir seker bir seker

Gözlerimi pınara verdim

Kollarımı göknara

Her mevsim yeşil akar yeşil açar

Özlemle bakar yolculara

MAYKU

III

Kanıların değişmezdi hani

Kömür gözlüm öpülesi ellerin

Ay ışığı doldurur odama

Tutsakların özlemi tüm bende

Seni denizi kuşları düşünürüm:

Tomurur kupkuru iğde dalları

Yollar boyunca türküler gider

Karanfiller dert olur aklıma

Kayan yıldız tepeden tırnağa aşk

Tutuşur bir gelincik tarlası

Fidanım topçiçeğim gün gün

Yüreğime burgu burgu gömüldün

MAVU BOĞAZ

Kuşça Dağları’nın eteklerinde

Toprağa denize benziyor sabah

Irmak mavi köy mavidir

Siyah karakol mavi kanal

Orman yol köprü mavi

Yolcular maviymiş eskiden

Zulme karşı dağa çıkan

Erkinlik için yol kesen

Mavi eşkıyalar olmuş bir zaman

Kuş mavi ağaç mavi

Dağ mavi, aşk mavi

Dünya mavileşmiş burda

Mavi türküler aklımda

DÜĞÜM

Söylediğin türkü korkuturdu beni

Yüreğimde kaygıların zehri

Ayrılık çaldı kapımı

Ürperirim yolculuktan

Çözülüverir düğümler

Kavuşan ellerde ışık

Ölür geride kalan

İç çeker göğüsler deniz gibi

İnanmak istenmez acı gerçeğe

Yolcu gider yıkılır dünya

Tren raylar üstünde kayar

Toprak ayaklar altında

Gümüş kanatlı bulutların rüzgârına

El verip düşmeliyim yollara

Şehir suyu çekilmiş değirmen

Başlar anılar dünyası

GÜVERCİNLER

Güneşli bir şubat öğlesi

İri Selçuk çinisi gök

Kiremitlerin üstü yandı yanacak

Bir güneş sevinci kanatlarında

Öpülesi boyunları

Kavuşum çizgilerinin gücü

Düşündürür adamları

Geziye çıktı ellerim

Gözlerin karanlığın özü

Toprak rengi yüzün

Aklımdasın hep

YORUMLAYABİLİRSİNİZ

İntihar erkeğe yakışmaz

Sırroluvermelisin bir gece

Seyreyle gümbürtüyü

Yorum yorum üstüne

Güncelere geçer dillere düşersin

Bu topraklarda yeniden başlar

Olup bitenlere gülersin

Dünya böylesine dünya

Seversin yine de

GENCEK’TE DÜŞÜNDÜM

On gündür bu dağdayım

“Anamas Dağı’nda kalasın”

İlencini etmişler bana

Yanar yüreğim

İki köy yedi Gökbel davası

Düşüncelerim sen

Sevdiklerime el ettim

Dağları çağırdım yanıma

Tazı dağı Gencek

Küpe dağı Akdağ

Bey dağları köycek

Taş taşı yiyordu

Yılan akmaz ormana

YIL-BAŞI

Ne tez geliverdi 51 yılı

Mızrak gibi dikildi karşımıza

Yorgun gözler korkulu

Geceler kocaldı gitti

Gündüzler bir avuç Mayku

Boş dolmaz esik almaz

Yaşanmamış günlerin yorgunluğu dağ

Uzun yol bir karış kısa yol bir kuşak

Dilimiz varmaz hesaba

Deliye her gün bayram

Çocuklara göre biçilmiş kaftan

Yaşamanın böylesi güzel

Sevince aklını yitirmeli insan

Gerçekte ne başı ne sonu var

Ömür parmak kadar günler dilim dilim

İmreniyorum masaldaki Keloğlan’a

Dünya bu: kimi güler kimi ağlar

Sevincim nerdesin sevdiğim

IX
yitirdiğimiz yasa

ÇARŞI

Şehirlerin aynası çarşı

Eller bezek eller ipek

Ağa oturur kâtip yazar

Sen gezersin ben bozarım

Patron çalar

Siz oynarsınız

Düşünürüm ağlayamam

Çarşı çarşıdır işte

Yokmuş karıda alaveredeki tat

Dört mevsim bahar olan park

Çanta al dansa git

Çarşıda gez avanak

Orası okuldur bilene

Kazık marka bir çorap

Ne de gitti geline

Tutamazsın kendini

Sarılasın gelir beline

Toysun be toy

Su dökemezsin eline

Çağların alın teri

Vitrinde düzen tezgâhta dolap

Tuuu yazıklar olsun sana

Öğren şu kutsal zeneyeti

Apartman yapmazsan köşk yap

Çayırlat hortlamış atı

Çal yerden yere itleri

Analarını ağlat

Avrat oynat gezi yap

Elinde uzun saplı gelberi

Toprağı derin kaz Memedim

Bekleyedur kuru ayaz

İşimizin aynası çarşı

Çalınıyor İzmir Marşı

MUTLULUK PEŞİNDE

I

Karanlık Dünya masalındaki

En küçük kardeşim ben

Yaralı devin indiği kuyudan

Yeraltı hazinelerine gidiyorum

Dönersem bütün bezekler sizin

Yandıkça iniyorum indikçe yanıyorum

Bütün gemilerin halatları belimde

Karanlık dünyaların ilkinde

Bir demet karanfil gibi bağlı duran

Üç güzel kızı kavuşturdum özgürlüğe

Kara koyun koyunların şahı

Ak koyun yüreğimin yağı

Merkez katı sıvı ateş dünyanın

Tam ortasında bu katın

Bir çekirdek olmak gerek

O bütün tohumların özü

Erimeyen yanmayan

Yeryüzüne bir çıkarsak

Gereksinmeyiz güneşe

O zaman kendiliğinden dağılır

Kardeşlik iyilik güzellik

Yaban otları gibi bürür dünyamızı

Dev burada kalsın

Yaralı kartala ok atmam

Biz dönelim çileli yolculuğa

II

Bir semender hakladım önce

Onunla değiştirdim organlarımı

Ateşlerin düşlere sığmayanında

Zırhlara bürünmüş gidiyorum

Mercanların şafağında

Önce yitirdiğim gözlerimi buldum

Ellerim gerçek güneşler içinde

Kollarım kilometrelerce

Altın dağlar elmas dağlar

Hiç önemli değil gözümde

Kırmızı topazları gök yakutları

Zümrütleri yeşimleri

Güneş gözlerini aytaşlarını

Yanardağlar gibi atıyorum yeryüzüne

Çam gövdesi gibi yılanlar

Çini çini bakar gözüme

Gecesi gündüzü olmayan bir dünyada

Timsah sırtında balık boynunda

Bir karabatak gibi dala çıka

Arıyorum çekirdeği

Renk boy farkına bakılmazsa

Dünyamızın tıpkısıydı bu dünya

Yalnız tapınan bir yaratık görmedim

Yoktu savaş barış sözcükleri

İlkin öldürdüğüm semenderden utandım

Timsahların balıkların sırtı geldi aklıma

Hayvanlardan özür dilerim

III

Sözün kısası

Az gittik uzunluğuna

Uz gittik derinliğine

Mutlu çekirdeğe ulaştık

Kalbe benziyor kalbe

Balık gibi o da yüzer

Bütün âşıkların ateşi onda

Işığı seller gibi çağlar

Elini sür el olsun, gözünü sür göz

Altın gözlü balıklar zümrüt kuşlar

Elmas gözlü yılanlar yakut ağaçlar

Dile geldi sevinç içinde

Dünyamızı çevirmek için cennete

El ele verip cümle yaratık

İleteceğiz yeryüzüne

HASTANEDE

Bu gece nöbet bekliyorum

Kimsenin devretmediği

Devretmeyeceğim kimseye

Bütün hastalar benim

Ilgazlı Ali Yozgatlı Zerdal

Nallıhan’dan Memet

Ülkün’üm sırada bunlardan biri

Üçü ameliyat geçirdi iyiden iyi

Onlar bitirememişti gündüzü

Ben bitireceğim geceyi

Zeynel Dayı Haymana köylerinden

Öksürdükçe ciğerlerim sökülür

Gülhane’de bir koğuş

Bu koku beğenilecek gibi değil

Sağlam baş yastıkla bağdaşamaz

Bütün hastanelerde olmalıyım

Ben kendiliğimden durdum nöbete

Bütün hastalar benim

Beyşehirli Mustafa hastalık kumkuması

Üç çocuk babası olmak yetmiyor

Acılarla yolcu oldu bu gece

Dönüş parasını aldılar emanete

Uygar gücümüz bu mu

Kuşların hastanesi nerde

Onlar su rüyası görürken

Bütün hastaneleri bomboş

Çilesiz bir dünya düşünüyorum

İKİ ADAM

Biri pavlikeden atıldıktan kelli

Geçim derdinden başı bunlu

Ada iskelesinde denize karşı

Gözlük satardı balıklara

Öteki aşk yüzünden çekmiş kafayı

Satarım umuduyla parça parça

Galata köprüsünün civatalarını sökerdi

Yaptıklarına şaşmadı kimsecikler

Yalnız iş çıktı kargalara

TİLKİ ÇAKAL İT

Bu üçünün ne idiği belirsiz

Kulağın çınlasa Kelile-Dimne

Bulunur şehirde köyde

Kurnaz korkak dalkavuk

Ölçü tutmaz kanları

Güneşe ürerler aya ulurlar

Cami duvarına siyerler

Yalbastı itlerin düşü leş

Çakalların kokmuş çarık

Tilkilerin ölü tavuk

DÖNER KEBAP

Dünya dönüyor diyeceğimiz yok

Görmeyenler gelsin beri

Önce değirmen geldi aklıma

Sel değirmenleri yel değirmenleri

Koca kentin caddelerinde

Öğlenin tam karanlığı

Gün olur yıla döner

Elleri cebinde yutkunur adam

Saçları karıştı buluta

Gövde kaldı başı gitti

Aklında döner kebap

Burnunda mis kokusu

Vay ne döner ne döner

Adamlar işde adamlar boşta

İş var havayla güç var civayla

Çıkrıklar susar dolaplar döner

Memet askerden ağa geziden

Çoğu işten biri aşktan döner

Harmanda düğenler düğende başlar

Okulda çocuklar yoldan arkadaşlar

Vay ne döner ne döner

Ağızlarda susmuş diller

Eksen durur tekerlekler

Yollar caddeler evler

Pırıl pırıl vitrinler

Kızın entarisi yanardöner

Göçmen kuşlar bulutlar

Çevrilen filmler çevrilecek filmler

Adamın gözleri açlıktan döner

Ayşe tarladan Neclâ bardan

Fır fır döner pır pır döner

Vay ne döner ne döner

Ayran süte göl yoğurda

Tepsi ağanın evine

Kurtlar ite itler kurda

Dolap beygirleri ipe

Karın davula burun patlıcana

Yer suya gök bakıra

Geceler gündüze gündüze

Vay ne döner ne döner

GÖZÜNÜ SEVDİĞİM

Dağ etekleri ağarmak üzre

Tepeleri karanlık

Analar çocuk doğurur

Yiğit ola er ola

Ölenleri kime küsmüş

Batmaz bu gemi yağlı boya

Gömü bulur kimi

Nere konar bu kuyruksuz uçurtma

Zehrinden içirirler

Tadından yenmez dünya

ŞUNDAN BUNDAN

I

Radyolar söyler günceler yazar

Kitaplar öyle dergiler öyle

Kişioğlu asmış güneşi gökyüzüne

Yıldızları biz vurmuşuz zincire

Sözünü pek güzel ederler

Savaşla olgunlaşırmış kahramanlık

Gerekliymiş birbirimizi yemek

II

Ben dağı sırtında taşıyan adamı gördüm

O gün bu gün ölmediğime gülerim

İyiden iyi güzelden güzel

Sıcak yataklarını bırakıp nehirler

Ayaklanmış bir denize akmak için

Buyruğumuza baş eğmişler

III

Allı evlenir Deli Bekir’le

Güllü boşanır İt Oğlan’dan

Ben ağaç diktim başkası apartıman

Tümü yurt için ulus için

Yaşasın vatan

ELLERİMİZLE OLDU

Yeryüzünü gökyüzünü düşündüm

Büyüklük duvarları yıkılıverdi

Gerçek ellerimizle kavuştu ışığa

Güneş bizimle anladı varlığını

Gücümüz aklımızdan olacak

Önce hayal etmek vardı

Ellerimizle oldu olan

Ne varsa dünyamızda

Gel gelelim sür sürelim

İnsanı insan eden erdemi

Bir kez çalıvermiş uğrular

Sonra boş değerler saymışlar adımıza

Komamışlar adamları kendi haline

Bey beyefendi paşa

ÇAĞRI

I

Yürümek yol yordam öğretir

Kuşun özgürlüğü uçtukça büyür

Atın ceylanın koştukça

Yolculuğa çıktıkça sular

İğdeler yaprak çiçek açtıkça

Düşünüp yaptıkça insanlar

Ay batıp gün doğana dek

Dört mevsim on iki ay

Bilesin hep seni düşündüğümü

ÇAĞRI

II

Günlerden bir gün biliverecek

Dallar dal kökler kök olduğunu

Uygar gücümüzle mutluluk adına

Toprağa benliğini vereceğiz

Kurt kuş böcü börtü alacak payını

Denizler halkı sularıyla

Ormanlar halkı kuşlarıyla

Dört bucaktan adamlar dağlar

Ellerimizle yapılmış her ne ki varsa

Ayaklanıp ellenip atlı yaya

Buyurun insanlık sofralarına

Gürül gürül gelsin cümle yaratık

Dile gelsin kardeşlik insanlık

ÖLEMEZ DİKENİ

Bir gün ölüvermek ağır yasa

Ama böylesi değil sevdiğim

Ben kaç kez öldüm saymadım

Biri doğunca ebe uyardığında

Şehre inip Hanya’yı Konya’yı öğrenince

Evlenip çocuklarım olunca biri

Ayrılıktan olanı sorma

Altın boyunduruğa vurulunca

Açıldı gözlerimize gerçekler

Ölemez dikeni gibi kırlarda

Uyandık karanlık uykulardan

Günlük güneşlik bir dünyada

YİTİRDİĞİMİZ YASA

Bitkilerden dayanıksız olmuşuz

Ömrümüz ağaçlarınkinden kısa

Değiliz kuşlar kadar

El ele versek artar gücümüz

Olanca ateşiyle yüreğimizin

Kor haline gelivermek

İnsanı dünyayı ölesiye

Yeniden yaratıp sevmek

Yitirdiğimiz yasa

İşte toprak işte insan

Onu getirelim dile

KINDAM

KINDAM

I

İlksizin ilkinde biçimlenmeden Evren,

Karmaşa bir bütündü, Kındam uyanık uykulu

Eksiz birdi, öfkeli, sıcacık, dipdiri.

Güneşler, yıldızlar, aylar varlı yoktu,

Bir ateş bulutsu, devce devinim uzaylı.

Boyalar, mevsimler birliğin tadında,

Uçmaların özünde varlı biçim savaşı.

Milyarla ışık yılı aktı Kındam’lı kargaşan,

Özlemli bölünmeler, kümelenmeler sevinçli

Bir nice sonda aldı yerini güneş dopdolu can.

İlklerin birinde Kındam’lı dünya doğdu,

Sevi çekirdekli bulutça yuvarlana, uça

Burçlar çakıldı, her gezegen oturdu yörüngesine

Işıklı gündüzler, katran geceler çok sonra.

Bir nicesinde uzay oluşturdu özünden suyu,

Kındam’lı küme bulutlar sancılı şimşeklerle.

Yasalı sonların birinde kördüğümler çözüledurdu,

Kındam’lı dağlar, azgın sular kavuşmanın tadında,

Bitkilerin, canlıların düğünü masallar boyu.

Kındam, duyuyu, seviyi mayalandırdı, us daha sonra.

Temmuzlu Dipsizgöl’den Kındam’ı yürüdük

Kındam’la.

YOZLAŞMA

Bu karanlığı kimler ekti gözevimize,

Nite unutturdular sevmeyi, seviyi?

Yırtıcı kuşlar, yabanıl varlıklar

Bu denli acımasız olamaz birbirlerine.

Kalleşliğin, uğruluğun, zorbalığın...

Görülmemiştir yiğitlik, erdem sayıldığı.

Yapan, yaratan, uzayda kanat vuran,

En yüce, en görkemli varlık insan;

Geçmiş, gelecek bilinci, okul, tapınak,

Yurt, bayrak, bağımsızlık onunla kutsal,

İyi, güzel, tanrı evren anlamlı onunla,

Kındam’lı eskimez ilkyaz sevecenliği,

Menevşe deniz, binbir çiçekli orman...

Yaratıcı barışın kardaşlığı, özgürlüğü,

En yüce erdem olur insancıl savaşımızın.

Binlerce kargış kıyıcılara, tetik çeken ele.

YENİDÜNYALI YERLİ HALKLAR

1

Asturias’a

İlksizde yeryüzü karanlıktı, katran bulutlu,

Güneş, içleri silme ışık, boyalı kuşlar yarattı,

Yalbırdayıverdi gagalarının değdiği her yer

Evren coşkulu devingen bir canla dopdolu.

Güneş, gelir sarmaşır gece saçlı Superisi’yle

Uçar zaman konakları, doldurur süreçlerde dünyayı

Bitkiler, ağaçlar, kuşlar, tüm canlılar sevide.

Özü sevi dolu, sıcacık, buğday benizli, yıldız saçlı

“Ölümsüz Ülke” Ecesi Kındam, gözleri kestane

boyası.

2

Masmavisinde, büyüler, söylenceler boy atar,

Karanlık denizce yeşiline doyulmaz ormanlar,

Biz, Kızılderili, İroguoi’lı, Aztek’li, Peru’lu...

Işıyıverdi bilincimiz, ayakta durunca ilk,

Yürüme sevinciyle kalktı yaratıcı ellerimiz

Görkemli bütünlüğü emzirdi gür bir ilkellik.

Canlıların atası Ağaç, tükenmez binbir meyvalı,

“Ölümsüz Ülke” düşümüzün yıldızlarda dalları,

Kötülüğün bulunmadığı, kocamanın, ölümün

olmadığı.

Yıldız saçlı, özü sevi dolu, sıcacık, buğday benizli

“Ölümsüz Ülke” Ecesi Kındam, kestane boyası

gözleri.

3

Maviş güvercinler çimerdi dağ gölünde sevi kanatlı

Kuşlar, maymunlarla söylerdik evrensel türkümüzü.

Erincimiz bizceydi, mercan gözlü ırmaklar tül

duvaklı

Birlikti baş ilkemiz, düzen ‘boy evleri’nde kurulurdu,

Işıtırdı ‘gelin evleri’ni sevi tomurcuklarının solmazı.

Yıldız saçlı buğday benizli, sıcacık, sevi dolu özü

“Ölümsüz Ülke” Ecesi Kındam, gözleri kestane

boyası.

4

Sevecen eller geliştiriyordu özgün bir uygarlığı...

Bir gün çıkageldi, incilli, bayraklı seksen serseri:

Bozdu bu soysuzlar “Ölümsüz Ülke” düşümüzü,

Bırakıp gitti kadınlar Amazon’a tutmaz oldu büyü.

Kınalı kuşları, ak, mavi pamukta gülen sevinci,

Çalıp gittiler bezek taşlarını, bir çift canımızı.

Yazmayacağız bu kargışlı canavarların adını.

Durmadı Yenidünya’ya yoz uğrular akını:

On bir gemi, atlı, itli, dört yüz toplum safrası,

Tombez’e çıkınca kırmalıydık ayaklarını.

On bir Ekim Gecesi bastıkları yer örene döndü.

Gözü dönmüş, soysuz takımı. Batı’nın yüzkarası;

Bu toprakların doğacıl erlerini; altın, inci

Diye boğazladılar kurtulmalık vereni, vermeyeni.

Sürdürürler düne dek, bu kıyımı, bu yıkımı,

Yabanıllar sürüsü, onursuz zorbalar Avrupalı.

5

Bu ülke ongundu, koca denizlerin sarmaladığı,

Toprakları bitek, sevilen kadınlarca doğurgan.

Aztek, Maya uygarlığını yaratan halkların

Savaşı doğaylaydı, gelmeden bir sürü akşeytan.

Kargıya, oka karşı, çullandılar topla tüfekle.

Kırıp geçirdiler, yerle bir ettiler köyleri,

Köpeklere parçalattılar halkı getirmek için dize.

Kan dereleri aktı, ayırmadılar kadın, kız...

Yirmi milyon cana kıydılar hiç acımasız.

6

“Dağdan gelen bağdakini kovdu” bu kez de:

“Ölümsüzlük Ülkesini” arayan yerlileri,

Afrika’dan çalıp kopardıkları ak gözlüleri.

Erittiler, aç susuz, kırbaçlı madenlerde.

Sömürgenlerin, uğruluk, kıyım, uygarlık mayası

Sürdü geldi, bu iğrenç, asalak, yoz damar:

Devleşir, kabına sığamaz. Bürünür kuzu postuna,

Kore’de, Vietnam’da, sözde, özgürlük satar...

Uzay çağı: sülüklerden kurtulur ezilenler,

Bağımsızlık güneşleri doğar halk denizinden

ERGİN GÜNÇE

Çok geç duydum uzak gurbette:

Esenboğa yemiş canlarımızı,

Ateş düştü, yüreğimde koptu tel,

Can dayanmaz, donar kan,

Sisten başka yok mu sorumlu?

Bir türlü varmıyor demeye dilim,

Yüz binlerde seçkindi usuyla,

Yalan, al bulunmazdı işinde

Işık içindeydi çevresi “Günce”

Çam dalını okşarken sevgi dolu

“Buraların altı denizce su” diyordu.

Kördüğümleri çözerdi kıvrak zekâsı,

Ak güvercinler uçardı gözlerinden.

Bilgin, ozan yetenekli insan,

Yarım kaldı düşleri, kitapları

Yiğit, dost bir yıldız daha kaydı.

SAVAŞIM KUTSALLIĞI

Kim bozdu kutsal barışı!

Taş bıçaklı inde unutulmadı sopa;

Ot, et yerken ilksize çok yakın,

Barışı bir bozmuşlar, deme gitsin!..

Yoktu, önceleri gelin yüzü duvaklar.

Merdiveni her varlığın özbenliğince,

Bir ayak çıkınca, üç basamak yükselen;

Bütün ovalar bir dağ eteğini kucaklar,

Kuyu ağızı taşı dudaklar öpüşken,

Yıldızların çokluğu sevdiğimin gözünde.

Altın merdiven ellerde; varlı yokta,

Bulutsu gemi aygıtı azot atomlu,

Dolanır kimisi, yapyakın çocuksu uzay,

Evcil mağara, ağaç kovuğu, yaprak dirisu,

Tateri banladığı çağlara gelende...

Arı işçi, ağalar yelyepelek,

Ağzı kan köpük, beli pusatlı,

Eller nasır, kör bilisizler

Saz kasket, yapıldak yatağı;

Sülüklerin at başları ovalak.

İnce yöntem; sırtındaki kim!

Satılmış yüzsüz, hararı dopdolu.

Yönelsin karanlık gözlere, su tomurdu!

Biter kurt kuranı, yozlar dalaşı.

Mutsuzlar da kurabilir barışı...

KINDAM’LI SARIKIZ YOLU

İda dağının ermişli kolu Eybek,

Yüksekoba dolaylarında, yol boyunca:

Deliböğet, Kunduzlu, Gökböğet, Tekerlek,

Bıkmadan söyledikleri binbir söylence,

Kekliği Bulgurçay’lı, güvercini Beyoba’lı,

Ayrılık türküleri yanık kokar kavalı,

Güneşi Kartalçimen’li, ayıları Beypınar’lı.

İnsanla görkemli bu şaşırtan güzellik.

Çayderer oduncular zor yaşam savaşı,

Otlarken iki dağ keçisi, dört tavuk,

Doyuran’lı kız kınalar böğürtlenle ellerini.

Gürgeni bayrakça, göknarı duman boya,

Yıldız akışlı gözeler karacıdan ırak,

Ürpertir yüreği her böğet

Aysız gecede Gökböğet’li Emine çınarı,

Hasanı arar, kana bulanmış herbir yanı,

Tükenmeyen seviyi çiçekler Uzunşarlak,

Dağı bağ yapar seninle bu çatal yürek.

Söylence üretir Sarıkız’lı dağlar sultanı.

VİYETNAM

Bir güvercin uçurdum Ağrı’dan,

Kanlar içinde anlattılar, dönünce;

Kulağım gözüm tutuştu, sonra

Yandım, yüreğimi sardı bir alev

Milyonla tutsak, seksen bin ölü,

Soysuz zorbalar, soyguncu uşakları

Köyleri, ormanları, örene döndürdü,

Sakırgalar, tonla pirinç... yağmaladı.

Haziran ayı, yeşil bulutlar altında,

Evleri yanıp yıkılmış binlerle yaralı,

Dokuz milyon aç, döküldü yollara.

Kurudu ana sütü, ölü doğdu bebeler

Altı ayın korkunç dökümü bu

“Yeni Yaşam Bölgesi” cehennemin adı.

Kana buladılar mart güneşini Viyetnam’da,

Canavarlar, kurşunladı ilkyazı.

Neresinde olursa, bizimkileyin

Bağımsızlık, onurlu yaşam savaşı,

Halk çeliğine su verilir her yerde

Kesin konuşur halkla Hoşimin;

“Yıkılıp gider reziller sonuçta.”

Savaştı kadınlar, yaşlılar, çocuklar...

Her ilkyaz badem ağacı gibi çiçeklenir

Onurlu şehitlerin kızıl toprakları.

HASAN HÜSEYİN

Korkmazgil’i yola vurduğumuzda

Cemreler düşüyordu sevi yatağına;

Kardelenler, mor çiğdemler, sarı çiğdemler

Baş kaldırıyordu zorba karanlığa.

Bir kanlı susuzluk Fırat boylu,

Vay yiğidim, vay güzelim savaşçı!

Binlerle ak güvercin indi uğurlamaya

Toplandı Maltepe’de dopdolu yürek.

Bilinçli yüzlerde parlayan ışık

Kızılırmak’a dönüştü, yükselip taşan

Acılı, bayraklı orman, aktı yollardan.

Onurlu, ozan kanatlı, ödünsüz insan,

Emekçinin dost gözü, yoksulun umudu,

Her yerde, zamanında çiçeklenen Can yumağı,

Halk yüreğinde dönüşür ölümsüzlüğe.

İğdeligelin halayı çekerce dayandı,

Pir Sultan’ca karışacak türkülere.

Bunca yozlaşmaya can mı dayanır!

Patlar yürek, beyin damarımız,

Dellenir yutak, ciğer gözemiz.

Kardeşçeyi, güneşe karşı işemek sayanlar

Suçladılar dağca büyük suçlarla:

Matematiği, fiziği sevmek, bağımsızlığı,

Savunmak özgürlüğü, barışı, kutsamak emeği,

Şeytan saçlarını yolmak soyguncuların,

Kuyruklarına basmak yılan kırkanların

Bunlar güzelim bağışlanmaz suçların.

Turnalar katarlanmış Sivas elinden,

Bir ateş bulutunda göz göz yürekler.

Yiğit mi yiğit bir ana, üç güzel fidan,

Başları dik, onulmaz bir yarayla dağlı.

Yurdumuzun gürül gürül türküsü,

Acılara, bulanıp içerde bile,

Güvenci, umudu uçururdu evlere,

Ne güzel gülerdi göz göz gülünce,

Halk bahçesinde açan soylu çiçek

OCAK’ların ateşi yalbırdar, sönmez.

Değerli, coşkun ozan, güneş soluklu,

Işıklı Dedem Sultan’a yolculuğu.

Karşıyaka toprağı dönüşecek Temmuz’a.

KINDAM

II

Güney Toruslarda morumsu tepeler,

Tomurur Can, düğünlü sevide yıldızlar.

Bir dağ keçisi aya bakar Buztutmaz’da

Düşünür barışı, güzeli, seviyi

Örtündü Göl’ü Kındam güvenli uykuda.

Göknarın tepesinde mavileşir umut

Aradığın pınar kaşında ak kekikli eller

Yıkanır Çarşamba’nın kaynağında,

Su kaşında düşünür yontu’lanı,

Sabahı uyandırdı tablomsu bir tavanda;

Kındam çoğalmada, yıldız harmanı...

SAYILARLA

Bu çağ uzay çağı, yakınsar ırağı,

Çocuksu düşleri fındık benzeri,

Vurdu gök ekini sınat, dolu!

Çalar, çırpar satılmışlar boyuna

Bu, kaçıncı geliş açmaza, oyuna!

Sayılar söyler güneş yolu, çıkmazı:

Birdir bir, birdir bir,

Yüceltir sevi; özgürlüğü, barışı.

İkidir iki, ikidir iki,

Ne yalanlar doğurdu kuyruksuz tilki.

Üçtür üç, üçtür üç,

Yoz itlerle baş etmek güç!

Dörttür dört, dörttür dört,

Satılmış, sütsüz inek kaba g..

Beştir beş, beştir beş,

Katran gecelerden doğar güneş.

Altıdır altı, altıdır altı,

Kutsal savaşımla gelir yaşamın tadı.

Yedidir yedi, yedidir yedi,

Göz külleyen hayın, kara kedi.

Sekizdir sekiz, sekizdir sekiz,

Akıtılmış kulaklara sakız.

Kimi dul ister, kimi kız!

Dokuzdur dokuz, dokuzdur dokuz,

Uğrulara günlük güneşlik, halka kuz.

Ondur on, ondur on,

Sakırgaların gözü oramızdaki don!

Güçlü yasa: kötülükler biter,

Sayılar kanatlı, sayılar güzel.

GÖKOVA

Düşce Gökova’nın güzelliği,

Us durur, anlatılamaz görkemi

Güneşler yalbırdar menevşe kıpırtılar.

Ufakçatı’da Maldere’de, Ören’de

Artemisya’lar serpmiş balıklara

Binlerle çakır gözlü yıldızı.

Fesleğen Yaylası’nda kalan ay,

Deli eder balıkları, balıkçıları.

Üçüncü horozlar sabahı kana bular;

Kolyozlar herkler bin boyalı tarlayı.

Kıranlar’dan yuvarlanan esinti yumağı,

Altın tülü toplar çamların gözlerinden.

Uyanır Karya’lı bir düşten kanatlı deniz,

Menevşelenir can dolu bu ışık tarla,

Çökertme’li Çakırayşe, Karacabük’lü Gülayşe,

Yarışırlar güzellikte, iyilikte, sevide

Uyanır kındamlı bir Gökova sabahı

Yankılanır Balıkçı’nın masmavi merhabası

ÇOCUKLAR

Çocuklar; arakesti oynarlar çayırlıkta,

Cıvıldaşırlar, on, yüz, milyonla dünyalı

Çocuklar Türkiyeli, Koreli, Viyetnamlı...

Güneşi bölüşürler, kırlangıçlar benzeri, elmaca

Ayçiçeğince doldurup ceplerine yıldızları,

Mor bulutları göl yaparlar, ırmak ederler.

Çocuklar; su kıyısında dursa; köprüler

Kendiliğinden kuruluverir geçeden geçeye;

Samanyoluna çıkmak düşse uslarına:

Altın basamaklı merdivenler sarkar önlerine;

Aya konuk giderler, uçarlar korkusuz,

Demirkazık’tan çözerler Büyükayı’yı Küçükayı’yı.

Çocuklar; geleceğin yozlaşmayan çekirdeği,

Barış, özgürlük türkü dudaklarında,

Çocuklar, Viyetnamlı, dünyalı, Türkiyeli...

METİN KARDEŞİM

  Bir Yapayalnız

1/

Buyruğu mu dökülüşün dönülmeze

Bilisiz sağaltıcıya yuh olsun!

Tırmandı inişi güzlemez toprak

Şavkır el gözü, kurumaz ağacı.

Nevzat, Orhan, Ümit sürümüş ayak:

Fenmen, Kadir, Su, Turgut, Altınel

Bilece dellendirin kara doymazı.

2/

Kundakladı sorumsuz organlar.

Sarmalandığı deniz yalnızlığı,

Bile bile yüzdü yaşantısında.

Atmazdı kavruk benzi ölümden,

Ödünü koparırdı ses donması.

Yalnızlardı anlamsız kalabalığı,

Bir candanlık özlerdi bitişiğinde.

Zehirli, zıkımlı yürek boğlağı...

3/

Satmadı özgürlüğü tok parasız

Patlardı haksıza, öfke yoldaşı

Kalamaz dargın, koşardı barışığa

Kuşlayamaz usunda küsü gayrı.

Eloğlu’ca vergisi, tozuturdu dağı,

Urunu gelinledi şiir telli duvağı.

4/

Dostluğu çıkarsız, insancıl sevecen

Boyalarda, şiirde seçkin güzellemeci;

Uçlara vurdu en kuytusunda yüreğin

Sevi açlığını uyutur sandı içki

Kapıkulu değil, sayrılık tutsağı

Gece uyumazı, uçup giden yıldız...

Közleşir yürek, güneş karanlığı...

5/

Bekletilmek anlamsız susku

Çoğalamaz yıllanmış anılar.

Mektupla söyleşi küllemez yara,

İlkyazlar öykülendikçe yaşamı.

İstemez tören, gitmez sinistana.

Ozanlar ölmez, Eloğlu ağlamaz.

Yıldız bakışığı dirim ölüm dolu.

6/

Çıldırar eli, yüreği kanatlı

Görmezlenir kanı kümükler.

Baltalı ortam, zorba korkuluk

Çile biter, çiçeğe durur umut;

Bu ateş küllenmez YANAR kalır.

Kurumaz yaratkan mavi soylu.

7/

Erenler türkülenir yıllarla,

Açar gelincik yataklarında.

Yoklamak gelmedi kimsenin usuna!

Canlara kıyanla Efendisini.

Doydum insan zehrine gitmeliydim

Dünyamızı güzelleyenden önce.

8/

Tükür Can, budak göz surata.

Yozlaşma, zorbalık ormanlaştı.

Şaşmadı: doğrudan, güzellikten,

Kardeşçeyi yazdı, çizdi insanı.

Uzaylı tanrı tanımaz yürek,

Selam söyle Azra’ya, Sabahattin’e

Balıkçı’nın sevinç çırpar kanadı.

9/

Yakılma sözümüz, komaz ki... yobaz.

Camililer sıvıştı üçer, beşer!

Gömütlükte: Nur, Güzin, Bilge, Şiir,

Uğurlu’gil, Ilgaz, iki kazıcı,

Söz dinlemez Üsküdar’lı yağmur

Kıs kıs güldü, telkinciye.

Üsküdar yalnızladı,

İstanbul kuş!

KINDAM’IN ÖFKESİ

1/

Tutup sensizliği kanatlanırım sana:

Çıldırar özlem, yalbırdar karanlığım;

Tırmanır çıldırtan seviden, kayaya orfoz

Neye baksam benleşir, gözevimde sen;

Kararır ha bire usumun ortası;

Kestane boya gözün Temmuz’u gezdiren.

2/

Gömmece’de donduydu avuçlarım

Közleşti sevi öpüverdiğin yerde;

Bahçede tamulaştı, tellikavağın altı;

Bengisu emzirdin süte yukardan

Umut güzleyin, savruldu kaysı yaprağınca;

Aktı çimene, öfkenin döktüğü mercan.

3/

Göz buğulanır, sugözü türkülenir;

Atlandı ardıç yontu, Temmuz’lu yollar

Ağuladı kekiği, boncukçalba tozu;

Sulanmaz örselenen çiçek, kırık

İnince sandım, tan atacak çevreme.

Donakaldım, “benciliğim”den utandım!

4/

Saçıver bahçene, maviş seğereğim ben;

Tohuma üşüşür çınçınlı serçeler:

Iradı, çil keklikçe attığın hortumla,

Şaştım ya, gitmedim görünen yoldan

Ağulu söz vurma, dağın, kuzuna:

Parmak kökünde dudağının yangını!

5/

Kut, kitapta kalmış, mercan boyalı su:

Salıksız budadım, kana bulandı elim

Yılanca çöreklenir, kopuşmak korkusu:

Tenimi, diri tutan Can güneşi:

Düşsü Temmuz, kındamladı Kındam’ı:

Sevi kıvılcımlanır soludukça bu Can.

6/

İmgeyle: Toruslarda gezgindik el ele;

Atın gemalmazı Dipsizgöl’e dönüştü

Yeşil zehir: “Anahtarım” kara sarı yüzün;

Böylesi urunda kerpiçleşir yalnızlığım:

Yoklu varlığında ışır, usumun en büngülü:

Akdağın aynasında çimedursun yıldızlar

7/

İçkilendi kınalı kiraz, ölüm beğen!

Gücümün soylu, eli güneşli yorulmazım,

Boşuna: Dostlukta, geçilmezim sevide:

Başım emeğin yoluna, âlem bilesi

Acımazım çocuksu çobana kıyma;

Sömürüye, yozlaşmaya, kargışım tümenle.

TEKERLEME

TEKERLEME

İlksiz mavi urunda, mavi vaktın birinde,

Bin erkek, bin dişi deveyi süsledik.

İlksizin ilkinde, dört zamanı,

Çanlı, iki bin deveye yükledik.

Kovaca iri, fıçılar benzeri çanlar,

Bazıları iki, bazıları üç dilli,

Usuldan, yavaştan başladı konuşmaya:

Bu kervanın başında iki çocuk vardı

Biri kız, biri oğlan; biri güneş, biri ay.

Vay anam vay... Kışta, yazda,

Dağda, denizde, az gittiler düzde...

Çan seslerinden ormanlar uyanıp sallandı,

Gökler, yerler, tüm canlılar uyandı.

Dirlik, düzenlik türküleri ırlandı.

Gel zaman, git zaman, demedik aman,

İlle de Beyler yaman mı yaman...

Bir de baktık, yüz yıllar selce gitmiş

Mor denizler çıkardılar önümüze!

Analar üzüle üzüle, yiğitler süzüle süzüle

Üç çiçek, üç fidan, üç Can binlerce...

Soysuz sömürgenlerde bayram, düğün;

İşkenceler, savaşlar biter bir gün.

Masallar gerçek, gerçekler masal!

Bir varmış, birler, binler varmış,

Dünyamız gide gide daralmış.

Çocuklar çoğaldıkça kötüler azalır.

Çocuklar, tuzaklar var yolumuzda;

Er geç ulaşacağız mutlu sona.

Yolları katlayın kuşak kuşak,

Zamanı sarmalayın yıl yıl... Bu konak,

Hem uzak dünlerde hem yapyakın günlerde.

Zorbalar yıkıldıkça güçlendik, güzelleştik;

On ikili yılanları çıkardılar önümüze,

Yapyakın günümüze...

Toplanıp birlik olalım, bırakmayın ellerinizi.

“Bak hele” çocuklardaki güzelliğe!

Atlayalım denize... Köpek balıklarını,

Denizatlarını, yunus balıklarını...

Yakalayıp elcilleştirelim,

Tezcene saralım yükümüzü.

Sevgi balı koyalım yüreklere,

Dillerde türkü olsun, ışık dolsun içleri.

Sakın, yoz itler girmesin aranıza,

Sonra tuz, biber ekerler yaranıza!

Kısacık, kesecik gün gün yıllarda, tezce

Büyüyün, hayınların üstüne yürüyün.

Elinizi çabuk tutun çocuklar,

Mavi bulutları kanat yapın ayaklarınıza.

Uyanın, bilin: yılların denizinde,

Kokuşmuş, çürümüş günümüzde,

Nice çatal yürekli yiğitler var!

Kimi Maçinde, kimi Anadolu’da, Çin’de.

Bezirgânlar gözdağı veriyor bize!

“Sayılmayız parmakla, tükenmeyiz kırmakla.”

Eveleme, develeme, toplanıp toparlanın hele.

Ebeleme, debeleme, develeme...

Böğeleğin tuttuğu kele.

Bu kansızların kimi yola durdu, kimi bele.

Burada konaklayalım çocuklar,

İndirelim yükümüzü;

Deniz yaratıklarını kavuşturalım özgürlüğe.

İlkin ilkinde, tezlerin tezinde, kışta, yazda,

Hiç unutmayalım sömürgen domuzu;

Bilelim, ağızlarını usturayla silelim.

Yalan dolan denizleri kurusun,

Kökleri, kökenleri, bir daha filizlenmesin,

Tenleri, kemikleri kendi zehirlerinde erisin.

Sözü uzatmayalım, armudu taşladık,

Türküye başlayalım.