Yılmaz Onay

OYUN DEĞİL!

Roman

Doğa Basın Yayın

Dağıtım Ticaret Limited Şirketi

Tarlabaşı Bulvarı

Kamer Hatun Mah.

Alhatun Sk. No: 27

Beyoğlu / İstanbul

Tel: 0212 361 09 07 (pbx)

Faks: 0212 361 09 04

web: www.evrenselbasim.com

e.posta: bilgi@evrenselbasim.com

Evrensel Basım Yayın-193

OYUN DEĞİL!

Yılmaz Onay

Kapak Tasarım: Savaş Çekiç

Epub Tasarım: Papersense Tasarım Stüdyosu

Birinci Basım

Mart 2002

© Evrensel Basım Yayın, 2002

OYUN DEĞİL!

Gün hiç ışımak istemiyor sanki. Öyle keyifsiz bir ağartı. Sokak lambaları sönmek üzere. Gece boyunca da zaten biri yandıysa ikisi yanmamıştır meretlerin. Badanası bozuk, yer yer sıvaları kabarmış binalarda soluk pencere ışıkları var. Şehir pek farkında olmasa da, kendi kolları, bacakları gibi dışa uzanan kenar semtlerde hayat ister istemez erken başlıyor. Bu başlayana hayat denirse tabii...

Ama hayır, zemin kat penceresinin ardında görünen küçük kızın gözleri, zayıf mutfak ampulünün ışığında bile pırıltılı. Çantasını hazırlamış, çayının son yudumlarını telaşla içerken bir yandan da kendi kendine bir şeyler mırıldanıyor. Dışarıdan duyulmasa da yüksek sesle mırıldandığı belli, gireceği sınav için akşam çalıştıklarını sabah son bir kez tekrarlıyor herhalde. Dudaklarında sınav korkusu değil, önemli bir iş yapmanın heyecanı var. Saçını at kuyruğu yapmış, farkında olmaksızın şirin şirin sallıyor. Ara ara bir kadın görünüp kayboluyor. Annesi besbelli, onun da acelesi var. Az önce dış kapıda sigarasını yakarak hızla uzaklaşan orta yaşlı adam o evden çıkmıştı herhalde. İnsanlar çıkıyor binalardan, değişik yönlere koşturuyorlar. Kimileri geç kalacak da olsa adımlarını sıklaştırmakta isteksiz. Birbirini tanıyanların sabah selamları bile yarım yamalak. Genç kızların içinde giyimine, makyajına özen göstermiş olanlar dikkat çekiyor gerçi. Ama onların banka memuresi filan olduğunu herkes biliyor. Ya da tezgâhtar. Kısacası o giyim ve makyaj, keyiflerinden değil, ayrı bir yük, çünkü işleri gereği zorunlu. Kadın, erkek, hep yorgun, donuk yüzler, uykuya doymamış gözler. Şimdi kimbilir kaç vasıta değiştirecekler, hele işi karşıda olanlar. Vapurda, otobüste, trende uyuklarlar artık. Genç delikanlıların bazısının elinde veya sırtında iş aletleri var. Onların işyeri daha yakın olsa keşke. Sokak lambaları söndü.

Pencere ışıklarının çoğu hâlâ yanıyor. İçeriler pek aydınlık değil çünkü. Hele o öğrenci kızcağızın göründüğü mutfak zemin katta olduğu için belki gün boyu lamba yakmak zorunludur. Gün boyu evde kalıp mutfak keyfi çıkarabilen varsa tabii. Oysa baba sabahtan akşama kadar işte, dahası, adam paydostan sonra da güzelce evine gelip aile mutluluğu yaşayamıyor. Yıllardır böyle bu. Seksen öncesi daha da yoğundu, ama o zamanlar sendika çalışmalarına, siyasi çalışmalara başka bir istekle, özlemle, heyecanla katılıyordu –evini unuturcasına–... “12 Eylül”den sonra, heyecan biraz tavsadı, umut uzaklara ertelendi, gizlilik kaçınılmaz oluyor, inat ağır basıyor. Yani bu kez de başka kaygılar, hatta tehlikeler nedeniyle zaman zaman uzak kalıyor evden. Bir tek anne biliyor bunları. Zaten anne kendisi de hastahanede benzeri çalışmalara karınca kararınca destek vermişti, şimdi de pek uzağında sayılmaz, ama hem baba, hem anne, okul bitene kadar çocuklarını böyle şeylerin dışında tutmaya kesin kararlıydı. ‘Okul bitsin ondan sonra ne istiyorlarsa yapsınlar’dı. Çocuklar mı? Pencereden gördüğümüz kız olsa olsa henüz ortaokul sonuncu sınıfta. Öyleyse?

Loş koridorun sonunda kapı aralığında ayakkabılarını boyayan bir delikanlı var. Uzuna yakın orta boylu zayıf bir çocuk. Kavruk kalmış izlenimi veren yüz hatları ve çıkık elmacık kemikleriyle, sempatik ama sıradan bir yeniyetme. Açık renk pantolonu, beyaz gömleği, boyamakta olduğu siyah ayakkabısı, bütünüyle hem biraz bu semte aykırı bir özenti etkisi bırakıyor, hem de ucuzluğunu ele veren o özentili görünüm iyice taşra imajına dönüşebiliyor. Kendisi bu çelişkinin hiç farkında değil. Boyacıya verecek parası yok elbette, ama ayakkabılarını boyacıdan daha ustaca parlatabilir, bu çabaya tümüyle kendini kaptırmış zaten. Anne, bir yandan aceleyle kahvaltı yapılmış masayı toplamaya, bir yandan da iş çantasını hazırlamaya yetişmek için koşuşturuyor. İşte çantasına yeni yıkanıp ütülenmiş hemşire kepini de koydu. Bu arada at kuyruklu şirin kız, son yudum çayını da içmişti, ama bardağı annesine verdikten sonra fırlayıp gideceğine, son dakikada telaşla okul çantasından bir kitap çıkardı, karıştırmaya başladı:

— Ayy, yine unuttum işte, Gelincikgiller iki çenekli miydi?..

Anne aldığı çay bardağını çalkalayıp kenara koyarken azarlarcasına seslendi:

— Yeter be kızım, pekala çalıştın işte, şu son dakikada kitap karıştırma huyundan vazgeçsene artık!

Kız hiç duymamış gibi gözlerini kırpıştırarak kitabı çantasına koyup fırladı:

— Neyse, yolda bakarım!

Delikanlıdan bir ses geldi:

— İnatçı!

Anne ikisine de kıyamıyordu aslında, ama şu anda kızı sınav heyecanında, üstelik de evin küçüğü, büyüğün ona anlayış göstermesi gerekmez mi:

— Oğlum, yol ver de geçsin kardeşin!

— Atlasın geçsin, ne var?

Oysa kız zaten hiç inatlaşacak durumda değil, aklında yalnızca Gelincikgiller sorusu var, kapı aralığına yayılmış boya malzemesinin üstünden ince bacaklarıyla atladı, kendi ayakkabılarını giyip bağcıklarını bağlamaya koyuldu. Anne biraz ferahlamıştı:

— İmtihandan çıkınca hastahaneye geleceksin kızım, unutma, ilaç yazdıracağız. Haa, bir de eve dönünce oda kapısının önündeki aletleri torbasına koy kaldır, talaşı da temizle. Baban kapıyı tamir edip işine zor yetişti, öyle kalmasın orası, tamam m..

Kız koşup çıkmıştı bile. Gerçi çıkarken yine at kuyruğunu sallamıştı ama bunun “peki” anlamına gelip gelmediği hiç belli değildi. Delikanlı biraz alaylıca mırıldandı:

— Dinledi mi ki?

Anne için bulunmaz bir fırsattı oğlunun bu kinayesi. Nicedir söylemek istediklerini neye mal olursa olsun şu iki dakika içine sıkıştırabilirdi işte:

— Dinlemese de yapar o. Sen kendine bak asıl. Nedir bu halin? Her yaz ne güzel işini bulmuş olurdun. Bu sene okul bitiyor hiç ilgilendiğin yok. Ne oldu sana böyle? Kız çalışacak sen gezecek misin? Hem sen önce şu kalabalığını kaldır kapı aralığından. Ne bu her gün her gün boyayıp duruyorsun ayakkabılarını?

— Her gün balçık oluyor da ondan.

— Olsun, ne yani? Balçıklı ayakkabıyı ayıplayacak olan gelsin yolun asfaltını tamir etsin, balçığı kaldırsın. Haydi gel iç şu çayını da sofrayı kaldırayım, işe geç kalıyorum.

— Hıh! Balçığı kaldırmak kimin umurunda? Ayıplayan da yok zaten. Sadece ayağına bakıp ne olduğunu anlıyorlar, o kadar.

— Anlayan anlasın, n’olmuş?

— Neyse anne, sen anlamazsın. Hem sen gecikme, ben sofrayı da toplar öyle çıkarım. O talaşı da ben temizlerim, sen geç kalma.

— Ne o? Senin dersin yok mu? Yine o hayırsız oğlanla mı sürteceksin? Sınıf geçmekle iş bitmez ki oğlum. Doğru dürüst bir üniversiteyi kazanmak kolay mı? O serseriye uyup ders de çalıştığın yok besbelli. Seni dershaneye gönderecek parayı nereden bulalım biz? Ancak kendi çalışmanla...

Anne işe geç kalmayı göze almıştı. Hazır açılmışken bu konuşmayı mutlaka sonuca vardırmak istiyordu. İşte oğlu da boyamayı bıraktı. Saygısız çocuk değil. Hiç terslik yapmadı ki zaten, birden bire niye değişsin?

— Anne, bu ne biçim sözler? Dershaneye gönderin diye bir söz çıktı mı hiç ağzımdan? Nereden aklına geliyor yani? Bak göreceksin, hem kendim çalışıp Uluslararası’nı kazanacağım, hem de...

— Uluslararası mı? O nasıl fakülte? Yeni bir şey mi?

Annenin korkusu boşuna değilmiş. Bu çocuğun aklını çelen bir şeyler var. İlgilenmekte geç bile kalmıştı belki. Ama hangi bir dertle başa çıksın? Yoluna girdi, öyle sürecek sanıyordu. Sanmak istiyordu belki de. Gençlik çağına gelen çocuğun ruh halini anlamak, onun içine girmek gerekirmiş, iyi de, vakit ister bu, imkân ister. Delikanlı, kurduğu düşe kesin inanmış, tatlı tatlı sürdürüyor:

— Doğru dürüst fakülte demiyor muydun, en doğru dürüstü bu işte, hariciyeci oluyorum ne güzel!

Anne, epeydir kaygılandığı ilişkiye yüklendi hemen. Zaten ne yapıp edip oğlunun o haytayla düşüp kalkmasını önlemek istiyordu:

— Anladııım, bu hayali de o haylaz soktu kafana değil mi? Aklını başına topla evladım...

— Yoo, nereden bilsin o böyle şeyleri? Bak gör, ben hem kendi çalışmamla o fakülteyi kazanacağım, hem de haylaz dediğin o...

Bu sırada dışarıda bir mobilet cayırtısı koptu. Motor gürültüsü kapı önünde rölantiye düşerken tempo tutan cırlak bir korna, töreni tamamladı. Delikanlı heyecanla mutfak penceresine koşup dışarıya seslendi:

— Geliyorum, hemen yetiştim koçum, sen bir tur at gel!

Hızla boya işini bitirmeye koyuldu genç çocuk. Bu kez anne pencereye gidip dışarıya baktı. Mobilet uzaklaşmaktaydı:

— Off, sesin batsın pis herif!

Pencereden ayrıldı, oğluna yöneldi:

— Ne o? Serseri ahbabın gelince her şey ortada kaldı yine değil mi?

Bir an oğluna fazla yükleniyor kaygısına kapıldı:

— Canım evladım, bana bak, dedi, gizli bir şey söylercesine daha da yaklaştı: O oğlanın gözlerini hiç beğenmiyorum ben, esrar içiyor galiba!

— İçsin n’olur?

Anne dehşetle irkildi. Bu kadarını hiç beklemiyordu işte. Zaten yalnızca: Nee! diyebildi. Oğlu daha da ürkütücü biçimde sürdürüyordu:

— En ala yerlerde içiliyor esrar. Hatta esrar ne kelime, daha neler neler. Ama onları içmeden öyle yerlere takılamazsın ki, keriz derler adama!

Delikanlı, annesinin bakışını ancak şimdi fark etmişti. Durakladı. Sonra çekinerek ekledi:

— Yahu anlamıyorsun anne, dünyanın en zengin ülkelerinde bütün gençler uyuşturucu kullanıyor! Bak!

Arka cebinden bir magazin çıkarıp annesine uzatmıştı. Magazinin özellikle kıvrılmış sayfasında Batı’dan uyuşturucu kurbanlarının kötü kopyalanmış fotoğrafları vardı, ama ilginç olanı, bu fotoğraflar hep alımlı güzel kızcağızların morg çekimleriydi. Bir tanecik olsun erkek fotoğrafı yoktu, hele zenci hiç yok. Anne bu magazinciliğin ardındaki karanlık hesapları az çok biliyor, ama bütün bunları şu anda anlatması mümkün değil:

— Ben anlamıyorum ha! diye bağırdı dayanmayıp, ama bu arada farkında olmaksızın elindeki son hazırlıklarını tamamladığı hemşire çantasını düşürmüştü, düşsün dert mi, lanet olsun, daha da yüksek tonda sürdürdü: Doktor değilsem de şu kadar yıldır hastahanelerin her türlü belasını yaşayan bir hemşireyim, ben anlamıyorum öyle mi? İçsin, n’olur’muş, şuna bak!

Magazini, hiç bakmamış gibi yere fırlattı. Sonra oğlunu omuzlarından yakalayıp kendine çekti. Birden fark etti: Çocuğunun omuzlarına bile ilk kez dokunuyor nicedir. Neyse, omuzlar bir yana, oğlunun gözleri, hep tartışmalıdır, anneden mi almış, babadan mı, bu kavruk yüz içinde kaybolup giden o güzelim gözlerin rengi anneye, derinliği babaya çekmiş besbelli, ama hep sevimli, hırslı, çocuksu duran bu gözlerin bakışı şu an değişik! Anne beyninden vurulmuş gibi oldu:

— Bana bak bakayım... Uzun zamandır işten güçten gözlerine bakamamışım. Yoksa sen de mi..

Oğlu gayet sakin ve kendinden emin:

— Yok yok, korkma, ben içmiyorum daha, içemiyorum Allah kahretsin!

— Denedin yani?

— Boşver be anne! Benim tek derdim, senin beğenmediğin o işbilir mobiletlinin çevirdiği işlere girip çıkmak, biraz böyle sosyete takılmak, anladın mı? Oralarda kendime bir yer edineyim, ondan sonra kim neymiş, takar mıyım ben?

Magazini yerden alıp arka cebine sokarken ekledi:

— Kimseye uyup okulu astım mı hiç?

Annenin bütün ölçüleri kaymıştı. Ne diyeceğini şaşırdı:

— Bir de okulu assaydın bari!

İşe iyiden iyiye gecikiyordu. Ama çantasını yerden alırken yine de son bir çabayla söyleyeceklerini tamamlamaya çalıştı: Bana bak, o kazık kadar hayta...nın, neyse işte, senin o arkadaşının neyi nereden bulduğu, kimlerle ne iş çevirdiği belli olmaz. Kimbilir ne imkânları vardır da onların, hiç göstermezler. Biz onlar gibi olabilir miyiz, saf oğlum benim! Namusumuzla bile zor yaşıyoruz biz. Nerede bela varsa bizi bulur!

Anne bunları söylerken haklı mıydı, yoksa alışılmışı mı tekrarlıyordu? Biz, derken kimlerdi o biz? Her neyse. Kesin olan bir şey vardı ki, annenin sırtındaki yük dayanılmaz biçimde artmaktaydı, elinin uzanamayacağı yerlere kayıyordu oğlu:

— Sosyeteye takılmak da ne demekmiş? Gidip sosyete zenginlerinin kuyruğuna mı takılıyorsunuz yani? Bize ne onlardan? Ayın sonunu borçsuz getiremiyoruz biz. Kesin kazanabileceğin şöyle işe yarar bir yüksek okula gir, meslek sahibi ol, ne yaparsan yap!

Söylediklerinin neresi etkilediyse, tuhaf bir tepkiyle dönüp baktı delikanlı. Anne hiçbir şey anlayamadı, o an oğlunu elleri, ayakları küçülmüş çaresiz bir çocuk gibi gördü, küçüklüğünde de hep böyle değil miydi zaten? İçi eridi. Çekinerek yaklaştı:

— Sen.. sen zayıflamışsın! Gözlerin ne hale gelmiş? Senin bakışların değişmiş, değişmiş!

— Değişsin, daha da değişecek...

Delikanlı elindeki ayakkabıyı bırakıp bu kez bütün gücüyle annesine moral vermek istercesine sürdürdü:

— Uluslararası’nı bir kazanayım, bir bitireyim, hem para, hem dünya benim. Bak bakalım ayakkabı boyuyor muyum o zaman. Kirlenmeyecek ki! Size de bir apartman katı tutarım... Yahu asıl sizi düşünüyorum ben... anlamıyorsun işte... Hiç hayat yüzü görmeyecek misiniz siz? Ya da tamam, en iyisi, sizi de yanıma aldırırım, hep birlikte çeker gideriz bu memleketten...

Anne, oğlunda böylesine aşırı bir sorumluluk duygusunun biriktiğini nasıl hiç fark etmemiş? İçi burkularak suçu yine kendinde buldu. Uzaktan mobiletin sesi gelir olmuştu. Delikanlı hemen boyaya sarıldı aceleyle. Anne mutlaka bir şeyler söylemek zorundaydı:

— Off, bu herifin dırdırı öldürecek beni! Nedir senin bu dediklerin oğlum? Esrar, takılmak, memleketten gitmek, uluslararası... Sen bizi düşünüyorsan, hiçbir şeye karışmadan tahsilini bitir, yeter. Ne güzel, söz dinleyen akıllı uslu bir çocuktun sen. Bak, bir kere senin bitirdiğin okul, meslek lisesi; adı değişmekle bir şey değişmez ki... üzülesin diye söylemiyorum ama alt tarafı bir sanat mektebi yani...

Delikanlının az önceki tepkisinin nedeni şimdi anlaşıldı. Kendini daha bir hırsla boyaya vererek boğuk bir sesle:

— Anne! dedi.

Anne kırdığı potu düzeltme çabasıyla:

— O kadar okutabildik, ne yapalım, herkes bunu da göze almayıp hemen işe veriyor, ama sen de iyi başardın işte, hem hiç değilse bölümünün makine olması iyi değil mi gülüm?

— Anne, n’olur!

— Ne n’olur? Baban teknisyen işçi olmasaydı, şimdi...

— Evet, teknisyen işçi olmayıp da diplomat olsaydı şimdi hepimiz de çok başka yerlerde olurduk, yalan mı? Babamı beğenmiyor değilim, yanlış anlama, bak...

— Asıl sen bak evladım, uluslararasıymış, hariciyecilikmiş, sana göre değil bunlar, söyletme beni! Yani onları yazıp bir de hiç kazanamazsan, hepten açıkta kalırsan, askere alırlar da hiç okuyamazsan, düşünsene!

— Kazanırım ben!

İşte tam can alıcı noktaya gelinmişti. Şakası yok, son bir cesaretle gerekeni söylemek zorundaydı anne:

— Nasıl kazanırmışsın? Ön seçme mi ne zıkkımsa, puanım düşük diye üzülüp duran sen değil miydin? Aklını başına topla. Şöyle sanat mektebi devamı gibi bir fakülte yok mu?

Ama annenin korktuğu gibi birden parladı işte delikanlı:

— Nee? Makine ressamlığı ha? Bitirdiğim okulun adını etme bana anne! Ona bir daha dönüş yok!

Mobiletin sesi uzaklardan dolana dolana yaklaşıyordu.

— O arkadaşıma da uyduğum yok benim, tamam mı? Ama hem onun girdiği yerlere gireceğim, hem de Uluslararası’na gireceğim. Bir daha meslek lisesine dönüş yok, bir daha buralara dönüş yok, anladın mı? Kazanacağım; istediğim yeri kazanacağım tamam mı, para kazanacağım para, yükseleceğim, yüksek insanların arasına gireceğim...

Bu öfke içinde ayakkabı boyası beyaz gömleğine bulaşıverdi çocuğun. Deliye döndü:

— Eşşşoğlueşşek! Gömleğe bulaştı işte! Ne yapacağım ben şimdi? Kurtulacağım işte bu boyadan, bu pislikten! Başka bir şeyi gözüm görmez benim, anasını satarım, her şeyin anasını!

Annesinin dehşetle açılmış gözlerini fark etti, elindeki ayakkabıyı fırlattı:

— Yahu anne, öyle demek ister miyim hiç, sen de ters anlama şimdi n’olur!

Boya bulaşmış gömleğini hırsla sırtından çıkarmaya çalışırken anne, kafası bambaşka şeylere gitmiş, biraz da kendi kendine konuşur gibi bir şeyler mırıldanıyordu:

— Baban hiçbir şeye karışmayasın istedi. Ben dersen, işten güçten kalıp okulun kapılarında bekledim aldım seni. Sırf hiçbir şeye karışmayasın diye. Karışma dediysek...

— Karıştım mı peki? Size bir şey diyor muyum ben? Hiçbir şeye karıştım mı anne?

Gömleğini çıkarmış, şimdi de pantolonunun paçalarındaki çamuru fırçalıyordu ama hangi fırçayla? Şu an, söylemeye çalıştığı çok önemli şeyleri toparlamaya çalışmakta. Nasıl söylese:

— Babam haklı tabii! Ama o karışıp da n’oluyor sanki? Onun çektiği yetmiyor mu? Biz de çekiyoruz işte!

Boyalı fırçayı kullandığını fark etmekte geç kalmıştı, bu kez de açık renk pantolonun paçalarına bulaşmıştı boya. Delikanlı çıldıracak gibi oldu. Sinirden ağlayarak bağırmaya başladı:

— Hay ağzına!.. Karasının da, balçığının da içine!.. Yok işte yok! Satarım tabii.. Şu pislikten kurtulmak için anasını da satarım, her şeyi satarım işte!

Sinir ağlamasıyla ayakkabılığın üstüne çöktü. Anne bitip tükenmişti. Saatine bir göz attı, o sıkıntıyla çok gerekliymiş gibi masayı tekrar silerken bir yandan da oğluna hiç bakmaksızın kontrolden çıkmış biçimde söyleniyordu:

— Öyle mi? Hiçbir şeye karışma dediysek, ananı da mı sat dedik sana? Esrarcı mı ol dedik? Varlıklı züppelerin kuyruğuna mı takıl dedik sana, ha? O yola düşersen yine genç yaşta ölür gidersin, ama alçaklık, rezillik içinde gidersin, anladın mı? Böyle olasın diye mi hiçbir şeye karışma dedik, ha? Karış öyleyse, karış, anladın mı!

Bu anda açık zemin kat penceresinin önünde arka arkaya iki kez çok yüksek patlama sesi duyuldu. Anne birden irkildi:

— Ne? Neydi o?

Oğlu mobiletin kendisini almaya geldiğini anlamış, aceleyle fırçayı elinden bırakarak gömleğini yerden almaya eğilmişti. Anne o anda dönüp, fırçayı düşmüş, oğlunu da yerde görünce dehşete kapıldı. Yıllardır zemin katta oturmanın bu tedirginliğini yaşamışlardı. 12 Eylül sonrası böyle tehlikeler azaldı deniyordu, bir ölçüde doğru da olabilirdi ama herkes için değil, her ev için değil. Baba ve anne, pek belli etmeksizin yine de tedbirli olmaya çalışıyorlardı. Şimdi sokaktan atılan kurşun en çok korumaya çalıştıkları oğulu mu bulmuştu? Kendileri yüzünden? Eli ayağı çözüldü, boğulur gibi seslendi oğluna:

— Ne oldu?

Tüm gücünü toplayıp koştu, oğluna sarılıp doğrulttu onu. Delikanlı gömleği bırakmış, hiçbir şey anlamaksızın alık alık annesine bakıyordu. Anne bir yandan oğluna sarılıp, “konuşsana!” diyerek onun bedenini yokluyor, bir yandan da çılgın gibi hemşire çantasına koşturuyordu:

— Pencereden mi? Kim, niçin sana? Bir de kendi ağzımla söyledim, karış diye! Bu da mı gelecekti başımıza? Off, bir ses verseyd...

Oğlundan yalvarır gibi bir ses geldi:

— Anne?

İyice çılgına döndü kadın:

— Ha? Yetiştim gülüm!

Tam oğluna koşarken bir ses daha geldi:

— Neyin var senin anne?

— Neyim?

— Gömleğimi alacaktım...

Kadıncağız donakaldı. Gülünç duruma da düşmüştü üstelik. Ama mutluydu. Her şeye karşın bir anda mutlu olmuştu. Buraların mutluluğu böyle oluyor işte. Büyük bir zevkle gitti oğluna temiz bir gömlek getirdi, rengi beyaz değil, ama olsun, oğlu da itiraz etmedi, pantolonun paça kiri fark edilmez inşallah, vakit yok, mobilet bekliyor, fırlayıp çıktı çocuk:

— Dönünce toplarım ortalığı, ha?

Anne ardından seslendi, mobiletin gürültüsüne karıştığını bilse de yine seslendi işte:

— Hiçbir şeye karışma sakın, çelimsiz oğlum benim, saf oğlum!

Çocukluğu gözünün önüne geldi oğlunun. Hep böyle zayıftı. Yolda yürürken eline yapışır bırakmazdı. Hiç kavga etmezdi. Kavgayı bilmemesi yüzünden kim bilir nasıl eziliyordur, diye kaygılanıp dururdu anne, ama elinden de bir şey gelmezdi. Hiç şöyle doya doya sarılıp öpmüş müydü oğlunu, bilmiyor. Hiç vakti olmamıştı ki. Şimdi mobiletin arkasında o haylaz oğlanın beline yapışmış, bina köşesini dönerken ciğerinin içinden bir parça gidiyor gibi geldi. Ama yine vakti yoktu işte, saate bile bakamadı, gün epey aydınlanmış, çok geciktiği besbelli...

Saatler geçmişti. Şehrin pek çok yerinde gün harıl harıl başlamışken bu “zenginler” semti mahmur bir kımıldanış içindeydi henüz. Öyle ki, gece yarılarına kadar açık olan kuruyemişçi hâlâ açılmamış, kapı önündeki gazete paketleri de bağlarıyla öylece durmaktaydı. –Ne demek “zenginler” semti, şehrin her yerinde zengin var?– Hayır, önemli olan, bu semtin “zenginler” semti diye ünlenmesiydi. Daire bu yüzden özellikle bu semtte tutulmuştu. Pardon, tutulmak nasıl söz? Satın alınmıştı daire elbette ki. Kimi sosyetikler akıl almaz fiyatlarla kiralamayı tercih ediyorlarmış. Olabilir. Onların hayat tarzı öyledir. Oysa bu dairedeki baba, millî geleneklere bağlıydı ve bir evde oturuluyorsa o ev mutlaka mülk olmalıydı. Gerçi mülk babanın değil annenin üstüneydi, millî gelenek bu noktada biraz topallıyordu yani, ama işin o yanı fazla kurcalanmaya gelmez. Daire her şeyiyle bakımlı ve eksiksiz olduğu için daha da pahalıya alınmıştı, olsun, yine de içi sıfırdan yapılırcasına baştan başa kırılıp değiştirildi. Herkes öyle yapıyor!muş... Bu yüzden o semtlerde inşaat dangırtısı bitmek bilmez zaten! Güzelim daire böylece çıfıt çarşısına döndü ama anne kendi yaptıklarını daha güzel buluyor, mülkü değil mi, istediği gibi olmalı, kimse karışamaz, işte bu kadar. Aslında anne, sosyeteye karşı olmak bir yana, elinden gelse hemen girebilmek için de can atıyor ama baba beceremez ki!... Neyse, biraz daha sabretmek gerek, onun da sırası gelir nasıl olsa.

Baba “erken” kalkmış, lacilerini çekmiş, beyaz gömleğinin üstüne kırmızı kravatını da takmış dolanıyor ortalıkta. Vaktiyle yakışıklı olduğu belli, ne var ki, biraz kilolanmış işte. Kolunda bir de ropdöşambr var niyeyse. Elindeki gazetenin renkli magazin ekini telaşla karıştırırken bir yandan da sesleniyor:

— Nerede bu bizim oğlan hergelesi? Bir daha geceyi dışarıda geçirmek yok, tamam mı?

Kızının bornozla salona girdiğini fark etmeksizin yatak odasına doğru sesini daha da yükseltiyor:

— Hanım! Oğlunu hizaya getir, yoksa ben hizaya getirmesini bilirim!

Saatine baktı, sonra sesini tuhaf bir biçimde ayarlayarak:

— Biliyoruz, biliyoruz, dedi, tabii ki benim de oğlum! Ama senin şımartman yüzünden dizginleyemiyoruz herifi! Sosyete veletlerine dönecek bu gidişle, anlaşıldı mı?

İçeriden hiçbir yanıt gelmezken arkasında kızının sesini duydu:

— Takım elbisenin üstüne bir de ropdöşambr mı giyeceksin baba?

Adam kızını görünce birden sakinleşti:

— Ha? Sen uyandın bile ha? Aslan kızım benim. Yahu bilemiyorum ki bu röportajcılara sıkı bir çalışma fotoğrafı mı iyi olur, yoksa şöyle sıcak, mazbut, ananevi bir ev hayatı içinde görünmek mi? Tabii yine bir şekilde çalışma hali olmalı değil mi? Hem de kendi gazetelerini elimde tutarak filan...

Gazete ekini ve ropdöşambr’ı sıkıntıyla koltuğa fırlatırken kızı, piyanonun üstündeki ıvır zıvırı bir kenara iterek elinde tuttuğu bir formüleri doldurmaya koyulmuştu. Piyanoya süslü bir örtü bile örtülmüştü, kapağının üstü de doluydu. Hiç kullanılmadığını ele veriyordu bu durum. Şöminenin içinin ıvır zıvırla tıka basa dolu olması gibi. Baba, kızının ne yaptığıyla ilgilenmeksizin sürdürüyordu:

— Erken kalktın ha, aferin kızım. Biliyordum zaten. Ciddi kızsın sen. Sosyetecilere uymuyorsun. Hadi çabuk giyin canım, bakarsın geliverir gazeteci oğlan. Gerçi on bir buçuk diye randevu verdim ama bu yeniyetme gazeteciler aceleci olabilir. Ülkücü çocuklar ne de olsa. Geldiğinde hazırlanmış olalım.

Kız hiç aldırmıyordu. Baba, içeriye bir kez daha seslendi:

— Hanım, çabuk ol!

Hâlâ ses gelmeyince koltuğa çöktü:

— Sanki bu röportaj yalnız beni ilgilendiriyor yahu! Kimsenin iplediği yok. Bütün ailenin menfaati var bunda be! İş hayatında yeni büyüyoruz daha, böyle sansasyonlar önemli, değil mi? Hem bizim başkalarından farklı olduğumuz da iyice belli olmalı. Sahi kızım, dediğimi düşündün mü? Çalışkan çocuksun sen, istediğin fakülteyi kazanırsın nasıl olsa. Gel kabul et, yaz şu İşletme fakültelerinin en kralını başa! Ha kızım?

Kız, kalemi de bırakıp saç kurutma makinesiyle saçını kurutmaya geçmez mi? Baba, makinenin gürültüsü yüzünden sesini biraz daha yükseltmek zorunda kalıyordu:

— Ne tutturmuşsun bir Uluslararası mı ne haltsa? Bırak öyle fakültelerde garibanlar okuyup devlet memurluğu yapsınlar.

Kız makineyi durdurduğu için baba daha yumuşak sesle devam etti:

— Hem işletmenin de milletlerarası olanı yok mu, İngilizce tedrisatlı filan, işletme dediğin zaten milletlerarası bir iş kızım. İstersen daha baştan Avrupa’ya göndereyim, ama bence burada bitirip sonra Avrupa’ya gitmen çok daha iyi, ha?

Kız yeniden saç kurutmaya geçince baba biraz sinirlendi ama belli etmeksizin yalnızca sesini yükseltti yine:

— Oğlandan hayır yok, biliyorsun. Ben de işler büyüyünce kavrayamıyorum, şimdilik idare etse de ileride yalnız kalmaktan korkuyorum, yabancıya güven olmaz! Halbuki sen işletmeyi bitirip şirketlerin başına geçsen, baba kız dumanını attırırız bu piyasanın. Dumanını attırırız be! Heh heeey, düşünsene, en büyük Tuğraş başka büyük yok! Hah hah haaa!

Kız, babasının gülüşünü görünce makineyi yine durdurmuştu. Sessizlik oldu. Baba bir an şaşırdı:

— Ne dedim ben şimdi? Hıh! Dinleyen yok ki! Kimsenin dinlediği yok artık beni. Eve para akıtan bir hıyar!

Birden bağırmaya başladı:

— Alıp harcamayı bilirsiniz ama, değil mi!?

Kızının tepkiyle formülerin başına koştuğunu görünce anlayamadı:

— O ne o?

Kız henüz kalemi eline almıştı ki baba yetişip kâğıtları çekti, önce birini okudu:

— Kredi... isteme... dilekçesi... Ne demek oluyor bu?

Ötekine göz attı:

— Taahhüt ve kefalet senedi... Yahu bu parayla aç bile kalınmaz be? Biz milyarlık ciroları emrine verelim diyoruz, sen kalkmış... Ne demek oluyor bu? Para istiyorsun da vermiyor muyum ha? Bu ne nankörlüktür?

Kız, kâğıtları aldı ve gayet sakin, ama sözcüklerin üstüne basa basa yanıtladı:

— Sizden para istemek istemiyorum artık baba. Fena mı?

Bu “siz” nereden çıktı şimdi? Babasına karşı birden resmileşmiş miydi, yoksa başka birini daha mı kastediyordu kız? Baba, kinayeyi anlamıştı:

— Neyin hıncını alıyorsun kızım? Bu saçmalıkla neyin hıncını alıyorsun? Ne kötülük ettim sana ben? Anneni senden az mı seviyordum? Kurtulması için neyi esirgedim, ha? Hâlâ bunun hesabı mı? O zaman bu kadar imkânlı değildim, ne yapayım?

— Baba, hep aynı şeyleri tekrarlamayalım n’olur!

— Bugünkü imkânlara kavuşmak için ayrıldım annenden, kabul. Ama tedavisi için, kurtulması için de her şeyi yaptım. Küçüktün sen, nereden bileceksin? Üvey annenle evlenmesem bugünkü duruma nasıl gelirdik, ha? Üvey müvey, ona bir kerecik anne desen neyin eksilirdi?

— Annemden ayrılmadan önce de bu hatunla...

— Ne biliyorsun?!

— Oğlunuzun yaşı niye benim kadar, diye sormaz mı kimse? Her şeyi biliyorum, anlıyorum artık baba. Evet, bugünkü duruma gelmek için annemin hayatını...

— Mahvettim öyle mi? Offf!

— Tekrarlamayalım demiştim, değil mi?

— Tamam, kes artık!

Konuşma kesilmişti. Hep de böyle oluyordu. Kızın bildikleri doğru muydu, değil miydi, ayrı mesele, ama zaten aralarındaki uçurumu bu ayrıntıları konuşarak aşma olanağı kalmamıştı artık. Baba bunu seziyor ama kabullenmek istemiyordu. Hiç kimsenin kendisine kötü adam demeye hakkı yoktu, hele kızının, asla! Onun için canını verirdi, yalan mı? Boşandıklarında kızının anneden alınıp kendisine verilmesi için her türlü fedakârlığı yapmamış mıydı? Tamam, yeni karısının ağabeyleri de, yani aslında tüm o aile –ne aile ama, yani ne aileler var demek, o kadar servete nereden konduklarına hâlâ akıl erdirebilmiş değil, neyse– “damadımız tek kızına sahip çıkamadı” dedirtmeyiz, diyerek kendisine destek çıkmış, en pahalı avukatlarla ne numara çevirdilerse sonunda kızını annesinden ayırıp kendi velayetine kazandırmışlardı. Yoksa anne, öğretmen maaşıyla pekala kızına bakabilirdi, yani hakim öyle karar verebilirdi. Zaten ilk karar da öyle çıkmıştı, olmaz olsun. Bu yüzden sonrası daha da acı oldu ya. İyi ama o da boşanma davasını açmakta niye öyle acele etti ki? Onurundan! Yeni karısıyla ilişkisini öğrenir öğrenmez, hiç gürültü patırtı çıkarmadan ayrılalım deyip kesmişti. Aferin, ne güzel! Ama, “boşanma davasını sen açma, zararlı çıkarsın, ben açayım, istediğin kadar tazminat, nafaka verecekler” diye yalvarmamış mıydı? Hayır, dinlemedi. Haklılığına öylesine inanıyordu ki, yazık. Hep öyleydi zaten, evde de, öğretmenliğinde de, aşırı dürüst, aşırı saftı. Anlaşamadıkları bir nokta da buydu. Böyle dünyada dürüst olmaya gelmez, diye anlatmaya çalışırdı da bir türlü inandıramazdı. Gördü işte. Keşke kendisinden görmeseydi, başka mesele. Ama olan oldu bir kere. Zaten o ailenin firmasında çalışırken kendisini tavlayan kadının, onların kızı olduğunu bile bilmeksizin olmuştu olanlar. Önce ödü kopmuştu. Ama kendisini özellikle beğenip seçmişlerdi herhalde ki, arkası çorap söküğü gibi geldi. Her şey bir başka iradenin emriyle yürüyor gibiydi. Ne yapabilirdi ki? Duruşmalara katılmaya bile içi el vermedi. İyi ki de katılmamış. Son kararı dinlerken o güzel öğretmen kadının yüzü –şimdi gözünün önüne geliyor yine, tuhaf bir güzellikti o, alımlı değil ama baktıkça daha güzel, kızı da anneye çekmiş belli– işte o güzel yüz, kararı dinlerken ne hale gelmiş, anlattıklarında içi burkulmuştu, ama yapabileceği bir şey yoktu. Vardı, daha doğrusu, yaptı da: Ne istersen vereyim, diye yalvardı. Yüzyüze görüşemiyordu ama haberler salmıştı. Hayır, demiş, böylelerinin bir kuruşuna tenezzül etmem, demiş. Kızının çocukluğu öyle bir annenin yanında geçti işte. Geçmez olsaydı. O anneden zorla ayırmaya mecbur olmuşlardı kızı. Küçük bir çocuğun ruhunda nasıl böylesine derin bir iz bırakabilir bütün bunlar, hayret! Ama ölümcül hastalığa yakalanacak bir anne zaten kızın hayatını da zora sokacakmış, yazık değil mi çocuğa? Gerçi karısının daha önce hiçbir hastalığı yokmuş, bu olanlara vücudu dayanamamış, diyenler de vardı. Beraberlerken de sağlıklı kadındı doğrusu, kendine bakardı, taş gibiydi, yatakta bile –bunun kadar cilveli olmasa da– bayağı iyiydi. Ama her şey olacağına varır, ne yapalım? Hastalığını duyunca da her türlü maddi yardım teklifleri yağdırmış, ama yine bir kuruşunu kabul ettirememişti –aman bunu kızı duymasın, bunu da mı biliyor yoksa, bilmiyordur canım, bilse bin defa başına kakardı şimdiye– öldü gitti işte yazık, hayat dediğin ne ki, değer mi bu kadarına? Kendisi de üzülmüştü doğrusu, üzülmüştü de belli edememiş, şaşırmıştı. Eski karısını ancak o zaman daha iyi tanımış demek ki. Onurlu kadındı doğrusu, hakkını teslim etmek gerek. Bu kadarından biraz rahatsızlık, hatta eziklik duymuyor da değildi, içten içe itiraf ediyor şimdi. Ama kızının meseleye bu kadar takması anlaşılmaz bir şey. Hiç arkadaşı da yok. Bu yüzden mi acaba? Yoksa oğlanı mı kıskanıyor? Nesini kıskanacak? Hayır, kızı değişik bir kız. Annesine çekmiş işte. Gerçi geçmişte kendisi de değişikti. Başka bir hayattı o. Sade, kendi halinde. Ama hayat mı o? Ne uzar ne kısalır. Kızı o hayatta kalmış belki de. Aşamamış! Aşması lazım! Evet, bu fena fikir değil, buradan girmek iyi olabilir, diye düşündü. Tam bütün şirinliğini kullanarak söze girecekti ki, kızının titrek bir sesle şöyle dediğini duydu:

— Sizden bir kefil isteyecektim, o bile fazla geldi. Artık bu evde iyice fazla geliyorum, değil mi? Teşekkür ederim.

Baba bütün diyeceklerini unutuverdi. Sesi de yükseldi yine:

— Neler saçmalıyorsun sen? Bugüne kadar kim neyi esirgedi senden? O elindeki kâğıtta ailenin geliri soruluyor. Ne yazacaksın oraya, ha, hiç düşündün mü? Baba adını bile hâlâ yazamamışsın oraya, neden? Şimdi tam şu röportaj gününde bu öğrenci kredisi numarasıyla ne demek istiyorsun sen? Adamlar görünce ne der, ne olur benim prestijim, hiç düşündün mü? Sosyete kantarın topunu kaçırırken onların içinde mesut, mazbut, ananevi bir aile örneği verelim diyoruz. Tam böyle bir günde mahsus mu yapıyorsun? Ne bitmez bir hınç, ne tükenmez bir kinmiş bu hâlâ?

Kızının, sırtı dönük, ağlamasını tutarak iç çektiğini fark edince birden çaresizlik içinde ona yaklaştı:

— Canım kızım, güzel kızım, unutalım bunları ha? Unutalım... biz birbirimize sarılmazsak, kim...

Bu ana kadar ses vermeyen üvey anne nihayet göründü. Üstünde sabahlık vardı, yüzündeki kremleri yediriyordu:

— Ooo, bu ne muhabbet ayol? Neydi sabah sabah gürültünüz? Mahalleyi ayağa kaldırdınız yani!

Sonra kıza döndü:

— Sen de giyineceksen giyin, bu kıyafetle rezil etme bizi kızım!

Bir yandan kendi üstündeki sabahlığı görmüyor, ama öbür yandan, kız ona hiçbir zaman “anne” demezken o rahatlıkla “kızım” diyebiliyordu. Aslında kız bir yana, babayı bile çileden çıkarıyordu bu vurdumduymaz ikiyüzlülük, ama elden ne gelir? Kız babadan sıyrılmış, elindeki kâğıtları sıkıp buruşturuyor, kalemi bırakmış öylece duruyor. Baba kendini toplayarak ara bulmaya çalıştı:

— Ne gürültüsü canım? Kızcağız bir taahhüt senedine kefil istiyor, hem de...

— Haa? Taahhüt, senet, kefil... Bizim işlerimize ne zamandan beri çocuklar karışır oldu?

Kız, buruşturduğu kâğıtları fırlatıp dışarı çıktı. Baba panik içinde:

— Dur kızım, nereye? diyerek kızının ardından seslenirken bir yandan da karısına laf yetiştirmeye uğraşıyordu: Hayır efendim! Üç kuruşluk bir öğrenci kredisi için, anlayabiliyor musun?

Kadın çok şaşırmıştı. Ama birden kendini toparlamayı bildi. Böyle şeylerde ustaydı işte:

— O da nereden çıkmış ki? Altında bir şey var besbelli. Hem... iyi ki ben engel oldum da bir rezalet çıkmadı, fena mı?

Sesini tatlılaştırarak içeriye seslendi:

— Haydi çabuk giyin de gel kızcağızım!

Babanın tepesi atmıştı, bağırmaya başladı:

— Sevgili oğlumuza da seslenebilir miyiz acaba böyle? Hayır, değil mi? Zatı şeriflerinin geceyi nerede geçirdiklerini bile bilmiyoruz çünkü! Altında da sekiz silindirli bir küçük Mustang Cobra arabamız bulunuyordu galib...

Sözünü bitirmeye kalmadı, caddeden kulakları yırtan bir egzoz gürültüsü ve fren gıcırtısı geldi.

— Evet, beyefendi teşrif ettiler ve ayağa kaldırdığımız mahalle, oğlumuz sayesinde yerine oturmuş oldu ne güzel...

Birden öfkeyle haykırmaya başladı:

— Susturucuyu gene çıkarttırmış itoğlu it!

O hızla pencereye fırladı:

— Kimin parasıyla lan?!

Karısının sesi sırtına iğne gibi saplandı:

— Evet, kimin parasıyla canım? Çocukların yanında bu konu açılmasa iyi olur, değil mi?

Baba, donakalmıştı. Döndü:

— Ne demek? Sen ne demek istiyorsun şimdi?

— Yok bir şey...

— Yeter be yeter, ne istiyorsunuz benden?

— Hiç babacığım, hiçbir şey! Bir ikibuçukluk yeter. Ama yeni bir araba alırsan, ona da hayır demem... elini öperim!

Babanın eline sarılmak isteyen, genç irisi, tombalak bir oğlanın sarhoşlukla sallanan eliydi. Genç, sanki babanın şimdiki kilolanmış haline benzer gibiydi, oysa hatlarını ve rengini annenin biraz kaba da olsa güzel sayılabilecek yosma tipinden almıştı. Bu yüzden, ne yakışıklı, ne de güzel, ikisinin ortası, dengesini henüz bulamamış tombalak bir tosuncuk görünümündeydi. Baba elini bile uzatmadı:

— Sırnaşma lan! Neredeydin? Ne ikibuçuğu? Daha bu yaşta mı başladın kanı bozuk karılara para yedirmeye?

Oğlan, boşta kalan elini başına götürdü, sarhoşlukla karışık bir ağlamaklı sesle:

— Yapma baba, yapma bana bunu, n’olur sen anla beni, n’olur!

Anne, oğlunun alnındaki morluğu yeni fark etmişti, telaşla koştu:

— Hii! Alnına n’olmuş senin? Kavga mı ettin? Ah, nasıl vururlar böyle gencecik bir çocuğa?

Sarılıp kaldırmak istedi oğlunu, ama delikanlı sinirle annesini itti, titremeye başladı:

— Çocuk deme bana!... Bırakın beni!... Baba, ne demek istedin “daha bu yaşta” diye? Ya sen anne, aynen o karı gibi konuşmasan olmaz mıydı şimdi?

Anne hemen sertleşti:

— Ne biçim söz bu? Hizaya gel!

Oğlan, kendine kapanmış, nefretle bir kadının taklidini de yaparak söyleniyordu:

— “Pek tıfılmışsın sen daha be evlatçığım!” Öyle ha? “Erkek ol da öyle gel, gencecik yavru, çocuk mu avutacağız”, ha?

Birden bağırmaya başladı:

— Çocuğu gösteririm ben ona, kaltak! Ama, olmuyor işte, para da döksen, araba da kırsan, içinden gelmedi mi, olmuyor işte, Allah beni kahretsin!

Sonra ayağa fırladı, piyanoya bir yumruk atarak haykırdı:

— Manyak karı, bir de kulüpte herkese anlatacak şimdi!

“Al işte, demedim mi, rezil edecek bu herif beni”, diye söylenen babayı, “sen sus be!” diye sertçe susturduktan sonra oğluna yaklaştı anne:

— Ne oldu evladım? Kimle kavga ettin? Anlatsana!

— Ne oldu diye soruyor hâlâ yahu! Olmadı, yine olmadı, olan bu! Anladın mı sanki?

— Anladın mı deyip durma be aptal! Anladık elbet. Yine o erkek delisi mirasyedi hatunla çıktın, beceremedin değil mi? Oh olsun! Elini sallasan ellisi diyoruz sana, geri zekâlı! Sorduğumuz o değil. Alnına n’oldu? İkibuçuk ne? Bırak çocuk gibi zırlamayı da gel anlat hadi.

Annenin kırk yıllık mama gibi konuşması şaşırtıcıydı, ama kimse şaşırmadı. Dahası, oğluna yaklaşıp kolundan tutmaya kalktığında oğlanın iyice büzülüp “dokunma bana!” diye haykırışında böylesine yüzgöz olmanın getirdiği tuhaf bir utanma vardı sanki, ya da kadın denen şeyden kaçma gibi bir durum. Ama babanın bunları fark edecek hali yoktu, sabrı taşmıştı: Bırak lan numarayı! diye “erkekçe” kesip attı, sonra anneye döndü:

— Götür şunu, suratını yıkayıp hazır olsun, röportaja gelecekler şimdi. İkibuçuk neymiş, onu da sonra konuşuruz.

Delikanlı ağzının içinde mırıldanır gibi “anlamıyorsun işte, anlamıyorsunuz!” diyordu sürekli. Anne, bu kez babaya yüklendi:

— Senin de derdin günün, para, iş, röportaj yani. Ne biçim babasın sen? Çocuğun hayatı mevzuu bahis!

Çocuktan beklenmedik bir haykırış yükseldi:

— Çocuk deme diyorum sana!

— İyi be, bağırma!

Annenin bu ani değişimleri ilginçti. Oğul, ikisinin de yüzüne bakmaksızın konuşuyordu artık. Babasını işaret ederek:

— Ona da söyle, tamirciye bir ikibuçukluk borçlandım, o kadar, dedi. Babanın nevri döndü:

— Nee? Bir de tamirciye mi? Kaza yapmış bu hırt, kimseye bir şey oldu mu? Beni rezil edecek!

Anneden “hii, kaza mı?” diye bir ses yükseldi. Delikanlı yine hiçbirine bakmaksızın sürdürdü:

— Kaza yaptım, tamam mı? Kimseye de bir şey olmadı, tamam mı? İndim partiden çıkınca, o kafayla...

Annenin telaşı daha da arttı:

— Kimseye bir şey olmadı diyor bir de, başkasından bana ne, ya senin alnın? Kafanı nereye vurdun?

— Yol bitivermişti birden, ne yapayım? Cam patlayınca bir sıyrık, önemli değil. Ama kaçtım, kaçmayı başardım yani, hatta tamirciyi bile kendim akıl ettim, örtbas etmek için... yani babacığım, seni rezil etmemek için, bir ikibuçukluk sıkışmış arabaya, işte o kadar. Daha fazla sormayın artık, tamam mı?

Gitmeye davrandı, sonra birden dönüp bağırdı:

— Sevindiniz mi?

Baba da artık oğlanın suratına bakmıyordu. Anneye seslendi:

— Sustur şunu, yoksa...

Anne, oğlunun peşinden koştu:

— Nereye gidiyorsun? Hemen bir röntgen çektirm...

Babanın bağırtısı geldi: Ne röntgeni be, şimdi gelecekler diyorum, anlasana! Anne, bir yandan babaya: Çocuğun hayatı mevzuu bahis diyorum, anlamıyor musun, diye çatarken, öbür yandan oğlunu tutmaya çalışıyordu. Ama çocuk, yine garip bir şekilde kendini çekti, titriyordu:

— Çocuk deme be! Dokunma bana! Anlamıyorsun yahu!

Bu sırada kız girmişti. Hiçbir şeyin farkında değildi, kimseye dönüp bakmıyordu zaten. Giyinince yeni yeni gelişen göğüsleri daha bir meydana çıkmıştı. İnce bedenini saran bir giysisi vardı. Göz dolduran, belki biraz gizemli, ilgi çekici bir kadın olacağı belliydi. Ama bu da hiç umurunda değil kendisinin. Kafası binbir sıkıntıyla dolu görmüş geçirmiş yetişkinler gibi bir ifadesi var. Baba seslendiği zaman da hiç aldırmayacaktı:

— Hah neyse, sen giyindin mi bari kızım, hele şükür halden anlayan bir kişi çıktı şu evde...

Oğlan bunu duyunca çıkmaktan vazgeçip dönmüş, sabit bakışlarla kıza yönelmişti. Kız bunu fark etti, hemen çıkmaya yeltendi ama arkasından oğlanın sözlerini ister istemez duydu ve yerinde çakılmış gibi kaldı. Oğlan, sabit bakışlarının ele verdiği “sulanma” duygusunu sesinde de gizleyemiyordu:

— Senin yüzünden, hep senin yüzünden... Niye anlamadın beni, ahhk!

Ağzından son çıkan garip sesle yüzünü kapamıştı ama bu bile pek çok şeyi söylüyordu. Anne bir “Nee?” diyerek gözlerini kıza dikti. Kızcağız, sırtı dönük öylece duruyordu ama sinirden ne yapacağını bilemez olduğu belliydi. Anne bir de üstüne: “Dur hele!”, diye ekledi ve ağır ağır kıza doğru gitmeye başladı. Baba beyninden vurulmuşa dönmüştü. Dehşet içinde boşluğa bakarak birkaç sözcük söyleyebildi:

— Bu ne demek şimdi!?

Anne hedefinde kararlıydı. “Sen sus, sen anlamazsın!” diyerek babayı susturdu:

— Amaa...

Parmağıyla işaret ederek vahşice kıza yönelmişti:

— O... çok iyi anlıyor! Evet... ne demek oluyor bu, küçük hanım? Cevap ver!

Kadın, bile bile mi kuruyordu böylesine zekice sinsi bir tezgâhı, yoksa kafası mı bu kadar ters çalışıyordu, şaşılacak şey. Baba aptallaşmıştı. Kızcağızı ancak oğlanın son haykırışı kurtarıyor:

— Siz karışmayın bee!

Oğlan, içeriye kaçıyor, kız bundan cesaret alarak fırlayıp çıkıyor, baba, “kızım” diye seslenmek istiyor, anne, oğlunun ardından gitmeye davranıyor... Ama kapı zili çalıverdi işte! Babanın, “başımıza bu da mı gelecekti” diye düşünmesine bile fırsat kalmamıştı:

— Eyvah, geldiler!

— Geldiler mi?

Anne, üstünü değişmek bir yana yüzünün kremini bile silememişti daha. Baba ropdöşambr’ına atılırken salonun kapısı açıldı, kızın sesi duyuldu:

— Evet efendim buyrun, salonda sizi bekliyorlar...

Anne ve baba bunu duyunca birbirlerine koştular. Anne, babaya ropdöşambr’ını tutuyor, baba da annenin yüzündeki kremi silmeye çalışıyor. Bir anda gazeteci –işe yeni başlamış izlenimi veren işgüzar havalı bir bıçkın– yanında daha eskilerden olduğu belli bir foto muhabiriyle içeriye girdi. Karşısında en intim durumda birbirine sarılmış bir karı-koca vardı, dahası, ister istemez kendisine dönmüş şirince sırıtıyorlardı. Bu poz pek işine geldi gazetecinin, çünkü emektar fotoğrafçıyı fazla oyalamaması istenmişti, bunu açıkça söyleyemezdi, hemen atıldı:

— Ah, teşekkür ederim efendim. İzninizle bu ender yakalanır, mutlu, mazbut, ananevi aile pozunu kaçırmayalım, hemen bir iki poz çekelim, sonra röportaja geçeriz, ne dersiniz? Çekiyoruz efendim, bozmayın lütfen!

Üstelik kız, “işte buradalar efendim buyrun” diyerek kapıyı açtıktan sonra inadına dikilip orada durmuş bakıyordu.

Bozmadılar. Bozamadılar. Kız kapıyı çekip çıktı.

Kulüpte zaman öğleyi bulmuş geçiyor ama henüz pek kimsecikler yok. Mobiletli “haylaz” arkadaş zaten girişte sorun çıkmaması için özellikle bu saatleri seçer. Çünkü kulübe yalnızca üyeler ve konukları girebiliyor. Gerçi bu kuralın çok sıkı işlediği söylenemez ama kapıdaki korumalar gözlerinin tutmadığı kişileri geri çevirebiliyor böylece. Her seferinde barmenin adını vermenin de sakıncaları var. Oysa işte, selesinde delikanlıyı da taşıyan mobilet, dünyanın neredeyse öteki ucundan kentin bir yarısının sokaklarını caddelerini arşınlayıp, arada bildik kahvehanelerde keyifli çay molaları verdikten sonra kulübün kapısına gelmiş, jokeyi sağa sola şöyle bir gözatıp gaza basınca, afili bir kısrak gibi içeriye dalıvermiştir. Korumalar ortalıkta bile yoktur çünkü. Pek güzel! Hele çepeçevre yüksek duvarlarla kapalı olduğu için –duvarların üstündeki demirlerde dikenli tel bile vardı galiba, neyse– dıştan pek suratsız görünen kulübün, içeriye girdikten sonraki manzarası olamayacak kadar güzel. Delikanlının ağzı açık kaldı. Arkadaşın anlata anlata bitiremediği kadar varmış doğrusu. Çimlerin, çiçeklerin, ağaçların arasına kumaş gibi döşenmiş dar yolu biraz inince birden deniz görünüyor ki, öyle böyle değil. Hayat bu işte!

Mobilet göze görünmeyecek kuytu bir yere kondu. Arkadaş biliyor bu işi. Sürekli de talimat veriyor: Şuna şuna dikkat et, şöyle şöyle yapma, açık verme, falan filan... Bara girdiler. Tezgâhın arkasında, kısa boylu, saçları hafif dökük bir adam, elinde içki şişeleri, bardaklar, iş yapıyor. Ortalıkta kimse yok. Arkadaş, oldukça yüksek sesle barı çınlattı:

— Merhaba usta, n’aber?

Ama “usta” önce bir “Şşşşt!” dedikten sonra alt tonda cevap verince ister istemez çevrelerine bakındılar, yine kimseyi göremediler.

— Buyrun buyrun, geçin, dedi barmen, misafirimiz kim?

— Mahalleden... Çok kafalı oğlandır. Böyle yerlere merak sardı ben de aldım getirdim.

— Hoş gelmişsin dost!

— Hoş bulduk efendim...

Öbür ikisinin, bu “efendim”e gülecekleri geldi bir an, ama kendilerini tuttular. Genç, şaşkınlığından bunların hiç farkında değil. Arkadaş bu arada bar tezgâhının geçiş kapağı yanında en kenardaki bir tabureye ilişmiş, delikanlının da sırtına vurarak son tabureyi işaret ediyor. Göze batmamak için hep oraya oturur zaten. Çünkü kapağın yakınındaki bu taburelere başka kimse iltifat etmez. Barmen, değişik değişik güzel şişelerden iki bardağa içki koyup karıştırıyor. Demek kulübün görünmeyen yerlerinde birileri var. Arkadaş yine rahat bir sesle girişti:

— Usta, bizi de zuladan gör artık hadi!

— Aman abi, biraz yavaş söyle, duymasın imansızlar. Şutlayıverirler valla. Zaten dırdır edip duruyorlar...

Barmen bunları söyleyip, hazırladığı iki bardağı alarak öndeki açık terasa koşturuyor. Arkadaş bile terastaki masaların birinde oturan iki kişiyi ancak şimdi fark etti ve tuhaf bir refleksle kafasını indirdi. Genç de ister istemez aynı şeyi yapmıştı, ama asıl kafasına takılan nokta o saçı dökük barmenin arkadaşa “abi” demesiydi. Gerçi, elinde içki dolu bardaklarla tezgâhın kapağını açmaksızın altından pire gibi kayıveren bu barmene yaşlı demek zordu ama hele alnındaki o çizgilerle arkadaştan daha genç olması imkânsız göründü delikanlıya. Üstelik böyle bir yerde bu işe gelmeyi başarabilmiş bir kişi? Şuraya bak! Camların önündeki açık teras kadar yakın bu deniz manzarası, böyle yüksekten bakıldığında giriştekinden de şahane bir derinlik kazanıyor. Hayranlığını daha fazla gizleyemedi:

— Harika be! Helal olsun! Buranın garsonluğu bile bir başkadır ha?

Barmen dönmüş, tezgâhın arkasına geçmeden birer bardağa da gizlice aynı kokteylden koyup ikisine uzatmıştı:

— Kardeşimiz bu kokteylden tatmış mıdır abi?

— Nerdee! Bunu değil, hiçbir şeyi doğru dürüst içiremiyoruz ki adama. Korkuyor.

— Hadi be! Kim korkuyor? Bu içki ne şimdi?

— Ooo, hepsinin uzun uzun gavurca adları var, bir kerede öğrenilmez. Ama bunu çabuk içme sakın, çok serttir, abiyim iyi bilir!

— Ayıp ettin be usta, n’olmuş bir kere ucunu kaçırdıysak?

Barmen kıs kıs güldü, hatta delikanlıya bakıp bir de göz kırptı, çok babacan bir adam, yüzünün o derin çizgileri de bunu tamamlıyor işte, isterse arkadaştan daha genç olsun ne fark eder? Etmez olur mu? Eğer gençse bütün bunları ne zaman öğrenip de buralara gelmeyi başarmış, kim bilir neler çekmiş de böyle geçkin görünür olmuş? Birden babası geldi aklına, o da yaşından daha fazla gösterir, haksızlık bu, haksızlık! Yine o hep hazır duran isyan duygusu depreşti delikanlının, hâlâ başka bardaklara başka şişelerden değişik içkiler koyup karıştırmakta olan barmene bakınca yüreğinin sızladığını hissetti. Ne hızlı çalışıyor elleri? Bir yandan da arkadaşla ikisi konuşuyor, yeni fark etti bunu, kendisinden konuşuyorlarmış meğer:

— Böyle olduğuna bakma sen onun, meslek lisesini bitirdi de üniversiteye bile girecek...

Barmenin gözü kendisinin üstünde. Herhalde yine içinden konuşurken dalıp dudaklarını kıpırdattı. İnşallah hep yaptığı gibi bir de sesli konuşmamıştır. Deli diyecek adam. Ama hayır, başka bir şey söylüyor:

— Okusun maşallah. Bizim gibi cahil olmasın be abi!

Genç, o an kendine geldi. Artık barmenin arkadaşa abi demesini de düşünecek hali yoktu, ne var ki, adama nasıl hitap edeceğini bilemiyordu:

— Okusam da böyle güzel işim olacak mı bakalım...

Çok içtenlikle söylemişti bunu, sözünün ötesi boş kaldı bir an, aslında kendisi de “dost” diye tamamlayabilirdi, ama fırsat kalmamıştı, çünkü bu kez aşağılardan bir ses cırladı:

— Bizim içkiler n’oldu allaaşkına yaa? Gelmeyecekse yani...

— Hazır abla, hemen uçtum!

Barmen yine elinde içki bardaklarıyla tezgâh kapağının altından süzülüp fırtına gibi seyirtiyor. O cırlayan sesin sahibi bir kız, elinde sigara kapıda görünüyor, kıçı yere yakın bastıbacak bir şey, hâlâ söyleniyor yüksek sesle:

— Amma iş yaaa!

Sonra barmenin içkileri getirdiğini göre göre beklemeyip onu arkasından koşturacak şekilde çekip gidiyor.

Bu nasıl şey? Gencin elleri yanına düştü. Arkalarından öyle bakıyor. Arkadaş söze girdi:

— Bu karı var ya, bunun böyle poz attığına bakma...

— Karı mı? Küçücük kız bu be! Öyle bir ustaya nasıl...

Barmene nasıl hitabedeceğini bulmuştu işte. Ama bu sırada aşağıdan yüksek bir egzoz patırtısı ile keskin bir fren sesi geldi. İkisi de hemen doğrulup sesin geldiği aşağıdaki park alanına baktılar.

— Aha, ustanın asıl illeti şimdi geldi işte, dedi arkadaş. Delikanlının kafası karışmaya başlıyor. Gelen araba harika bir şey. Ama asıl şaşırtıcı olanı, kapısı açılınca arabadan arabesk müzik sesinin yükselmesi. Mümkün değil, diye düşünüyor, belli etmiyor:

— Allah, arabaya bak be! Kral gibi!

— Daha bu bir şey mi? Bu eski sekiz silindirli Mustang Cobra’ların modası çoktan geçti. Son model Jaguar’lar, Ferrari’ler bir sökün etsin, bak nasıl dudağın uçukluyor! Hele spor Mercedes’i gör, kuğu gibi valla...

Delikanlının aklı hâlâ müziğe takılı. Dayanamadı sordu:

— Bu garip arabesk sesi nereden geliyor yahu? Buralardan değil herhalde...

— Oğlanın arabasından geliyor, görmüyor musun? Ne biçim set var arabada değil mi? Ortalığı nasıl inletti?

— Allah Allah! Böyle bir arabadan gelince arabesk de bir değişik mi oluyor ne? Sen bu oğlan için, ustanın illeti, dedin ama benim kanım kaynadı buna valla. Sosyeteyi başka türlü sanırdım ben...

— Hani sen arabesk sevmezdin lan kıro! Bu arabadan duyunca birden bire ustanın illetine bile kanın kaynadı ha? Anla işte! Arabesk, kralların müziğidir aslanım. Senin gibi kıroların değil. Tabii ki asıl bunlar dinleyecek! Sen daha gizli gizli türkü dinleyip ağla bakalım.

— Ne ağlaması be! Bizim tarafın türkülerini severim, o kadar.

— Hadi lan, bilmez miyiz, kaç kere gördük.

Bu arada arabanın kapısı çoktan kapanmış, müzik de kesilmişti. Binanın içinden henüz sesi tam kartlaşmamış bir tosuncuğun bağırtısı duyuldu:

— Garson! Nerede bu herif gene yahu?

— Aha geliyor illet! Ustaya herif diyor beyimiz...

Arkadaş, delikanlıyı da çekerek hızla tabureye ilişip önüne bakmaya geçiyordu ki, tombalak bir oğlan hışımla girdi. Bara baktı. Barmeni göremeyince geriye seslenerek tezgâha yürüdü:

— Gel kendimiz alalım içkileri be ortak. O hımbılı mı bekleyeceğiz?

Aslında birbirlerine “ülküdaş” filan demeleri gerekiyordu, örneğin oğlanın babası böyle istiyordu, ama kulüp içinde keriz yerine konmamak için çekiniyorlardı biraz. Janti bebelerin birbirlerine “ortak” dediğini duymuştu oğlan bir ara, bu deyişi tutmuştu. Şimdi tezgâhın giriş kapağını kendisi kaldırıp içki almak için arkaya geçecekken bu kez dışarıda tok bir egzoz homurtusu ve çok kısa bir fren gıcırtısı duyuldu. Ardından bir cıstak pop ritmi sardı park alanını. Arkadaşla genç ancak göz ucuyla bakabiliyorlar. Tombalak oğlan hemen camekâna yöneldi. Sonra döndü, ikisine gözünü dikti. Bu arada aşağıda oto kapıları kapanmış, sessizlik olmuştu.

— Siz kimsiniz, acaba?

Arkadaşla genç önlerine bakıyorlar. Oğlan yanıt alamayınca cesaretleniyor:

— Siz kimsiniz dedik! Pek buralardan değilsiniz galiba, ha? O garsonun takıntıları mısınız yoksa?

Gergin bir susuşun ardından sesini iyice yükseltiyor:

— Cevap verin be! Niyetiniz ne sizin?

Bir an durduktan sonra, “anlarız bakalım, anlarız” deyip tezgâhın arkasına geçecekken barmenin sesi geldi:

— Buyurun abi, barda oturun biraz. Özledik abi be!

Tombalak oğlan, tezgâh kapağını yarı kaldırmış öyle kalıyor, çünkü barmen yalnız değil, yanında kendisinin bile henüz bilemediği “marka”lardan giyinmiş iki genç adam ile bir de yabancı olduğu açıkça belli bir sarışın kız var. Arkadaş, onları görünce hemen doğrulup birine selam veriyor. Selamını alan yok ama arkadaş aldırmıyor. Delikanlı, gerginlikten henüz kurtulamamış, öylece izliyor. Tombalak oğlanın giysisi bir halt değil, ama bu yeni gelenlerinki ilginç. Gerçi içinden, bu ütüsüz dağınık pantolonun neresi güzel, diye düşünmüyor değil, ama kendisininkinden çok farklı işte. Pantolonunu, ayakkabılarını gizlemeye çalışıyor ister istemez. Arkadaşın selam verdiği genç adam, niyeyse az önceki bastıbacak kızın konuşmasına tıpatıp benzeyen aynı yayık ağızla:

— Haydin biraz ağzımızı ıslatalım da sonra bir şeyler yaparız haa? dedikten sonra yabancı kızın beline sarılıp öpecek gibi:

— Nicht wahr Ani? diye bir şeyler söylüyor. Delikanlı anlayamadı. Okulda yalnızca İngilizce öğretmişlerdi, o da yetersiz, ama olsun, yine de yardımcı ders olarak ikinci bir dil okumayı isterdi, normal liselerde var, meslek lisesinde o da yok işte. Bir kez daha kahretti kendine. Bu dil nece şimdi? Uluslararası’na bir girse, iki de değil üç yabancı dil öğrenecek, ne yapıp edip öğrenecek, hem de su gibi, ahh!

— Ja ja, diyor kız gülümseyerek. Yayık ağızlı, ötekine dönüp:

— Anlamaz ama her şeye böyle evet der işte! diyor, sonra kıza yapışıyor yine:

— Kıyak karısın değil mi, meine blonde?

— Ja ja...

Kahkahalarla gülerek bar taburelerine oturuyorlar. Barmen hızla arkaya geçmek için tezgâh kapağına yürüdü, illet’i olan tombalakla yüz yüze geldi. Oğlan ne yapabilir ki bu durumda? Kulübün eskilerinin adamı besbelli bu barmen. Kapağı sertçe kapayıp ayrıldı. Dışarıya özellikle sesini yükselterek bağırdı:

— Boşver ortak, arabada içelim daha iyi!

Çıkarken yeni gelenlere kendince sert bir baktı, yürüdü. Delikanlı, bu tosuncuğu son ana kadar dikkatle izlemişti. Arkadaş, bu izleyişin farkındaydı, hafif sesle delikanlıya alaylıca dokundurmayı ihmal etmedi:

— Kanım kaynıyor bu oğlana be!

Delikanlı dişlerini sıkıp susuyor. Barmen hemen bardakları ve içkileri hazırlamaya geçti:

— Spesiyalite değişmedi değil mi abi?

— Yaşa be ihtiyar, sen adam olacaksın! Üçümüze de aynı!

Bu genç adam bayağı uzun boylu, ikisi de öyle gerçi, ama bu, uzunluğundan biraz kambur bile duruyor. Hem biraz kalenderce, hem de uzun boyuyla biraz havadan bakarcasına bir kamburluk bu:

— İşte böyle azizim, içmenin de tadı kalmadı burada artık, gezmenin dee, hiçbir şeyin tadı yok yaa..

Sonra barmene döndü:

— Kimdi o az önceki sert oğlan be ihtiyar? Tanımadım.

— Abi sorma. Kulübe yeni girdiler herhalde. Niyeyse hemen bana taktı, sonunda attıracak beni buradan. Sizin gibiler nerdeee, bu nerde abi Allahaşkına? Para su gibi, ama insanlık, nah!

— Sahi be, bayağı değişmiş bu kulüp, bizimkiler n’oldu ki?

Bunu soran, tam tersine çabuk çabuk konuşan bir tip, ama ağzının içinde bilye varmış gibi yuvarlıyor, özellikle “r”leri bir tuhaf, İngilizce hocası derste biraz buna benzer konuşmaya çalışırdı İngilizceyi, şimdi hatırladı delikanlı, ama bunun Türkçesi öyle. Öteki yine aynı bıkkınlık havasında cevap verdi:

— Birçoğu dışarıda, dönmezler artık. Buradakiler de bir manyaklaştı. Oturmuş harıl harıl ders alıyorlar, nedir, üç gün sonra üniversite giriş sınavı var! Bayağı inekliyor enayiler yaa, inanmazsın. Gerzekliğe bak. Devlet üniversiteleriyle uğraşılır mı? Var mı böyle aptallık yaa? Neyse, birazdan düşerler herhalde.

Arkadaş, kulübün bu saatlerde böyle hareketli oluşunu garipsemişti, barmene soracak, bir türlü fırsat olmadı, neyse ki önceden gelip girmişlerdi, meğer sınav muhabbetiymiş baksana, delikanlıyı dirseğiyle hafifçe dürttü, ama o kulak kesilmiş, konuşmayı dinliyor. Kambur duruşlu sordu:

— Sen niye döndün sahi yaa?

Öteki yine çabuk çabuk ve bilye gibi “r”lerle cevap veriyor, zor anlaşılıyor neredeyse:

— Bitiremeden döndük işte. Bakalım burada n’olacak. Ama valdeyi yatıştırıp yine giderim, durmam!

— Tabii yaa, çekilmez burası, çekilmez azizim! Asit getirdin mi bari?

Delikanlı dayanamayıp arkadaşa sordu:

— Ne asiti be?

Arkadaş, “Şşşt!” diye susturdu onu, Allahtan barmen bu arada içkileri veriyordu, kimse bir şey duymadı. Ama delikanlı cevabı kulak kesilerek dinlemişti:

— Getirdim lan. İstersen joint da var.

— İyi iyi, tekneyle çıkınca biraz trip’e gireriz. Wie Ani?

— Ja ja...

— Hah hah haaa...

— Yaşı küçük ama sıkı karıdır haa, Almanlığına bakma... Sahi sen Amerika’dan...

Anlaşıldı, Almancaymış o dil. Öteki de Amerika’da yaşıyor demek. Vay be! Kendisi Uluslararası’nı bir bitirsin, bunlar kim oluyor? Kendisinin hayalleri çok daha ciddi, hayal de değil, neler yapacağını çok iyi biliyor. Ama buraları tanımadan da olmaz işte. Neyse, konuşmayı kaçırmamalı...

— Yok yaa, sen de az değilsin!

— Sorma işte. Orada hatun vaziyetleri iyiydi yani, ama birkaç kaza yaptık. Arabalar haşat filan. Bizimkiler korkmaya başlamış. Derken son hatunla da iş biraz uzayınca, yabancıyla evlenmeyeceksin diye valide bitti başımda, evlenen kim, ama gel de anlat işte, metazori döndük geldik. Yani valde beni topladı getirdi senin anlayacağın. Daha yeni arabayı bile gümrükten çekemedik. İner inmez ilk seni aradım, anla işte!...

— Aramasaydın bir de... Neyse, valde yabancı istemiyor, haa? Değişir, değişir, o da hizaya gelir...

Bu sırada az önceki arabesk sesi yine aşağıyı inletmeye başladı. Konuşanın tepesi attı birden:

— Al bakalım! Bu ne şimdi?

Barmen, biraz çekingen, biraz da yaranmak istercesine söze girdi:

— O giden sert oğlan çalıyor abi.

— Haa?

Amerika’dan gelenin ilgisini çekmişti niyeyse:

— Baksana, geçende bir kaset geçti elime oralarda, aklın durur, pop, arabesk, folk, filan hepsinin karışığı gibi harika bir şey yapmışlar. Öylesinde de iyi bir long trip yani...

— Yok azizim yok, bizde çılgınlık ruhu yok bir kere! Yaa, bir doğru dürüst magazin bile çıkaramıyorlar ki, renk haşat, kâğıt çamur gibi!

Delikanlı arka cebindeki magazini görünmeyecek şekilde iyice sokuşturdu, şaşkın dinliyor:

— Geçen gün peder bir parti veriyor, tamam mı, hadi biz de kırmayalım katılalım dedik, magazinciler doluştu, muhabir diye badi badi karılar, kıro bir iki kameraman, hepsi yalaka, bir görsen ağlarsın abi yaaa! Olmaz, olmaz!

Kalktı, camekândan aşağıya baktı:

— Şu gerzekliğe bak allaaşkına! Sıkıldım, gidelim, filan, bir şey yapalım yaaa!

Amerika’dan gelen, konuşması gibi çabukça yerinden fırladı:

— Bak ne yapalım. Şu aşağıdaki ineği bir kızıştıralım. Anahtarına yarışa sokalım. Benim araba gelene kadar gezeriz, sonra ağlarsa geri veririz, ha?

— Peki, ya bir de...

— Unut onu! Senin arabayla ben o hantal Cobra’yı sekiz kere takarım. Kaç araba parçaladık biz daha buradayken?

— E hadi eğlence olur bee! Bisschen Schpass was Mi Mi?

— Ja ja!

— Hah hah hah hah haaaa...

Kalktılar, çıkacaklar. Arkadaş telaşa kapıldı. Başta verdiği selamlar kâr etmemişti. Kendisinin varlığını bile hissetmemiş, bir dönüp bakmamıştı bile o uzun boylu kambur duruşlu. Barmen işi biliyordu, arkadaşa o önermişti zaten, yine bir hatırlatma yapmak gerekiyor demek ki:

— Abi...

Amerika’dan gelenle, Alman kız, hiç ilgilenmediler. Kambur duruşlu kalender, şöyle bir yarım döndü:

— İçkiler sana kalsın be ihtiyar, sen de olmasan bu kulübün hiç tadı yok zaten!

— Abi...

— Ne var be ihtiyar, sen de tadını kaçırma şimdi, abi abi, ne?

— Bak, bu dostu hatırladın mı abi? Taa bir zamanlar bir Libya işi vardı hani?

— Ne işi?

Arkadaşla delikanlıya ilk kez bir baktı:

— Tanımadım.

Barmen, elini arkadaşın omuzuna koyarak tanıtmaya çalışıyor:

— Abi, hani babanıza bir şey söylemeniz için bu dost...

— Haa, tamam tamam!

Arkadaş heyecandan kendini tutamadı:

— Tamam mı? Yaşşa abi!

Kambur duruşlu, yalnızca barmeni muhatap alıyor:

— Yok canım, yani tamam işte, şimdi çok işimiz var, sonra söylesin bakarız. Dert babası mıyız be ihtiyar!

Bu sırada iki kız belirdi girişte. Biri ötekini neredeyse çekiştirerek bara getirmeye çalışıyor:

— Gel şurada iki yudum içelim, kafan düzelsin, yeter ineklediğin!

— Boşver, burası da kalabalık, canım kimseyi görmek istemiyor, biraz dolaşsak ha, ya da ben eve mi gitsem...

— Kızım sen ya çok sivri akıllısın, ya da çok akılsızsın ama, hangisidir çakamadım hâlâ...

Kızlar çıktı. Kambur duruşlu, onları görünce Amerika’dan geleni yanına çekmişti. Kızlar çıkarken hâlâ gözü onlardaydı:

— Dedim ya birazdan düşerler diye... Bana bak, benim ufaklığı eksek de o iki dilberi mi atsak arabaya yoksa, ha? Kıyak bir götür yaparız sonra da... Bak şimdi ufaklığa bunu da soracağım, buna bile evet diyecek...

Kıza döndü:

— Wie meinst Du Anichen?

— Ja ja...

Gülüşürlerken barmen: “Kusura bakma ama abi...”, diye üsteledi. Öteki döndü:

— Ne gene abi abi, yetti be ihtiyar!

— Abi, benim üstüme vazife değil ama, o kızlardan arkadaki biraz manyaktır da! Aşağıdaki Cobra’lı oğlanın kızkardeşi miymiş neymiş, kimseyle çıkmaz o. Durmadan eve kapanıp üniversite için çalışırmış. O sert oğlan da bunun yüzünden habire maraza çıkarır. Yani bana düşmez ama, ikisi birbirinden manyak abi be...

Amerika’dan gelenin aklı yarış numarasında:

— Neyse, biz önce oğlanı kaçırmadan Mustang’in keyfini çıkaralım da, karılara sonra bakarız...

Kambur duruşlu, uzun boyuyla barmene tepeden bir sırıtışla:

— Manyakların tadı da başkadır be ihtiyar, gençlerin işinden sen ne anlarsın! dedi, gülüşerek çıktılar.

Arkadaş hepsinin çıkmasını bekledikten sonra gidip barmene sarıldı:

— Sağ ol usta yav! Bu sefer olur inşallah...

Barmen, kalan içkileri dökerken: Olur olur, dedi, bak bunlar adam evladı işte. Hepsi bunlar gibi olsa!

Delikanlı pek bir şey anlayamamıştı, kendini tutamadı: Nasıl yani? diye söze girdi. Bir yandan da barmeni kırmaktan sakınıyordu. Ama ister istemez sürdürdü:

— Kafam çok karıştı benim, kusura bakma usta. Mesela, o herif sana niye ihtiyar deyip duruyor? Onlar gençmiş de sen gençlerin işinden anlamazmışsın! Ama ikiniz de ona abi diyorsunuz. Bu nasıl iş? Sonra bunların memleketi bile belli değil neredeyse...

Barmen bir şey söylemiyor, bardakları yıkarken gülümsüyor. Arkadaş hemen atıldı:

— Lan oğlum, sen de amma şeylere kafayı takıyorsun! Bak, birine Libya işi dedik mesela, hemen tamam dedi, görmedin mi, baba oğlanlar bunlar canım!

— Neresi tamam? Libya’da ne işiydi ki bu, adam o kadar hava attı sana?

— İşadamlığı böyledir oğlum, alış bunlara alış! Şu içkinden de bir yudum al bakalım, numara yapma!

Genç, bardağı dudağına götürdü, bir yudum içti, yüzünü buruşturmamaya çalışıyor, öbür ikisi bakışıyorlar, barmen hâlâ gülümsüyor. Arkadaş, genci bu sıkışıklıktan kurtarmak istercesine konuşmayı sürdürüyor:

— Hem ne kadar bilgili oğlanlardı, duymadın mı, Amerika’larda filan. Büyük adam bunlar... O aşağıdaki kavat okuyamaz da ha!

— Ondan bana ne be!

Delikanlı, böyle diyerek, tombalak oğlana ilk bakışta öyle enayice aldanmasının hesabını kesip attı işte! Bu bahaneyle bardağı da elinden bırakmıştı. Ama asıl sormak istediği çok başkaydı ve hiç cesaret edemiyordu. Çünkü barmen, kız için de “manyak” demişti. Cobra’lı hödüğe ne dese yeridir, tamam da, kızkardeşi için niye? Kızın bir anlık girişi ve çıkışı hâlâ gözünün önünden gitmiyor. O saldırgan hırtın kızkardeşi ha? Bu güzelim fidan gibi kız? Sosyetiklerin içinde asıl böyle birini hiç mi hiç düşünemezdi işte. Fidan gibi’liği, güzel’liği meselesi değil, öylesi çoktur elbet sosyetiklerin içinde, ama bu kız o kadar ayrı görünüyor ki, anında apaçık belli oluyor bu, en azından delikanlının gözünde böyle. Kızın, boynunun altına, değil, yanaklarına, hayır hayır, asıl o incecik sıkıntısına, üzüntüsüne, eliyle dokunuvermek gelmişti içinden. Ve barmen, böyle bir kıza da “manyak” demişti işte. Nasıl olur? Sırf farklı olduğu için mi? Kendini tutamayıp soracak, çare yok, hem artık ona “usta” diyecek, en doğrusu bu:

— ....

Soramadı, çünkü aşağıda bir gürültüdür koptu. Şenlikli bir gürültü, kızlı erkekli bir şamata, motor ve klakson sesleri, lastik gıcırtılı kalkışlar.

— Aha kandırdılar hıyarı galiba, görsün gününü deve!

Arkadaş, böyle diyerek camekâna koştu. Arkasından da delikanlı fırladı. Barmen bu tantanaya sık sık tanık olduğu için aldırmayıp işine devam ediyor. Arkadaş, maç seyreder gibi bir keyifle: “Allaaah, başkaları da gelmiş”, diye haykırıyor, “makasa alacaklar serseriyi, helal be!” Sonra barmene dönüp sesleniyor: “Arabalara bak, arabalara, ihtiyar usta!” Delikanlı, dayanamayıp bağırıyor: “Böyle caddeye mi çıkıyor şimdi bunlar? İnsanların üstüne?” Dehşet içinde elleriyle kulaklarını tıkayarak içeriye dönüyor. Az önceki iki kızın da aynı anda içeriye girdiğini görüyor. Üstelik, “kızkardeş” tiksintiyle yüzünü buruşturmuş, elleriyle başını tutmakta. Delikanlı, şaşkınlık içinde ellerini kulaklarından çekti, iki yana sarktı kolları yine, bir an göz göze geldiler hatta. Ya da delikanlıya öyle geldi, önemli değil. Kız, o sıkıntıyla bir tabureye çöktü. Delikanlı dışarıyı unutmuştu, bu andan itibaren gözünü kızdan ayıramaz oldu. Kenardaki taburesine nasıl sessizce iliştiğinin farkında bile değil. İçki bardağı da nasıl olduysa elinde. Gören içiyor sanır. Sessizliği kızın konuşması bölüyor:

— Aşağısı, yukarısı, hep aynı işte! Gelmeyelim şu kulübe dedim, gelmeyelim!

Öbür kız, –bu ana kadar genç ona hiç dikkat etmemiş– o kadar uzun boylu değil, belki de daha dolgun vücutlu olduğu için boyunu göstermiyor pek, gözlerinin içi gülen, afacan bir tip. Hınzırca bir şirinliği var. Fıkır fıkır hareketli, yerinde duramıyor zaten:

— Sen de iyice tatsızlaştın be! Babam gibi bir karı oldun yani. Böyle heyecana kulak tıkamak da ne oluyor? Çılgın gibi sesler, sonsuz bir hız, uçuk bir eğlence!...

Barmenin hemen servis için yanlarına geldiğini fark etti: “Benim içkim var”, dedi, “o da bir şey istemiyor, işinize bakın siz”...

Elinde gerçekten de içki var, üstelik bardak barın bardaklarından. Barmen, peki efendim, diyerek uzaklaşırken içinden düşünüyor: Buranın eşyasını alıp aşağılarda bırakıyorlar, sonra da hesabı benden soruluyor. İçki desen, arabalar içki dolu. Bu afacan zaten bulamasa da yaratır. Ama saygılı kız, neme lazım...

Afacan, getirdiği kızı ikna etmeye çalışıyor hâlâ: Gez toz eğlen, diyor, başka hayat mı var yani be! Ama kızın bu sözlerden anlayacağı yok. Başını ellerinin arasına almış, tek bir kelime söylüyor yalnızca, kelime de değil, tek bir ses:

— Offf!

Barmen, aşağıdaki tantana uzaklaştığı için camekândan ayrılıp delikanlının yanına gelen arkadaşa fısıltıyla: Demedim mi ben, bakın işte, hasta o kız! diyor ve bir tepsiyi alıp hızla dışarıya yöneliyor. Delikanlı, barmenin söylediklerini duymuş, yine bir anlam veremiyor. Hatta bu yüzden bakışları daha bir dikkatle kızın üstünde şimdi. Arkadaş, barmenin peşine takılıyor:

— Usta sana yardım edeyim de şu Libya işini bir konuşalım, ha?

Çıkıyorlar. Hareket yok. Daha doğrusu yalnızca afacan kız hareketli, o hep hareket halinde zaten, taburesinden kalkmış, kendi dünyasında gibi dans ederek sürdürüyor:

— O oğlanlardan biri Amerika’dan yeni gelmiş. Keyifli tiplerdi be! Dönsünler de onlarla bir şeyler yapalım. Yeni tipler renkli olur. Şöyle hep birlikte piste atılıp kendimi kaybetmek...

— Hayır. Şöyle yapayalnız bir teknede. Ama tek başıma... dünyanın dışına çıkmak...

Afacan, dansını kesip yüklendi kıza:

— Fazla okumaktan aklını oynatacaksın sen, ya da numara yapıyorsun. Yemez kızım. İstediğin fakülteyi nasıl olsa kazanırsın, öyleyse bu, çok okuma, dünyanın dışı, filan gibi entel havaları bana atma bari!

Samimi bu afacan, belli, gerçekten de dost üstelik, yoksa niye bu kadar uğraşsın, ama öteki de hiç numara yapıyor gibi değil, başka bir şeyler var, alnı kırışık barmen ustanın bile bu kulübün havalarına kaptırıp ters anladığı bir değişiklik var bu “kızkardeş”te. Eğer o “hasta” ise, delikanlının da kendini hasta hissetmesi gerek, çünkü o da sıkıntılarını pek anlatamıyor herkese. Örneğin, elinde tüm zenginlik olsa bile kendisi de şimdi şu “gez, toz, eğlen”lere ayak uydurabilir miydi? İçinden gelen bu değil ki, bambaşka! Zaten annesine söylerken de çok içtendi, yalan değil, buraları tanımak isteyişi asla bu uçarı tiplerin, böyle yaşayışların kenarına köşesine yapışmak için olamaz, istese de yapamaz ayrıca, içi iter. Bunların üstüne çıkmak onun gönlündeki. Bugün de sırf şöyle bir görsün, tanısın, gerekirse tanışsın da, her tanıştığına aynen uyması şart mı, kendi özlemleri için ileride gerekebilecek ilişkiler kursun diye gelmişti buraya. Biraz morali de bozulmuştu doğrusu. Ama böyle beklenmedik bir şey hiç hesapta yoktu. Şu üzgün halinde bile yanak çukurları ne güzel gölgeleniyor kızcağızın. Dudaklarına kadar bakmaya cesareti yok. İçi gidiyor oysa. İster istemez bakıyor şimdi kızın dudaklarına, çünkü kımıldıyor onlar:

— Çok okuduğum filan yok, biliyorsun. Oyalanıyorum yalnızca. Şu sıralar artık çalışmayı da kestim, sorun değil. Yeterince çalıştım zaten, elbette kazanırım, tamam. Bir tek Uluslararası’nı yazıyorum zaten, ama...

— Uluslararası mı dediniz? Hangi fakültenin?

Nasıl olup da bunu sorduğuna delikanlı kendi de şaşmıştı, ama işte irade dışı, kendiliğinden çıkıvermişti ağzından. Refleks gibi. Neler olmaktaydı, nasıl arka arkaya geliyordu bir şeyler? Hıh! Ne önemi var? Cevabını hemen aldı zaten:

— Hangi fakültenin mi? Size ne?

— Kim bu be?

— Bilmem.

— Manyak mıdır nedir?!

Delikanlı, beti benzi atmış vaziyette susup önüne eğildi. Ötekiler hiçbir şey olmamış gibi devam ettiler.

— Hava filan değil, Uluslararası’nı bitirip buralardan gitmek, gitmek, kaçmak istiyorum, ama olabildiğince uzaklara, sen bile anlayamadıktan sonra bir daha da söylemem, tamam!

Dudakları titriyor şimdi. Delikanlı bakabilse görürdü. Görse ne derdi acaba? Kaldı ki, dinlemişti ister istemez zaten. Ama daha fazla şaşıracak durumda değildi. Şimdi afacan, gönül almak istercesine yaklaşmış bir şeyler söylüyor, delikanlı bunları da duyuyordu:

— Yahu ne dedim ki ben? Anlamıyorum, ne yapayım yani? Alırsın pederin parasını, ötesini düşünmezs...

Önündeki üzüntüyle eğilmiş başın bir an irkildiğini fark edince bıraktı afacan. Onun, ölen annesine garip bağlılığını, üvey anne yüzünden babası ile nasıl tersleştiklerini, hele o gerzek tombalak oğlanla aynı evde yaşamanın nasıl çekilmez bir şey olduğunu –öz kardeş mi, üvey mi, o bile belli değil, ama kendisinden bile gizlenen çok ciddi bir sorun olduğu kesin– bütün bunları bilmiyor değil, hatta babasının evine ve parasına “mahkûm” olmayı korkunç bir kompleks haline getirdiği için bunun sözünü duymaya bile dayanamadığına kaç kez tanık olmuş, biliyor. Ama afacanın böyle şeyleri kabul etmesi mümkün değil, afacanlığına uymaz bir kere:

— Aman dur, üstüme gelme yine, ama ben de peder parasıyla eğlenmekten başkasını anlamam, işte bu kadar!

Uzunca süren gergin sessizliği dışarının gürültüsü yırttı birden. Egzoz sesleri, fren gıcırtıları, kahkahalar ve sonunda aşağıyı kaplayan bir pop müzik sesi. Afacan, “Geldiler!” diye heyecanla camekâna koşarken bir yandan da aşağıdan duyulan “hit” şarkıya hem sesle, hem dansla katılıyor. Şarkının sözlerini böylesine ezbere bilmesi tuhaf geldi delikanlıya:

“She’s never satisfied

Why do we scream at each other

This is what it sounds like when

doves cry!”

Kendisi okul İngilizcesiyle sözleri anlayamamıştı bile. Allah kahretsin! Ardından aşağıda “revolution!” haykırışları yükseldi, afacan da “hurraaaa!” diye yukarıdan katıldı tabii aynen, hatta o kadarla da kalmadı, camekâna gidip aşağıya haykırdı: “Purple Rain! Prince and the Revolution! Hurraaa!” Neler oluyordu burada? Babası ortalıkta hafif sesle “devrim” dese başına neler gelir? Kendisine anlatmıyorlar, korumaya, uzak tutmaya çalışıyorlar ama bilmiyor mu sanki, yıllardır evde çekilen bütün sıkıntı bu yüzden neredeyse, bundan sonrası da belli değil. Peki bu kulüpteki topluca “revolution” haykırışı ne? Ah, şarkının sözlerini bir tam anlayabilseydi! “Doygunluk”, “itişme”, “kumru”, “ağlamak”, sonra afacanın söylediği “mor”, “yağmur”, “prens” gibi tek tek sözcükleri seçebilmişti galiba, ama bunların “devrim”le bağlantısı ne olabilirdi ki? Bu arada bir ses duydu:

— Gidelim lütfen! Ya da sen kal, ben gideyim!

İster istemez başını kaldırdı ve gördü. O kızcağız, nefretle doğrulmuş, afacana sesleniyordu. Öteki hiç keyfini bozmadan cevabını verdi:

— Saçmalama be!

Delikanlı o anda kendine geldi. Kendisinin burada işi neydi artık peki? Arkadaş dönmüş, hemen delikanlının yanındaki taburesine oturup bardağını kafasına dikiyordu, bir şeye keyiflendiği belliydi. Delikanlı, arkadaşın koluna sarıldı:

— Gidelim buradan n’olur, hemen!

— Saçmalama lan!

Arkadaş bardağı keyifle kafasına dikerken tombalak oğlan çok bozuk bir suratla bara daldı: Garson! diye bağırdı yine. Dönüp “kızkardeş”ini görünce ona yöneldi:

— Sevinebilirsin okumuş hanım, peder beyimize de bildir, sevgili Cobra’sı yok artık!

Evet, bu ikisi gerçekten kardeş, diye geçirdi içinden delikanlı, bakalım herif şimdi bize nasıl püskürecek. Ama afacan, keyifle dansını onun etrafında sürdürerek hödük oğlanla dalgasını geçiyordu. Kızkardeş, sertçe doğrulup afacana seslendi:

— Gidelim buradan dedim, değil mi?

— Niyeymiş? Bu gerzek yüzünden mi?

Sonra oğlana dönüp bu şirin afacan kızdan beklenmeyecek biçimde taş gibi bağırdı:

— Sus lan! Bir araba kaybettinse n’olmuş, pedere yenisini aldırırsın!

Hayret! O “sert” herif kazık gibi kaldı, ortalığa bakındı. Eyvah, tezgâh kapağının yanındaki taburelerde delikanlıyla arkadaşa gözü takıldı işte yine. Hıncını onlardan alacak, gücü onlara yetiyor:

— Dağıtırım burayı be! Ne duruyorsunuz burada hâlâ? Dışarı! Garson!

Aynı anda “garson” gerçekten içeri girmişti, ama arkasında o iki genç adamla Alman kız vardı ve onlara servis için önden koşturuyordu:

— Hemen abi, hemen!

Tezgâh girişinde tombalakla burun buruna geldi, hiç iplemeden kapağı özellikle kaldırıp dimdik geçti barmen. Bizim delikanlı kendini zor tutuyor, bu kez o, gözlerini tombalak hödüğe dikmiş, ama tosuncuğun süngüsü şu an düşük. Şirin afacan hemen yeni gelenlere katılıyor:

— Ah, kim buldu bu albümü?

Amerika’dan gelen, çabukça atıldı:

— Ben, Amerika’dan yeni getirdim. Adın ne senin?

— Adımı ne yapacaksın? Ben varım ya işte!

Kambur duruşlu, coşkuyla ekledi: Bravo! İsimler “off”! İsimsiz gençlik var artık ve gençliğin ilahları, Prince and... Afacan atılıp tamamladı: ...the Revolution! Bu arada barmenin koyduğu içkileri dikerlerken zavallı tombalağı fark ettiler, kambur duruşlu, Amerika’dan gelene seslendi:

— Sahi yaa, ver şu biraderin anahtarını da ağlamasın, o Cobra’yla gezilmez bile, kağnı olmuş o, kağnı!

Kahkahalarla anahtarı tombalağın önüne atıyorlar:

— Üzülme be tonton, tanışmış olduk, fena mı? Ja, so ist es mal Mimi!

— Ja ja...

Büyük gülüşme, ama gülmeyen biri var onların içinde, iki kızdan biri... Amerika’dan gelen, afacanı tavlamış bile, sıra ötekinde:

— Baby, arkadaşın niye öyle ilahe gibi duruyor, ha?

Kambur duruşlu kalender, kendinden emin, yayık ağızla hemen tamamlıyor:

— Sahi yaa, onu da alın da bir turlayalım hadi, aşağıda bekliyorlar...

Afacan, son bir gayretle tatlıya bağlamaya çalışıyor:

— Gel kızım hadi nazlanma gel, kurtlarını dökersin, hadi be!

Kambur duruşlu, kızlara bu kadar ısrara alışkın değildir, rahat bir yılışıklıkla gazlıyor:

— Ne o, ilahemiz üzgün galiba...

Ardından bir de Alman kıza dönüp espri yapmaya kalkmaz mı:

— Sehr romantisch, was?

— Ja ja...

Yine gülüşme. “Kızkardeş”, ne yapacağını bilemeksizin çevresine bakınıyor, köşeye sıkışmış yavru kedi gibi gergin, aranıyor, bir an bizim delikanlıya gözü ilişti, daha doğrusu göz göze geldiler, çünkü delikanlının gözleri ondan hiç ayrılmamıştı ki, gülüşmeler daha da artarken kız bir anda yüksek sesle delikanlıya yöneldi:

— Siz, siz!

Gülmeler aniden kesilmişti. Delikanlı donakaldı. Kız, evet o kız, o “kızkardeş”, yineliyordu:

— Siz... demin... “hangi fakülte”, diye sormuştunuz, değil mi?

— E... evet.

— Gelin, söyleyeyim!

Kimseye bakmadan hızla çıktı kız. Delikanlı, şaşkınlık içinde, bir çekime kapılmış gibi, ardından gitti. Gittiler.

Yay gibi soğuk bir sessizlik. Herkes kendince bozulmuştu ama en çok bozulması gereken afacandı herhalde ki ilk söz ondan geliyor:

— Deli bu bee, gerçekten deli, bırakın gitsin!

Bu hiç de “afacan”ca değil elbet, ama iyi niyetle moral vermeye çalıştığı arkadaşının kendisini bu duruma düşürmesine çok öfkelenmişti, neyse, sonra ne yapar eder gönlünü alır nasıl olsa, ortalık gevşedi ya, ötesi önemli değil. Nitekim işte kambur duruşlu kalender, pişkinliğe vurarak kadehini kaldırdı bile: Kayıp ilahemizin şerefine! Aşağıdan korna sesleri gelmeye başlamıştı. Gülüşerek kadehleri dipleyip boşlarını tezgâha koydular. Afacanın bakışıyla gözler birbirini buldu, hepsi aynı anda:

— Haydin, hurraaa!

Çıkarlarken kambur duruşlu, barmenin önüne bir tomar para bırakmayı da ihmal etmemişti:

— Saymaya kalkma ihtiyar, ayıp olur!

Gerçekten büyük adamdı bu genç, öyle ki, kapıdan en son çıkarken, hâlâ tezgâh kapağının yanında mosmor bir vaziyette duran tombalak oğlanı bile unutmadı:

— Sen de gel be biraderim, mahzun mahzun kalma öyle yaaa!

Oğlan, geride yalnızca barmenle arkadaşın kalmasını bekledi, sonra birden kükremeye başladı:

— O kim oluyor o? Siz kimsiniz be! O kızın kılına dokunanın... Dağıtırım burayı be! Dağıtırım Allahıma! Almanya’sını da, kulübünü de...

Her şeye karşın dönüp tezgâhın üstüne atılmış “hantal Cobra” anahtarını almayı unutmuyor tabii. Cıngıllarla süslü anahtarı cebine sokarken öbür ikisinin yüzüne son bir bakıp haykırıyor:

— Kanı bozuk herifler!

Fırlayıp gidiyor. Ses yok.

— Amma iş oldu be usta! Kız bizim oğlanı götürdü, iyi mi? Şansa ba...

Kapıda delikanlı göründü. Uyur gezer gibi, durgun, içeriye giriyor. Arkadaş ona koştu, ama delikanlının hali bir tuhaf, dişleri sıkılı, aşağıdan gelen sesler arasında güçlükle duyulan bir şeyler mırıldanıyor:

— O oğlana kanım kaynadı benim!!... Kanı bozuk’muşum ha? Bakışlarımı beğenmiyormuş...

Hırsla dışarıya fırlayacak oldu, arkadaş sarılıp tuttu onu:

— Şşşşt! Ustayı işinden mi edeceksin, deli olma! Büyüklük bizde kalsın...

— Büyüklük mü? Gidelim buradan, gidelim, hemen!

— N’oldu oğlum, kızla gitmedin mi, keriz!

— Yoo, ne gitmesi? Yazacağı fakülteyi sormuştum ya, söyleyiverdi önce... sonra da... “sana ne bundan be, niye geldin arkamdan hemen, aptal”, diye beni itekledi, ellerini yüzüne kapatıp koştu gitti... Ama ben de o fakülteyi kazanmazsam! İnatsa inat!

— Sen mi sormuştun sahi? Ulan sen o kızdan da manyakmışsın be oğlum. Şimdi de git ders çalışmaya yumul e mi? Ulan bu okumuşlar iflah olmaz!

— Yumulacağım tabii, ne sandın? Görsünler büyüklüğü!

Aşağıdaki sesler yükselerek caddeye taştı, uzaklaşıyor. Arkadaş, olgun bir görmüş geçirmişlik edasıyla: Eyvallah usta! dedi, bir bela çıkmadan tüyelim biz de. İşi unutma. Sağ ol...

Delikanlı da arkadaşla birlikte ayrılıyor. Bu kez sözünün sonunu boş bırakmayacak:

— Eyvallah... usta!

Çıktılar. Barmen, günün kalıntısını ortadan kaldırmaya geçerken bir sigara yaktı, sigara dudağının kenarından sarkıyor, bir yandan da söyleniyor: Topla bakalım tortuları garson efendi!

Daha önceki homurtularla kıyas kabul etmeyecek kadar cılız bir mobilet vızıltısı karanlığın içinde uzaklaşıp kayboluyor...

İkinci Basamak Sınavı

Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve... diye uzayıp giden yerlerde üniversiteye giriş ikinci basamak sınavı yapılacak. Gençler içeride, meraklı ana babalar dışarıda, sınav gözlemcileri arada bir yerde, sınav başlamak üzere. Sorular geldi açıldı. Bu bir gençlik töreni. Törensel bir oyun. İlginç ve güzel olan yanı, gerçekten her kesim, hiç değilse bu kısacık süre için, bu saptanmış okul sıralarında eşit koşullarda, eşit soruları yanıtlamak üzere eşit bir sınava girmekte. Buraya geliş koşulları asla eşit değil kuşkusuz. Çıkış koşulları da eşit olmayacak. Ama yine de, bu kadarcık eşitlik bile bir şey. Bu gençlik oyunu, komedi değil, melodram hiç değil, tragedya demek abartma olur, vodvil, bulvar, geçelim. Her şey bir yana, törensel bir yanı var. Binlerce, on binlerce genç, ülkenin, ülkelerin çeşitli yörelerinden yola çıkıyor, ya da çıkmıyor, kendi kentinde sabah erken kalkıp yollara düşüyor, bir yerlerden bir yerlere akıyor, kimisi özel arabalarla hatta özel şoförlerle, kimisi de otobüsler, dolmuşlar, “mobilet”lerle, tek tek her biri sınava gireceği noktayı buluyor, oraya giriyor, kontrollerden geçmiş, yerine oturuyor, soruları bekliyor. Sorular açılınca gençlik töreni başlayacak. Açıldı yani. Öyleyse oyun başlıyor, bir çeşit psikolojik dram ama bir buçuk saatte psikolojiyi kim takar? Demek ki, oynayanlar için psikososyal dram –böyle bir tiyatro türü varsa– ama izleyenler için belki halk opereti, belki resmî oratoryo, her hal-ü kârda yüz binler için yazılmış bir tuhaf oyun bu. Bizim için önemli olan, yüz binlerin korosu içindeki iki kişi: Biri, mobiletin selesinde gelmiş olan delikanlı –anne o mobiletliye ne kadar karşı olsa da oğlunu kendi olanaklarıyla sınava götüremeyeceği için razı olmuştu– öteki, babasının “sekiz silindirli”siyle getirilmiş olan kız. İkisinin ortak yanı, ne delikanlının annesi, ne de kızın babası, dışarıda heyecanla sonucu bekleyen yakınlar içinde yoktu. Oyun başlıyor. Kitlesel bir kader şarkısı bu. Kadro: Yüz binlerce kişilik koro, baş rollerde, derin bakışlı, güzel gözlü kavruk bir delikanlı ile göğüs uçları yeni yeni kabarmış ince uzun, narin, çukur yanaklı, boynu omuzuna harika bir yumuşaklıkla birleşen –delikanlının aklında kalan son ayrıntı– üzgün bir kızcağız. İkinci Basamak Sınav Töreni, giriş şarkısı ile başlıyor. Daha doğrusu, törenin bütünü bu şarkıdan ibaret. Resmî olduğu için dizeli ve uyaklı olması kaçınılmaz –serbest vezne izin yok henüz–. Çok sesli bir Pazar günü müziği ve kapalı salonlarda sabah ışığı:

Koro:

Süre doksan dakika

Sosyal bilimler testi

Çabuk düşün yanıtla

Şu şıklardan hangisi

Şıklar a ce de e be a

İlk mi, son mu, hiçbiri, hepsi!

(Bir salonun bir sırasındaki çukur yanaklı kıza ışıklar yoğunlaşır.)

Kız:

On sekiz yaş benim yaşım mı Tanrım,

Hayalsiz, sevgisiz, düşsüz, amaçsız.

Nerde benim kendi iç sorularım?

Nerde on sekiz yıl, nerde o genç kız?

(Bir başka salonun başka sırasındaki kavruk delikanlıya yoğunlaşır ışıklar.)

Delikanlı:

Girdim mi onda bire dünya benim

Uluslararası yeni bir dünya

Kapattım kulübü, çamuru sildim

Kendinden boyalı pabuçlarımla!

(Işık tüm salonlara yayılır.)

Koro:

Yeni çağ, dış ülkeler,

Tür, etmen, etki, tepki,

İhtiyaç, nitelikler...

Şu şıklardan hangisi?

Şıklar a ce de e be a

İlk mi, son mu, hiçbiri, hepsi!

(Işıklar yine bir salonun bir sırasındaki çukur yanaklı kıza yoğunlaşır.)

Kız:

Biliyorum, işaretledim bile.

Ya bu çevremdeki yabancılar kim?

İstediğim fakülteye girmek ne?

Hangi dünyadayım, nerdedir yerim?

(Bir başka salonun başka bir yerindeki kavruk delikanlıya yoğunlaşır ışıklar.)

Delikanlı:

Bilmiyorum işte, öğretmediler.

Bu kadar mı uzak özlem dünyası?

Çalışmakla neden değişmez kader?

Ya doğru denilen, doğru yanıt mı?

(Tüm salonlara ışık.)

Koro:

Süre otuz dakika

Yabancı diller testi

What is it, c’est que, was da?

Şu şıklardan hangisi?

Şıklar a ce de e be a

İlk mi, son mu, hiçbiri, hepsi!

(Çukur yanaklı kıza lokal ışık.)

Kız:

Bildikçe kaçıyor sorular benden

İyice yaklaşıyor o bilmediğim.

Anne diye haykırsam, olur mu gelen?

Zenginlik içinde kimsesiz miyim?

(Kavruk delikanlıya lokal ışık.)

Delikanlı:

Bitti işte, düşler, umutlar bitti!

Babamın elleri gibi ellerim.

Onun benim için çektiklerini

Yeni bir dünyaya yükseltemedim!

(Her ikisinde lokal ışık.)

Kız ve Delikanlı birlikte:

Gençmişim, öyle diyorlar, diyen kim?

Başladığı yerde bitti gençliğim!

Kız:

Güzelmişim, elimdeymiş her imkân!

Ya neden hayalsiz ve boş gözlerim?

Neden o dopdolu gözlerle bakan

O garip yabancıya öfkelendiğim?

Delikanlı:

Gözlerim güzelmiş, bir tek gözlerim

O da bitti artık, o bile yalan!

Ne sandım, ne sordum, neydim ben, kimdim?

Kimdi o güzel kız, uzak dünyadan?

(Işıklar yine tüm salonlardaki tüm sıraları aydınlatır. Süre bitmiş, sınav kâğıtları toplanmaktadır.)

Koro:

Gençmişim, öyle diyorlar, diyen kim?

Başladığı yerde bitti gençliğim!

Şarkı bitti. O günün akşamı, kimileri tekrar otobüslerine, trenlerine binip “memleket”lerine döndüler, kimileri aynı kentteki evlerine gitmek için minibüslere, dolmuşlara, belediye otobüslerine bindiler ya da kendilerini bekleyenlerin arabalarıyla evlerinin yolunu tuttular.

Bir kız, sınava gelirken bile babasının “sekiz silindirli”sini istememişti, ama hem onu kırmamak için, hem de açıkçası, sabahın karambolünde ya vasıta bulmayı beceremez de sınava geç kalırsa diye korkarak –hep bu korkularından kaybediyordu zaten– arabayla getirilmeye razı olmuştu, ama dönüşte böyle bir kaygı da olmadığı için babasının ve o lanet Mustang’ın kendisini beklemesine kesinlikle itiraz etmiş ve pekala işte bir şeylere binip evine, yani babasının evine, daha doğrusu üvey annesinin evine dönebilmişti.

Bir delikanlı ise, sınav sonuna dek ana baba gibi kendisini beklemiş olan sadık arkadaşının mobiletinin selesinde... ama hemen eve dönmemişti. Dönememişti. Her gün, insanlara ne olursa olsun, doğa, döngüsünü tamamlıyor ve akşam oluyor kuşkusuz. O gün de öyle. Sabahları çok erken kalkılan, daha alacakaranlıkta pencerelerin ışıklarının bir bir yandığı ve binalardan çıkılarak işe koşturulan o semtte, tatil günü olduğu için bazılarının evde olabildiği, ama anne hastahanede nöbetçi olduğundan, at kuyruklu küçük kız okul biter bitmez haftada yedi gün işe başladığından, baba ise gizli toplantıya katıldığından, o bilinen zemin katta, gündüz yine kimse yoktu. Delikanlının ne zaman gelip eve girdiği belli değil. İlk dönen, anne. Giriyor, çantasını bırakıyor, çok sevdiği bir hastabakıcıyı götürmeye gelmişti siviller, kendisi kızcağızı gizlemeyi başarmıştı, ama sonrası ne olacak, kafasında o olay dönüp duruyor, ya fark eden olduysa, hem kız ne kadar kaçabilir?... Evde kimse yok galib... Oğlunun ayakkabıları... Döndü, içeriye seslenecek... Biri var, içeride yerde, uzanmış yatıyor... – oğlu!

Koştu içeriye. Oğlu! Sapsarı! Hayır, bembeyaz! Ayakları çıplak! Yüzü yana kaykılmış! Elleri hareketsiz, kansız hatta! Bir an irkilip geri çekildi, seslendi: Oğlum, sen misin o? Yanıt yok, kımıltı yok! Gaz kokusu gelir gibi oluyor burnuna. Fırlıyor, yoo, musluk kapalı. Tuhaf bir refleksle ayakkabılarını çıkarıp attı, ayaklarının ucuna basarak oğluna yaklaştı, hafif sesle: Oğl... Hayır, hiçbir yaşam belirtisi yok. Üstüne atılmak istedi: Yavrum, niye!? Dokunamadı. Sonunda dokundu, oğlunun elini kaldırdı, el olduğu gibi yere düştü. Dehşetle geriye sıçradı, ama içinden düşünüyor gene: El soğuk değildi, hayır değildi! Çıplak ayaklarına kapandı. Ayaklar da soğuk değil. Hemen soğur mu, ne kadar sürede soğur, biliyor belki ama düşünemiyor ki! Birden aklına ilaçlar geldi. İlaç dolabına koştu. Açık değil. Yere düşmüş bir şeyler de görünmüyor. Tekrar oğlunun başına giderken at kuyruklu küçük girdi içeriye ve daha ayakkabılarını çıkarmadan söylenmeye başladı:

— Anne be! Bugün haftalığım belli oldu, ama niye böyle az? Büyükler kadar iş yapacağım oys...

Annesinde bir gariplik var, evde bir gariplik var, yerde biri var, abisi!

— Anne! diye haykırdı önce. Annesinde ses yok. Kendisi de üstelemeye cesaret edemedi. Annesi ilaç dolabını kucaklamış yere atıyor, ilaç kutularını hızla ortalığa çıkarıyor.

— Abiyime bir şey mi oldu anne?

Annesi mırıldanıyor: “İlaçlarda bir şey yok. Ya yanında?”...

— Anne n’oldu?

— Yok bir şey... yok işte...ne bileyim ben... sen git hele!

Küçük kız, önce birkaç kelime söyledi: “Anne?... Abiyim?...” Sonra boşaldı, hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı, ortalıkta dolanıyor, ev matem yeri oldu sanki. Anne bağırdı:

— Sus Allahaşkına, sen sus bari, git sen!

Bu sırada baba gelmişti, farkında bile değiller, baba içeriye girdi, elinde çantası, her şeyiyle koştu:

— Ne var? Ne var? Nedir?

Oğlunu gördü, hiç düşünmeden atıldı, oğluna hem sarılıp hem sarsalıyor:

— Oğlum? Ne yaptın? Nasıl, neden?

Bu sarsalama delikanlıyı birazcık harekete getirdi, güçlükle gözlerini açan genç çocuk o anda midesi bulandığı için ağzını tutarak doğruldu, yalpalaya yalpalaya tuvalete gitti. Baba, biraz olsun rahatlamıştı, ayağa kalktı, oğluna hiç bakmadan: İçmiş kerata, dedi, Ne var yani? Allah Allaaaah!

Baba, üstünü çıkarmaya başladı. At kuyruklu küçük, çok şaşırmıştı:

— A aaa, içince böyle mi olunuyor anne? Pis abiyim!

Anne ferahlamıştı birden, kızcağıza boşaldı: Sus kız! Sana ne! Kız süklüm püklüm çıkarken de arkasından bağırdı üstelik: Sahi ne haftalık vereceklermiş ki az diyorsun? Bir yandan da ilaç dolabını toparlıyor. Baba, bir sandalyeye yığılmıştı. Önünde bir tek anne var:

— Sen de şu kadar yılın hemşiresisin, anlayamadın da mı ortalığı böyle velveleye verdiniz yahu? Başıma ağrı girdi yine.

Tansiyonu vardı babanın, bu biliniyor, damar kireçlenmesi de var deniyordu, ama gereği gibi ilgilenmesi olanaksız. Anne onun bu baş ağrılarından hep korkardı, ama şu an bunu düşünecek halde değil:

— Ne bileyim ben, insan kendi çocuğuna gelince hemşireliğini unutuyor, eli ayağı kesiliyor, bu ne iştir?

— İmtihanı kötü geçmiş besbelli... yazık!

— Sahi bak, o bile çıkıvermiş aklımdan, görüyor musun?

Delikanlı, yine sapsarı bir yüzle ama biraz kendine gelmiş durumda, girdi. Babayla yüz yüze geldi, bakamadı, yüzünü çevirdi. Baba, önce duraksadı, sonra sevecenlikle oğluna yaklaştı, sırtına dokundu:

— Haydi oğlum, git yat!

Delikanlı dönemedi bile, öylece kaldı. Küçük kız da girmişti bu arada, şaşkın şaşkın bakınmaktaydı. Anne, çekinerek oğluna yaklaştı, sarılmak, öpmek geliyor içinden, ama olmuyor işte. Oğlu, sırtını duvara döndü, duvara dönmek ne, kapandı duvara, çocuk gibi hıçkırarak ağladığı belli, ama hiç ses yok, küçük kız gitmiş dizüstü abisinin kollarına yapışmış, o yapabiliyor bunu ne güzel, anne ve baba öylece durup bakıyorlar, kendileri birbirlerine ne kadar sarılabildiler ki!? Yapmacık olur gibi geldi hep, içleri gidiyor oysa. İşte şimdi de, içten sarıldılar çocuklarına ve birbirlerine, ama dıştan, öylece duruyorlar...

Sabahları gazete paketlerinin bakkalın önünde kapalı beklediği, caddenin biraz mahmur hafiften kımıldadığı öteki mutena semtte, öğleye doğru bir hareketlenme olur, gıcır arabaların marşlarına basılır, biraz çalıştırıldıktan sonra birbiri ardınca kalkış yapılır, arada tek tük eski model Volkswagen, Reno vb. de yok değildir, onların sahipleri herhalde bodrum katlarda filan idare edip gidiyorlardır işte, ama genellikle park yerlerini biraz daha erken boşaltmışlardır. Turlayan taksiler de çokça var. Çünkü ailelerin her ferdinin arabası yoksa, olmayanlar kaldırım yanında bekleyip taksiye binerler. Marketlerin servis arabaları, uzaklardan buradaki işyerlerine gelen yayalar, apartman servisine çıkmış kapıcılar, kapı aralarında onların çocukları –kadınlar belki başka evlerde temizliğe gitmiş–, telefon görevlisi arıza tamiri için renk renk incecik tel yığınının başında, postacı henüz gelmemiş ama öğleyi biraz geçmekte.

Sekiz silindirli Cobra ortalıkta yok. Bu sabah, ya da öğleye doğru, her neyse, marşa basıp kalktığı da görülmedi. Dün de görülmedi galiba. Olsa, görülürdü, daha doğrusu, gümbürtüsü duyulurdu. Demek ki Cobra yok. Mercedes, yerinde. Baba, şirketin arabasıyla gitmiş bugün. Anne zaten kendi arabasını kullanır. Az önce binip giderken kapıcının çocuğuna eski minik bir hırka bırakmıştı. Kız evde, kendi odasında. Son günlerde basının sürekli pompaladığı, ödül üstüne ödül verildiği için “herkesin, zorunlu olarak aldığı” ünlü romanı, henüz başlardaki kaldığı yerden okumaya girişmişti, ama yine fena halde sıkıldığı belli, neredeyse zorla okuyor, sürdüremedi zaten, bu kez ayracı da fırlatıp kitabı kapattı. Bir müzik koydu, düpedüz yere uzandı, ellerini başının arkasına koymuş tavana bakarak dinliyor, dinlediği klasik müzik, bir şeylere tepki olarak mı, yoksa gerçekten sevdiği için mi, belki kendisi de bilmiyor. Uzunca bir süre sonra telefon çaldı. Bu ana kadar her şeyi isteksizce yapan kız, telefona neredeyse koşarak gitti. Arayan, o afacan arkadaşıydı. Bekliyordu zaten. Yani bir süre daha aramasa kendisi dayanamayıp onu arayacaktı. Çünkü, evet ona kızmıştı, ama kendinde de kabahat vardı, yine de bir türlü onuruna yedirip elini telefona uzatamamıştı. İyi ki o aradı. Hiçbir şey olmamış gibi laflamaya başladılar. Tabii konu epey sonra ister istemez o çağırdığı çocukla ne yaptığı meselesine geldi:

— Hiç, ne yapacağım, tersledim gitti.

— Yapma yaa, ilginç bir garibandı, nereden çıktı sahi o?

— Ne bileyim ben? Bir şeycik de söylemedi yazık, sustu, öylece baktı...

— Eee?

— Eeesi ne, zırlıyordum zaten aptal gibi, düşünecek halim mi vardı, ben fırladım gittim, o ne yaptı bilmiyorum.

Bunları söylerken aslında tam tersine çocuğun “hangi fakülte?” diye sorması, “gelin söyleyeyim” deyince gelişindeki başkalık, sonra dışarıdaki bakışı, duruşu... hayır hayır, asıl o bakışı fena takılmıştı kafasına –hangi fakülteyi yazacağını pat diye söylemişti kendisi ister istemez, ama o niye soruyordu ki bunu, her neyse– önemli olan o bakış, o değişik bakış, çok ötede bir şeylerle doluydu sanki, gözleri de güzeldi galiba çocuğun, çok mu güzeldi, güzel ya da değil, ne olursa olsun gözlerinde bir şey vardı o karşısındakinin, nice sonra tuhaf bir etkiyle içine işlediğini fark ediyor, öyle ki, kulüpte de hiç ilgilenmediği halde uzun süre onun gözlerini kendi üstünde hissettiğini hatırlıyor şimdi, öyle miydi gerçekten? Hatırladıkça da bir sıcaklık geçiyor içinden, şimdiye dek hiç duymadığı, hiç kimseye karşı duyamadığı bir sıcaklık... Tüm o kulüptekilerle, tüm kendi tanıdıklarıyla hiç ilgisi olmayan çok başka bir yerlerden olduğu kesin. Nasıl terbiyesizlik yapmıştı ona karşı ve o, hiçbir şey dememiş, öylece bakmıştı, bakmaz olsaydı, aklından çıkmıyor bir türlü, gözünün önünden gitmiyor işte! Kimseye de anlatamaz bunu, zaten anlayamazlar ki... Telefonda ne hava cıva laflar etmişlerdi bu arada farkında değil, artık bitse bu telefon konuşması, evdekiler neredeyse dönerler. “Kardeş” efendiye ayrı ev tutulmuştu hemen, ceza mı ödül mü belli değil. Neyse, ortadan yok olsun da! Asıl ayrı ev tutulması gereken kendisiydi, ama bir o kadar daha para verilmesinin minnetini taşıyabilir miydi? Kaldı ki, bunu teklif eden de yok zaten. Babası, evdeki tek dayanağı olarak görüyor kendisini, üstelik lafta değil bu, gerçekten samimi, biliyor bunu, daha da çekilmezleşiyor durumu, ama baba farkında değil. Üvey anne ise, kızı zorla öz annesinden koparmış olmanın yükü altında belki, şimdilik fazla üsteleyemiyor, hani istek kızdan gelse hemen atlayacak üstüne ama gelmiyor da gelmiyor, “büyüdükçe ne tuhaf bir kız oldu bu, hiç hesapta yoktu, ölen annesine takmış, ne istediğini bilmez bir çıban başı!”... Evet, o şeytan kadın pek haksız da sayılmaz belki, diye düşünüyor şu anda telefon başında tırnaklarını yiyerek konuşan “çukur yanaklı” kız, gerçekten ne istediğimi biliyor muyum, diye düşünüyor ve bütün bunları düşünürken havadan sudan bambaşka şeyler konuştuğunu fark edince gülesi geliyor:

— ... Dedim ya, fena geçmedi... Tamam, ben fena geçmedi diyorsam çok iyi geçmiş demektir, öyle diyelim, yani kazanırım herhalde... Zaten bir tek o bölümü yazdım, biliyorsun... İddialılıkla ilgisi yok be, saçmalama, iddia benim neyime, ama takıntı dersen o olur... Avrupa’ya mı? Oraları hiç görmedim daha. Ama bitirince hemen gideceğim, kesin, söz sana, hariciyeciliği bunun için istedim ya... Ne? Yok, önümüzdeki ay olmaz, çünkü canım, baba parasıyla gitmek istemiyorum!... Anlatması zor, hele sana hiçbir zaman anlatamayacağım herhalde, boşver... Siz güzel güzel gezin. Şu hiçbir şey yapmayıp gezmek dediğiniz şeyi de ben bir türlü anlayamadım gitti. Geri zekâlıyım besbelli...

Bu arada oda kapısı aralandı, bir kafa uzandı, tombalak oğlan bu gelen, çıt çıkarmadan kapıyı açıp aynı sessizlikle arkadan kıza yaklaşıyor. Kız farkında değil, telefonda:

— ... Peki peki, ne istediğimi bilmiyorum, doğru...—

Oğlan, şirinlik yapar gibi arkadan kızın gözlerini kapadı. Kız bir an kaskatı kesildi:

— Ama, ne istemediğimi çok iyi biliyorum! Hoşça kal canım!

Kapattı telefonu. Sinirden titreme halinde: “Çek elini!” dedi. Ses yok. Korkmuştu da. Bu kez yalvarırcasına yineledi: “Çek elini!” Hâlâ ses yok. Ah, şimdi gerçekten birileri gelse... Son çare, ikna etmeye çalışıyor kız:

— Ayrı ev istedin, verdiler, ayrı araban da olur yakında. Ne arıyorsun burada hâlâ? Çek şu elini!

Oğlan elini çekti, gevrek gevrek güldü:

— Pederin susturucuyu taktırdığı ilk defa işe yaradı. Geldiğimi çakamadın...

Kız, daha önce birkaç kez tanık olup şans eseri atlatabildiği bu hallerini biliyor artık oğlanın, ama bu kez gafil avlanmış olmaktan korkuyor, daha yumuşak davranmaya çalışıyor:

— Niye geldin? Hani bu evden bıkmıştın?

Sözde ikna etme niyetiyle sorulmuş bu soru daha da ters etki yaptı. Duruşu bir tuhaftı oğlanın, ürkütücüydü, ellerini ne yapacağını bilemiyor gibiydi, daha doğrusu içindeki dayanılmaz istek ellerine birikmişti sanki, kızarmış yüzünden soluyordu:

— Doğru. Bir erkek olarak bu evden bıktım. Ama bir çocuk olarak... sensiz edemiyorum, anlıyor musun? Senden başka... Peki şöyle diyelim: Sen baba parasıyla hiçbir şey yapmak istemiyorsun, ben de baba parasıyla... yapamıyorum, oldu mu?

Kız, titrediğini belli etmemeye çalışıyor, kendisi çocuk değil sanki, ama böyle böyle yaşlandırıyorlar insanı demek, oğlanın her kımıldayışından ödü kopuyor:

— Uzak dur lütfen!

Yine ters etki yaptı, Allah kahretsin, yaklaşıyor oğlan: “Sen de gel oraya, bir daha buraya uğramam!” diyor, “Söz, n’olur, bir kerecik gel hiç değilse”, diyerek sarılmak istiyor...

— Uzak dur benden! Çık! Çık! Git burdan!

Ama kızın haykırışını duyan yok. Oğlanda uyuşturucunun etkisi de var, belli, her ne kadar kız bunları anlamasa da birden saldırganlaşıyor karşısındaki:

— Kimin evinden kimi kovuyorsun? Kim oluyorsun sen be? Sığıntı! Yalvardık diye bu ne numara?

Kız bu hakaretlere aldıracak halde değil. Uzak dursun da istediği gibi kabalaşsın, ama hayır, oğlanın bu kabalaşması, amacına saldırıyla ulaşma ayağıymış meğer... Yalvarmaktan başka çare yok:

— Tamam, senin evin, ben sığıntıyım diyelim, meraklanma ilk fırsatta gideceğim zaten, ama şimdi... bir süre... şimdi çık lütfen, bir sürü kadının vardır senin, kızlar var, onlara git n’olur, istediğini elde edersin, bana dokunma n’olur!

Kâr etmedi. Oğlan o saldırganlıkla kızı belinden sertçe kavradı, ama ne olduysa birden köpekleşti, kızın ayaklarına düştü, asla bırakmıyor, bacaklarını yalamaya, öpmeğe çalışarak asıl o yalvarıyor şimdi:

— Başka kimseyle olmuyor, büyü mü yaptın bana ne yaptın, n’olur bir kere, bir kerecik yardım et bana, kendime güvenim gelsin, sana bir daha dokunmam, n’olur, bir kerecik...

— Tiksiniyorum beee! Kötü şeyler olacak, giiitt!

Kızın bağırması boşuna değildi, gerçekten midesi bulanıyor, kendini zor tutuyordu. Oğlan bu sözler üzerine yeniden saldırganlaştı, kendinden geçmiş durumdaydı, kızı yere bastırıp tüm kuvvetiyle üstüne abandı, eline gelen her kumaşı vahşice sıyırıyor, açtığı her çıplaklığın daha ötesine saldırıyordu şimdi, küçük file parçaya ulaşınca iyice çıldırdı, tüylere, tüylerin arasındaki sıkışık derinliğe el atıyor, hırıltılarla zorluyordu daha derinleri, daha içle... ve... salyalar akan suratı oralardan kayıp bir an kızın korkunç kasılmış yüzüyle ve artık kusmuk boşaltmak üzere olan ağzıyla karşılaştı, refleksle geri kaçınca kız kurtulup ağzını tutarak tuvalete koştu.

Tombalak zorba, bombok olmuş, söyleniyordu:

— Tuu! Adam olmaz bu karı! Tuu!

Sonra arkasından bağırmaya başladı:

— Okumuş manyak! Orospu! Mahvettin beni iğrenç karı! O kanı bozuklarla çıkmayı bilirsin ama...

— Nee? Birileriyle mi çıkıyor? Ne oldu gene?

Eyvah, bu gelen annesi, nasıl fark etmemiş ki, yüz yüze bakıyorlar şimdi, o neleri gördü, neleri duydu acaba? Ne yapacağını şaşırmıştı oğlan:

— Yok bir şey, sen karışma! deyip kesmeğe kalktı. Ama anne hiç kesmeye niyetli değil:

— Baban rastlasaydı görürdün sen gününü, serseri! Sen karışmaymış!

Oğlan, üstünü başını toparlamaya çalışıyor, kafasını toparlamaya çalışıyor bir yandan da, ama o kafa toparlanacak gibi değil:

— N’olacağım peki yahu, ben n’olacağım, hiç soran yok!

— Soruyoruz ya işte, aptal mısın sen?

— O değil yahu... Anlamıyorsun işte, anlamıyorsunuz!

— Manyak manyak konuşma be! Anlatacak neyin varmış, anlat da anlayalım!

— Iı..ıhı..aa..hhı...

— Anlatacağın bu kadar işte!

Tabii anlatamazdı “çocuk”, neyi anlatacaktı yani, “kızkardeşime sulandım, vermedi, üstüme kusacaktı” mı demesini istiyorlardı? Söylenir mi böyle şey? Kendinden utanıyordu, rezil bir durum. Ama bundan kurtulması mümkün değildi. Bir çıkış yolu yoktu, tıkanıp kalmıştı. –Kafası bütünüyle bacak arasında çalışır olmuştu, işte asıl bunu o tombalak oğlanın beyni asla düşünemezdi kuşkusuz–. Bağırmaya başladı birden:

— Parçalarım bee! Dünyayı dağıtırım bee! Anlamıyorsunuz işte! Gideceğim buralardan! İntihar ederim de dönmem bir daha!

Anne, bu yaygara karşısında öyle soğuk ki, şaşırtıyor insanı, fazla akıllı olduğundan mı, düz mahalle kadını zekâsı var da ondan mı, üstün yetenekli “iş kadını” soğukkanlılığı mı, yoksa kafası zaten ancak bu kadarına erdiği için mi, her neyse, sözleriyle fena halde tokatlıyor oğlanı, ama böylece de hizaya sokuyor işte:

— Git bakalım git! Cebindeki para kadar gidersin, aptal! Gel benimle! Babana da bir şey söyleme sakın. Anladın mı? Karışma diyor bir de, sersem!

Oğlanı, salondan geçirip evin en büyük odasına, yani babayla kendisinin odasına doğru götürüyor, az önce ağzından salyalar akan o öfke topu biçare de, tıpış tıpış annenin ardına takılmış gidiyor şimdi, iyi mi? Bu ikisi birbirinin dilinden anlıyor demek. Başkaları karışmasa!.. İşte babanın sesi... Kızının koluna girmiş konuşarak geliyor. O ne zaman girdi ki eve? Ne zaman geldi de kızı o halde buldu?

— Nedir anlat kızım, betin benzin atmış, yok bir şey olur mu, gel...

Birbirlerini gördüler. Baba, kızının irkilerek kolundan kurtulmaya çalıştığını sezdi, şaşırdı, bir oğlana baktı, sonra karısına yöneldi:

— Ne oluyor gene?

Oğlanın bir kez daha ayranı kabardı:

— Gidiyorum buralardan, sevinin! Dünyayı dağıtacağım, görürsünüz!

Baba oğlunun üstüne yürüyecekken oğlu bir de cebinden Mustang-Cobra’nın süslü püslü anahtarını çıkarıp piyanonun üstüne fırlatıyordu:

— Al, kağnı gibi araban da senin olsun!

Sonra kıza tam bakmaya da cesaret edemeksizin bir “Tuu!” deyip annenin götüreceği odaya girdi, kapıyı çarparak üstüne kapadı. Baba hışımla bir atak yaptı gene, ama hem kızı onu kolundan çekerek durdurdu, hem de anne ikna edici bir edayla sakinleştirdi:

— Yok bir şey, tamam. Gidiyor işte. Bana bırak, karışma sen!

Baba: “Nereye, neyle, biz neciyiz burda?” diye üstelemese anne gerçekten yine soğukkanlılıkla oğlunun yanına gidecekti. Ama babanın sorusu bardağı taşırmıştı. Aynen döndü anne:

— Babaysan babalığını bil sen de, bir daha bu kız yüzünden kavga çıkmasın bu evde! Yeter be, yediği önünde yemediği arkasında, ne istiyor daha, onun yüzünden evde rahat huzur kalmadı, büyücü müdür nedir, yeter be!

Ve gitti, en geniş odaya girdi, kapıyı aynı sertlikte çarparak üstüne kapadı. Baba, öfkeyle bir seyirtecek oldu, bu kez kızı onu kolundan tutup durdurmamıştı da üstelik, ama seyirtemedi işte, çünkü gözü piyanonun üstündeki Cobra anahtarına takılmıştı. Duraladı, uzanıp anahtarı alacaktı, tiksintiyle vazgeçti:

— Hıh. Anlaşıldı. Beyimize yenisi alınacak...

Sonra anneye duyurmak istercesine, ama yine de tutuk bir tonda:

— Bol keseden dağıt bakalım, dağıt, diye seslendi, kendi paran nasıl olsa...!

Koltuğa çöktü. Kızıyla başbaşa kalmışlardı. Ama ne söyleyebilirdi ki? Söyleyecek ne sözü kalmıştı? Hiçbir şey soramıyordu bile... Kızın da zaten şu an en büyük korkusu kendisine bir şey sorulmasıydı. Olanları anlatması mümkün değil. Çünkü olanlar, olacak şey değil. Görülmüş işitilmiş şey değil! Bedenine yapılanlardan kendini aşağılanmış hissediyordu. İşkenceden çıkmış gibi. Evet evet, öyle bir şeyler okumuştu gazetelerde, işkencede tecavüze uğrayan kadınlar da aynı duyguya kapılıyorlar, hiçbir şey anlatmak istemiyorlarmış. Unutmak, sadece unutmak, unutabilmek! Hayvan herif gidiyormuş nasıl olsa... İyi be! Yapacağını yapmış, gidiyor, gitmesi de bir lûtuf oluyor. Ya bıraktığı kir? Onu kim taşıyacak? Kızın kendisi, başka kimse değil, tek başına kendisi! Eliyle bedeninin hiçbir noktasına dokunamıyor. Bu oğlan, bu rezilliği yapan şu içerideki yaratık, gerçekten kardeşi olabilir mi? Değil mi yoksa? Evet ya, kardeşi değil mi yoksa? Hatun onu bir başkasından peydahlamıştı da aile, durumu örtbas etmek için çabukça babasıyla başgöz edip “namus” mu kurtarmıştı? Olur mu olur. Bu hiç aklına gelmemişti işte. Ama ne namusu, kimin namusu? Eğer böyleyse, bir tek kendisi mi bilmiyor yani? Bir tek kendisine mi söylenmedi? Üvey anne elbette ki gizler –belki oğlundan bile gizlemek zorunda, gizlemiştir de, kesin!– ama babası? O niye “biricik” kızından gizledi bunu? Kim sığıntı bu evde, kimler sığıntı öyleyse? Hah, saçma! Herkes birbirinden gizliyor elbet. Ve... babası az önce ağzından kaçırmadı mı: “Bol keseden dağıt bakalım, dağıt, kendi paran nasıl olsa!” Evet, her şey çok açık: Annesini, güzelim annesini, hasta diye kendisinin elinden alan, ölüme terkeden, hep bu aynı para. Hayır hayır, öyle değil, önce ikisini babasından bin bir numarayla ayırıp kadıncağızı hasta eden –öyle dendiğini duymuştu, biliyor– sonra da annesinin ölümcül hastalığını bahane ederek kendisini onun elinden alan, bu para... Küçüktü gerçi, nereden biliyor, diye iddia edilebilir, ama çok net bir biçimde hatırlıyor, bugün gibi gözünün önünde, çok güzeldi annesi, eğer kendisine güzel deniyorsa –deniyor işte, lanet olsun– annesinden almıştır güzelliğini, tabii babasından da, yani şu önünde koltuğa çökmüş oturan zavallı adam, o günler, hani kendisi küçükken denen günler, annesiyle üçü bir aradayken, o baba da güzeldi, zayıf, filinta gibiydi, kesin hatırlıyor, şimdi böyle hamhalat oldu, içerideki kokonaya benzedi de ondan, oysa annesinin güzelliği bu türden değildi, ince çukur yanaklıydı, derin, çok derin, bilge gibi, hüzünlü, sevecen bakışlıydı. Ah, eli bir kalem tutsa yazacak bunları, hem nasıl yazacak! Kanun zoruyla kendisini son ve kesin olarak annesinden, annesinin o biraz basık, biraz loş, fazla orta halli, dar alt kat dairesinden alıp götürdükleri anı hiç mi hiç unutamıyor: Annesi bu ayrılışın kesin olduğunu biliyordu herhalde ki, o hasta, o dermansız haliyle –bazan zorla yiyebildiği bir tabak yemeği bile yatağına götürür, küçücük boyuyla ona uzatıp tutmaya çalışırdı, oradan biliyor– ne yapıp edip yataktan doğrulmuş, sonra yataktan çıkmıştı hatta, peşinden gelmişti, hep sarılıp öpmüştü kendisini, bir daha, bir daha, nedenini anlayamamıştı o zaman, nasıl olsa yine o eve, annesinin yanına dönecek sanıyordu, ne bilsin? Asla dönemedi, döndürmediler, göstermediler –güya zaten kısa süre sonra ölmüş annesi, inanamıyor– ve göremedikçe büyüdü o insan, göremedikçe bir başka oldu o anne, hâlâ öyle, hayatının tek özlemi neredeyse, hani annesi bir kerecik hayata dönüp kendisine aynı derin bakışlarıyla bir baksa –sarılsa öpse değil, o kadarı müthiş aşırı bir ihtiyaç ve hayal, tamam, vazgeçiyor– ama kendisini sandalyeye oturtup konuşurkenki bakışı, tek istediği o şimdi... Kulüpte rastladığı çocuğun yüzü geldi bir an aklına, yakışıklı mıydı, değil miydi, niye aklına geldi ki şu anda, o tarafını geç, ama bir anne bakışı mı vardı onda yoksa? Ne saçma! Öyle değil de, sanki annesinin bir daha hiç kimsede karşılaşmadığı o çok değişik anlamlar taşıyabilen, küçücük çocuğun bile içinde kendini bulabildiği, baktıkça düşündüren, rahatlatan gözlerine benziyordu yabancının gözleri... “Yabancı!” Evet, öyle bir şey, yabancı, yabancı o! İyi ki yabancı! Şimdi buldu işte! Nihayet bir yabancı’ya rastlamış olmanın mutluluğu var içinde galiba. Tüm bu belalara karşın, tüm bu tiksintiler içinde, bir teselli gibi... Bir daha rastlamayacak da olsa, koruyacak onu, kesin! Hayret, gevşediğini fark etti, kramptan kurtuldu galiba, hiçbir şeyi düşünmüyor artık, babasını çöktüğü koltuğunda öylece bırakıp geçecek, çünkü o “zavallı”lığı başlıbaşına suç onun! Çeksin cezasını!...

Baba, koltuğunda bir kımıldadı, kalemini ve çek defterini çıkardı, bir şeyler yazıyor. Çeki yırtıyor koçanından:

— Kızım!

Kız, ister istemez durdu. Baktı. Babası, çeki kendisine uzatıyor:

— Anası, oğluna çek yazmaya girdi içeriye. Biliyorsun. Benim de çek imzalama yetkim var neyse ki, şimdilik! Ben de sana vereyim hiç değilse. Paradan başka verecek şeyim kalmadı kızım, ne yapayım?

Ve kız, o çeki ........................................ aldı! Evet, aldı!

Belki de, hiç değilse bir süre para isteme rezilliğinden kurtulmak için aldı.

Almayacak mıydı yani? Kim, ne hakla, ne bekliyordu? Çeki “elinin tersiyle itmesini” mi? Hayat, fotoroman değil ki! Hayat, o günlerde de çek defterlerine yazılır olmuştu bazıları için; hayat, ciro edilir olmuştu hatta!

Bir Amerikalı pedagog Türkiye’ye gelmiş,

dolaşıyor. Pek çok işte, hatta ağır işlerde

bile çocukların çalıştırıldığını görüyor.

Dikkatini çekiyor bu durum. Çalışan

çocuklardan birine soruyor:

— Burada işleri hep çocuklar mı yapar?

Çocuk cevap veriyor:

— Yoo, çocuklar yapmaz, biz yaparız.¹

— “Hedef-le-ri, İş-siz-likten, Kurtul-mak,... Üniver-si-teler açı-lıyor ama”...

Sanayide bir egzozcu atölyesinde, son model arabasının bir susturucusunu çıkarttırmaya gelmiş müşterinin gazetesinden okuduğu haberi okumaya çalışan çırağın sesiydi bu. Müşteri, tombalak bir oğlan, annesinin çekiyle aldığı yeni arabanın da susturucusunu söktürmeye gelmişti hemen. Sanayideki izbe küçük atölyelerden biri. Kalfa dışarıda, arabanın altında. İçeride iki çırak. Biri, arabanın arka koltuğuna atılmış gazeteyi görür görmez alıp içeride okumaya başlamıştı. Arabanın sahibi oğlan, önce ses çıkarmadı. Sonra çırak okumayı uzatınca sıkıldı, biraz da onlara babacanca samimiyet gösterme havalarında:

— Bırak lan şu gazeteyi de kalfaya yardım edin, dedi, çabuk bitsin, işimiz var bizim.

— Kalfa söküyor abi işte, o söksün biz hemen boruyu kaynatırız.

Çırak tuhaf bir tutkuyla yine gazeteye yumuldu. Tombalak müşteri, bozulacak, bozulması gerek, ama çırak öyle tatlı bir velet ki, büyümüş de küçülmüş derler ya, işte ona benzer bir hali var. Tombalak, bozulmak yerine ilgi gösteriyor olmayı yeğledi, elindeki süslü anahtarı sallayarak çocuğa yaklaştı:

— Nesine bakıyorsun sanki anlarmış gibi. Hem de üçüncü sayfada. Daha yazıları bile doğru dürüst söküttüremiyorsun.

Sanayiye geldiği zamanlar özellikle “avam” ağzıyla konuşmaya kayardı: “söküttüremiyorsun”!... Şapkasıyla ünlü parti liderinin ve Çukurovalı sanayi “ağa”sının bu köylüleşme numarasını pek seviyordu zahir. Çırağa, kendi gazetesinin “üstün” özelliklerini anlatmaya girişti:

— Bu gazetenin üçüncü sayfasında bir halt yoktur oğlum, magazin yok, spor yok, resim bile yoktur, kelek!

Babasının “bizimkilerin gazetesi” dediği gazeteydi bu, tirajı yüksek görünsün diye siyaseten uygun görülen yerlere büyük oranda parasız dağıtılıyordu, kendi kapısına da her gün bırakıyorlardı, yoksa aslında pek okuduğu yoktu. Çırak baskın çıktı nitekim:

— Ne yok abi. Şu resme bak. Hem de stadyum!

— Yok yaa, ne stadıymış o? Üçüncü sayfada hangi maçı vermişler?

— Aklın dursun abi, Ankara 19 Mayıs Stadyumu. Maça bak maça! Saha bomboş, tribünler dolu, iyi mi?

Tombalak, belli etmeksizin göz ucuyla sayfaya bakıyor, gerçekten de bir stadyum fotoğrafı var. Yüz vermemek için fazla ilgilenmiş görünmüyor. Çırak, daha bir heyecanla sürdürüyor oysa:

— Yazılar çok küçük, zor okunuyor ama bak ne diyor abi: “İş-sizlerin fi-na-li. Yet-miş üç me-mur al-mak için al-tı bin kişi stat-ta”... İmtihan oluyorlar abi!.. “A-dayların çoğu üni-ver-site mezu-nu”, diyor, “Ü-ni-versite-ler açı-lı-yor ama”...

— Üniversiteden sana ne lan? Okuduğunu anlıyor musun sanki?

Kenarda takımları temizlemekle meşgul olan öteki çırak eğlenerek lafa girdi:

— O bizim profesör, abi! Her şeyden anlar o. Ama yıldız tornavidayı kaybedince de ustadan azarı işitir...

— Ne kaybetmişim lan! Buldum ya!

— Dayağı da yiyordun ama, n’aber?

Bu sırada kalfa elinde söktüğü susturucu ve kaynak ucuyla girdi, susturucuyu yere atarken çıraklara da bağırdı:

— Ne bozdunuz gene lan bu hortumun ucunu? Hanginiz yaptı?

Sonra kaynak ucunu niyeyse onun bozduğuna karar vermiş gibi gazete okuyan çırağa uzattı:

— Al lan şunu profesör müsün nesin, nasıl bozdunuzsa düzelt, boruyu da kaynaklayın çabuk!

Kim ne yaparsa yapsın kabak hep profesör’ün başında patlıyordu galiba, öyle ki, daha da fazla çalışsa, daha da hızlı öğrense, herkesin becerip kendisinin beceremediği bir şey vardı herhalde ki bu “kadersiz”liği bir türlü değişmiyordu, böyle olunca da hemen gözleri yaşarıyor, burnu akıyordu. O zaman da gülüyorlardı. İşte şimdi de burnunu çekmeye başladığına göre belli ki gözünün yaşını gizlemeye çalışıyor. Araba sahibi tombalaksa, az önce o çocuğun önünde bozum olmasının hıncını alırcasına yüklendi.

— Gazeteyi de aldığın gibi koy arabanın içine, ükela herif!

Çocuk, elinde gazete arabaya doğru giderken o ağlamaklı haliyle ve ağlamaklı sesiyle:

— Sizin röportajı bile okudum ben abi! demez mi?...

Kalfa hışımla üstüne yürüyerek: Yürü lan çabuk, gebertirim haa! diye “bağırdı”. Aslında bu belalı müşteriyi idare etmek için gösteriş yapıyordu. Öbür çıraksa, bir başka hinoğluhin, gülmekten kırılıyor. Ama tombalak sahip, beklenmedik bir şekilde şaşırdı, koşup gazeteyi profesör’ün elinden kaparcasına aldı:

— Sahi mi lan, dur hele, ver şunu!

Oysa bir kez daha bozum olmak bekliyordu onu. Kalfa: Bugün değil canım, kaç gün önce okudu onu, bize de gösterdi, köşedeki parçacıya da bırakıyorlar ya bu gazeteyi, profesör desen ne bulursa okuyor, ilanları, reklamları bile..., diye gevrek gevrek açıklayıvermişti. Öbür çırak, hâlâ gülüp duruyor. Tombalak sahip, hangi birine bozulsun şimdi? Neyse ki kalfa: Gülüp durma da işine bak lan, deve! diyerek öbür çırağı da azarladı. Araba sahibi rahatlar gibi oldu, işi pişkinliğe vurabilirdi artık, hatta olgun havalarda biraz da üste çıkarak ağlamaklı çocuğa arkasından şefkatle seslendi:

— Okuyup da ne yapacan lan profesör! Gül gibi meslek öğreniyorsun işte!

Bu kez de, azarı işitip susmuş olan öbür çırak bir pıksırarak makaraları koyverdi! Yoo, bunlara iyilik de yaramaz zaten!... Öfkeyle dönüp bağırdı sahip:

— Ne gülüyorsun lan!

Velet, hiçbir şey olmamış gibi sırıtıyor, üstelik kara yağlı elini kara yağlı yüzüne sürerek tombalak sahibe yaklaşıyor, neredeyse ona da sürecek:

— Gül gibi, abi, gül gibi, heh heh, mis mis!

Aaa, bu kadarı fazla! Sahip, pişkinliği filan bırakıp çırağın üstüne yürüyecek, ama hergele zırh gibi yağlı karalarla donanmış, neresine değse bulaşacak şimdi... Vazgeçiyor:

— N’olmuş hıyar, herkes onu da bulamıyormuş baksana, üniversite bitiren bile!

Çırak zaten lafını söyleyip taa ötelere kaçmıştı. Kalfa durumu toparladı:

— Abi, hayırlı olsun, araba değişmiş?

— Sağ ol... Ama tuzluya patladı!

— Kaça oluyor bu son modeller şimdi?

— Kaçaysa kaça, n’aapacan?

— Hiiç, sordum işte. Yengeye mi bıraktınız ötekini?

— Yengelerinin hepsinin arabası var be, ne diyorsun sen?

— Yani, valde yengeye demek istedim canım...

— Haa, onun Opel’i var zaten, onu sayma!

— Haklısın abi, paran oldu mu Opel’i sayma tabii.

Kalfanın bu söylediğinde o kadar kızacak ne varsa, tombalak, bir anda sanki vahşi kurt kesildi, yanakları şişmiş, etli dudaklarıyla dişleyecek:

— Ne sorup duruyorsun bunları sen yahu? Yoksa sen de?... Ne demek, paran oldu mu? Kolay mı kazanılıyor o paralar?

Öbür çırak, çok mu saftır, çok mu hınzırdır, ne menem bir çocuksa, böylesine gergin ortamda bir çocuğun bile sormayacağı şeyleri denk getiriyor hep:

— Sen ne iş yaparsın abi?

Yani tamam, bu soruda ne var ki, herkes herkese sorar, ama... Kalfa, atik davrandı, çırağı yine kendisi azarlayarak olay çıkmasını önledi:

— Konuşma sen lan, boş boş duracağına git o takımları yerine yerleştir, eksik çıkarsa gebertirim!

Sonra durumu sakinleştirmek için en alışılmış sözleri sıraladı:

— Tabii abi, herkesin işi kazancı kendine göre; benimki bana yetmiyorsa, seninki de sana... yetmiyordur icabında...

— Yetmez tabii!

— Şimdi mesela, şu susturucuyu çıkarttırmak bile para, değil mi?

Kalfa, gerçekten merak ettiği için değil de galiba bu müşteriye biraz gıcık olduğu için çaktırmadan tatlı tatlı devam ediyor:

— Sahi abi, sormak ayıp olmasın ya, niye söktürüyorsun sen bu susturucuyu her seferinde? Tarrr, diye ortalığı inletiyor, başka?

Ama o müşteride öyle tatlılığın zerresi yok:

— Deminden beri sorup durman, lafı buraya getirmek içindi, değil mi? Peder para mı verdi sana yoksa böyle diyesin diye, ha?

— Yok abi, merak ettim de kendim. Yoksa her hafta, sen gel söktür, amca gelip taktırsın, biz daha çok kazanıyoruz böyle.

— İyi ya, sen aldığın paraya bak öyleyse, ne burnunu sokuyorsun ötesine? Tarrr, ediyormuş, başka? Soruya bak soruya! Sana ne be? Sen ne bilecen onun altında benim... ne biçim... bunalımlarım yatıyor?

— Anladım abi, sustum. E, gençlik tabii, haklısın!

— Gençlik ya, ne bilirsin sen!

Öbür çırak yine kıs kıs gülmeye başlamıştı. Tombalak sahip bu kez saldırganlaştı:

— Ne gülüyorsun lan gene, it!

Ama çırak, akıl almaz derecede çocuk olan bir çocuk herhalde:

— Bizim kalfa on sekizini bitirmedi diye ehliyet vermiyorlar da abi, sen ondan da gençsen nasıl ehliyet al...

Araba sahibinin ne avam raconu, ne de babacanlık gösterişi kalmıştı. Fırladı, çırağı yakaladı ve...

Hayır, tam vuracakken kalfa koştu, onun elini tuttu, saygıyla tuttu aslında, çünkü tombalak sahip de sanayinin ortasında müşteri olarak çırak dövmeğe o kadar cesaret edemez herhalde. Kalfa:

— Ona vurmak... sana düşmez abi, kusura bakma... dedi. Üstelik dönüp çırağa kendisi bir tane “patlattı”:

— Sen de gülüp durma lan, müşteriye...

Kalfanın şaplağı, sevmek mi, dövmek mi, belli değildi, ne var ki bunu tartışmak bile müşteriye düşmezdi. Sert tombalak, elini indirdi. Ama bu yenilgiyi hazmedememişti. Kararlı bir biçimde cebinden bir tomar para çıkardı, tezgâha koydu:

— Müşterinin parasını al, çeneni kapat öyleyse. Kalfaysan kalfalığını bil. Bana sen de soru soramazsın, anladın mı? Aslında benim muhattabım senin ustan –niyeyse “muhatap” demeyi beceremez, ille “muhattap” derdi–, ustan gelsin onunla konuşalım!

Hızını alamayıp dışarıya bağırdı: Bitti mi lan!

Kalfanın yüzü karmakarışık olmuştu. Gören de, “ustan gelsin” denince kalfa kendisini adam yerine koymadılar diye bozuldu sanabilir. Oysa hiç ilgisi yok. Sadece: “Ustayı götürdüler, usta günlerdir tezgâhta!”, diyemiyor da ondan. Hele böyle bir herife bunu asla söylemek istemiyor. Ustası, orta yaşlı sevecen bir adamdı. Herkesle dost değildi tabii ama herkesle iyi geçinirdi. Sanayiye gelip giden solcu gençlerle ahbaplığı vardı. İlişkisi ahbaplıktan ibaretti, zaten tek bir örgüt değil, değişik örgütlerden gelirlerdi, belki birine sempatizanlığı da olabilir, çünkü solcu olduğu bilinirdi ustanın, ama hepsi o kadar. Kalfa yine de kaygılanır, arada bir “aman usta, sen açık yürekli adamsın, bunların arasına polis de sokuyorlarmış, fazla açılma n’olur!” diye uyarırdı. Usta, “benim gizlim saklım yok ki oğlum, ne olacak?” der geçerdi. Ama bu iş kalenderliğe gelmiyor işte. İçeridekilerden biri ustanın adını mı vermiş, ya da adres defterinden mi bulunmuş, ne olmuşsa işte, aldı götürdüler ustayı. Atölyede yapılan aramada buldukları dergilere de balıklama atladılar. Şimdi sıkıştırıp duruyorlarmış ustayı, yaşlı da adam, bir şey olmasa bari, diye fena kaygılanıyor kalfa. Göstermiyorlar bile, eşi çamaşır filan vermeye gittiğinde emaneti alıp içeriye iletiyorlarmış, o kadar, eşiyle bile görüştürmüyorlarmış. Kalfa, arada bir para götürüyor yengeye, kendi haftalıklarından da kesip götürüyor ama hiç belli etmiyor, yenge de sağlam duruyor hani, her kadın yapamaz, helal olsun. Öyle ustanın eşi de böyle muhterem olur. İşte böyle... Şimdi bunları mı anlatacak bu herife? Kesinlikle olmaz. Kalfa parayı saydı, üstünü uzatırken:

— Sen çırakların kusuruna bakma abi, cahil onlar, gençlik halinden anlamazlar, diye geçiştirmeye çalıştı. Ama öteki, gemi azıya almış bir kere, susmak bilmiyor:

— Sen anlar mısın sanki? Bırak numarayı. Bir daha gelip susturucu taktıran olmayacak size tamam mı, çünkü söktüren olmayacak da ondan! Araba hepten benim, beni de ararsan Almanya’da bulursun belki! Haddinizi bilin be! dedikten sonra kalfanın uzattığı para üstünü itip: “Üstü kalsın!” ayağı yaptı. Boruyu kaynaklamış gelen çırağa da kıyağını geçiyor kendince: “Tamam mı lan profesör, al gazete de senin olsun!” Ama çırak, burnunu çeke çeke geçip gitmez mi! Bu iyice çileden çıkarıyor onu, ağzından köpükler saçacak neredeyse:

— Şuna bak şuna! Küsmeyi de biliyor! Amma ükela olmuşsunuz hepiniz be! Kanı bozuk takımı!

Gazeteyi fırlatıp çıkıyor, ama hemen de arabasına atlayıp kapıyı çekiyor, çünkü atölyenin önüne toplananlar var, bakışlar ürkütücü. Marşa bastı, kulak yırtan bir egzoz ve tekerlek cayırtısı! Bela gibi çekip gidiyor işte... Kalfa döndü:

— Geçende arabayı çarpıp beş parasız geldiğinde süngüsü düşüktü. Şimdi biti kanlanmış, kanı bozuk diyor bize...

Bir küfür edecek, neyse ki çaycı girdi içeri: “Çaylar, tavşan kanı!”

Kalfa, elinde kalan para üstünü çıraklara dağıtıyor:

— Gelin lan, alın paylaşın şunu!

Sonra çaycıya sesleniyor:

— Profesöre benden duble çay vereceksin!

Çırağın gözleri parlıyor, yine burnunu çeke çeke kalfaya yaklaşıyor, kalfa onun sırtına bir tane patlatıyor. Bu, hiç tartışmasız sevme şaplağı işte, hem de nasıl!

Kalfa, çaycıya son bir buyruk daha veriyor:

— Lan çaycı, çaylara beşer şeker atacaksın!

İnce belli bardaklarda kaşık şıngırtılarıyla atölye bir şenleniyor ki! Ah, ustanın görmez gözleri!

Delikanlı, ille o kızın yazdığı fakülteye yakın olmak için ne olur ne olmaz diye aynı üniversitenin en düşük puanlı bölümlerini de yazmıştı ve ancak Psikoloji bölümünü kazanabildi. Annesinin korktuğu, o yıl olmamıştı, yani bir şekilde üniversiteyi kazanmıştı işte, ama annelerin eninde sonunda haklı çıkmaları şartmış gibi, hiçbir işe yaramayacak bir bölümdü bu. Zaten devam edip bitiremeyecek de galiba. Şaka değil, daha kayıt için gittiğinde –bu kez Boğaziçi köprüsünü de geçip oraya kadar yine haylaz arkadaşın mobiletiyle gitmişlerdi– “ben her gün bu kadar yolu nasıl tepeceğim, ne diye tepeceğim, o kadar yol parasını evden ne yüzle isteyeceğim”, diye kara kara düşünmüştü. Aslında, yeşillikler içinde harika bir üniversite, ama, bu kez o güzel manzara bir kurşun gibi çökmüştü içine. Buraya kadar hafızası düzgün işliyor.

Yalnız, kayıt günü o kıza rastlayışı bir hayal mi, arkadaşın tevatürü mü, yoksa gerçekten olmuş muydu, hiçbir zaman berraklaşmadı zihninde. Arkadaşın anlattığına göre... İyi ama, kendi yaşadığını arkadaş niye anlatıyor? Onun, hiç yaşamadığı şeyleri yaşamış gibi anlattığına tanık olmuştu kaç kez, mitomani deniyormuş buna, düpedüz hastalıkmış, sonradan öğrenip çok üzülmüştü arkadaş için, ama Allah kahretsin, bu kez anlattığının birazını kendisi de hep anımsar gibiydi, demek ki ya bir gerçek yanı var, ya da ikisi birden hasta... Olamaz, çünkü kendisinin böyle hiçbir uydurması yoktur başkaca. Sonuç olarak, böyle bir rastlantı ya oldu, ya olmadı, önemli değil. Yoo, pekala önemli! Çünkü eğer orada karşılaşmamış olsalar... Her neyse. Arkadaşın anlattığına göre, kayıt için gittiklerinde türlü türlü tipler görmüşler. Kendisi şaşkınlıktan kaçacak gibi olmuş:

— Yahu, o kıza kandık bu üniversiteyi yazdık. Uluslararası’nı da kazanamadık tabii. Kaldık mı Psikoloji’ye. Bu yabancıların arasında ne yapacağım ben şimdi? demiş. Arkadaş:

— Bitirene kadar işine bak sen de! diye moral vermiş: Bak şu parçalara, bir zengin ayarla, ötesini düşünme!

Evet, şaşkınlığını, paniğini anımsıyor, ama öteki ayrıntıların zerresi yok belleğinde. Yaşadıkları bir şoku, unutma isteğiyle zihinlerinden silip atarmış bazen insanlar, sonradan derste konu arasında hoca bundan söz ettiği zaman çok ilgisini çekmişti. Evet evet, böyle olabilir. Ya da hayır, böyle de olmasın, yani en iyisi o karşılaşma hiç olmamış olsun, çünkü sonu çok kötü! Oysa arkadaş kelime kelime anımsıyor. Hatta:

— İyi ki sennen gelmişiz be koçum, amma gariban kalacaktım haa! demiş de kendisi, o da:

— Dostluk öldü mü oğlum! diye cevap vermiş... Akla yakın.

Haa, orada uzun boylu esmer bir oğlanı, kendi okul çevresindeki çok çalışkan birine benzettiğini anımsıyor:

— Anam, şu oğlan bizdendi galiba, o nasıl düşmüş ki buraya? deyip hemen onun yanına koşmaya kalkmış da, arkadaş engellemiş:

— Deli olma oğlum, nereden geldiğini belli etmek var mı? Sen de çok şahsiyetli, bilgili, zengin bebesi gibi davranacaksın! diye uyarmış.

Eğer böyleyse, sonradan yaptığı gaflarda arkadaşın bu uyarısının payı bulunabilir. Çünkü tam da bu dolduruşla saçmalıklar yapmış. Düşündükçe hem gülesi geliyor, hem de kendine kızıyor fena halde. Arkadaş, “artık gidelim”, dediği halde, kendisinin ısrarıyla Uluslararası’na da uğramışlar. Dayanılmaz bir çekim mi sürüklemiş nedir? Yabancı isimlerin, yabancı kelimelerin çokça geçtiği bir şeyler yazılı asılıymış duvarlarda, arkadaş o bilmediği isimleri, kelimeleri söyleyemiyor tabii, kendisi gözlerini açmış, aynen böyle anlatıyor arkadaş, kocaman kocaman açmış gözlerini:

— Allaah, Uluslararası bu kadar zor muymuş lan, kazansak da bitiremezmişiz besbelli! demiş. Arkadaş tam, boşver oğlum, işine bak sen, filan diye teselli ederek onu dışarı çıkarıyormuş ki, gözü ileride pencere dibinde yalnız duran bir kıza takılmış. Kendisinin değil, arkadaşın gözü takılmış:

— Bak bak, demiş, şu karşı köşede duvar dibinde duran kız var ya, tanıdın mı onu?

— Ha?

— Kulüpte seni götüren kız o işte Allahıma. Yanındaki yaşlı göbekli adam şimdi ayrılıp gitti, babasıydı belki. Demek kız yalnız işte. Koş yapış!

— Sahi mi? Ne desem ki?

— Sen de zengin havaları at ha! Hıyarlık etme sakın!

— Peki peki, hadi sen toz ol!

Arkadaşın anlattığına göre aynen böyle olmuş. Ama işin asıl tuhaf yanı, kendisinin kıza gidişini ve kızla konuşmalarını da anımsıyor arkadaş. Eliyle kendi kafasına nasıl vurduğunu bile tarif ediyor...

Kızın göremeyeceği biçimde yanına yaklaşmış: “Afedersiniz!” demiş, “Fakülte sekreterliği ne yanda, biliyor musunuz?” Kız, dönüp göstermiş: “Koridorun sonunda, solda”... Birden sevinçle –arkadaş ayen şöyle diyor– yüzü ışıyarak: “Pardon”, demiş kız, “ben sizi bir yerden...”. O an kendisinin halini görmeliymişiz, telaştan elinin ayağının kesildiği belli oluyormuş, sesi bile kendi sesi değil gibiymiş: “Bilmem, belki...”, diye bir kekelemiş, sonra, “pek çıkaramadım...”, demiş hıyar gibi, bu da yetmemiş, “zengin havaları at” dendi ya, çenesini hafif yukarı kaldırıp: “Neyse, Avrupa’ya gitmezsem derslerde görüşürüz, teşekkürler”, deyivermiş. Kızda o sevinç “ışımasının” zerresi kalmamış tabii, kalır mı? Üstelik, “teşekkürler” diyenin ayrılması beklenirken tam tersine kız öfkeyle fırlayıp gitmiş, kendisi kalakalmış. İşte orada eliyle kafasına –arkadaşın tarifine göre alnına– vurmuş iki kez. Delikanlı bunların hiçbirini anımsamıyor. Yalnız, işlemlerini yaptırdıktan sonra bir kâbustan çıkmış gibi yine arkadaşın mobiletiyle çekip gittiklerini biliyor. Bir de, gerçekten eliyle kafasına –alnına değil– vurduğunu hayal meyal hatırlıyor, sıkıntı ya da pişmanlık duyduğunda farkında olmaksızın hep yapar bu hareketi, ama yalnızsa yapar, tanıdık kimselerin önünde yapmaz. O gün de arkadaş aslında daha önce gidecekmiş, ama kendisinin halini görünce ne olur ne olmaz diye çekilip bir kenarda beklemiş, her şeyi de oradan görüp duymuş. İyi ki de beklemiş, çünkü kızın ardından bakakaldığında eğer yalnız olsaymış ne yapacağı belli olmazmış, öyle bozuk bir durumdaymış. Arkadaş, kafasına –alnına– vurduğu eli tutmuş, omuzundan yakalamış onu, mobilete atmış, yol boyu hiç konuşmamışlar. Ertesi gün kahvede buluştuklarında, hiçbir şey olmamış gibiymiş. Arkadaşa göre, hatırlamama numarası yapıyormuş, arkadaş fena kızmış, küsecekmiş neredeyse. Ama yok. Gerçekten zerresi yok. Üniversiteye gidildiği tamam da, oradan sonra bir yerlerde film kopuyor işte, ne yapsın? Sonra bir daha Uluslararası İlişkiler Bölümü’nün yanından bile geçmedi zaten. Arkadaş da fazla uzatmadı...

Yalnız bir şey var: Kız, neredeyse her gün, her dakika, aklının, zihninin, gözlerinin bir yerlerinde dolaşıp duruyor artık, sürekli, hiç çıkmamacasına. Giysisi de kulüptekinden başka. Nasıl olduğunu, hatta tam ne renk olduğunu bile pek seçemiyor, ama, içinde dolaşan kızın giysisinin kulüptekinden farklı olduğu kesin. Yanak çukuru hiç değişmemiş, aynı. Burnunu, dudaklarını, saç kıvrımını, hele gözlerini, evet gözlerini bile netleştiremiyor hâlâ, ama ne güzel bir kız o öyle, ince güzel, derin güzel, belli belirsiz güzel! Eğer arkadaşın anlattığı gibi yaptıysa ona, hayal kurma şansını bile tüketmiş oluyor, kafasız, hayvan, öküz! Arkadaş, “hıyarlık etme sakın”, demiş sözde, ama asıl hıyarlığı onun dolduruşuyla yapmış oluyor işte! Neyse, bunların önemi kalmadı zaten. Hiçbir şeyin önemi kalmadı.Toprak çiğner gibi bir gidiş. Psikoloji bölümü...

Dersler fena değil aslında. Ah, öbür öğrenciler gibi şu okulun keyfini çıkarma lüksü olacaktı ki, bu derslere de nasıl yumulur, hatta ilave kitaplar da okur, pekala böyle ilginç bir alanda otorite bile olurdu. Oysa bu böyle gidemez. Evden bir şey demiyorlar yazık, ama durumu çok iyi biliyor, okul sırasında bile iş bulması, çalışması gerek, yalnız kendi masrafı için değil üstelik, eve de destek olabilmek için... Babasının işyerinde koşullar zorlaşıyor galiba, anlatmıyorlar ama hallerinden okunuyor anne babanın. Servis otobüsünde giderken öbür öğrencilere baktıkça öyle bir imreniyor ki onlara! Gerçi, “niye arabaları yok, niye kendisi gibi servis otobüsü ile gidip gelir bunlar?”, diye düşünmüyor değil. Hatta ilk günler, servis otobüsünde yalnızca birkaç garibanla birlikte olacak, okulda otobüsten inerken o haliyle göze batacak, rezil olacak, diye korkmuştu da, yer bulmakta bile zorlanınca şaşırmıştı. Ama en azından, bir de o otobüse binebilmek için cehennemin dibinden gelmek zorunda kalmıyorlardır bunlar. Hepsi dertsiz tasasız insanlar besbelli. Garip bir kıskanma duygusu mu bu yoksa? Düpedüz kompleks mi? Hiçbirinin, hiçbir sıkıntısı olmaz olur mu? Ne var ki, kendisinin sıkıntıları yoktur işte hiçbirinde. Yoktur! Ya da, kendisine öyle geliyor bile olsa, neyi değiştirir bu? Altlarında son model arabalarla derse gelenlere, arabalarla getirilenlere ne demeli? Öylelerinin yanında ne arıyor kendisi?... Arkadaş çok kızıyor bunları düşünmesine. O, hâlâ aynı havalarda: Ezdirme kendini! Onlardanmış gibi davran! Bir gün onlar gibi olacağını aklından çıkarma yeter! Şimdiden kendini öyle görürsen herkes de öyle görür, öyle kabul eder! Aralarına girmişsin daha ne istiyorsun!... Bunları söylüyor arkadaş sürekli. Bir de arkasından, “hıyarlık etme!” diye eklediğinde onun gırtlağını sıkası geliyor delikanlının ama bu laflar biraz gönlünü havalandırmıyor da değil. Yani işte... sanki... bir uçtan bir uca... mesela!?...

Tombalak oğlanın gitmesi, eve biraz huzur getirmiş gibi... Huzur değil de daha doğrusu, tek düze kuru bir dinginlik denebilir. Çünkü “huzur” başka bir şey. O bu evde hiç olmamış, bundan sonra da olacağa benzemiyor. Üvey anne, giderek daha bir kendi havasında, daha bir despot. Yalnız, kıza pek sataşmıyor. Zamanını, kıvamını mı kolluyor acaba? Kaldı ki, kızın evde varlığı ile yokluğu bir gibi zaten. Her sabah, hatun daha uykudayken kalkıp kahvaltı bile yapmaksızın okula gidiyor, ya da baba çok ısrar ederse, götürülüyor. Baba, kızını arada bir küçük kız çocuğu gibi alıp arabasıyla okuluna bırakabilmekten müthiş mutlu, genellikle anneden kaçamak yapılıyor bu, kızı inat etmese her gün yapacak, üvey annenin ruhu bile duymaz icabında, sorun o değil. Ama kız istemiyor. Okul yakın, her çeşit vasıta var, olmadı, taksiyle on dakika, diye tutturuyor.

Bu sabah, nedense farklı bir hareketlilik var evde. En önemlisi, hatun erken kalkmış! Kızdan bile daha erken. Krem faslı bitmiş, giyinip çıkmak üzere. Baba da erken kalkmış tabii bu durumda. Niye? Çünkü bu vesileyle kızını okula kendisi bırakacak. Hangi vesileyle? Bu sonradan anlaşılacak.

Hatun çıkarken babayla biraz atıştıkları işitildi. “Elbette yapacaksın, işin ne?” filan gibi şeyler söyledi hatun, babanın homurtuları tam anlaşılamadı. Kapı kapandıktan sonra baba önce ağzının içinde bir mırıldandı: “İşin ne, diyor bir de! Kendi işi ne ki!”... Sonra dosdoğru kızına yöneldi:

— Gel kızım, seni ben bırakıyorum bugün. Hiç itiraz etme, zaten yolumun üstü.

Baba bu sabah yolunu niye değiştiriyor? İş denen şeyle mi ilgili acaba? Kızın kafasına bunlar biraz takıldı aslında, ama babasını bu sinirli halinde üzmek istemedi, tamam peki, bu sabah da o bırakıversin. İlle okulun içine bırakacak, herkes görecek, bundan fena halde sıkılıyor kız, ama öte yandan, rahat da oluyor doğrusu. Çünkü kız, taksi parası vermeyeyim dese dolmuş beklemek var, dolmuşa kadar yürümek, indikten sonra yürümek... Taksiye binince de verdiği paranın baba parası olduğu –yani işte aslında o hatunun parası olduğu– bir kez daha aklına takılıyor. Çekin karşılığı bitince tekrar para istemek var üstelik, lanet olsun! Cebine giren ve cebinden çıkan her kuruşta bu böyle, annesine karşı ihanetin, hayır hayır, düpedüz kendine ihanetin bir çeşit rüşveti gibi kokuyor aldığı para, belki aşırı bir duygusallık, marazî bir abartma belki, ama istese de kurtulamıyor artık bu kompleksten.

Baba, elinde araba anahtarını sallayarak geldi:

— Hadi kızım hadi, gidelim!

Kız, isteksiz de olsa ses çıkarmadı, kitaplarını aldı... babanın elindeki anahtarlığa takıldı gözü. Mercedes’in anahtarı değil bu. O böyle allı pullu değildi:

— Bu süslü anahtarlık da nereden çıktı baba? Yeni mi?

— Eh, biz de genç olduk bugün... Çılgın gençlik!... Mercedes tamirde.

Babanın Mercedes’i tamirde? Genç? Gençlik?... Kız bir an bacaklarında, bacaklarından da içerilerde, bedeninin her noktasında tırnaklı mengene gibi batan bir krampla kasıldı. Sesi hırıltı gibi çıkıyor ancak:

— O mu geldi yoksa!?

— Geldi ama, hemen dönecek gene, Almanya’ya... Meraklanma, annen ilgileniyor...

Kız, sabit bakışlarla, olduğu yerde kalmıştı. Şimdi anlaşılıyor olanlar. İş denilen de belli ki pis herifin yeni arabasına yapılacak bir şey. Ama babasının bir de o hatun için “annen” demesi?! Bunu nasıl söyler? Farkında olmadan söylediyse daha bile korkunç! Sırf üzmemek için ricasını kabul ettiği o baba, kendi babası, bu vurdumduymazlığı nasıl yapar? Üstelik hâlâ devam ediyor işte:

— E hiç gelme de diyemeyiz ya kızım, o da bu evin oğlu, değil mi?

— Teşekkür ederim baba. Ben kendim giderim... Servis otobüsü var!

Evet, şu anda aklına geldi, kesin, servis otobüsüyle gidecek artık! Aşağıda bir yerlerden geçiyormuş, kulağına gelmişti, öğrenecek ve... işte bu kadar!

— Haydi canım, inadı bırak, servis otobüsü de neymiş, yakışır mı benim kızıma? Yürü gel!

Olacak iş değil! Koluna yapışmış götürüyor bir de. Dirense, itişme gibi olacak. Sürükleniyor. Kapı kapandı. Merdiven. Cadde. Araba!

Hayır, değil babasının hatırı, hiçbir güç kendisini o hayvanın arabasına sokamaz, işkenceye götürülüyor gibi hissetti kendini, birileri bakıyormuş, duyuyormuş, hiçbir şeyi gözü görmüyor artık:

— Hayır baba, lütfen! Lütfen diyorum baba, anlayış göster n’olur!

Sonrasını pek anımsamıyor. Bakmamıştı da zaten. Oto kapısının sertçe kapandığını duymuştu, o kadar... Babası ne derse desin, kurtulmuştu o cendereden –işkencecisinin arabasıyla götürülmek!.. Geçmiş olaydan beri her seferinde böyle kramplarla kasılması!.. Ne olacaktı sonu?..– Yürüdü o sabah, yürüyerek gitti ve ilk derse yetişemedi. Sorun değil. O gün, okul servisinin güzergâhını ve nereden bineceğini saptadı.

Akşam, eve girer girmez yine sessizce kendi odasına süzüldü ve “kayboldu”. Ama evde o “kuru dinginlik” de kalmamıştı artık. Gerginlik mi ne denirse öyle bir şeydi kalan. Ve kız, ertesi gün öğrenci otobüsüne bu ruh hali ile binecekti. Her gün o otobüsle giden “biri”, başkalarının “derdi tasası yoktur” sanıyordu ya hani? O öyle sanadursun...

Gün yine hiç ışımak istemiyor sanki. Yine öyle keyifsiz bir ağartı. Sokak lambaları yine sönmek üzere. Gece boyunca da yine biri yandıysa ikisi yanmamıştır meretlerin. Badanası bozuk, yer yer sıvaları kabarmış binalarda soluk pencere ışıkları var yine. Şehir pek farkında olmasa da, şehrin kolları, bacakları gibi dışa uzanan kenar semtlerde hayat yine ister istemez erken başlıyor. Bu başlayana hayat denirse tabii...

Saçı at kuyruklu küçük kızın gözlerindeki pırıltı aynı değil. Bir yaş daha, yani bir sınıf daha büyümüş. Anneyle baba, henüz o kalkmadan çok kısık sesle ilk sabah haberlerini dinlemişlerdi. Son günlerde daha sık yapıyorlar bunu. Küçük kız farkında, çünkü uyanıyor ama belli etmemek için kalkmıyor. Üstelik, geçende bir ara abisinin tuvalete kalkar gibi yapıp aynı şekilde kulak kabarttığını görmüştü. Demek abisi de farkında ama o da belli etmiyor. Sonra yine evden elinde iş çantasıyla ilk çıkan baba oluyor. Ardından küçük kız çıkacak. Bu kez abisiyle kapı arası atışması da yok. Çünkü abisi nicedir ayakkabısını öyle ısrarla boyamıyor. Bir yaş daha yaşlanmış küçük kız da elinde kitaplarıyla çıktı işte. En son çıkan yine anne. Ama geç kalması gerekmedi. Gecikmesini gerektiren hiçbir şey olmadı çünkü evde. Hemen hemen hiçbir şey konuşulmadı bile. Bu suskunluk, ağırlaşan kaygıları bar bar bağırıyordu sanki.

Delikanlı o evden çıkmıştı işte. Yine dolmuşuna bindi. Verdiği dolmuş parası giderek elini daha da yakar olmuştu. Uyuklayarak geçtiği birçok duraktan sonra indi ve okulun servis otobüsüne yetişti. Bu kez otobüste uyuklama faslı başlamıştı. Boğaziçi köprüsü geçildi. Otobüsün her yeni öğrenciyi almak için duruşu, o an için uyandırıyordu ister istemez. Okula yaklaşılırken aynı şey oldu. Sinir otobüs!... Olamaz! Delikanlı bin yıllığına uyandı. Bu o! O kız bu evet, kesin! Bu o kız! Önce görünmemek için oturduğu yerde büzüldü: Ya arkadaşın anlattığı o uğursuz rastlantı gerçekten olduysa? Ama bir yandan da içi gidiyor: Ah, şu iki kişilik boş koltuğa otursa! Oh, evet, tabii ki oraya oturdu, aptal mı?...

Kafasını kaldırdı. Her şey, her şey bir yana, zenginlerin kulübündeki o kız, “onların” üniversitesine servis otobüsüyle gidiyor! Farklı, çok farklı bu kız, apayrı hatta, yanılmamış! Karar verdi: Özür dilemesi gerek ondan, neye malolursa olsun, başına ne gelecek olursa olsun, hiç değilse bir özür dilemesi gerek! Neyin özürü? Aslında özür, kıza –belki de son– bir kez seslenebilmek için bahane mi, kendisi de bilmiyor. Bilmesin! Kızın yanı hâlâ boş. Omuzuna üzüntü ile inen o güzel boynu, hani şöyle bir dokunuvermek gelmişti içinden o gün, işte o aynı beyazlık bu kez bir eşarpla kapalı. Olsun! Öpecek değil ya. Özür dileyecek, o kadar. Ve sonra, unutacak! Unutabilecek hiç değilse!

Yerinden kalktı, kitaplarını almayı bile unuttu, lanet otobüs birden kötü sarstı, ama kızın sırtı dönük görmedi Allahtan, yürüdü, yanına kadar geldi kızın, evet hayret, bunu yapabilmişti, artık dönüş olamaz:

— Oturabilir miyim, boşsa?

Kız, hiç dönüp bakmadan da yanıtlayabilirdi, o zaman ne yapardı, sözün devamına nasıl girerdi, bilmiyor. Kız döndü baktı, gördü de kendisini, evet gördü, ve görerek, ve galiba da tanıyarak, yüzünü çevirdi:

— Bilmem!

Eyvah! Arkadaşın anlattığı o uğursuz kayıt günü karşılaşması gerçekten olmuş besbelli. İyi de, tam bir tersleme sayılmaz bu doğrusu. Kapılar tümüyle kapanmamış demek ki. En azından özür dilemesine açık... Bir cesaret, oturdu kızın yanına:

— Merhaba...

Bu “merhaba”, ne sihirli bir sözcüktür ah! Kurtarıcı bir anahtar! İyi ki bu sözcük var hani. Ve iyi ki aklına geldi delikanlının. Yoksa nasıl başlayabilirdi? Kız, bu kez hiç dönüp bakmadan:

— Merhaba! dedi. Evet bakmadı ama merhaba dedi! Bu daha da önemli. Şimdi hiç değilse özürünü dileyip kaçabilir mesela. Ah, bir de baksaydı! Onun gözlerinin rengine bu kez ezberlercesine bakacaktı kendisi de. Şimdi bunun için, hani nasıl derler, yanıp tutuşuyordu. Nereden çıktı bu tutku? Olmaz olsun!

— Ben... sizden... diyebildi ancak ve sustu, daha doğrusu arkasını getiremeyeceği için ister istemez susacaktı ki kız döndü:

— Evet, ben de sizi bir yerden tanıyacağım, ama... dedi. Yalnız söylemekle kalmamış, üstelik dönüp bakmıştı da bu kez. Evet bakıyordu şu anda, delikanlıya bakıyordu. Bu kız, olamayacak derecede farklı. Çünkü, ya hiç bakmıyor, ya da baktı mı insanın gözlerinin ta içine, derinliklerine bakıyordu. Delikanlı, büyülenmiş gibi kaldı bir an. Kızın gözleri, işte yani hep bilinen, kahverengi filan denebilecek, hiçbir fevkaladeliği olmayan bir renkteydi galiba, tam da seçemiyor ki ezberlesin, öylesine sıcak bir şeyler akıyor şu an şimdiye dek hiç tanımadığı organlarından içeri. Renk hiç önemli değilmiş demek ki. Böyle bir kızın bakması önemliymiş. Kendi gözleri için, kavrukluğundan hiç beklenmeyecek bir güzel renklilikten söz edilir, yani annesi söyler bunu gerçi, başkası değil, ama kız o rengi mi yakaladı da bakıyor böyle, yoksa başka bir şeyler mi söylemek istiyor? Her şey bir yana, bu kıza bağlanırken müthiş bir şekilde hayata bağlandığını fark ediyor delikanlı. Hayattaki tüm özlemlerine.

— Bir kez karşılaşmıştık... Hiç unutmuyorum. Ama, birbirimizin adını bile bilmiyoruz. Ben... diyerek kendi adını söyledi delikanlı. Kız da adını söylese mesela, mucize belki ama niye olmasın? Sorsa mı şimdi, ya da beklese mi... Kız, bakışını sürdürüyor, hiç aksi bir bakış da değil ve... bir sözcük dökülüyor ağzından. Delikanlı öyle dalmış ki, ilk anda algılayamıyor, çünkü bu sözcük, kızın adı işte, evet evet, çok gizemli bir sözcük gibi bu ad, her harfinin her sesi bir ayrı şiir sanki, hele kızın buğulu söyleyişiyle... Delikanlıya kendi adı şimdi pek sıradan tınlıyor onunkinin yanında. Önemli değil. Çok fazla şey, binlerce şey söyleyecek, söyleyebilecek artık! Ama küçük bir iğne geliyor kızdan:

— Yalnızca bir kez karşılaştık, öyle mi? Derslerde hiç göremiyorum sizi. Devam etmiyor musunuz?

Üstelik bunu sorarken derinliğine bakıyor ve hiç affetmiyor, belli. Buyur bakalım, ayıkla pirincin taşını. Delikanlı, kendisini dolduruşa getiren arkadaşın kesin gırtlağını sıkacak, yeter ki şimdi durumu toparlayabilsin:

— Uluslararası’na mı? Sahi siz o bölüme girdiniz mi?

— Nereden biliyorsunuz?

— Siz söylemiştiniz ya!

İyi sıyırdı galiba. En azından, özür dilemenin bir başka biçimi oldu bu. Şimdi yalanı becermesi gerekiyor:

— Ben, bölüm değiştirdim.

— Nasıl oluyor o?

— Yani, zaten Psikoloji’yi istiyordum...

Kızın bakışı değişiverdi, yalanı yutmadığı için mi, yoksa Psikoloji bölümünü aşağıladığı için mi, belli değil. Delikanlı mecburen üstüne gitti:

— Çok ilginç bir bölüm. Sahi, siz de Psikoloji’ye geçmek istemez misiniz? Hele, karmaşık duygulara sizin kadar ilgi duyan bir...

— Nereden biliyorsunuz?

Kız bunu çok içtenlikle, hatta biraz da tedirginlikle sorduğunu ele vermişti, çünkü konuşurken hiç gözünü kaçırmıyordu, çok ilginç, öyle ki delikanlı zaman zaman sıkıştığında gözünü kaçırmaya kalkıyor, ama böyle yapmasının utanç verici olacağını hissettiği için yapamıyordu, hoşuna da gidiyordu aslında, “başka dünyadan” biriyle böylesine yakın olabilmek... Örneğin, başlarda tırnağını kemiriyordu kız, ne sevimli bir tırnak kemirmeydi bu, gözleri kendisindeyken farkında olmaksızın minicik bir çocuk gibi yapıyordu bunu, delikanlı o kemirilen tırnakçıkları mı öpseydi, o tırnakçıkları kemiren dişlerin üstündeki yumuşacık dudakları mı... oysa şimdi tırnak törpüsünü çıkarmış, kemirilen tırnakçıklarını törpülüyor, yine gözlerini kendisinden ayırmaksızın –o şıklıkta bir tırnak törpüsünü de ilk kez görüyor delikanlı, fena takıldı buna, belli etmemeye çalışıyor–.

— Aaa, hep “nereden biliyorsun” diye sormayın canım, anlaşılıyor işte, mesela şimdi bir şeylere ne kadar gerildiğinizi de hemen anladım, yoksa tırnak törpülemenin yeri mi yani?

Bunu söylerken asıl kendisi, içinde bulunduğu gerilimle neredeyse bir refleks gibi kızın elindeki törpüyü almış, otobüsün ön koltuk demirinin sallanan bir yerindeki gevşek vidayı yerine oturtarak sıkmaya girişmişti. Kız, –hayret doğrusu– hiç karşı koymamıştı, elinden alınıp vida sıkılmaya kullanılan törpüye bakıyordu şimdi. Öyle ki, delikanlının sözlerini artık ona bakmadan dinliyordu. Oysa delikanlı, kızın tırnak kemirmesi veya tırnak törpülemesi gibi aynı alışmışlıkla bir yandan o vida sıkma “işini” yürütüyor, bir yandan da kıza bakarak konuşmayı sürdürüyordu:

— Bilinç altı tepkileri –psikoloji okuyor ya, ilk bellediği kavramlar bunlar– bırakıp, insanların içine karışmak gerek. Örneğin siz de işte arabanız varken öğrenci otobüsüne...

— Sizin arabanız var mı?

Kötü yakalanmıştı delikanlı. Kendi gevezeliğiyle dalıvermişti girdabın içine. Arkadaşın dolduruşuna mı gelmişti yine, hiç istemediği halde? Ama başka çıkış yolu yok:

— Tabii!

— Susturucusu çıkık mı yoksa?

Hoppalaa, bu da nereden çıktı? Kulüpteki tantana geldi bir an aklına. Böyle bir kız, kardeşi denen o hödüğün ilkelliğine sempati duyuyor olamaz, duymadığı da apaçık belliydi, o zaman bu soru ne? En iyisi, daha “üst” bir yalan bulmak:

— Ben, aslında araba kullanmayı pek sevmem. En sevdiğim, yürümektir. Örneğin buradan taa Serinbağlar’a...

— O nasıl bir yer?

— Ooo, ben bütün şehir dışını dolaşırım. Bir de yolları asfalt olsa!

Aptal! En büyük açığını verdin işte, iki açık arka arkaya üstelik, beceriksiz! Ama bu kız gerçekten bir başka. Kafası çok başka şeylerde:

— Bir gün birlikte gidelim mi?

Müthiş! Mutlu olmak diye bir umut vardıysa eğer, şu anda o umuttan söz edilebilir!

— Gidelim tabii!

— Bugün mesela?

— Tamam! Ne güzel! Bugün ders çıkışında!

— Yahut, yok, bugün olmasın, bir başka gün... Eviniz de mi şehir dışında yoksa?

Şimdi anlaşıldı. Kız bazı şeyleri yutmamış. Ama yolları kapatmak yerine sürekli başka kapı açıyor. Neyi yokluyor acaba? Delikanlı hâlâ kendi daldığı girdabın içinde dönenip duruyor:

— Hem öyle, hem değil...

Son çare, düpedüz bir kumar oynuyor. Kız kabul ederse, alıp onu evine götürecek. Annesi, babası, küçük kardeşi, şaşırır belki ama bir şey de demezler yazık. Sorun o değil. Asıl bu “çok farklı” güzel çocuk ne der, ne yapar? Ama önemli değil, ne olacaksa olsun artık, ne bitecekse bitsin! Hele bir de tam tersi olup, bitmek yerine beklenmedik bir şey başlarsa?

— Sizi davet edeyim, buyrun gelin, çok mutlu olurum!

— Sahi mi?...

Şaşılacak bir şey... Bu kez gözlerini delikanlının gözlerinden hiç ayırmaksızın, daha bile derinden bakarak tam tersi bir şey söylüyor kız:

— Gelemem!

— Neden?

— Çünkü karşılığında benim sizi davet edecek bir evim yok.

Delikanlı, ya girdabın dibinde vurgun yemiş gibi hayal görüyordu, ya da tersine, kimsenin bilmediği bir sahilde, kimsenin bilmediği bir kayaya, ama sonsuz mavi yosunlarla kaplı bir kayaya vurmuştu. Şaşkınlıkla sordu:

— Nasıl yok? Çok küçük filan mı?

— Küçük olur mu canım, belki fazla büyük, ama...

— Ama’sı ne?

— Ama, ev değil.

— O nasıl şey?

— Öyle işte, anlatması zor...

Şu an, gözü yine vidayı “işleyen” tırnak törpüsüne takılı, kulüpteki o görünümünü almıştı kız: Öyle kendine gömülü, üzgün, öyle içine kapalı, ve öyle güzel! Bu arada delikanlı vidayı yerine oturtup sıkmıştı, tırnak törpüsünü kıza geri verdi. Farkında bile olmaksızın, bir kendiliğindenlik içinde yapıyordu bunları. Kız, o sıkıntılı dalmışlığında:

— Ellerinizin ustalığı ne ilginç? deyiverdi. Bunu söylerken aslında hâlâ kendi dünyasındaydı, öylesine içtenlikli, öylesine tatlı bir hayranlık vardı söyleyişinde.

Oysa delikanlı beklenmedik biçimde birden irkiliyor. Kız da bunun farkında değil, delikanlının ellerine bakarak büyülenmişçesine sürdürüyor:

— Tuhaf. Bu aptal törpünün başka bir elde böyle bir işe yarayacağı hiç aklıma gelmezdi. Sahi siz niye şöyle makine bölümü gibi bir bölüm seçmediniz? Psikoloji neymiş, çok gerzek bir bö...

— Nee?

Delikanlının iyice nevri dönmüştü. Kız, bir terslik olduğunu ancak yeni anladı, ama sadece “gerzek” demesinden ibaret bir gaf yaptığını sanıyordu, onu da Psikoloji bölümünü delikanlıya layık görmediği için ağzından kaçırmıştı, yalvarırcasına düzeltmeye çalıştı:

— Yok, öyle demek istemedim, yani, siz asıl, iş... yaratmak... mı diyorlar neydi, öyle bir alanda...

Delikanlının gözü artık hiçbir şeyi görmüyor, kimseye bakamıyor, zaten kemikli olan yüzü tümüyle gerilmiş, kendi kendine söyleniyor:

— Ya kaderine kazınmış, ille makine teknikerliğinde kalacaksın, ya da zengin doğup babandan hazır para yiyeceksin yani!

Kız, o karmaşık içtenliği içinde bu şoka hiç hazır değil:

— Babamdan mı? Siz... babamı...

Delikanlı, kapıldığı nevrozla kızın “babamdan” deyişindeki nüansı nasıl algılayabilsin ki? Aslında kıza söylemiyor çünkü bunları. Kızın babasını düşünmek bir yana, konuştuğu kızdan bile kopmuş durumda artık, kapıldığı kısır döngü içinde kendi kendisiyle hesaplaşıyor, kalıplaşmış imajlarla boğuşuyor:

— Elbette ya! Baba parasıyla hava atanlar gibi!...

Kızcağızın sesi titremeye başladı:

— Baba parası mı? Hava atmak mı? Bana niye söyledin şimdi bunu? Sen..., nereden...

Tıkandı, sürdüremiyor... Delikanlı, güçlükle kafasını kaldırıp bakabildi kıza, şaşırdı, kendi iç kavgası bu incecik kızı neden bu kadar yaralasın ki? Açıklayarak düzeltmeye çalışıyor, biraz da espri katıyor hatta:

— Baba parası, sözün gelişi işte. Anne parası denmiyor mesela...

Oysa kız tam tersine kurşun yemiş gibi irkiliyor:

— Nereden biliyorsun? Sus n’olur! Yeter!

Anlaşılır gibi değil... Otobüs üniversiteye girmek üzere. Peki asıl alınması gereken kendisi değil miydi? En zayıf noktasına dokunulduğu için bilmeden aşırı tepki vermiş olabilir, kendine hakim olamadı herhalde Allah kahretsin, ama kıza yönelik bir şey değil ki söyledikleri, bir anlasa!... Düzeltmek için yalvarıyor işte:

— Ama bak, sen niye... demesine kalmadı, o “çok farklı” kızın, bakınca derinlemesine bakan, içlere sıcacık bir şeyler akıtan gözleri, sis bulutu ardında hiçbir şeyi göstermez oldu, sesi de zayıfladı, bir kez daha: Yeter! diyebildi, sonra kulüpten çıkışta olduğu gibi delikanlıyı itercesine önünden sıyrıldı, delikanlı onun bacaklarının kendi dizlerine değişini, gencecik kalçalarının, önünden yumuşacık geçişini hissetme olanağı bulamadı, çünkü kulağı kızın puslu bir sesle mırıldandığı son kelimelerdeydi:

— Kabahat bende yine!?

Kız, otobüsten inen öğrenci kalabalığı içinde yitip gitmişti. Delikanlı: Ne yaptım ben şimdi? diye kendi kendine soruyordu, kimse duymaksızın elbette. Vidasını sıkıştırdığı koltuk demirini tekrar parçalamak istercesine sarsıp çıktı, arkada bıraktığı kitaplarını son dakikada hatırladı, aslında onlarla işi kalmamıştı artık ama yine de para verilip alınmış nesnelerdi, bırakmaya hakkı yoktu, aldı onları ve arka kapıdan son öğrenci olarak indi. Otobüs, onu beklemekten bıkmış gibi sertçe kalktı, dönüş yaparak kayboldu. Delikanlı okul binalarına dağılan öğrencilerin, yani örneğin onlardan biri olan kızın da ardından bakamadı bile. Kendi sınıfına yürürken ayakları geri geri gidiyordu. İyi ama, nereye?

Biliyordu artık, olmaz olsun, Uluslararası İlişkiler Bölümü’ne doğru uzaklaşıp yiten ve ardından gitmek bir yana, başını çevirip bakmaya bile bir türlü cesaret edemediği o boynu eşarplı tek sıcaklığı, o narin, kırılgan, ama yumuşak etli canlı tek insan yakınlığını, o –yetişkinlerin aşk dediği şey belki de bu işte– çukur yanaklarına dek nokta nokta perçinlenmiş, müthiş acı veren, son derece yakıcı bağlılık tadını, hiçbir zaman unutamayacak. Bir daha ilk görüşme kim bilir nasıl, ne zaman? Ama her şeye karşın, yine de o var ya, onun var olduğunu yine de biliyor ya, bu bile daha önce ürkek, çekingen, neredeyse kaçkın gibi baktığı şu yeşillere, şu binalara, hatta şu arabalara başka türlü bakmasını sağlıyor artık. Kim takar pantolon paçasını, ayakkabı boyasını?

Derse girdi. Her şey uzak, her şey soğuk. Bırakıp gidesi geldi. Nereye?

Son dersten sonra, dönüş otobüsüne binenlere bir baktı. Aradığı, yoktu. Onun dersi erken bitmiştir belki. Yani, daha önceki servislerden biriyle gitmiş olabilir... Neyse, bu işin yarını var. Kendisinin de binesi gelmedi. Yürüdü çıktı okuldan. Arabalar, arabalılar geçmişti yanından, bakmamıştı bile. Yürüyor. Arada boğaz olmasa eve kadar yürüyecek neredeyse. Ama şaka değil, en azından vapura binmesi gerek. Birkaç kuruşu gözden çıkardı, vapur iskelesine yöneldi. Ne kadar zaman geçti, farkında değil. Vapurda hava kararmaya başlamıştı. Aslında kalabalık, cıvıl cıvıl bir vapur. Ama herkes öyle anlamsız geliyordu ki. Niye var bunlar? Vapurdan inip dolmuşuna yürüdü. Kuyruk azalmış gibi, korktuğundan çabuk bitti, ama bu saatin dolmuşu daha bir kasvetli. Git git bitmiyor üstelik yol. Vakit epey geç olmuştu. Şimdi tek kaygısı var, evden merak edecekler! İnip binenlere küfrediyor içinden. Şu herif iki adım önce o kadınlarla inseydi geberirdi sanki. İlle arabayı bir kez daha durduracak! Al işte, yine kırmızı ışık. Biraz geç kaldın mı trafik ışıklarının hepsi ters gelir zaten. Uzadı, uzadı... Sonunda kendi ineceği yer geldi neyse. Sokak lambalarının altında yürüyor. Lambanın biri pır pır etmekte. Yarın öbürgün bu da söner. Yine kimse gelip lamba takmaz. Sönük lambalar bir artmış olur. Buralar böyle işte, Allah belasını versin! Evde ışık yanıyor! Yatmamışlar henüz. İyi... Girdi. Annesi yalnız. Babasıyla kızkardeşi yatmış herhalde, annesi de yatacaktı besbelli, yazık, sırf kendisinin yüzünden... Çok merak etmiş miydi? Evet, çok merak etmiş, ama hâlâ merak içinde: Çünkü babası henüz gelmemiş asıl...

Hani kendisi için, kahvede filan oyalanmış olabilir, diye bir kerteye kadar teselli mümkünmüş. Ama babası için... Söz, orada bitiyor; daha fazla açıklama yok. Her zamanki gibi. Ama bu akşam, yani bu gece demek gerek artık, annesini her zamankinden daha kaygılı görüyor. Kaygı da değil, düpedüz korku bu. Delikanlı da yatmayıp bekliyor. Ve ilginç: Annesinin, sen yat demeye dili varmıyor. Kim bilir ne kadar ihtiyacı var şu anda oğlunu yanında hissetmeye. Gerçi o, sen yat, diye tuttursa da delikanlı babası gelene kadar yatmayı düşünemezdi. Hatta bıraksalar sabaha kadar da uyumayabilirdi. Yani mesele yalnızca babasını beklemek de değil. Zaman ilerledikçe kendi içine de fena bir ürküntü çöküyor. Giderek başka her şeyi unuttu, gözü pencereden dışarıda, sokakta...

Bu beklemenin her dakikası yıl gibi geliyordu ikisine de, ama aslında fazla geçmedi, pır pır eden lambanın altında iki adam belirdi. Delikanlı annesini heyecanlandırmamak için bellisizce cama yaklaştı. Bir an kendisi de heyecanını tutamayarak: Babam! diye bağırıvermişti. Annesi yerinden fırladı. O da cama yaklaştı. Farkında olmaksızın oğlunun omuzunu nasıl sıkıyor!... İyi ama öbür adam kim? Aksilik, şimdi tam da sönük lambanın altına denk geldiler. Gölge gibiler. Kapıya yaklaşırlarken öbür adam da daha net görünüyor nihayet. Annenin tanımadığı biri. Oğluna sezdirmiyor. O da sormuyor. Kapıyı anne koşup açtı. Delikanlı, olduğu yerden kımıldamadı, metanet oynuyor, kalbi küt küt atıyor oysa. Kapının kapandığı duyuldu. Anne ile babanın hafif sesle konuşmaları pek anlaşılamadı. Bu iki insanın, bağrışa çağrışa konuştuklarını, ağız dolusu güldüklerini, hiç mi göremeyecek bu çocuk!

İçeriye ilk giren anneydi. Hızlıca odaya gidiyordu ama biraz olsun rahatladığı belliydi. Delikanlı ise ancak gelen adamla babasının girip birer sigara yakarak oturduklarını görünce rahatlayabildi. Annesinin içeride aralığa bir şilte hazırladığını gördü. Gelen adam bir konuk besbelli ve geceyi burada geçirecek. Ötesini anlatmazlar zaten. Babası, hiçbir şey yokmuş gibi görünüyor. Ama delikanlının varlığını hâlâ fark etmedi. Demek ki kafası yine de başka bir şeylerde. Babasının bu durumu delikanlı için yeni değil. Ama 12 Eylül öncesi böyle dalıp gitmeler çoğu kez bir heyecanla, bir coşku dalgasıyla atbaşı giderdi. Oysa bir süredir o takılınan “başka şeyler”in artık hiç hoş şeyler olmadığı apaçık seziliyordu. Sırtını bir ürperti yoklayıp geçti delikanlının. O anda da babasının seslenişini duydu:

— Oğlum, sen niye yatmadın hâlâ?

— Hiç...

Oğlu başka bir şey söylememişti. Babanın içinden o an şöyle bir telaşlı soru geçmiş olabilir: Eyvah, yoksa annesi dayanamayıp durumu anlattı mı çocuğa? Doğru değil ki! Okuluna zarar verirse ya?

— Üniversitede okuyor, biliyorsun!...

Gelen adama öyle bir zevkle, öyle çocuksu bir kıvançla söylemişti ki babası bunu, delikanlı boğazına sıcak bir acının saplandığını hissetti, ne yapacağını şaşırdı, bir yandan, gelen adama saygıyla: “Hoş geldiniz efendim”, diyor, ama öbür yandan, babasının sözünü ettiği “üniversite”, Psikoloji denen tadı kaçmış bölüm, öğrenci otobüsü ve... evet, ve o kız –onu yeniden anımsadı işte, ne güzel!– bunların hepsi kafasının içine yığılıveriyor. Rahatlamıştı demek. Ya da rahatlamaktan çok, bir çeşit gevşeme denebilirdi buna. Çekingen bir tereddüt geçiriyor... Ama babası:

— Hadi sen daha fazla gecikme, erken kalkman gerekiyor, git yat, bize bakma sen, biz yarın belki biraz geç gidebiliriz... , diyor, sigarasından derin bir duman çekerek. Bu ne oluyor şimdi, tam gevşemişken? Babası hep kendisinden önce gider işe? Ama hayır, kafasını takmayacak şimdi, babası sağ salim geldi ya, elbet bir bildiği vardır... Zaten kızı hatırlamak, tüm öteki şeyleri iterek kovalıyor kafasından, yer bırakmıyor!

“İyi geceler!” deyip ayrıldı hemen ve gitti yattı. Yattı? Ne demek, yattı! “Uzandı” filan... O değil ki! Kendini, bütünüyle kızın hayaline gömdü. Ayrıntılar yok! Ama o, değercesine yaklaştığı, değercesine ne demek, dizlerine yumuşacık sürünerek geçen bacakları, sıcacık kımıldayan kalçaları var. Ergenliğe ulaşalı kimi kadınları, kızları... –yoo, niyeyse hep de kadınları– hayal ederek bir şeyler yapar, boşalarak uyurdu... sabahına kendinden iğrenirdi gerçi bu yaptığından dolayı ama... neyse, şimdi içinde çok başka bir heyecan var zaten, çok başka bir kıpırtı. Evet yine gece, yine yatıyor, yine uykuya geçecek, yine hayranlıkla, tutkuyla özlediği bacaklar, kalçalar, göğüsler –sahi göğüsleri var mıydı kızın, varsa henüz küçük ama dipdiri kabarmış olmalı, uçları kadınlarınki gibi belli oluyor muydu blüzünün altından? Hiç dikkat etmemiş– yanaklarında incecik birer çizgi, onun altında göğüse inen çıplak –değil de eşarplı– boyun, bu bembeyaz tenli şeyler hep var..., iyi ki var..., kendisi onların içine gömülü şu anda..., ama başka bir şey yapmaya eli gitmez..., gidemez..., gitmesin..., ses titremesi..., gözü dolu sorular var..., var..., kucaklar gibi..., yakın..., o gözlerin... derin...

Sabah uyandığında, bir süre kendine gelemedi, sarhoş gibi deliksiz uyumuş, rüya filan da yok yani, başka zaman sık sık rüya gördüğü olurdu oysa, hele bu gece kafası baştan sona onunla doluyken... şaşılacak şey! Yine de elini karnına götürdü hemen, kaygıyla yokladı, hiçbir ıslaklık yok, çok sevindi, iyi ki o tiksinti verici şeyi yapmamış, uyurken de olmamış öyle bir şey, nasıl mutlu hissetti kendini? Ama birden, hayatının bundan ibaret olmadığını düşünmek zorunda kaldı. Evde neler olmuştu? Kulak kabarttı. Anesiyle babası, bu kez haber filan dinlemiyorlar ama yine düşük sesle bir şeyler konuşuyorlar. Fırladı yataktan, yüzünü yıkayıp giyinirken gözü ortalıkta... Şilte kalkmış, gelen adam yok. Sessizce kaybolmuş o demek ki. Babası da yine kendisinden önce çıkıp işe gitmeye hazır. “Belki biraz geç gidebiliriz” demişti oysa, ama “belki”... Gerek kalmadığı anlaşılıyor. Babası çıktı bile. Pencereden dışarıya bir göz atıyor ister istemez, babasının işe gidişini izliyor. O gidişte, sırttan görünen o insanda, kendi küçük çocukluğundan itibaren, nelerin, nelerin, nelerin biriktiğini hissediyor tuhaf bir acıyla. Delikanlı için, o yürüyüp uzaklaşan çökük omuzlar, “olduğundan yaşlı gösteren” başlıbaşına bir dünya... Fazla tanıyamadığı, katılamadığı, dışında kaldığı sanılsa da, gerçekte kendisini kendisi yapanın, o giden olduğunu biliyor, hissediyor... Ve o giden, sabah alacasında silikleşip kayboluyor işte...

— Neye bakıyorsun?

Annesinin sesi bu. Sanki kafasını daha da karıştırmak için tam da şu an böyle bir soru. Öyle ya, hiç düşünmemiş galiba, kendisinde, en az o giden kadar, bu sesin de payı var. Hem onunla tam tersine çok içli dışlı, üstelik, hep de tartışarak... Yoo, hep tartışmadı, yalnız, gücü yetmiyordu ne yapsın? Onları gereği gibi anlamaya, kendini onlara gereği gibi anlatmaya, yetmiyordu gücü. Hiçbir şeye yetmiyor ki zaten. Asıl öfkesi bu! Hele bu anne ile bu baba bir gün kendisine ihtiyaç duysalar, onlara nasıl yetişebilecek? Asıl paniği de bu besbelli. Ama kimse bilmiyor işte! Ve, annesine de verebildiği tek yanıt:

— Hiiç!

Kafasını pencereden ayırıp bir şeyler daha söylemek istiyor ama birden geciktiğini fark ediyor. Ya yetişemezse?!

Annesinin şaşkın bakışları arasında müthiş bir aceleyle kitaplarını bile kontrol etmeksizin fırladı. Bir “hoşçakal” deyip demediğini bile anımsamıyor. İllet dolmuş, hızlı git! Hızlı git! Yetişti. Servis otobüsüne yetişti neyse. Bindi. Dün sabah oturduğu koltuğa oturdu, yanını boş tutuyor, köprü geçildi, yüreği çatlayacak gibi, işte otobüsün daha önce hiç durmadığı halde dün sabah ilk kez durduğu yere yaklaşıyorlar, şu dönemeçten önceydi galiba, ama otobüs durmadı, sonraydı öyleyse, yüksek binanın önü, hayır, demek biraz daha sonra, geçiyor, daha ilerisi olamaz, geçiyor, ya da olabilir, belki buralar... yoo, üniversiteye girdi bile otobüs... Bitti! Yok oldu! Onun soyadını bile bilmiyor. Yalnızca adı...

İlk bakışta kimse anlayamazdı belki ama gerçekten gözleri dolarak inmişti otobüsten. Yalnız bu kez ağlamayla ilgili değil. Bir öfke buğusu daha çok. Çevresine bakmaya cesaret edemiyor. Çevresi? Kimse yok ki... Otobüste Uluslararası’ndan kimse yoktu öyleyse. Hepsi başka bölümlerin yolunu tutup dağılmış... Biraz ferahladı. Öte yandan, başka bir burukluk da dokunup geçmedi değil: O çocuk Uluslararası’nı kazanabilmiş olsa belki şimdi yan yana yürüyor olacaklardı. Uluslararası’nı kazanmak bu kadar önemli miymiş, nasıl da takmış kafasına? Ya kendisi? Kendi takıntısı onunkinden az mı? Baba parası, anne parası meselesini ne diye sokuşturdu ki son dakikada? Tam da bugün, sırf o mesele yüzünden otobüse bindiği ilk gün... Oysa ne güzel soracaktı ona, her şeyi, taa ilk karşılaştıkları andan itibaren olanları, hem anlatıp –özür de dileyerek elbet– hem de soracak, anlayacaktı, tanıyacaktı onu, başka bir dünya açılacaktı önüne, belki de hiç başka olmayan bir dünya, geçmişte kalan annesinin dünyası... Öyle ihtiyacı var ki ona! Neye? Annesine mi, bu çocuğa mı? İkisi arasında böyle dayanılmaz bir yakınlık kurması nereden geliyor? Onun o palavraları şirin şirin akıyordu yüzünden, ne gerek varsa, sersem, gülesi geliyor insanın, sonra da akıl almaz bir saflıkla tüm açıklarını veriyor zaten, canım, yazık, off!

Bir an, gözlerinin çoktan kuruyup boşaldığını fark etti. Ama yine de bölüme girmeye niyeti yok. Kimseyi görmek istemiyor. O çocuğu görmesi ise... artık tümüyle hayal herhalde. Bir rastlantı daha beklemek ancak romanlarda olur. Aslında bu son karşılaşmaları pek rastlantı sayılmayabilir. Şu ana kadar kendinden bile gizledi işin bu yanını. O çocukla bir kez daha konuşmak, ama bu kez uzun uzun konuşmak için sürekli gelip giden bir istek vardı içinde. İşte öğrenci otobüsüne binmeye karar verirken bu istek de derinden derine umuda dönüşmüştü doğrusu. Yanılmamış da. Gerçi ilk binişe denk gelmesi rastlantı kuşkusuz. Ama demek ki erinde gecinde olacakmış bu. Otobüse bindiğinde yan gözle ona bakınmıştı da üstelik ve arka koltukların birinde onu görünce yüreği nasıl hop etmişti, hiç belli etmeyip ön koltuğa otururken yanı boş olanı özellikle seçmişti. Ya o görmeseydi, görüp de gelmeseydi ya da, o zaman ne yapardı bilmiyor. Ama gelmişti işte! Bundan güzel ne olabilir? En berbat günün en berbat sabahında, bir teselli, bir tutamak gibi sarılmıştı bu rastlantıya. Ona da söyleyecekti bunu, vallahi, hiç çekinmeden söyleyecekti. Olmadı işte. Nasıl böyle bitebilir? Sersem! Ne hakla? Hep böyle mi olacak? Kabahat hep kendisinde mi? Ders saati çoktan geçmiş. Geçsin, dert mi?

Kendini bölüm yakınında kuytudaki bir bankta oturur buldu. Salağın biri yanaşmaya kalkmıyor neyse. Salak dediği, sırf laflamak için gelen bir kız da olabilir, aman olmasın, hiç çekecek durumda değil. Evi de düşünmüyor, daha çok var eve dönüşe. Ne peki? O çocuk, o “yabancı”, aklındaki hep o. Yine yabancı kaldı işte, olmaz olsun! Kayıt günü onun gelip kendisini bulması beklenmedik bir sürprizdi, tamam. Zaten o rastlantı olmasa, ister istemez bir zaman sonra unutup gidecekti her şeyi... Yoo, biraz zor. Daha doğrusu, içinden ne kadar istese de, kendisi onu bulmaya çalışmayacaktı, bunu kesin biliyor, çünkü hiçbir adımı kendi isteğine dayanarak atmayı bilemedi, öğrenemedi, beceremedi. Bu gidişle öğreneceği de yok. Son şansını da bitirdi işte galiba, kendi eliyle, kendi aptallığıyla. Bu kaçıncı kez, neler yapmadı ki çocuğa, yazık. İlkinde hem kendisi çağırdı, hem kendisi itti, ne adilikti o yaptığı? Sırf çevresindeki şımarıkların kendisi üstünde kurdukları baskı yüzünden. Gerçi, o çevrenin rezilliği olmasa, daha kulüpte “imdat” dercesine bu çocuğu yakalaması gibi bir rastlantı da asla gerçekleşemezdi. Sahi, o atağı nasıl yapabilmişti? Kim bilir ne hale getirmişlerdi kendisini de ondan... İyi de, çocuğun gelivereceğine nasıl güvenebilmişti? Güvenmişti işte, kesin, bu çocukta o vardı çünkü, ilk bakışta vardı. Bu çocuk öyle biri işte. Ara ara bakışını fark etmemiş değildi zaten. Ve... belki asıl önemlisi, giyiminden, halinden, kulübün şımarıklarının çok uzağında, onların “gariban” dediklerinden olduğu hemen anlaşılıyordu. Ama o “gariban”lardan da bir başkalığı vardı. Kendisinin kendi çevresiyle uyuşamaması gibi belki. Her neyse. Bir şey vardı işte, bir çeşit gizemli çekim gücü belki kendisine o güveni vermişti. İyi ki de vermiş!

Peki ya sonra? Hem çocuğun bakışından öylesine etkilenip, hem de “ne geldin peşimden?” diye iteleme şımarıklığını yapan kendisi değil miydi? O zaman da öfkeliydi, tamam, yani hiçbir şey düşünemeyecek durumdaydı, ama ya o çocuğun durumu? Kim bilir ne sıkıntılar var onun hayatında? Nasıl öğrenmek isterdi bütün bunları? Küçük küçük öğrenmeye başlamıştı da ne güzel. Ah, o ellerinin illuzyonuna kapılıp “gerzek” lafını etmeyecekti! Asıl sersem olan kendisi. İyi ama ne vardı ki söylediklerinde? Bir an içi ısınmıştı ona, sarılıp öpebilirdi, öpercesine konuşuyordu zaten, ya da kendisine öyle geliyor. Sonra ne olduysa oldu. Aslında çocuk, kendi kendisiyle kavgaya girmişti, apaçık belliydi bu, ama öyle yaralayıcı şeyler söylüyordu ki, her seferinde beynine bir kurşun saplanıyordu sanki... Yoksa o “yabancı”, kendisinin ev durumunu nereden bilecek, normal bir gününde olsa belki bunları düşünebilirdi, ama ne talihsiz bir güne denk gelmişti, ne kadar aptalca bir paranoyaya, ne kadar sersemce bir komplekse kapılıp berbat etmişti her şeyi? Kabahat yine kendisinde işte...

Şu anda o sersem yanında olsa, o güzel gözlü, o gizemli bakışlı, o kavruk yüzlü “yabancı” yanı başında oluverse, önce kolunu sıkıp binlerce kez tokat patlatırdı ona, hemen ardından da boynuna atılır bir güzel öperdi, kavruk yanaklarından, belki dudaklarından bile, öperdi, öper... Birden bedeninde yine o felaket krampları hissetti, evdeki odasına gizlice girmiş tombalak vahşinin iğrenç saldırısından beri bedenini, bedeninin en gizli noktalarını –oralara kadar saldırarak girmişti o hayvan!– file külotuyla korunan en iç sinir uçlarını –o derinliklere de pis eliyle ulaşmıştı rezil!– yani işkence altındaki çırılçıplak bir çocuk gibi tüm varlığını kuşatan o korkunç krampları hissetti, o günden beri kendi elini bile kasıklarına götüremez, dokunduramaz olmuştu, ama yüzünün, omuzlarının bile her noktasında yine o burgu gibi mengene kıskaçlarının sancısıyla kıvranıyordu! Tam da düşünebileceği en çelimsiz, karşılaşabileceği en saf bir insanı, evet, erkek filan önemli değil, bir insanı öpmek, bir insana sarılmak, bir insana sığınmak istediği, hatta bunu yalnızca hayal edebildiği anda, hemen yine aynı kramp kuşatmıştı savunmasız bedenini! Hep böyle mi olacak yoksa? Hayat boyu kalacak mı bu?... Korkunç bir panik kapladı her yanını, yine o zamanki gibi titrediğini fark etti. Kafası boşalmış, yüreği kurumuş, yalnızca bir hınç kalmıştı geride. O gencecik, neredeyse çocuk denecek yaşın, o incecik, neredeyse kırılgan denecek bedenin, hiç belli etmediği bir hınç!...

Kalktı. Saatine baktı. Bir sonraki derse yetişmek üzere bölümünün kapısından girdi, titremesi sürüyordu ama soğuk bir titremeydi artık bu, artık her şeye kararlıydı, öğrenci otobüsünü filan geçmişti, kulübü, okulu, evi, çevreyi, bütün bu saçmalıkları geçmişti, o çocuğu da... hayır, bir tek onu geçmemişti, bir tek ona açıktı kucağı, ama o gelip kendisini bulmalıydı artık!... Merdivenleri çıkmaya başladı. Merdivenler, her günkü parlak mozaik merdivenler bile, biraz değişmiş gibiydi... Bu değişmişlikte, sonraki yıllar, on yıllar var...

Gün, hiç ışımak istemiyor bile değil, ışımamaya kararlı sanki. Öyle keyifsiz bir ağartı bile yok. Sokak lambaları sönmek üzere, ama zaten artık yalnızca birkaç tanesi yanar kalabilmiş. Badanası daha da bozuk, yer yer sıvaları daha da kabarmış binalarda soluk pencere ışıkları, inatla yaşam savaşı veriyor. Şehir pek farkında olmasa da, şehrin kolları, bacakları gibi dışa uzanan bu kenar semtlerde hayat, lanetle özdeş olmak ister gibi erken başlıyor. Bu başlayana hayat denirse tabii...

Saçı at kuyruklu küçük kız –yaşından fazla büyümüşçesine– pırıltısı çok daha azalmış gözlerle çantasını hazırlayıp, her gün her şey olabilir diyen görmüş geçirmiş bir olgunlukla ağır ağır dış kapıyı açıp okuluna yöneldi. İşe giden yaşlı adamlar, temizlikçi kadınlar, banka memureleri, genç gündelikçiler, orta yaşlı görünen ya da yaşı hiç anlaşılamayan pek çok insan arasında at kuyruklu bir küçük öğrenci kız ve başka öğrenciler. Hepsi, sabahın ağarmak istemeyen karanlığında yürüyüp, koşturup kayboluyorlardı. Sonra beklenmesi gereken ne? Babanın iş çantasıyla çıkıp aynı alacanın içinde yürüyerek kaybolması. Ama hayır. Bu zemin katta bu sabah, kahvaltı masası hâlâ toplanmamış duruyor, delikanlı gitmeye hazır ama gidemiyor, oyalanıyor. Zaten gitmeye pek istekli de değil. Gideceği otobüs artık boş! Yani onun aradığı yok o otobüste artık. O okulun zaten başkaca bir anlamı yoktu, şimdi hiç kalmadı. Nesine gidecek. Ama yine de iş olsun diye hazırlanmıştı. Gözü, annede, babada. Bir gariplik var bu sabah. İkisi de ağırdan alıyorlar. Ne oluyor? Anne, bir şeyleri örtbas edercesine:

— Bu pantolonunun hali ne oğlum, çamur içinde, diyor, verseydin ben fırçalasaydım bari. Pazar günü de bir ütüleyeyim onu. Üniversiteye böyle gidilir mi hiç?

— Boşver, böyle giden çok!

Aslında böyle giden pek çok da değil. Ama delikanlı laf olsun diye böyle idare etmek istiyor. Oysa anne işi tersten almaya kararlı gibi:

— Olsun!

— Fark etmez anne! Nasıl olsa bir şeyin değişeceği yok. Seneye sınava girip bir yüksekokul yazacağım. Makine, motor filan. Neyse o...

— Sahi mi? Aslan oğlum benim! Ama sen gene de bu sene çok çalış, ne olur ne olmaz.

— Ne olacak ki. Kimseye bir hayrım yok. Kendime de yok. Gidip geliyorum işte.

— Hiçbir şeye karışma da, sonra düzelir, üzme canını...

Üzme canını! Hıh! Annesinin, babasının şu sıra kim bilir neyin sıkıntısında olduklarını göre göre canını üzmeyecek. Ne sanıyorlar onu? Otobüste yine o kızı görebilseydi böyle der miydi acaba? Derdi elbette, ama belki biraz başka şekilde derdi. Bilmiyor. Kızı da görmüyor zaten kaç gündür. Demek ki gerçekten bitmiş. Biten ne? Yani işte, sanki her şey!

— İstesem de karışamam artık. Bitmişim, tükenmişim ben!

Anne için bundan daha ağır bir darbe olamazdı herhalde. Ne diyeceğini şaşırdı. Babayı hiç ilgilendirmiyor sanılır, değil mi? Yoo, tam aksine, ama ilgilense ne yapacak baba, kendisi öyle bir tedirginlik içinde ki şu anda! Anneye bir bakıyor. Derde derman olacak bir şey söyleyemiyor. Delikanlı bu kaygılı bakışmayı kaçırmamış. Elbette kaçırmaz. Çünkü kafası ne kadar karışık olsa da asıl çabası, ne olup ne bittiğini bu kez kesinlikle öğrenmek. Neyse ki annesi, teselli etmek veya moral vermek isterken biraz açığa vurdu:

— Ne biçim sözler bunlar, bitmişim, tükenmişim, daha bu yaşta. Ya biz ne yapalım? Bak baban bugün hâlâ işe gidemedi. Ama ya gidecek, ya da işten atarlar, mecburi gidecek...

— Niye sahi? Bu saatte ikiniz de evde. Ne var bugün?

Anne, ağzından kaçırdığına pişman olmuştu. Toparlamaya çalışıyor:

— Sen niyesine karışma. Ama babanın bugün işe değişik saatte, değişik yoldan gitmesi gerekiyor. Ben onu göndermeden çıkamıyorum bir türlü. İkimiz de gecikeceğiz. O bir dert. Ben babana bir şey oldu mu diye akşama kadar dokuz doğuracağım, o başka dert. Ama gidiyoruz gene de, bittik, tükendik, demiyoruz. Başka çare var mı? Söylemek istediğim bu!

— Niye peki?

Bir an, babasının içeriden “söyleme sakın” der gibi işaret ettiğini gördü. İyice tedirgin olmuştu. Annesine bakıyor, mutlaka açıklama isteyen bir zorlamayla bakıyor. Annesi yine geçiştirme çabasında:

— Sen... bilmesen daha iyi. Yani işte, ortalık karışık, işçi temsilcilerini de listeye almışlar, yoldan, evden, götürdükleri olmuş...

Delikanlı, çay bardağı elinde ayağa kalkmış, bir sarsıntı geçirdiği belli... Annesi, sakinleştirmeye çalışıyor şimdi de:

— Babanın gizlisi saklısı yok ki, bir şey olmaz, gerekirse ben giderim birlikte...

Baba yine bir an görünüp kayboldu. Daha önce bunu tartışmışlar belli ki. Baba haklı, ya ikisini birden?... Anne hemen düzeltti telaşla:

— Yok, benim gitmem olmaz. Sizi yalnız bırakamam. Sen bunları düşünme, okuluna bak. Hadi, ne oyalanıyorsun?...

Anne, bunu aceleyle söyleyip içeriye geçti. Duyulmayacak biçimde bir şeyler konuşuyorlar. Delikanlı yerinden kımıldamıyor, kımıldayamıyor, çay bardağını bile yerine koyamıyor... saatler geçti sanki... önce babası çıktı içeriden. Kendisine yaklaştı. Anne de çıkmış, ikisine bakıyor, bakmaya kıyamaz gibi bakıyor. Babası, çok soğukkanlı olmaya çalışıyor ama o çabası, konuşmasına daha da bir sıcaklık katıyor:

— Oğlum... bugün dersin müsaitse...

Delikanlının yüreği ağzına gelip konuşacak neredeyse, ne demek, müsaitse ne demek, diye haykıracak... gözü ve kulağı, sanki ilk kez görüyor, ilk kez dinliyormuş gibi babasında. O, yalnızca iki sözcük daha söylüyor:

— ... benimle gelebilir misin?

Delikanlı zaten dolu, bir saniye bile beklemeden yanıtlardı, ama o an tıkanıyor, bir yutkunuyor, ondan sonra çıkabiliyor sesi:

— Tabii, hemen!

Bardağı masaya bıraktı. Babası, annesine bir bakmış, dönmüştü, aynı sıcaklıkla sürdürüyor:

— Ama bir daha katiyyen. Tamam mı? Unutacaksın bunu. Söz ver bana...

— Ben... hazırım..., diyebildi yalnızca. Hiçbir yere, hiçbirine bakamıyor. Eli ayağına dolaşmış, belli etmemeye çalışıyor, kitapları, hayır almıyor, ne gerek var, hazır, bekliyor. İkisinin bir çıkışı var, tabii ki baba önden, ama oğulun daha kapıya yürürken o çelimsiz vücuduyla babaya sahip çıkışını, gerçekten görmek gerek, tarifi mümkün değil. Anne görüyor bir tek. Kaygılar mı, kıvanç mı, sevgi mi, öfkeler mi, göğsünden yukarı kabaran bütün bu karmaşık taşkınla hüngür hüngür ağlayıp boşalmak geliyor içinden, ama ne mümkün, düşünülemez asla, tutamadığı soğuk bir damla gözyaşının bile görünmemesi gerek. Görünmedi, çıktılar.

Yürüyorlar. Geçtikleri ara yollarda derme çatma sanayi tesisleri, evler, barakalar birbirine karışmış. Binaların üst katları bitirilmemiş, demir filizleri açıkta, fırsat bulunur bulunmaz kat çıkılacak. İkisi yürüyor. Babanın aslında daha fazla gecikmemek için hızlı yürümesi gerek, ama herhalde az çok sağı solu kolluyor olmalı ki pek hızlı yürüyemiyor. Yalnız bunu hiç sezdirmiyor oğluna. Oysa oğlu, heyecan içinde bir sağına geçiyor, bir arkadan geliyor, bir soluna geçiyor, ne yapması gerektiğini bulamıyor bir türlü. Olsun... Babasıyla birlikte yürüyor ya, bu bile ona yetiyor belki. İlk kez, kendisi de babası için bir şey yapıyor işte! Yaptığının ne olduğunu hâlâ bilmiyor, soramıyor da... Hiç konuşma yok. Babanın içi gidiyor galiba bir şeyler söylemek için. Ama sırası değil şimdi. Hem bir başlarsa bitmek bilmeyecek, öyle çok şey söylemek istiyor. Hep söyleyemeden, konuşamadan kaldı böyle. Dönüp bakamıyor bile oğluna. Baktı mı kendini tutamayıp konuşmaya başlarsa ya? Susuyor. Hissediyor: Oğlu artık kararlıca yanında yürümekte şimdi. Daha yakınlar birbirlerine. Nasıl istiyor oğlunun elini tutmayı! Şimdiye dek hiç yapamadı, yapmacık olur diye sakındı hep. Oysa şu anda, bir tutabilse, yapmacıkmış, değilmiş, asla umursamayacak. Öylesine ihtiyacı var ona... Ama çocuk iyice delikanlı oldu artık, ne tuhaf karşılar kim bilir... Yürüyorlar...

Delikanlı biraz daha alıştı bu yürüyüşe. Baktığı şeyleri görebilir oldu örneğin. Ve... gözü bir an babasının yakasına takıldı: Belirgin biçimde yıpranmış bu yaka. Şimdiye dek nasıl dikkatini çekmemiş? İçindeki öfke yeniden kabardı. Boşuna değildi tüm hayalleri, tüm özlemleri. Babasına bir yeni ceket bile alamayacaksa yuh olsun kendisine! Ama nasıl? Kazanamadı ki orayı, lanet olsun! Hem kazansa ne olacakmış, belli oldu işte. Kendisinin yakası da babasınınki gibi olacak bu gidişle. Hayır hayır, ne yapıp edip... Babası birden durmuştu. Sabit bir yere bakıyor. Niye durdu, ne var? Delikanlı da gözünü aynı yere çevirdi: Babasının işyerine gelmişler bile. Ama bir dehşet görüntüsü var. Nizamiye çepeçevre sarılı. Asker, polis, sivil, askeri araç, polis panzeri... Hiçbir şey anlayamadı delikanlı. Babasına baktı. Aynı sabit bakışlarla öylece duruyor babası. Nizamiyeden uzaktalar. Belli ki ne olur ne olmaz diye nizamiyeyi uzaktan görebilecekleri yoldan gelmişler. Ama yine de görünebilirler. Babası geriye de çekilmiyor oysa. Öylece duruyor...

Baba, her günkü yolunu değiştirmişti, evet, ayrıca yine de yoldan alınırsa en azından evin bilgisi olsun istemişti. İşyerine gelene kadar bir şey olmaması onu rahatlatmıştı da biraz. Hem oğluyla birlikte gelmekle çok iyi bir şey yapmış, hem de çocuğun yanında tatsız bir olay olmamıştı ne güzel. Büyük bir zevkle, hadi artık sen git oğlum, sağ ol, dersine daha fazla gecikme, demeye hazırlanıyordu. Sıkıyönetimin, işi bu kadar azıtacağına, ortalığı böyle savaş alanına çevireceğine ihtimal vermemişti. Altı üstü bir işyeri burası, silahsız savunmasız işçiler var, ne oluyor? Herkesi tam anlamıyla sindirmek için gözdağı veriyorlar besbelli, düpedüz terörize ediyorlar. İçeriden bir bir çıkarıp “cemse”ye doldurdukları, düz işçiler işte, evet hepsi sendikalı, kimileri partili, görüyor onları, tanıyor, ama hepsi işçi temsilcisi bile değil, faşistler liste vermiş besbelli, kendisini kesin alacaklar... Baba aslında bu cuntanın her şey yapabileceğini, kaçmanın, gizlenmenin sonunun olmadığını söylemişti hep, ama arkadaşlarını ikna edememişti. Öte yandan, onlar da haklıydı, kendi ayağıyla gidip teslim olmanın da anlamı yoktu, önce gözaltı, sorguda neler yapıldığını herkes biliyor, sonra askeri mahkeme, hukuk filan yok, cuntanın mahkemeleri, hiçbir şey bulamasalar da süründürüyorlar, hele dava bu kadar çok sanıklı oldu mu, sonuçlanmasına kadar bile yıllarca tutukluluk... Dönüp oğluna bakmak istiyor, ama gözünü ayıramaksızın öylece duruyor. İşte aklına gelebileceklerin en kötüsü oldu. Çocuk ne düşünüyor acaba? İlerisi için nasıl bir etki bırakacak bu olay? O kadar korumak için her şeyi yap, sonra kendi elinle getir ortasında bırak! Peki, kendisi ne yapsın şimdi? Kaçıp kaybolması mümkün işte. Yapabilir mi? Bir defa ne kadar süreceği belli olmayan işsiz kaçaklığı yaşamak, hele bir de kaçak olarak kim bilir ne durumda yakalanmak, tam bir sefalet, ama bütün bunlar bir yana, tüm arkadaşları gözünün önünde alınıp götürülürken –gerçi onlar, kaçımız dışarıda kalabilirse o kadar iyidir diye düşünürler, bu bir yana da– asıl şu anda oğlunun gözü kendisinin üstündeyken, korkup kaçmış bir baba durumuna düşmeyi göze alabilir mi? Bir daha oğlunun yüzüne nasıl bakar? Hayır, ne olacaksa olsun...

Döndü, şimdi baktı oğlunun yüzüne. Kahraman görünmeye filan çalışmıyor, saçma! Ama soğukkanlı görünmeye çalışıyor elbette, bu gerekli, çocuğa moral vermek için gerekli. Çocuk?... Bu şaşırtıcı sükûnetle kendisine bakan delikanlı mı çocuk? Annesi söylerdi de, hoşuna gittiği halde kendisi fazla dikkat etmemiş demek ki, oğlu çok aydınlık bakışlı bir, bir... Artık çok geç. Her şeye geç kalınıyor, olmaz olsun! Ah, şu ülke, adam olmayı bir öğrense de hiç değilse gençler –oğlu için “genç” dediğini yeni fark etti, buruk bir kıvanç duydu, ama duygular için de artık çok geç– evet hiç değilse bu kendisini bekleyen genç, daha güzel yaşayabilse... Bir kelime söylese, zayıflayabilir, boşalabilir... Söylemedi. Oğluna sarıldı. Sarıldı. Oğlu ona sarılamadı. Ama öyle bir bıraktı ki kendini!...

Baba bir daha dönüp bakamadı oğluna. Bakmak istemez mi? Son bir bakmak istemez mi? Peki niye son? Her şey olabilir, tamam, ama ille olması da gerekmez. Hem, bakıp da el mi sallayacak yani? Onu da alıversinler mesela? Yapar mı yapar bunlar. Hayır, bakmadı. Yalnız, ayrılmadan “annene haber ver” dese miydi acaba? Diyemedi işte. Neyse, geçti artık, o akıl eder kuşkusuz. Hem, telefonlar çalışıyordur şimdi, haber gitmiştir bile... Nizamiyeye gelmişti. Özellikle hiçbir şey yokmuş gibi dimdik yürüyerek girmeye davrandı, görevine gelmişti kime ne, ama tabii ki beklediği oldu, sivillerin yaptığı ilk kontrolde hemen nizamiyeden çevirdiler, hiçbir direnç gösteriyor değildi, ötekiler de öyle, ama “yakalayanlar”, gösteriş yapar gibi –öyle emir almışlar besbelli– ite kaka, neredeyse sürükleyerek cemseye götürüp bindiriyorlar, bu arada koridor yapmış tam teçhizat dizili “görevliler” de silahlarını doğrultuyor. Oğlu gitmiş olsa da bunları görmese!

Oğul gördü. Her şeyi gördü. Babasının bir dönüp bakmasını, onu son saniyeye kadar beklediğini görmesini istedi. Ama bakmamıştı babası. Bakamazdı da elbet. Kendisinin bunu istemesi saçmalıktı besbelli. Bir an, başka saçmalıklar bile geçti içinden. Fırlayıp o yaratıklara karşı babasına siper olmak, filan... Babasının hiç direnç göstermeden, yapılan hayvanlıklara razı olmuş gibi zavallıca bir duruma düşürülmesine çıldırıyordu. Tamam, anlıyor, özellikle yapıyorlar bunu, tahrik ediyorlar hatta, bu oyuna gelinmemesi gerek, hatta babasının hiç de öyle razı olmuş bir zavallı hali yok, tam tersine, her itilişte yeniden bir sağlam basıp “görün işte!” dercesine anlık bir duruşu oluyordu ki, o yumuşacık adamı hiç böyle sert görmemişti, hele bakışı, yüzünü her durumda asla onlara bakmaksızın hep açığa, yükseğe yöneltmesi, o da bunu özellikle yapıyor, bir şeylerle alay eder gibi bilerek yapıyor belli, ama kim farkında, kim görüyor ki –kendisinden başka–?... Sahi, belki de sırf kendisinin görmesi için daha da belirgin yapmıştı bunu babası... O zor durumunda bile oğlunu düşünmesi nasıl bir dayanıklılıktır ki! Oysa kendisi dayanamıyor işte, gözünün önünde babası bütün bunlara mecbur edilerek götürülüyor ve kendisi yerinden kımıldayamıyor, hiçbir şeye gücü yetmiyor... Brandalarla kapatılmış cemseye bindirildi babası, artık görünmüyor, açıkta o vahşeti yapanlar, kapalı yerde kim bilir neler yapıyordur şimdi? Cemse hareket etti. Gidiyor. Nereye? O hep içinde zaten hazır bekleyen öfke yine göğsünü sıkıştırmaya başladı. Dünyanın en güçlü silahları elinde olsun, bütün bunların öcünü alsın istiyor!... Cemse gözden kayboldu. Delikanlı bir an öylece kaldı. Kafası durmuş, hiçbir şey düşünemiyor, yalnızca o öfke, o öç alma duygusu... Çevresindeki “seyirci”lere baktı. Duvar gibi, hiçbir şey söylemeyen bir “seyir”... Onlar kendisini nasıl görüyorlar acaba? Görmüyorlar ki? Birbirlerine de bakmıyorlar... Hayır, o duvardan bir taş kımıldadı işte, döndü, hızlı hızlı gidiyor. O an kendine geldi delikanlı. Babası niçin birlikte gelmesini istemişti? Bir şey yapması gerek. Fırladı. O da kimseye bakmıyor artık, koşuyor, koşuyor... Önce gerisin geri eve doğru koştuğunu fark etti. Saçma! Annesi çoktan işe gitmiştir. Hastahaneye! Bu haberi nasıl vermeli? Zaten kim bilir nasıl gergindir kadıncağız... Merdiven... Soğukkanlıca bir kenara çekip söylemeli. Okul yok artık, hemen iş bulacağım, diye başlayabilir söze mesela... Hele kızkardeşine hiç söylememek gerek herhalde. Küçücük çocuk, okulu var, bilmesin daha iyi. Hıh, nasıl da babasına benzedi birden?... Bir merdiven daha. Soluk soluğa... Babası, birlikte gitmesini isterken “ama bir daha katiyyen, bu son, unutacaksın, söz ver bana” demişti sabahleyin. Gerçekten de son oldu. Son? Ne demek?... Unutmak? Mümkün mü?... Koridor. Hastahane kokusu. Hemşire odası. Hemşireler. Soracak... Ama bir tuhaf bakıyorlar kendisine? Matem var sanki. Sessizlik. Gencecik hastabakıcı kız bile yaşlanmış gibi. Sonra başhemşire yaklaşıyor, kolunu omuzuna atıyor:

— Annen, izin aldı, eve gitti, diyor. Öyle bir bakışla susuyor ki kadın, başka bir şey söylemesine zaten gerek yok. Annesi haberi almış demek... Hemen yine fırlayacak, ama nezaketen olsun bir şey söylemesi gerekmez mi bu iyi insanlara? Ne söylenir ki? Yoksa bu duraklaması, yaşlı başhemşirenin cildi buruşmuş koluna bir saniye daha sığınma ihtiyacı mı? Yavaşça sıyrılıyor, hiçbir şey söyleyemiyor, eğilip başhemşirenin boşta kalan elini öpüyor, bir de alnına koyuyor üstelik. Ne başını okşayan öteki eli hissetmesine, ne de hemşirelerin karmaşık duygulu bakışmalarını görmesine zaman kalmadan fırlayıp çıkıyor işte şimdi...

Evin, asfaltı hâlâ bozuk tozlu çamurlu yolu... Umurunda mı artık? Son hızla yürüyor. İşte bir şey kalmadı. Daha hızlı... Zemin kat penceresi... penceresi? Anne, resim çerçevesinden bakar gibi pencerede, hareketsiz... gördü, öylece bakıyor. Delikanlı, bir durakladı... O da şimdi, gözü penceredeki resimde, ama artık ağır ağır yürüyor. Bu yürüyüşte, sonraki yıllar, on yıllar var...

Oyun devam ediyor.

(Kimilerinin unuttuğu, belki artık hayatta olmayan bir anlatıcının sözleri, şimdi konfeksiyon pasajı olmuş eski sahneyle birlikte, o günlerden kalma müzik eşliğinde, anımsanır.)

— “Toplumun bilinci, ekonomik gelişmeyi

aştı, tedbir almak lazım”,

buyurmuştu bir general, on yıl önce.

Muhtıra!...

“Hür” dünya, avuçlarını patlatırcasına

alkışlamıştı, toplumsal bilinci geriletici tedbirleri,

“demokrasi ve insan hakları” uğruna.

Oyun devam ediyor:

(Zar zor ayakta kalmış bir oda tiyatrosunda, okuma provası. Boş sahne. Roller henüz belli değil. Fuaye kapısı açık unutulmuş. Provayı “can” kulağıyla izleyip kaydeden davetsiz misafirler var.)

Bir genç kız sesi:

— On yıl sonra beş general

muhtıranın alamadığı tedbirleri de

almak gerektiğine, hükmettiler.

Cunta!...

Ve “hür” dünya, bunu da alkışladı

avuçlarını patlatırcasına, yine

“demokrasi ve insan hakları” uğruna.

Bir genç erkeğin müzik eşliğinde şarkısı:

O delikanlının koruyamadığı baba

O ceket yakası eskimiş ünsüz insan,

Geriletildikçe ilerleyen toplumsal bilincin

Bu kez artık kesinlikle yok edilmesi için

Yok edilen binlerce gelişmiş insandan

Bir tekiydi yalnızca...

Her insan “tek”tir ama – birlikte de olsa...

(Müzik kesilir) Sözlü koro:

— Hür dünyada paketlenip paketlenip

prensler geliyordu ülkeye

bir de prenses hatta...

Ve paketlerin en iyi paketlenmiş en bodur boylusu

hepsinin önünde yürüyordu:

“Transformasyon!”...

Ekonomik gelişmenin de geliştiği yoktu, ama

Çikita muzlu surat makyajı

“Hür” dünyanın “hürriyetine” benzetmişti ya ülkeyi

biraz

Boynundan aşağısı sefaletmiş, ne gam?

Boynun altına bakılmaz...

(Davetsiz misafirler, okuma provası yapan tiyatrocuları göz altına alırlar. Oyunun kuralı budur: Fuaye kapısını açık unutan tiyatro, kapatılır!) Ne var ki...

Oyun devam ediyor.

(Bu kez, dünyanın uzak bir yerinde, tüm güçlüklere karşın, çeşitli dillerden bir araya gelmiş bir “mülteci” tiyatrosu, uluslararası festivallere kabul edilmeyen oyununu sahneliyor.)

Türk sunucu:

— “Hür” dünyanın,

kafese konmuş “hür” keklikle

uğraşacak hali yok,

çok önemli bir işi var:

“Hür olmayan” dünyanın

işini bitirmek!

İnsanlığın bilinci, Dünya Ticaret Örgütü’nün

gelişmesini aşıyor çünkü. Ve o iş, kısmen

bitirildi de gerçekten,

yine çikita muz uğruna:

Glasnost

ve Perestroyka hatta!...

Koro (Alman oyuncular da var koroda.):

— Gerçek hürriyetin

mülkiyeti kapışıldı.

Gerçek de kalmadı artık,

gerçek, diye tutturmak saçmalık,

modası geçti gerçeğin, gerçek

özgürlüğü kısıtlar, kısacası:

Yıkıldı Berlin Duvarı!...

(Duvarın dibinde lokal ışık.) “Otonom” bir grubun gitar eşliğinde şarkısı:

Çukur yanaklı kız, yakın kentlerde

Gençken genç olmamış, hiç değil şimdi.

Çocuksu yalnızlık, yaşlı bir öfke

İsyan, ipince bir isyan, kalemi.

O isyanın içinde bir aşk mı gizli

Yitirilmiş kucak, bir anne gibi?

Sevmesin kimseyi, o sevgilimiz

Tüm dünyaya karşı o hep bizimle

Ülkesine üzgün gönderdiğimiz

Bir başkaldırı o deniz kentinde...

(Bir “dünya tiyatrosu”, giderek tüm sahneleri kuşatmakta. “İşte dünya korosu budur ve başka bir dünya olamaz”, diyen “uluslararası toplum” kumpanyasının, İkibin yılına giriş oratoryosu. Yeni millennium’a, yeni metalik kostümlerle –siz satın almadınız mı hâlâ?– yeni dünyanın kolları arasında gireceksiniz. O gece. Müthiş bir şey. Yalnız, ukala bir ses, kulak diplerinde vızıldıyor ve seyirciyi taciz ediyor. Yakalarlarsa, cinsel tacizden, tecavüzden, katliamdan bile daha büyük bir “insanlık suçu”yla yargılayacaklar, çünkü gerçekten, ama gerçekten insanlığı savunuyor. “Uluslararası toplum” denen insanlar-üstü şirketsel “tanrılığa” karşı gerçekten insanlığı savunmak, yani modern erkek Zeus’a karşı modern insan Prometheus olmaya kalkmak ve hele modern savaş kadını Hera’ya karşı modern aşk kadını Afrodite’le birlik olup Amazon’luk yapmak, en “küresel” insanlık suçudur elbette ve Güvenlik Konseyi kararına bile gerek duyulmaksızın, yine “demokrasi” ve “insan hakları” adına –ama artık başına bir de rahatça “daha fazla serbest ticaret” ekleyerek– mahkûm edecekler o sesi. Ne var ki, ukala bir ses bu işte, yakalanamıyor bir türlü ve yakalanamadıkça büyüyor loş ışıkta.)

Ukala ses:

— Seyret, seyret,

İkiyüzlülük de aşıldı artık

İkibinlilik çağına giriliyor:

“Globalizm!”

Daha önce hiç yoktu sanki,

Enternasyonalizm, başka bir şeydi yani?

Evet, ikibinli olmuş ikiyüzlüler

haklı aslında: Enternasyonalizm,

insanlığın küreselleşmesiydi,

insan düşmanlığının değil!

Seyret: Neresi yeniymiş bu şirket

ve ticaret ve esaret ve sefalet

ve gerektiğinde en pervasız vahşet

küreselliğinin? Seyret:

Küresel savaş kuşatmasına

hazırlanıyor Zeus efendin! Seyret:

Senin hayat kaynağın atmosferini delip

yakıyor, kavuruyor, kurutuyor da,

gazabından bir milim ödün vermiyor...

Bu işte senin hâlâ aptalca taptığın

modern güneş tanrın!

Seyret ve iyi bak, iyi gör, iyi düşün, uyan

Dünyan gidiyor elden, dünyan,

Seçeneğin yok:

Ya küresel zorbalık pazarı, ya insan!

(Işıklar deniz kentine yoğunlaşır.) Yirmi yıl daha yaşlanmış duvar yosunlarının şarkısı:

Arka semtlerde bir çamurlu sokak,

Aynı soluk zemin kat penceresi

Ve aynı delikanlının gözleri

Çok şey görmüş, ne çok, hep yaşayarak...

Uluslararası’nı almış evine

Kahırla okumuş neyi bulduysa

İngilizce bile girmiş kendince

Bir de çukur yanak, düz yazılarda...

(Oyun devam ediyor. Tiyatro da ikiye ayrılmış durumda: Ya Zeus’un tiyatrosu, ya da Prometheus’un... Ama asıl sorumluluk artık seyircidedir, hiç kaçamak yoktur, kalmamıştır! Çünkü, “İkibin”in ötesine geçtikçe tehlike hızlanır) Bir... iki... ve...

Bildik bir kahvehane, akşam ışığı, bildik bir ses:

— Lan, hiç değişmemişsin Allahıma, aynen bıraktığım gibisin bak, yalan yok!

Arkadaş içtenlikle söylüyordu bunu, hem de nasıl heyecanla, ama delikanlı –hıh, delikanlılığı mı kalmış kırkına merdiven dayayınca, arkadaş onu hâlâ öyle görüyor işte, neyse, onun gözüyle delikanlı kalsın yine de, fena mı?– ama işin acı tarafı, “delikanlı” aynı şeyi söyleyemiyor arkadaş için. Çünkü yalnız aşırı yaşlanmak değil, sakatlıkları da gözle görülür durumda zavallının, ne desin bilemiyor, işi şakaya vuruyor:

— Sende yalan yok ha, sende yalan yok, öyle mi? Tepemi attırma, o akşamki gibi yapışırım gene yakana! diyor, gülüyorlar...

Sözünü ettikleri akşam, yirmi yıl kadar önceydi... Babasının sorguya alınışının üstünden günler geçmiş, hâlâ görüştürmüyorlardı. Annesi ve kendisi bir yana, sendikanın avukatları bile görüşememişti. Aklında son ayrılış anı kalmıştı, o kadar... Üstelik, avukatların anlattığına göre –annesi güya yansıtmamaya çalışıyordu ama kulağına gelen birkaç sözcük yetiyordu da artıyordu bile– işkence yapılıyordu babasına, yani hepsine işte. İşkencenin türleri bile söyleniyordu, hatta başka davalardan gözaltına alınıp serbest bırakılanlar, bu işkenceler arasında yaşanan espri anlarını, gülüşmeleri, bizzat işkence görenlerin yarattıkları mizahı bile anlatıyorlardı. Ama o, babası gibi bir insanı öyle durumlarda tasavvur etmeye bile dayanamıyor, zihninden uzak tutmaya çalışıyordu. İstediği kadar çalışsın, bir kan pıhtısı gibi içine çökmüş, eziyordu kendisini bu acı. Birlikte gittikleri o sabah babasının ellerine yapışıp ne yapıp edip kaçmasını sağlamadığı için kahrediyordu kendine –sanki babası milyonda bir ihtimal razı olurmuş gibi–... Elbette bir daha okulun semtine bile uğramamış, hemen daha önce çalıştığı bir atölyeye gidip işe başlamıştı. Öğrenci otobüsü, çukur yanaklı kız, hepsi hayaldi artık... Üstelik annesi, bir yandan umutsuz da olsa tüm enerjisini sarfedip hemen her gün ya kışlaya, adli müşavirliğe, savcıya, ya da eşe dosta, avukatlara koşturuyor, bir yandan da –hele o uğursuz aramadan sonra– evde gün gün, saat saat, gözle görünürcesine çöküyor, yaşlanıyor, tükeniyordu. Moral veren o anneye, şimdi kendisinin moral vermesi gerekiyordu. Ama nasıl? Kızkardeşinden gizleyeceklerdi sözde. Ne mümkün? Öğrendi kız tabii. Ama neyse ki o, bir tek o, hayat dolu tatlılığını zerrece yitirmeksizin arı gibi, karınca gibi, okulunu sürdürdü, evde eksik kalan işleri göz açıp kapayıncaya kadar yapıp bitiriverdi, bu arada at kuyruğu saçlarını neşeyle, evet neşeyle sallamayı da ihmal etmedi. Evin dayanma gücü olmuştu neredeyse küçük kız... canım kızkardeş!

O berbat günlerin birinde bu arkadaş gelip delikanlıyı cıvıl cıvıl işleyen iskele yakınındaki daha önce keyifli zamanlarında uğradıkları bir birahaneye çağırmıştı. “Akşam işten çıkınca oraya gel, zihnini boşaltırsın, benim hatırım için gel, sana sürprizim var”, demişti. Bizimki de kıramayıp gitmişti. Evin haberi yok. Ustasının indirimle sağladığı sabun, sana yağı gibi nesnelerin ağır paketini de götürmesi gerekiyordu o akşam, ama eve uğrayamadan geçtiği için paket elinde kalmıştı. Neyse, önemli değil. Her çeşitten gencin düştüğü renkli bir birahaneydi orası, yaşlılar da gelirdi üstelik, kafa dengi yaşlılar, kadın, erkek, kız, oğlan... Kendisi biraz erken gitmiş bir köşede oturup arkadaşı beklerken, zaten kafası bozuk olduğu için midir nedir, çevresindeki konuşmalar sinirine dokunmaya başlamıştı, hiç unutmuyor, gerçi sözler parça bölük kalmış aklında, birtakım “şey”lerden ibaret kalmış, ama sinirlendiğini unutmuyor. Önceleri pek aldırmıyormuş demek ki, şimdi batmaya başlamış. Bir masadakiler:

— Erkek, kız, şey olmalı tabii, böyle serbest şey, ama böyle deyince de erkeklerin aklına hemen şey geliyor yani...

— E peki, şey olmayınca da şeyin ne anlamı var ki?

— Ama şey yani... muhabbetindeyken, öbür masadan daha “üst” düzey ahkam kesenlerin sesi geliyor:

— Şimdi, sanatın şeyi anlatması lazım bir kere, yani açıkça anlatması değil de şey etmesi...

— İyi ya, şeyin bunalımı işte, boşlukta olmanın şeyi, ama Batıdaki gibi şey yok ki bizde...

— Ama şeyin felsefesi kaosun şeyini...

Bu arada, çalınan müziği beğenmeyen biri de kalkıp:

— Ne bu şey yavesi yahu! Başka bir şey yok mu çalacak! diye aletin başına gidince bir kız sormuştu:

— Ne mesela?

— Şey işte!

Aranıp bir eski alaturka şarkı bulmuş:

— Hah, şöyle klasik bir şey işte! diyerek onu çaldırtmıştı.

Kendisi tam keçileri kaçıracakken arkadaş gelmişti neyse ki:

— Ne bu efkâr be oğlum? Kös kös oturuyorsun köşede.

— Ne yapayım yahu, her “şey” sinirime dokunuyor işte...

— Boş versene! Bırak sinirlenmeyi, gevşe, açıl!

— Eee, sen boşver asıl da sürprizini söyle hele.

— Libya’ya gidiyorum oğlum, Libya’ya! Hem de yarın!

Kulüpteki konuşmalar geldi aklına, tabii ister istemez çukur yanaklı kız da zorla girdi araya ama onu hemen aklından çıkardı:

— Vay be! İşi büyüttün desene! O kulüpteki ukalayla mı? Hayret yahu, hiç gözüm tutmadıydı o yayık ağızlı adamı. Eee, sosyete alemlerini nasıl ayarlayacaksın orada?

— Ne sosyetesi, ne alemi oğlum, çalışmaya gidiyorum, çalışmaya, amele olarak yani. Bu işi ayarlayana kadar bile alnımın derisi çatladı. Gene de o ukala dediğin oğlan sayesinde oldu ama, n’aber? Yoksa iş nerdeee?

İşte bunu duyunca bir, “neee?” deyip, hiddetinden arkadaşın yakasına sarılmıştı: “Bugüne kadar anlattıklarının hepsi yalan mıydı laaan!” Arkadaş, yatıştırmaya uğraşıyordu:

— Dur kızma hemen. Senin gibi candan dinleyip inanan safalağı nerede bulup da öyle hikâyeler anlatacaktım? Birazcık neşemizi bulduk, fena mı? Bir gençlikti işte, geçti gitti. Yaşlandık artık. Hadi otur da şu son gençlik gecemizde son gençlik biramızı içelim, ha?

Ama kendisi, kafasına yığılan binlerce “şey”le birlikte “klasik” diye konan o en kötüsünden alaturkanın nasıl beynini oymaya başladığını hâlâ bugün gibi hatırlıyor. Arkadaş durumu anlayamayıp telaşlanmıştı:

— Bana bak, n’oldu be koçum?

Bir an kendini kaybedip ortalığa haykırmıştı: “Kapatın şu zırıltıyı be!”... Homurtular yükselince de aynen devam etmişti:

— Müziğiniz yoksa hiçbir şey çalmayın bari! Yalan! Yalan! Yalan söylüyorsunuz hepiniz!

Bir yandan işletmeci, müziği kapatıp tehditle kendisine doğru gelirken, öbür yandan beklenmedik iki kişinin de destek olurcasına yanında yer aldığını hatırlıyor. O iki kişiden birini görmüşlüğü vardı sanki, iri yapılı, saygı gören bir ağabey, öteki ise ya onun arkadaşı, ya sevgilisi bir abla. İşletmeci:

— Evet, bir şey mi var? diye horozlanmıştı. Arkadaş yalvarıyordu:

— Aman koçum, gözünü seveyim...

Oysa hayatta kavga nedir öğrenmemiş biri olarak kendisinin olay çıkarması zaten söz konusu bile değildi. Kendine hakim olamamıştı, o kadar. Çok da üzülmüştü birden:

— İki bira, kardeş. Lütfen! dedi, oturdu. İşletmeci de şaşırmış, mırıldanarak gitmişti. Yanına yaklaşan ağabey’in:

— İyi söyledin be dost, üzülme! deyişi ilginçti. Arkadaş:

— Bizimki türkü sever de, tabii artık kimse türküye yüz vermeyince... diye dolgu yapıyor.

— Mesele o değildi, diye düzeltmeye çalışıyor kendisi. Ama iri yapılı ağabey: Benim de “iyi söyledin” dediğim başkaydı aslında, herkesin yalanını yüreklice yüzüne vurman, önemli olan buydu, yoksa türkü veya şarkı da değil mesele, deyince kendisinin kafası biraz karışıyor. Yine de arkadaşa bozukluğu sürüyor, yan gözle ona bakarak:

— Benim dediğim “yalan” da biraz başkaydı, diyor.

Arkadaş: “Uzatma artık koçum be, özür mü dileyeyim, elini mi öpeyim, ne yapayım daha?” diyerek yalvarınca bu kez abla şaşırıyor: “Ne gibi?”... Arkadaş, açıklıyor: “Bana kızdı işte! Libya’ya çalışmaya gidiyorum, dedim”...

— Eee, anlamadım.

Tabii ki anlayamazdı abla. İşler iyice karışınca kendisi kapatmaya çalışıyor:

— Neyse, anlatması zor.

Ama, iri yapılı ağabey meselenin peşini bırakmak niyetinde değil:

— Ben de demek istediğimi ayak üstü anlatamadım zaten. Daha uzun görüşelim ha, dostum!

Delikanlı –evet, o zaman henüz delikanıydı daha– her şey bir yana, bu iri yapılı ağabeyin “dostum” demesini ilginç bulmuştu. Kulüpteki barmenin “dost” deyişi de bir sıcak gelmişti kendisine ya? İyi de, sonunda o barmene “usta” diyerek işi halletmişti. Şimdi bu ağabey, usta’dan öte biri besbelli, yani babasıyla bir benzerlik kuracak gibi, nasıl dese, siyasi bir şeyler seziyor, ama babasından farklı, ağırlığını hemen hissettiren yüksek bir okumuş hali var bu ağabeyin. Zaten “dost” değil, “dostum” dedi. Peki bu çok düzgün konuşan, her kelimeyi seçerek kullanan, bildiğini de son derece “iyi” dile getiren ağabey, kim? Niçin yaklaşıp sahip çıktı kendisine? Abla’dan medet umuyor, o da hiç açık vermiyor. Dahası, iri yapılı ağabey, o ablaya:

— Sen bizim işyeri adresiyle okul adreslerini yazıver istersen gözüm! diyor, abla hemen kâğıt kalem çıkarıyor, yazmaya hazır. “Gözüm!”... Bu hitabı babasının yakın ahbaplarından duymuştu. Çok yerel gelmişti kendisine. Oysa şimdi bu ağabey, sevgilisine “gözüm” diyor. Sevgilisi olduğu besbelli, hatta belki karısı, ona “gözüm” demesinin yerellikle ilgisi olamaz. Nasıl bir adam bu? Daha da önemlisi, bu ikisi nasıl insanlar? Aşıklar mı birbirlerine? Eğer öyleyse ne güzel bir aşk? Yakışıyorlar da doğrusu. Şansa bak! Bir an, babasıyla annesinin de kendilerince birbirlerine yakıştığını düşündü, ama ne talihsiz bir yakışma? Biri işkencede, öteki... Birden, annesinin merak içinde kıvrandığı aklına geldi, haber verememişti, çok da geç olmuştu, Allah kahretsin! Abla, adresleri birer kâğıt parçasına yazmış uzatıyor. Hem kendisine, hem de arkadaşa:

— Sizinle de mektuplaşalım isterseniz, adresinizi yazın Libya’dan, diyor arkadaşa.

— O da yalan olmazsa tabii!

İster istemez çıkmıştı ağzından bu laf, arkadaşa öfkesinden. Abla, çok mu saf, çok mu kibar, her neyse:

— Efendim? diye soruverdi haklı olarak. Arkadaş, anında toparladı vaziyeti:

— Siz ona bakmayın, bizim oğlan oldum olası keçidir biraz!

Adres kâğıtlarının birini alıp, sağ olun, diyor... Kendisi de öteki kâğıdı alıp cebine koyuyor. Tam dünyadan umudu kesmişken, işe bak! Ağabey ve abla, “biraz acele oldu ama kusura bakmayın, görüşelim n’olur” diyerek ayrılıyorlar. Bir cesaret, soruyor:

— Siz, gerçekten inanıyor musunuz?

Ağabey ve abla dönüyor. Aslında ağabeyin yanıtlamasını beklerken, abladan geliyor ses:

— Ne gibi?

Allah Allaaah! Abla hiç de ötekinden aşağı kalmıyor. Üstelik –şu anda fark etti galiba– çok da alımlı bir kadın! Haa, zarif, güzel, filan, başka mesele, ama hayır, düpedüz alımlı da bu... kadın mı dese, kız mı dese... ne anlamı var ki? Kendini bir an çok ilkel buldu. İçinden gelen soruyu rahatlıkla soruverdi ya, önemlisi bu:

— Siz, gerçekten inanıyor musunuz?

— Neye?

— Yalana karşı bir şeyler yapılabileceğine?

Söylemek istediği binlerce şeyi o sıkışıklıkta nasıl böyle kısaltabildiğine kendi de şaşırmıştı. Ağabey hemen:

— Elbette, diye yanıtladı.

Ama bu bir şeyi halletmiyordu. Abla..., o bambaşka bir insan, belli, o anlayan bir insan, anlamak, anlamak, bambaşka bir şey, o anlıyor işte:

— Türküleri sevdiğinizi söylemiştiniz, değil mi? Mesele elbette bundan ibaret değil, ama gerçekten değerli olan şeyleri sevebilmek önemli. Kocam, sağ olsun, hep biraz üst düzeyde konuşur, anlaşılmaz. Ama hiç zor değil, göreceksiniz, sizin gibi içtenlikli gençler çok az kaldı, biliyor musunuz, varlığınız bile yeter umutlu olmamız için. Görüşelim ama, lütfen, bağımızı koparmayalım! Hoşça kalın!

Çıktılar. Arkadaş, “eyvallah, babam” dedi. Niye “eyvallah, anam” demedin mesela, keriz! Ama arkadaş öyle işte, önemli değil. Kendisinin aklı kâğıttaydı. Çıkarıp bakamıyor. Arkadaş.

— Lan, dedi, senin şerrinden bir şey de çalamaz oldular yazık, neyle içeceğiz bu biraları şimdi, kuru kuruya mı?

İşletmeci, başkalarına da bırakmayıp kendisi getirmişti iki birayı, bozulacağına kendisi bira getirmişti, bu ne demek oluyor şimdi, üzülse mi, sevinse mi? Arkadaşa döndü:

— Yok yok, seninle öyle bir hesaplaşacağız ki, görürsün kuruyu muruyu! dedi, bardakları tokuşturup içmeye başladılar. Arkadaş:

— Haydi koçum, helalleşelim, dedi, kim öle, kim kala. Bütün martavallarımı unut, ama beni hatırla!

Duygu sömürüsü yapıyor şimdi alçak! Üstelik bir de “beni hatırla” şarkısını doluyor diline.

— Haydi gidelim, çok geciktik, diyor kendisi. Gerçekten çok gecikmişlerdi, ev meraktan ölüyordur şimdi. Ama arkadaş:

— Sabahlayalım istersen! diyor, nasıl olsa son dolmuşlara kaldık, diye de rahatlıkla ekliyor.

— Nee? Mobiletin nerede?

— Sattım! Libya’ya gidebilmek için. Bu gece, akşamdan Yeşilköy’e demir atıp orada sabahlayacaktım, ama sen gelirim deyince...

İşte o zaman o canım arkadaşının yakasına nasıl bir daha yapıştığını bugün gibi hatırladı delikanlı –yani artık kırkına merdiven dayamış moruk, adam, çocuk, her neyse–, boşalmış barda sesinin nasıl çınladığını hatırladı:

— Laaan..., abi..., seni ne yapayım ben şimdi ha, ne yapayım söyle!...

— “Hiiiç be koçum”, demişti o canım arkadaş, yanaklarını göstermiş, “aha şuralardan öp”, demişti, “öp de helalleşelim”, demişti namussuz, bir de güzel sarhoştu ki, hakkını helal et be koçum, deyip, sallanarak ayrılmıştı, canım benim, ardına bile bakamamış, ama “beni hatırla” şarkısını, o rezil şarkıyı ille bin kere tekrarlamıştı hırbo, güzelim hırbo!

Böyle ayrılmışlardı işte, yirmi yıl mı ne önce. Kendisi ardından yanındaki ağır paketle bakakalmıştı. Kımıldayamamıştı bile! Hayıflanıyor şimdi. Bitti, demişti kendi kendine, kaldık mı gene ortalıkta... İşletmeci ortalığı toparlamaya başlamıştı. O da gençti aslında. O gence: “Evden de bu paketi bekliyorlar! Bağırdım diye gücenmedin bana, değil mi usta?” dediğinde, çok alışkın gibi bakmıştı vatandaş:

— Yok be kardeş, ilk bağıran sen değilsin...

Hele, “e hadi eyvallay”, diyerek ağır paketi sırtlayıp kalktığında, “sen de kusura bakma” demez mi, işte bu bıçak gibi saplanmıştı sırtına. Kim suçlu peki! diye nereye, kime haykıracak? Erzak paketini sırtlayıp, kimsenin duyamayacağı biçimde, “sırtla bakalım, hamal oğlu hamal”, diye içinden söylenmişti. Son dolmuşa yetişmek için acele ederken arkadaşın kim bilir kime sattığı emekdar mobiletinin tırıltısı gelmişti niyeyse aklına...

Yirmi yıl neredeyse, dile kolay...

Şimdi karşısında, yirmi yıldan çok daha fazla yaşlanmış gibi, sırtı ve bir bacağı sakat, yüzü geçmişteki barmenden bin kat daha yıpranmış bir “amca” duruyor! “En çok da neye üzüldüm, biliyor musun?” diyor, “O zaman, olanlardan hiç haberim yoktu, sana bir geçmiş olsun bile demeyişimi kim bilir nasıl kötüye yormuşsundur. Döndüğümde her şeyi öğrenince beynimden vurulmuş gibi oldum inan. Ama aynı mahallede, aynı evde oturduğuna bir garip sevindim ne yalan söyleyeyim, hiç ummuyordum, seni ne yapıp edip bulurdum tabii... de... işte, duyduklarımdan sonra bir gün bile sabredemedim!” Sonra susuyor, “Başın sağ olsun be koçum, ne denir başka? Aslında bu kadar zaman sonra açmak bile densizlik, biliyorum, yalnız o zaman haberim yoktu, onu bilesin istedim”, diyor, ardından hafif sesle, biraz da çekingen: “Alışmışsındır artık ha?” diyerek soru dolu gözlerle kendisine bakıyor.

— Alıştım tabii. Nelere alışılmıyor ki?

Geçiştirici bir yanıttı bu, farkında, arkadaş uzun uzun her şeyi anlatmasını bekliyor besbelli, oysa şimdi neresinden başlasın, hangi birine girsin, en iyisi sonraya bırakmak. Arkadaşı da kırmamak için:

— Sen anlat hele! diye bir giriş yaptı. Sonra dayanamayıp sordu: Sahi, nasılsın abi yahu, onu söyle en başta...?

Ama kırdığı potu anladı, sustu hemen. Öyle, sözün gelişi bir nasılsın, iyi misin, gibi değildi bu soru, gerçekten de değildi, arkadaşın durumunu içtenlikle merak ederek sormuştu, ne var ki, karşısındakinin bir yıkıntı gibi göründüğünü de yüzüne vurmuş oluyordu. İnşallah takılmamıştır buna... Yoo, olan olmuş. Arkadaş acı acı gülümsüyor işte:

— İyi değilim be koçum, hemen belli oluyor değil mi?... Sonra kanıksamış biçimde sürdürüyor: Ama üzülme, herkesin ilk sorduğu bu zaten, nasıl sormasınlar ki, şu halime bak!

— Yok canım, ben..., diye düzeltmeye çalıştı kendisi, sonra vazgeçti. Bak, dedi, sana bir şey söyleyeyim de gül. Annem sana çok kızardı biliyorsun, ama Libya’ya işçi olarak gittiğini söylediğimde ne dese beğenirsin?

— Ne?

— Önce, “Ha? Sahi mi? Kati gidiyor mu?” diye sordu, ben, “uçak biletini bile vermişler, gitmeyip ne yapacak”, deyince, “bak”, dedi, “kati gitmişse, o zaman söyleyeyim..., birden içim acıdı be oğlum biliyor musun? Yazık!”... İçine doğmuş demek ki...

Arkadaş hiç gülmedi tabii. Yalnızca:

— Öyle..., dedi, sustu. İkisi de birbirine bir şey anlatacak durumda değil. Kendisi bu suskunluğu fırsat bilip o anda aklına geliveren çok önemli bir şeyi sordu hemen. Unutup gitmişti. Şimdi iyi ki aklına geldi:

— Sahi, o akşam bize adres, telefon veren ağabeyle abla n’oldu acaba, sen yazdın mı onlara?

— Yazdım tabii, ama sonra kesildi. Sen aradın mı peki?

— Sorma yahu, daha o gece, cebimden adres kâğıdı çıkınca onlardan söz ettim, annem siyasi bir şeyler sezinleyip kaygıyla hemen elimden aldı kâğıdı. O sıkıntıyla üsteleyemedim. Meğer benim göremeyeceğim bir yere saklamış. Sonra kendisi de aradı aradı bulamadı. Çok üzülmüştü yazık. Gitti gider.

— Annen haklı ama. Onlar siyasiymiş. Mektuplarından anladım. Ne olur ne olmaz diye ben mektubu kesmeyi düşünüyordum, onlar kesti birden. Hiç cevap alamadım... Başlarına bir şey mi geldi, nedir bilmiyorum, üzüldüm bu sefer de...

— Yapma yahu? Benim o kadar ihtiyacım olmuştu ki onlara! Şimdi bile aramak isterim doğrusu.

— Kızma ama, ben attım gitti, korkudan yani... Sonra pişman oldum ama, gitti gider...

— Sahi mi? Bir zarf filan da kalmadı mı?

Süklüm püklüm başını sallıyor, bakışları ürkek. “Kızma” derken gerçekten kendisinin kızacağını mı düşünmüştü arkadaş yani? Şu karşısındaki insana kızmak ha? “Delikanlı”lıktaymış öyle şeyler...

— Sağlık olsun, ne yapalım abi! dedi, isimlerinden filan sorup soruşturur buluruz belki.

Arkadaşın yüzü bir karıştı. Alı al moru mor oldu. Bir şey de söylemiyor veya söyleyemiyor.

— Ne oldu, neyin var? diye sormak zorunda kaldı telaşla. Arkadaş, utana sıkıla:

— İsimleri senin aklında mı? Bana sormayacaksın inşallah, diyebiliyor ancak... Demek, isimleri bile unutmuş. Gerçi çok uzun zaman geçmiş aradan ama yine de normal bir unutma değil herhalde. Çünkü arkadaşın birden giriverdiği şu durum da pek normal değil. Başka bir derdi var besbelli... Kendisi adres kâğıdına henüz bakmamıştı bile annesi elinden aldığında. Yani isimleri hiç görmemiş ki aklında kalsın veya kalmasın. Gerçekten arkadaşa soracaktı. Oysa o, kendi adını sorsan söyleyecek durumda değil şu anda. Yoksa?... Bir beyin sakatlığı da mı var? Oluk gibi ter akıyor yüzünden, boynundan... İlk karşılaşıp kucaklaştıklarında ne kadar neşeli görünüyordu?

— Yok yok, boş ver abi, dert mi Allahaşkına? Bak çaylar geldi, haydi!

Biraz toparlanır gibiydi arkadaş. Terden sonra bir rahatlama oluyor demek. Neyse... Havadan sudan konuşmak gerek... Ama:

— Yarım adam oldum ben artık, bir yarım oralarda kaldı işte..., diye üsteliyor, bir de, “kusura bakma”, diyor ki ardından, bir yumruk atsa daha iyi hani... Offf!

— Geçer abi, geçer, takma kafana, bir demli çay iç geçer, bak düzeldin bile...

Arkadaş bir gülümsüyor:

— Düzelir, düzelir, öte dünyada...

— Off, ama, off ki off, yeter be abi, bu sefer de biz bir gaf yaptık, “nasılsın” deyiverdik, mahvettin bizi yahu! Tamam, –yirmi yıl önceki akşamda arkadaşın ona yaptığının aynını yapıyor şimdi, yanağını uzatıyor– öp şuradan, affet hadi!

Öpüyor arkadaş, itişir gibi bir kez daha sarılıyorlar birbirlerine, bu da çay sarhoşluğu zahir. Üstelik arkadaş arada, “bakarsın hatırlarım bile onların ismini, ha?” diye gözlerinde bir acı pırıltıyla öyle zorlanıyor ki, dayanılır gibi değil! Kendisi, sorduğuna bin pişman, “tabii, tabii”, diyerek geçiştiriyor çaresiz...

Bu kez hesabı ısrarla arkadaş ödedi. Çıktılar. O, çalıştığı yerin barakasında kalıyormuş, biraz daha uzakta. Ayrılırken, “seni yine ararım, uzun uzun konuşur dertleşiriz ha, koçum”, deyişinde sanki tam tersine “bir daha görüşmeye ömrüm yeter mi bilmem” tevekkülü vardı, hele en son sözü nasıl da eziyor insanı:

— O zamanlar utancımdan evinize giremezdim, sen de çok ısrar edemezdin hani, eh şimdi utanmam kalmadı ama yine de bir dua okur öyle girerim!...

O zamanlar “eviniz”di, şimdi, evi... Geçerken bakkaldan bir şeyler alacak. Yürüyor. Sokak lambaları bu akşam şaşılacak biçimde eksiksiz yanıyor. Ama yine de oldum olası biraz loştur bu sokak, lambadan lambaya karanlık kalan bölgeler vardır. Gerçi aralara yeni eklenen binalardan ışık düştüğü olur... da... öyle işte. Donatı filizlerinin açık bırakıldığı bitmemiş binalara seçim önceleri kat çıkıldı hep, bazılarına iki kat çıkılmış bile oldu, yenilerinse daha düzgün olanları var, sıvasız, filizli kalanları da var tabii. Hepsi en güzel sıvalarla bezenmiş olsa ne olacak ki zaten, kendisine her şey berbat geldikten sonra... Binaların artmasının tek yararı var, –dolmuş durağının daha uzağa gitmesine kızmazsak– bakkal daha yakına geldi. Aman ne bakkal! İçki satmıyor mesela. Kendisi için çok dert değil diyelim, ufak ufak içer olduysa da öyle her dakika ihtiyacı yok, ama sırf bu sakallı madrabaza inat, akşamcı olur insan! Sen içmiyorsan içme, mahalleye nasıl baskı kurarsın be? Yoo, gösteriş!

Aslında şimdi bu kadar sinirlenmesinin nedeni başka, arkadaşın hali fena oturmuştu içine. Kendisinin kafa bozukluğu yetmezmiş gibi... Ama yani o bakkal da az değil ha! En basiti: Rakı satmıyor da, üstüne vazifeymiş gibi tüp satıyor. Ve her çeşit sahte marka, sahte dolum, bu herifte. Sen, güvenilir marka istiyorsun, değil mi? Tamam, diyor, ardından tüpü getiren keratalar kaşla göz arasında öbür sahte dolumlardan birini bağlayıveriyorlar. Dikkat etmediysen yandın. Bakkal, bir dahaki sefere değiştirelim, diyor, sürekli ondan tüp almaya mahkûm ediyor seni. Mahalleye hâlâ ve sürekli yapıyor bu numarayı. Kendisine de yapmıştı ilk açıldığında, bir kere daha yapınca, gözünü dört açıp sahtekârlığı yakalamıştı kendisi, tüpü getirenler göz göre göre “bu da o marka abi” diye yutturmaya çalışmışlardı üstelik, bunun üzerine gidip dükkâna demir atmış, benim istediğim marka tüp yüklenecek, o bağlanacak evime, diye diretmişti, bu sefer de bakkal efendi tüpü taşıttığı zavallıları suçlamaya kalkmıştı. Ama Allahtan, önce bir açık vermiş, “sen de bağlanan tüpü kabul etmeyip geri çevirmişsin, bey!” diye baskın çıkmaya davranmıştı. Demek ki taşıyıcılara –o da ne zor bir hamallıktır, genç yaşta yıpratır insanı– emri o veriyormuş besbelli, sahte tüp bağlayacaksınız, fark edilse bile yutturmaya çalışacaksınız, diye o zorluyormuş. Sıkışınca bir de, “atacağım bunları!” demeye başlamaz mı? Ardından, ne ilgisi varsa, “ben hacıyım, her yıl hacca giderim, bende yalan olmaz, şu sakalla yalan olur mu?” diye kendini savunuyor... Vay be, mahalledeki dindarlardan utan da bari “hacıyım” deme be müslüman, kazıklamak için bula bula bu fukara mahallesini mi buldun, git zengin mahallelerini kazıkla da görelim! Bunları adamın yüzüne söylememişti tabii, “benim istediğim marka takılacak!” deyip kesmişti, o kadar. Çünkü laf gargarasına getirip hâlâ sallamaya çalışıyor küçük kurnaz! Ondan sonra da içki satmayarak mahalleye yaranmaya kalkıyor, “gösteriş” dediği bu işte kendisinin. Ne biliyorsun be kardeşim, içki içen dindar yok mu, var, –en azından işyerinde kendi tanıdıkları var böyle birçok– onlara baskı kurmak hak mı şimdi? Neyse boşver, mahalleli de enayilik etmesin efendim!... Aslında veresiye alışverişi de bir tek bu bakkaldan yapabiliyorlar yazık, “enayilik” etmeyip ne yapsınlar?

Hii, gazetesini almayı unutmuş, aksiliğe bak! Bu bakkal o gazeteyi de satmaz işte! “Keskin solcu” diyerek o gazeteyi “mekruh” sayıyordur Allah bilir. Oysa iç rahatlığıyla sattığı medya gazetelerindeki baldır bacak resimlerine aldırmaz... Gerçi kendisinin yakın zamana kadar aldığı ikinci gazete de bir medya gazetesiydi ama ağır başlıydı, sırf bir köşe yazarı kadını –ya da “kız”dır belki, bilmiyor, adı tanıdık sadece, hatta köşe fotoğrafı bile, neyse– işte onun yazılarını okumak için alıyordu gazeteyi, derken kadını attılar iyi mi, medya gazetesinin ağır başlısı bile böyle kelek oluyor işte, kendisi de o gazeteyi almaktan vazgeçti, oh!... Haa, sahi, o kadının sözünü ettiği “köktendinci faşizm”le –bir tek de onun yazılarında rastlamıştı– bu sinir bozucu bakkalın bir ilgisi olabilir mi mesela? Yok canım, saçma... “Dinci” de değil “köktendinci” diyor kadın zaten. Nereden takıldı ki aklına bu şimdi? Karışık iş, bozuk kafayla anlaşılacak şey değil, zaten bu kavramların derinini daha tam iyi kavrayamıyor. Ayrıca asıl kendi gazetesinde –en azından babasıyla bağlantısını bildiği için o gazeteyi “işçi sınıfı” gazetesi olarak başka bir duyguyla kesintisiz almıştır baştan beri– böyle şeyleri daha anlaşılır yazanlar olmalı. Zaten o gazeteyi satmıyor diye sırf bu bakkala kızmanın da alemi yok, bilmez mi bunu, büyük bayilerin bile çoğunda bulunmuyor, herhalde işçi gazetesi olduğu için veya az okunduğu için! Peki bir gazete niye alınır be adem evlatları? İşte yine beyninin tepesi attı: Kendi çalıştığı işyeri dahil, işçilerle, sendikalarla ilgili, grevler, sözleşme çatışmaları, işten atılmalar gibi en önemli olaylar yalnızca o gazetede var, -–başka bir iki sosyalist gazete de varmış ama o kendi gazetesine ayrıcalık tanıyor– neyse yani, babasıyla ilgisi olmasaydı bile o gazeteyi milim milim izlerdi kendisi besbelli, çünkü medya gazeteleri için, televizyonlar için, patronların düğünleri bile haber de, emeğiyle geçinen insanların dünyası dünya değil Allahın belaları! Örneğin o hiçbir köşe yazısını kaçırmadığı kadının yazdığı gazete bile, en keskin muhalif gibi görünürken işçinin “i”sinden söz etmezdi, ne yerli patronlara, ne de dünya patronlarına karşı tek satır haber çıkmazdı, öyle bir bela. Sahi, o köşe yazarını zaman zaman onların Amerika’sına, onların Avrupa’sına bile muhalif şeyler yazdığı için mi işten attılar acaba? Eğer öyleyse helal olsun kadına, biraz bu yüzden de sevmişti onu zaten... de, peki milyonlarca kendisi gibi işçi, niye sürü sepet düğüncü gazetelerden alır da, hatta hiç gazete bile almayıp patronların televizyonlarına yapışır da, kendisinin okuduğu işçi gazetesi bu kadar az satılıp okunur? Rezillik!

İyi, öyle olsun, hem içkisini, hem zor bulunan gazetesini uzaktan alır o da –bildiği kitapçının yanındaki bayiden alıyordu zaten her gün, o arada kitapçıya da uğruyordu, ama işte bu akşam...– neyse, o kafa dengi yaşlı kitapçı her aradığını ne yapıp eder bulur kendisine nasıl olsa, bir eksik gazeteyi mi bulamayacak, en olmadık İngilizce romanı bile ta yurtdışından getirtmişti kendisi için, helal olsun adama, hem o da merak ediyormuş romanın ikinci yarısını, bir türlü bitiremedi ki Allah kahretsin!... Şimdi rakı olsa elinde, bu akşamki öfkesiyle şişeyi göstere göstere taşır mıydı bu sefer? Uzaktan almaya mecbur olunca inadına öyle yapmak gelmiştir hep içinden, ama yapamamıştır, saygısından yani. Oysa kendisi bu saygıyı gösteriyor, ramazanda sokakta simit yeyip sigara bile içmiyor mesela, ama ötekiler oruç tutmayana saldırmayı biliyorlar, cinayet haberleri bile çıkmıştı böyle! Bu ne oluyor peki?... Aha! Al işte, şu geç saatte bile karşı sokakta yine zıttır zıttır gezen “tesettürlü” hanımlar ne şimdi? Kendisine kalsa istedikleri gibi gezsinler, o başka, ama onların “inanç” dediğine bakılırsa “kadın kısmı mecbur olmadıkça evinden bile çıkamaz” olmalı, yani sabah erken sokakları çiçekler gibi süsleyen kadın işçileri, kadın memurları da yasaklayacaklar ellerinden gelse! Eee, öyleyse bu pek “inançlı” garibeler, tam tersine, “şimdilik, sürekli dışarılarda dolaşıp çok görüneceksiniz” diye siyasi emir mi alıyorlar acaba?...

İyi de, mahallenin çoğunluğu böyle? Buna ne demeli? O köşe yazarı kadın işin bu yanını bilmiyor besbelli. Ama zaten dünyanın bu tarafını kendi gazetesinden başka yazan mı var sanki? Hem ya o örtülüler –nereye kayboldular sahi– acil hastaları için ilaç arıyorlardıysa mesela? O an öyle bir hasta evinin hali gözünün önüne geldi, içi acıdı, kendine kızdı... Hele biçareler, zorba heriflerin tehdidiyle ağlaya ağlaya örtünüyorlarsa ya? Peki o zaman, geçende, bir köyün fedakâr ebe hanımını, sırf başını örtmedi diye, üstelik kocasıyla, kardeşiyle birlikte linç etmeye kalkan öküz sürüsüne ne denecek? Yaşanan olay işte! At kuyruğu saçlı kızkardeşi geldi aklına ve bu vahşet hem kendisine hem ona yapılmış gibi hissetti birden! Köşe yazarı kadın “faşizm” demekte haklı mı ne? Off!

Bakkalda birkaç müşteri var. Girse mi, girmese mi? Siniri tepesine çıkmaya hazır zaten. Yine her şeyi en kötü yanıyla görmeye başladı!... Boşuna mı ama? Ne bıraktılar ki ona geride? Herkese kahretmek istiyor şimdi, bugün şunlara, yarın öteki çeşitlerine, öbürgün tam tersi görünenlere... Bakkala girdi. Omuzunun yanından yumuşak bir ses:

— İyi akşamlar, nasılsınız, yorgun görünüyorsunuz?

Üst komşusu kadıncağız!... Hemen de görüyor kendisini, dikkatsizlik, dalgınlık bile olamaz onun tabiatında sanki.

— Sağ olun efendim. Günün yorgunluğu işte. Siz nasılsınız, çocuklar nasıl?

— İyiyim evladım. Çocukları sormayın, nicedir görünmüyor yavrular, özletiyorlar kendilerini!

Eğer bu kadın bu kadarcık söylüyorsa, kim bilir ne eşeklik ediyordur o “yavrular”? Ankara’da vergi dairesinden emekli olmuş, sonra çocukları –bir erkek, bir kız– İstanbul’a yerleşince, ona da ısrar edip İstanbul’a getirmişler. Kendi işleri –hatta evleri de– karşıda belki. Çok uzak kalıyor tabii. Ama kadında hiçbir şikayet yok. Bu kadar iyi yürekli, bu kadar herkese gönlü yakın, her an başkasını düşünen, her durumda yardıma hazır bir insan, böyle bir dünyada mümkün olamaz. Bu rezil kentin trafiğinde bile ayakta kalamaz böyle muhterem bir insan çocuğu. Ama var işte, sanki o hiç üzülmez, hiç kırılmaz, hiç sinirlenmez... Ve kendisi, siniri tepesinde olarak girdiği şu bakkalda ona rastlıyor işte! Tam kendini kahırlı umutsuzluğa koyvermişken, başka birine değil de, ona rastlıyor... Yine sorumluluk yani, yine umuda zorlanmak!...

“Bu defteri de sizde çalışan çocuk için aldım”, diyerek bir okul defteri uzatıyor kadın bu bakkala, “iyi okuyormuş, moral destek olur, yarın geldiğinde verin olmaz mı?”...

Bunu söylerken, aldığı para üstünü nasıl kuruş kuruş saydığını, bozuk para cüzdanına nasıl özenle yerleştirdiğini de görüyorsun üstelik. Ve aynı anda, herhalde en ucuzlarını arayıp bularak kim bilir hangi uzak pazar yerinden alıp, dolmuşlarda nasıl zorlukla taşıyarak getirdiği gündelik ihtiyaç poşetlerinin ağırlığını da görüyorsun... Yürek dayanmaz!...

— Yardım edeyim efendim!

— Zahmet olacak, çok teşekkür ederim!

Kendisi aceleyle yalnızca bir küçük Sana yağı alıp kadının poşetlerini yükleniyor. O anda, menhus herifin gözlerini dikmiş kendilerine baktığını fark ediyor. Genç bir erkekle yalnız bir kadın... Elinden gelse aynı binaya birlikte gitmelerine izin vermeyecek, ya da bir namus bekçisi dikecek başlarına, öyle bir hasetle bakıyor...

— Paranızın üstünü unuttunuz, beyefendi!...

Adam bunları söylemek için bakarmış meğer... Buyur şimdi, buyur da sen rezil ol hadi... Hay Allah!

— Teşekkür ederim! diyebildi ancak ve çıktılar.

Bakkala rezil olmuştu, yoo, o farkında değil ki, kendi kendisine rezil olmuştu, bu yüzden iki kat daha sinirleniyor, kafası allak bullak, yürüyor... Yürüyorlar... Bütün bu yükü, çarşı pazarda, dolmuşta, yolda, bu kadıncağız mı taşıdı? Dizi de mi ağrımadı, kolu, omuzu çökmedi mi, veya bütün bu sıkıntıları var da belli mi etmiyor? Bu nasıl iş? Onun adına da öfkeleniyor şimdi herkese...

— Geçende çok güzel çorba yapmıştım, size getirecektim, ama evde yoktunuz.

— Zahmet olmuş, elinize sağlık, başka zaman inşallah.

Bu sıcaklığı gösteren üst komşu, hiç de öyle geçkin değil üstelik, daha önce de dikkatini çekmişti bu ve onun adına sevinmişti, pekala çekici olabilecek bir yaşlı kadın, evet yaşlı ama hâlâ kadın. Güzel de sayılır doğrusu, veya güzelmiş en azından, şimdi de güzel yani. Bunları düşünürken bir an kendinden utandı, kendisi de mi o suçladığı birilerinin durumuna düşüyordu? Hayır! Neden hayır? Bunu tahlil etmeye çalıştı ve buldu: Komşusunun “çekiciliğini”, “kadınlığını”, evet hoşlanarak, ama asıl önemlisi, bundan dolayı komşusu adına sevinerek, mutlu olarak, ferahlayarak tespit etmişti. Hatta, onun yaşında, ona layık bir adamla ne güzel bir çift olurlar, diye de düşündü şimdi, ama ya aksi bir herif olur da bu kadıncağızı ezerse?... Bunları düşünürken, bir yandan da pahalılıkla ilgili laflıyorlardı, kadının gerdanına gözünün takıldığını fark etti, pek açık değildi ama göğüslerinin varlığını hissettiriyordu, o an göz göze geldiler, utancından ter bastı! Böyle bir insana karşı ne ilkellikti kendisininki? Bina kapısına gelmişlerdi. Kapı açma, yol verme, geçme, derken kendini toparlamaya çalıştı, tabii ki komşusunun kapısına kadar taşıması gerekirdi torbaları, taşırdı da zaten, ama az önce kapıldığı utanç duygusu yüzünden merdiven başında poşetleri ona bırakıverdi bu sefer! Sanki onun kapısına kadar götürürse kadıncağız, kendisinin aklından “kötü” şeyler geçiyormuş gibi düşünür diye hani. Oysa asıl böyle yapmakla gösterdiği “hödüklük” akıl almaz bir şeydi. Bunu ancak kendi kapısının önünde düşünebildi ve şimdi de bundan dolayı içerledi kendine. Hep böyle oluyordu işte, ya tersinden, ya doğrusundan, yanlış yapıyordu. Anahtar deliğini de tutturamıyor bir türlü. Kulağı bir üstte. Yaşlı kadın, o kadar torbayı yere koy, çantayı aç, anahtar, kapı açıldı işte –kendisininki değil, üstteki– torbaları bir bir içeri taşı, kim bilir ne kadar yoruluyor ve bu arada da alt komşusu “delikanlı”nın telaşına, –o kadının ağzı “hödüklük” sözcüğünü tanımaz–, yükünü yol boyu taşıyıp da merdiven başında bırakıverme acelesine, şaşırıyordur, diye düşündü. Kendi kapısını da açabilmişti nihayet. İçeri girerken kafası hâlâ üst katta... Gözü pencereden sokağa ilişti...

Çoktan mutfağa geçmiş, lamba yakmayı da ihmal edip masanın başına oturmuş buldu kendini. Bu mutfak penceresinin, özellikle de sokağa bakan bu pencerenin, içerisi ve dışarısı... Hem apayrı, hem birleşik iki dünya gibiydi, yılları taşıyan iki dünya. Bir süredir tavan döşemesinin üstü de girmişti işin içine. Güzel girmişti ama, ne yalan söylemeli? Sıcak, sımsıcak bir iyilik gibi, bir iyimserlik koridoru gibi... Ötesini unuttu bile. Şu pencerenin dışında ve içinde olanlar, nicedir alıp götürmüştü yüreğinden her çeşit iyimserliği. Oysa çok önemliymiş meğer, nasıl ihtiyacı varmış! Sen sağ ol “yorgun görünüyorsunuz” diyen komşu, sen hep öyle kal n’olur, kimse üzmesin seni, kimse üzemesin n’olur!

Bir rakı koydu. Yemek memek düşündüğü yok. Pek sık içmez, iki kadehten fazla hiç içmez zaten, ama şu akşam, beklenmedik olayların üst üste geldiği, iç içe girdiği şu akşam, başka çare yok! “Salka Valka”yı da okuyacak halde değil, zaten o balıkçı kızın çabasına, onu o kadar güzel yazabilen İzlandalıya ne kadar hayran oluyorsa, o harika romanı annenin ölümünde kesip tamamıymış gibi yutturan yayıncılara da bir o kadar çıldırıyor hep. Bunu fark edip kitapçıya sorduğunda, adam nasıl ilgilenmiş, İngilizcesini getirtmek için elinden geleni yapmıştı, kendisinin sırf ev çalışmasıyla o romanı anlayacak kadar dilini geliştirmesini de takdir ede ede bitirememişti –gençliğinden beri bir “uluslararası” takanağı olduğunu nereden bilsin adamcağız–, kendisi gibi hastalar böyle oluyor, kafa dengi kitapçı da öyle oluyor işte, ama saçma sapan şeyleri ellibin basmakla övünüp, böylesi bir romanın yarım kalmasıyla ilgilenmeyen yayın krallarından da geçilmiyor! Gün onların günü! Seslice bir de, tuu! deyip lambayı yaktı. Bakkala mahcup olmuştu, öyleyse bu akşam ona karşı değil, mahalleye karşı da değil, dünyaya karşı yakar lambayı, ibret-i alem için, göstere göstere içer işte! Babası yok artık, annesi yok bu evde, kızkardeşi, hayır o var, hep var, ama, ev yapayalnız, görsün işte herkes! Üniformalı üniformasız, cüppeli cüppesiz, kravatlı kravatsız, hepsi, şimdi büyük patron, belediye başkanı, milletvekili havası atanlar, sonrasından haberi bile olmayanlar, ne olduklarını gizleyen ya da yaptıklarının farkında bile olmayan sanıkların hepsi, vurdumduymazlar, dönekler, dönmek ne, daha önce de zaten sahte olanlar, ya da ikiyüzlü –evet ikiyüzlü, hatta bin yüzlü– yalancılar, kar tipisi, o bile evet, geçit vermeyen dağ yolu, o bile, doğaymış, tabiatmış, lanet olsun, habis hücreler, urlar –sen hasta olma n’olur üst komşu, seni yiyip bitiremesin onlar, dünyamdaki bir güzel adacık hep kalsın n’olur!– rakı niye bitti hemen, bir kadeh daha, şişeyi de göstere göstere koyacak işte... Arkadaşa ne kadarını anlattılar acaba? Arkadaş, hey canım hey, şimdi düşündüklerini, şimdi kullandığı kelimeleri duysa, şimdi okuduğu kitapları, gazeteleri, hele kendi gazetesini görse, dudağı uçuklar herhalde!...

Gazete? Bir an, artık almadığı o medya gazetesi geldi aklına... Son yazısını da kesmişti kızın, ya da kadının, her neyse... Nasıl her neyse? İkisi aynı şey mi yani? Off, saçmalamanın alemi yok, yirmi yıl önceki gibi kalacak değil ya kız, kim bilir ne aşklar yaşamış, evlenip çoluk çocuğa karışmıştır. Hem o olup olmadığı bile kesin değil ki! Soyadını bile öğrenememişti Allah kahretsin! Ayrıca, öğrenmiş olsa ne olacaktı, değişmiştir nasıl olsa... Zaten asıl önem verdiği o yazılar değil mi? Evet, son yazısını da kesmiş saklamıştı. İnşallah kaybolmamıştır. Çünkü bir daha yazamayacak belki. Yani aynı gazeteye zaten olmaz, attılar çünkü hayvanlar, bir daha yazdırırlar mı? Aman, sırf yazdırsınlar diye o da ağız değiştirmese, o yapmasa bari! Yapmaz ama... Ağız değiştirecek olsa önceden yapardı, dert mi? İstese şimdiye o da aynı gazetenin başka köşelerini tutmuş öteki süper ünlü yalakalar arasında yerini alırdı bal gibi... Peki o kadar zaman nasıl yazdırdılar ki kıza... –kıza! evet, ne yani, öyle bilmek istiyorsa öyle diyecek işte–, nasıl yazdırdılar ki? Burjuva gazetesi, murjuva gazetesi, pekala uzun zaman kızın zehir zemberek yazılarını bastı! Gerçi o “ağır başlı” gazete bütünüyle muhalif görünüyordu, ama bununki “görünme” değil düpedüz “muhalif”ti, hatta yazdığı gazeteye bile muhalif olduğu yerler vardı!... Peki, yani, bu kızın yazıları da başkaları gibi olsa, sırf ismi ve fotoğrafı yüzünden yine ilgilenir miydi? Belli değil...

Onun yazılarını okurken nasıl içinin ferahladığını düşündü. Pek aklının yatmadığı satırlar da yok muydu, vardı elbet, çatır çatır tartışmak istediği, kavga etmek istediği satırlar vardı, yazmadıkları için de kavga edebilirdi hatta, ama yine de ötekilerden farklıydı işte o! Hıh, bu farkı bir tek kendisi anlıyordu belki, n’aber? Haa, bir de gazetenin patronları, onlar da it gibi anladılar sonunda ve attılar kızı. Pek ses de getirmedi atılışı yazık. O da o alemin “gariban”ı mı yoksa? Bir an içinden ılık bir şey akıp geçti. Kendi gazetesinin gözüyle bu kız da “burjuva” sayılabilir. Ama farklı işte! Nasıl oluyor o zaman? Neyse, bu kavramları henüz tam bildiği söylenemez, ne de olsa sonradan girdi öğrenmeye, sırf okumakla olmuyor ki, hatta biraz da zoraki başlamıştı, hâlâ konuşurken pek istediği gibi kullanamıyor, zaten birçok kimseye “kitabî” geliyor bunlar, kendisine bile, ama katillere inat kullanmak istiyor, çok iyi öğrenip cesaretle kullanabilmek istiyor, bu farklılık, hıncını daha da bileyecek! Kızın da bir başka yönden farklılığı vardı işte! Yani, isim benzerliğinden ibaret değildi mesele. Evet, yalnızca ön adını öğrenebilmişti yıllar önce ve aynı adı gördüğünde özellikle dikkatini çekmiş, belki de bu nedenle onu okumaya başlamıştı, olabilir, ama okudukça... Son kestiği yazıyı buldu neyse, elinde şimdi, köşe fotoğrafı da yirmi yıl öncenin o gencecik “çukur yanaklı” kız çocuğunu andırıyor doğrusu...

Çocuk? Kendisi de çocukmuş demek o zaman, ama birbirlerine yetişkin kadın ve erkek gibi görünüyorlardı... Fotoğrafa bakarak gülümsüyor şimdi. Taa o zaman da bu kız ötekilerden “çok farklı” değil miydi? İlginç. Olur mu olur. Bir arayıp bulsa mı onu? Hayır yani, sadece yazılarıyla ilgili düşüncesini söyleyecek, “aman ne yap et yazmayı sürdür”, diyecek, o kadar –tabii başta “yapın”, “edin” diye resmi ağızla konuşmaya başlayacak, ne olur ne olmaz– bunu yapması zaten gerekli, o geçmişteki kız olmasa da gerekli bu... Hınç, kahır, öfke, tamam da, kenara çekilip yalnızlığa gömülmekle bir şey olduğu yok ki? Üst komşu gibi bir başka güzel adacık da o işte! Kaybolma lütfen! diyecek o kadına, ikinci kadeh de bitiyor. İkinci kadeh hep böyle ataklar yaptırır içinden, sonra sabaha içi yine kuru, yine güvensiz, yine cesaretsiz, yine yalnızca patlamaya hazır ama asla patlayamayacak dolulukta, işinin yolunu tutar...

Şu an, sabahı düşünmüyor. Bu akşamın yükü altında yatağına gidiyor. Yalnızlık yatağına. Çok acı kımıldamalar sonucu yeri ara ara değişip bu odaya gelmiş ve hep yalnız kalmış olan yatağına... Gelenler hiç mi olmadı, oldu, çoook, ama ya uykuda ya da hayalinde... Bir kez de kendisi gitti bir başka yatağa. Hayır, iki kez sahi! Gitmez olsaymış! Tutukluğu daha da arttı, başka bir şeye yaramadı. Banliyö treninde rastladığı geveze bir herifin aklına uyup birlikte geneleve gitmişti. Daha doğrusu, kendi çevresinden kimsenin tanımadığı biri olduğu için nasıl olsa gizli kalacağından kuşku duymayınca peki demişti adama. Önce kapı deliklerinden içerideki kadınları gözetlemişlerdi. Kendisine yalnızca bir acıma duygusu vermişti bu. Söylemişti de. Öteki dalga geçmişti. Geveze ya, dili durmuyor. Derken birine girmişlerdi sonunda. “Birine”, diyor, çünkü daha yukarı çıkarlarken onun kadın oluşu kaybolmuş, bir eşyayla çıkıyor gibi çıkmıştı merdiveni. Odaya girdiklerinde önce kendisi yatmıştı. Adamın kıyağı olarak, mecburen... Üstelik adam dışarıda değil içeride, güya kendisine moral olsun diye kenardan ötüp duruyor. Hiçbir şey hissetmesi mümkün değil. Tek hissettiği, “ben nasıl kandım da bu numaraya yattım?”, o kadar. Zorlamaya da kalkmadı hiç, hemen kesti. Giyiniyor. Aaa, adam yattı kadının yanına, takır tukur, tamam! Gevezelik yapar gibi! Olamaz! İşe bak be! Olayın kendisiyle ilgili yanını anında unutmuştu ama adamın makineliği hâlâ aklında. Güleceği gelmişti neredeyse... Sonra bir kez de kendisi karar verip gitmişti geneleve. Sırf güveni yok olmasın diye... İlk rastladığına da girmişti. Esmer, dolgun bir kadıncağızdı. Kadının uğraşmasıyla bir şeyler olmuştu, tamam, yani güvense güven, ama o kadar işte, bir halta benzememişti. O sayfa böylece kapalıdır artık. Şimdi kafa karıştırmanın alemi var mı? Uyumak, sadece uyumak istiyor... Haa, sahi asıl kendine güvenini yeniden kazanmasını sağlayan, kahvedeki sarhoş kamyon şoförünün, ikisi yalnızken içtenlikle anlattığı hikâye olmuştu. Adamcağıza ne kadar teşekkür etse azdır, onun haberi bile yok tabii: Yük al, götür, dön, sıcak evine gel, ne güzel, ama karısıyla sevişemiyor bir türlü kamyon şoförü. Derken, bir sefere çıktığında herkesin lafına uyup kafayı çekmiş, sözü edilen kasabada mola vermiş, bir kadın getirmişler kendisine, karısından çok daha alımlı güzel bir kadın. Ama ne yapsa olmuyor. Uğraş didin, nafile! Kadın bir de güzel dalga geçmiş mi adamla! İşte o olaydan sonra evine her dönüşünde karısıyla eskisinden de güzel sevişir olmuş adam... Hikâye mikâye... O geveze makineden daha insanca, üstelik kendi durumuna daha yakın. Gerçi sırf o iş için evlenecek değil tabii ki. Kafası daha nelerle nelerle dolu. Örneğin bu gece, beyni yalnız bacak arasında çalışanların tam tersine, kendisinin beyni boynundan aşağı inmiyor katiyyen, vücudu kafasından ibaret sanki, beyni başıyla hafif dönüyor ne güzel, uykusunu kaçıramaz hiçbir sinir, unutabilir, haa, bir şeyi unutmamalı... o şiir gibi adı, onu işte, bir arayacak mutlaka, ne yapıp edip bulmaya çalışacak, iyi ki bari adını sormuştu o zaman, o da söyleyivermişti iyi ki... Ya o değilse?... Olsun, ne önemi var bu kadar yıl sonra?... Yok, öyle değil... Yani, o oluverse n’olur?... Hatırlar mı acaba? Uykusu kaçıyor gibi, bir geliyor bir gidiyor... Onu düşünecek biraz... Hayır, sırf uykusu gelsin diye, bir kötülük yok... Başka türlü düşünülmez ki o zaten... yoksa uçup gidiverir... İncecik, gencecik, tül gibi... bir geliyor, bir gidiyor... yorgunluk... yorgun görünüyors... .... ....

— Kimmiş dedin?

— Bir okuyucun, mutlaka görüşmek istiyormuş.

— Peki başka bir ipucu vermedi mi? Mesela kendi telefonunu verdi mi, ben arayayım.

— Yoo.

— Sen de sormadın tabii?

— Valla hiç düşünmedim.

— İyisin haa! Yahu bu arayan beni tehdit edenlerden biri de olabilir, ona cep telefonumu nasıl verirsin?

— Vermedim ki! Aptal mıyım ben?

— Hah, aferin kız! Eee, bir dakika, sen beni aptala çevirdin şimdi, nasıl görüşecek yani benimle?

— Bilmem! Sen söyleyeceksin. Tekrar ararsa ayarlayacağım ben de.

— İyi, mesele yok, tekrar ararsa düşünürüz.

— Nasıl yani? “Düşünecek” mi diyeyim? Görüşmek istemiyorsan onu söyle ablacığım...

— İstemez olur muyum kızım, ama ya o faşistlerdense...

Karşılıklı gülüştüler. Çünkü telefondaki sekreter kız da gazetenin, yazılarda köktendincilere “faşist” denmesine izin vermediğini, hatta “abla”sının belki de bu yüzden gazeteden atıldığını biliyordu.

— Haa, unutuyordum sahi, bir de şey dedi, yirmi yıl önceden bir gençlik arkadaşı, deyin dedi, ama sonra, tırnak törpüsü, öğrenci otobüsü, filan diye saçmaladı, ötesini dinlemedim...

— Nee? İlk söyleyeceğini son söylüyorsun sen de! Dur hele! Rahat konuşabiliyor musun? Yanında kimse var mı?

— Yok, ama şarjım bitiyor, ben seni evden arayayım...

— Peki, tamam, bitene kadar konuşalım, çok önemli!

— Sahi mi? Hay Allah, manyağın biri sandım, ne bileyim?...

— Dur kızım, dinle! Bir daha ararsa mutlaka onun telefonunu iste! Hatta benim cebi de verebilirsin, anladın mı?

— Oluuur!

— Ya aramazsa?

— Bilmem!

— Bilmem deme kız, boğarım seni!

— A aaa, benim ne suçum var yani?

— Yok, ama boğarım işte!

Gülüştüler yine. Şarj bitmemişti. Sürdürdüler:

— Baksana, benim kuyumu kazanın o jiklet ağızlı köşe edebiyatçısı olduğu kesinleşti değil mi? Üstelik geç kalmış F tipi yaygarası koparıp beni gerici yerine koyuyor, neyse, konuşuruz daha...

— Ooo, ona gelene kadar... Ama üzülme şeker ablam, senden çok şey öğrendim, senin değerin için bir benim bildiğim bile yeter, takma onu kafana...

— Haklısın canım. Patronlara ne hacet, bir sürü gerzek, bir de imza için onun kuyruğuna giriyor, ne yaparsın?

— Ablacığım, kullanıyorlar o markayı. Gazetede bir reklam, bir reklam, görmüyor musun? Bizim hoca bile dersinde hemen onun kitabını dayattı bize inceleme için. Alay mı ediyorlar nedir?

— Şşşt, kimse duymasın güzelim, asıl okulda yakarlar seni bu sefer!

— Ders başka, gazete başka ama, değil mi?

— Aptallık etme, hocaymış, köşeymiş, patronmuş, hepsinin eli birbirinin cebinde! Sen bana bakma, nerelerden geldik biz buraya, nasıl olsa belimizi doğrulturuz, ama sen, senin gibi acemi gençler, daha okulu bitiremeden kündeye gidersiniz, anladın mı beni?

Daha sözü bitmeden karşı tarafın şarjı kesilmişti. Kendisi de cep telefonunu kapayıp çantasına koydu. Sokakta enselenmişti, hiç istemediği bir durum olmasına karşın sonuna kadar konuşmak zorunda kalmıştı. Kendini, vapurda, dolmuşta, kaldırımda, hatta kapalı salon içinde, özellikle de sesli ayar yaparak zıt zıt zıt cep telefonuyla oynayan görmemişlere benzetti bir an. Yazılarında Batı’nın küfredilmesi gereken yanlarına kendisi kadar veryansın eden olmasın, tamam da yani, yarı hayatı Batı’da geçmişti, böylesi ilkellik de görülmüyordu orada, buyrun bakalım! Ama bu böyle diye, eski “sosyalist” baş köşe yazarı ve mahdumları gibi Batı’nın mabadını yalamak, en az bu görmemişler kadar ilkellikti, çok iyi tanıdığı Batılılar, böyle Osmanlı itilafçı kalıntılarına bir yandan kıçlarıyla gülüyor, öbür yandan iltifat ediyorlardı, oysa bu aptallar yalnızca iltifatı alıp içerideki salaklara satmaya kalkıyorlardı, yazılarında anlatmaya çalıştığı biraz da buydu, yemediler tabii! Kendisininki de saflık! İçeriye saldırırken dünyaya saldırma cüretini de göstereceksin, bu yetmezmiş gibi, dünyadaki olumlu kıpırtıların altını çizerken içerideki haklılıkların da değerini vereceksin, yemezler işte, yeseler de hazmedemezler, atıverirler böyle. Kimse de eksikliğini hissetmez. Bir iki çalışanla birkaç okurdan başka...

Yoo, o kadar da değil galiba, bayağı çok mektup gelmiş, sekreter kız kendisine iletmek için gizlice toparlamasa çöpe atıyorlarmış. Ah, o kızcağızı da ezer bunlar, o yürekli, akıllı, can çocuğu da ezerler... Mektupları görmek için meraktan çatlıyor. Tek tek getir de diyemiyor kıza. Bir gün topluca alacak işte. Aslında hem bu düşündükleri, hem telefonda ettiği öteki laflar, hepsi kafasında dönüp duran son haberin “ateşini düşürmek” için zaman kazanma dolgusuydu galiba. Hafızasının kimi noktaları bir birleşiyor, bir ayrılıyor... “Yirmi yıl önceden bir arkadaş?”... Hele, “tırnak törpüsü, öğrenci otobüsü?”... İsim vermemesi, mutlaka görüşmek istemesi... Hıh, eğer oysa hiç değişmemiş sersem! Bu “sersem” sözcüğü geçerken içinden, arayanın o olmasını ne kadar istediğini de fark ediyor, hem de tam şu günlerinde ne bulunmaz bir rastlantı! Hayır, belki de rastlantı değil, gazeteden atılmasıyla bağlantılı belki. Bunu düşününce daha da heyecanlandı. Kötü gün dostluğu ha? Bu da tam ondan beklenecek bir şey. Peki, atılmamış olsa hiç mi aramayacaktı? Allah kahretsin, bunları merak ederken asıl en kötüsüne, tekrar arayıp aramayacağına takılacak bir de. Şapşal! Ne hakkın var bu kadarına? Aradın aradın, söylersin adını, telefonunu da verirsin, biz ararız, biter gider... Bir an, zihninde onun adını tazeleme ihtiyacını duydu. Bir daha, bir daha... Kesin mi? Ya yanlış hatırlıyorsa? Rezil olur, hiç ötesi yok. Çünkü o inatçı kendisi söylemez asla! Söylemesin... Bir karşılaşabilsinler de, isterse söylemesin utanmaz, bak ona neler yapar... Ah, yeter ki bir kez daha karşılaşsınlar, şu en sıkıntılı günlerinde!...

Posta kutusunda mektup. Babasından... Aldı, açmadan merdivenlere yöneldi. Bir kat için asansöre binmek istemez genellikle. İlk basamak... ve trabzana elini attığı anda, yirmi yıl önce o çocukla ayrıldıkları gün fakültenin merdivenlerini çıkışı geldi birden aklına. Beklenmedik bir anımsama bu. Evet, uzun, çok uzun süre kafasından atamamıştı o ruh halini, açık söylemek gerekirse, hâlâ da tam kurtulduğundan emin değil, ama merdivenler, o anın merdivenleri nasıl öyle yer etmiş zihninde? Yıllar geçince unutacağını sanırdı, unutmamış oysa. Çocuğu da bu yüzden unutamamış besbelli. Çünkü tam onunla öpüştüğünü hayal ettiğinde tutmuştu kramplar. O öpüşme hayali de aynı şiddetle yaşamış demek ki içinde. Birden korkuyla ürperdi: Kramplar da mı yineleyecek yoksa? Atlattığını düşünüyordu. En son doktora gittiğinden bu yana hiç olmamıştı ne güzel. Gerçi bir vesile de çıkmamıştı ama doktor yeterince zaman geçtikten sonra tümden atlatırsın demişti. O süre de fazlasıyla geçti. Yok, en iyisi hiç düşünmemek. Merdiven de bitti zaten, bir kat ne ki... Geçen yıl iki kat üstü boşalmış, o daireye çıkmayı düşünmüştü ama vakit bulup ilgilenememişti. İyi de olmuş. Şimdi belki bir süre işsiz kalacak, oranın kirası iyice zorlardı... Küçük evine girdi. Evet küçük. Zaten binanın en küçük dairesi olduğu için kirası uygundu ve kirası uygun olduğu için tutabilmişti burayı. Epey de aramıştı. Hem öyle zıpır lüks olmayıp, hem de en akıllı uygar semt olarak çok sevdiği bu semtte kiralar yine de oldukça yüksekti çünkü... Neyse, idare eder, Allahtan iyi kazanırken hep bir kenara ayırmıştı –iyi dediği yine de yalaka ünlülerin yarısıydı ama bu dünya böyle işte– seviyor küçük evini, bunu bulamayan da var...

Alışkanlıkla önce telesekreterini dinledi. Bir şey yok. Var yani de, işe yarar bir şey yok. Yine bir iki “dost” mesajı, “geçmiş olsun” ayağı, hepsi sahte, suratlarını görür gibi oluyor, karşı karşıya gelseler sarılıp öpüşerek dile getirilecek “çok üzüldüm” numaraları, geçiniz... Yeni bir e-mail var mı diye bakmak için de hiç acele etmiyor. İş teklifi zaten şu sıralar gelmez. Kendisinin aramasını beklerler önce, ucuza kapatma hesabı. Biraz daha bekleyecek. Yalnızca ikinci gün gelen bir posta, yoo hatta iki posta çok ilginçti. Yazdıklarını gerçekten iyi anlamış, sahip çıkan iki mesaj. Hiç tanımadığı imzalardan üstelik, ne tuhaf değil mi? Hele birininki genel bir adres, kendi e-mail adresi yok demek. Yine de cevap gönderecek. Hem ikisine de güzel cevaplar kaleme almak istiyor, kalıcı olmalı, gecikti bile, yarın halledecek artık, kesin, şimdi olmaz... Şimdi... İtiraf etmeye dili varmıyor ama kafası hep bir yerde...

Uzandı... Offf... Fırlayıp kalktı, bir kaçamak bulmuştu kendine. Babasının mektubunu koyuverdiği masadan alıp açtı. Aaa, o da gazeteden atıldığını duymuş. Nereden duymuş ki? Kendisinin yazılarını okumak şöyle dursun, yazdığı gazeteyi bile yeterince milliyetçi bulmadığı için okumazdı. Zaten “iş hayatında” başına gelenlerden sonra gazete okumayı tümden bırakmıştı babası neredeyse, ama kafasına taktığı ülkücülüğü asla bırakmamıştı. Kızının Avrupa’lardan bir “anarşik komonist” olarak dönmesini hiç hazmedemedi. Oysa kızı daha burs kazanıp burada, bu şehirde ayrı yaşarken çoktan “dişleri sıkılı” biri olmuştu da, babasının haberi yoktu. Şimdi mektuba bakarak bunları düşünürken gülümsüyor. Babası yine aynı saplantıları yazmış işte: Kızı laf dinleyip de işletmeci veya en azından hukukçu olsaymış, o hain karıyla ailesi kendisinin başına o çorapları öremezlermiş. İşi onların elinden alıp daha da büyütmüş olurlar, kızı da böyle gazete köşelerinde heder olup bir de oradan bile atılmazmış. Aman yine de perişan olmasınmış sakın, dükkânda işler ne kadar kesat olsa da babası ne yapıp edip birkaç kuruş gönderirmiş kızına... Ah canım, ahh ah ah! Anlatmak mümkün değil. Ey babacık, işi “aile” dışında kimseye kaptırmamak için gereken tezgâh daha baştan bir güzel kurulmuştu besbelli, seni aileden sayan mı vardı, kızının “problem” çıkardığı numarası seni oyalamak için kullandıkları bir yalandı, bir kere olsun anlasana şunu? Hayır anlamaz. Her belge özenle o tezgâha göre düzenlenmiş, sonra babası saf saf işletmenin sahibi olmaya davranınca da altından kalkamayacağı borçlar yığılıp üstüne, defedilmiş, üstelemeye cüret etmesin diye “ülkücü gelenek” usulü tehditler de eksik değilmiş, ama teslim olup –yani her şeyi teslim edip– “memleketine” kaçmaya razı olunca büyük bir “iyilik” yaparak borçlarını affetmişler, mesele kapanmış. Eee, etme bulma dünyası... Aynı baba, yani bu kendi babası, o karıyla ve o aileyle birlik olup güzelim annesine aynı alçaklıkları yapmamış mıydı? Kendisini öz annesinden koparıp alan, o melek gibi anneyi de mezara gönderen bu alçaklar ailesi değil miydi? Babası şimdi, annesinin mezarının bulunduğu, kendisinin doğum yeri olan “memlekette”, zar zor bir bakkal dükkânıyla geçinmeye çalışıyor. Ne yaparsın babacık anla artık, düzen bu alçakların düzeni, en büyük “kriz”lerde bile hiçbirinin başına bir şey geldi mi? Bu kıytırıklar bir yana, apaçık büyük katilleri var bunların, büyük soyguncuları var, mafya şebekeleri var, hiçbirinin kılına dokunuyor mu kimse? İş bize gelince dünya da bunlardan yana, anlasana! İçeride korunuyorlar, ellerini kollarını sallayarak dışarıya “kaçınca” da o ülkelerde kollanıyorlar. Hepsi, ya patron, ya “seçilmiş” üstün siyasi muhterem, ya “atanmış” resmi otorite, ya da ünlü medyatik hayvan. Birbirlerini seçip birbirlerini patron yapıyor, birbirlerini atayıp birbirlerini ünlendiriyorlar. Sense her krizde sallanan bakkal dükkânında pineklerken hâlâ tek düşmanın diye solu belle e mi? Sol diye bir şey kalmış da sanki! Yine de sağ ol, bana birkaç kuruş göndermeyi düşünmüşsün babacık, ihtiyacım olursa isterim, ama asıl isteğim, annemin mezarını ziyaret et arada bir, olmaz mı?

Mektubu kapadı. Bunları yazmayacak tabii. Babası anlamaz çünkü. Ama hiç değilse bir şeyi mutlaka yazmak istiyor. Babacığım, demek istiyor, kötü niyetini nihayet fark ettiğin o hatunun sevgili oğlu –senin de oğlun mudur hâlâ bilmiyorum, bilmek de istemiyorum– ama senin de bana kardeş diye yutturmaya kalktığın o sözüm ona keskin milliyetçi uçkur düşkünü tombalak vahşi, sırf apış arasını tatmin için senin kızının hayatını mahvettikten sonra ödül gibi gönderildiği yurtdışında, uyuşturucudan haraççılığa, tetikçiliğe kadar her halta girip çıkıp sonunda ırkçılığın da dinci kanadının önde gelenlerinden olmuş, Batı’da keyfince gezip dolaşıyor, yurda keyfince girip çıkıyor, ne Batı’da başına bir şey geliyor, ne ülkede, üstelik itibar görüyor, n’aber? İsmiyle, cismiyle, belgesiyle, kanıtlı, tespitli bu! Böyle bir faşiste karşı ne olunur, söyler misin? Yoksa, karısı veya karıları her çeşit ortak işleri çevirip bir yandan da bigudili saçlarını sözde iman gereği kamera karşısında bohçayla kapatırken, kendisi de ince kenarlı sakal bırakmış “huzur İslamda, önce vatan” diyorsa mesela, sırf buna bakıp saygı mı gösterirsin? Kızınsa, diyelim ki solcu, evet, çünkü kızın gerçekten muhalif, tüm dünyaya muhalif icabında, hatta ille istiyorsan, anarşist bile diyebilirsin kızına. İşte nihayet her şey apaçık ortada. Şimdi bir şeye karar ver hiç değilse: Oğlundan yana mısın, kızından yana mısın? Sırf bunu bile düşünsen, birçok şeyi düşünebileceksin!?

Yoo, hele bunlar babasına hiç yazılmaz. Ayrıca o “işkenceci” kardeş bozuntusunu kafasından kovması gerek, doktor söylememiş miydi, sürekli bu tuzağa düşmenin alemi var mı? Gerçi, tam tersine özellikle üstüne giderek aşma yöntemi de varmış, ama bunun için bir sürü rehabilitasyon uygulamasından geçmek gerekiyormuş, ne zaman yapacak, kimle, nasıl yapacak? Lanetleyip geçmek en iyisi. Aslında gazetedeki yazılarında, belgeli olan kadarıyla o tosuna ve ötekilere de az çok değinmiş, yazılarını kesip babasına postalamıştı hatta, ama hiç ses çıkmamıştı. Sahi şu an aklına geldi: Atılmasında o kesimin baskısı da rol oynamış olamaz mı? Hayır hayır, atılan yalnız kendisi değil ki. Başkaları da var... Her neyse, çıkar artık aklından, yeter! Zaten bir yığın esas hedef varken o jiklet ağızlı hatuna takmakla da yanlış yapıyor, haklıyken haksız duruma düşüyor, bir daha ona fazla yüklenmeyecek, sekreter kız haklı, bravo doğrusu akıllı kerata... Bir soluk aldı. Kendini yeniden uzanmış buldu. Çok iyi biliyor, yarın babasına yine birkaç teşekkür, bir iki teselli satırı yazacak, gönlünü alacak, moral verecek, kendinde ne kadar moral varsa?, iyi olur her şey, diyecek, annemin mezarını ziyaret et n’olur, diyecek, kendisi niye gidemiyor?, güney uzak, şu koşullarda uçak da iyice pahalandı doğrusu, hem, hiç belli olmaz, babasının göndereceği birkaç kuruşa muhtaç da olabilir, geçmişte onun verdiği çeki almaya mecbur olduğu gibi, Allah kahretsin! Nokta... Eee, mektup kaçamağı da böylece bitti. Ne olacak şimdi?

Kendisini arayanı düşünmekten hâlâ daha nasıl kaçacak bakalım? Kaçmak istiyor mu ki? Yoo. Tam tersine, onu doya doya düşünmek istiyor. Belki yalnızca düşündüğüyle kalacak çünkü. Hiç değilse bunun keyfini çıkarsın. Evet, merdivenler... Hayır, merdivenler değil, merdivenler yok artık! Öncesi ve sonrası var. Öncesi, o çocukça kavgaları. Zaten o kavgaları edebilmiş olması bile o yabancıyı hayatında ayrıcalı bir yere koymasından gelmiyor muydu? Alakasız bir yabancıyla niye kavga etsin ki insan? Daha ilk anda, bakışı değişik gelmişti, çevresindeki yılışıklardan farklı –gerçi çevresindekilerin de hepsi yılışık değilmiş meğer, çok değerli insanlar varmış, sonradan tanıyınca utanmıştı kendinden ama o sıralar öyle görüyordu işte– ne var ki o çocuğun bakışı yine de yabancıydı... Üstelik, hem yabancı, hem cana yakın. Çünkü, hiç unutmamış işte, o yabancının bakışı her nasılsa annesini anımsatmıştı kendisine... Bir erkeğin bakışı bir anneyi nasıl anımsatırmış, diye alay eden etsin, öyleydi! Onun o elmacık kemiklerinin arasında neredeyse kaybolma tehlikesi geçiren, çok renkli, çok sorulu bakışında, müthiş ihtiyaç duyduğu bir başka dünyadan, zorla koparıldığı annesinin dünyasından esintiler seziyordu, sezmek ne, içine akıyordu o başka dünya düpedüz!...

Düşüncesi kesildi, düşüncesi durdu bir an... O yabancı, koca kalçalı bir “ev kadını”yla evli, sıram sıram dört çocuk, dış kapının önü –öteki kapıların da– ayakkabılarla tokyolarla dolu, kapı açılıyor, o yabancı, pijamasıyla kapıda, karnını kaşıyor mesela... Hayır mümkün değil, o öyle olamaz! Annesinin dünyası da öyle değildi ki?... Kalktı kendine filtre kahve yapmaya koyuldu. Bu da onun “lüks”üydü, yurtdışından kalma besbelli, gerçi artık lüks de değil, yaygın ama... Uzanamıyor, oturamıyor da, düşüncesindeki kesintiyi aşmaya çalışıyor. O günler, özlediği annesinin dünyası, çevresindeki sahteliklerden çok farklı bir şeydi, gereği gibi tanımıyordu evet, hatta hiç tanımıyordu, ama farklı olduğundan kuşkusu yoktu, o yabancıda yeniden tanımaya başlayacaktı farklılığı, olmadı... Peki sonra? Birden bu soru aklına gelmiş, ürkmüştü işte: Sonraki yıllarda tanımış mıydı annesinin o “başka” dünyasını peki? Hayret... Sonraki yıllarda da hiç yakından tanımadığını düşünüyor şimdi. Üstelik az önce içinden iterek gözünün önüne getirdiği dört çocuklu pijamalı imaj da o “başka”lığın bir parçası değil mi?... Hayatı bütünüyle tanımamak gibi bir şey bu. Ve... ancak şu an, yeniden düşünmeye başladığında görebildi demek ki uçurumu... Sarsıcı bir boşluk duyuyor. Kendisi nerede peki? Yıllarca bir ayağı boşta dolaşıp durmuş besbelli... Gel gör ki, tek ayağının yere basması bile fazla geldi tepedekilere, işsiz bıraktılar, ya bir de...?

Kahve süzülmüş buram buram kokuyordu mis gibi. Fincanını doldurdu, bir yudum aldı... Bu zevkten asla vazgeçemeyeceğini hissetti, kim ne derse desin, bu tadı hiçbir uçuruma feda edemez... Peki, feda etmesi niçin gereksin ki? Hatta o çocuğa, o delikanlıya, o yabancıya bu filtre kahveyi ikram etse, karşılıklı içseler, o ne kaybeder, kendisi ne kaybeder? Mesele bu değil... Şu yuvarlak masada mı içseler? Ya da pencere yanında ayakta? Olur mu canım, bir “otur” bile dememek iş mi yani ? O zaman, şurada... Aaa, oradan yatak odasının taa içi görünüyor... Gitti, odanın kapısını kapattı refleksle, sonra kendi haline güldü. Hayır, pek de gülemedi. Kafasına takılan soru burgu gibi oyup duruyor: Ya bir daha aramazsa? Kendisi onu bulacak öyleyse, ne yapıp edip... Nasıl? Saçma. Ucuz hikâyelerde olur öylesi. Yani, o sersem aramazsa, bir kez daha gitti gider, tam gider hem, düşüncesi bile yok olur! Arar elbet canım, niye aramasın? Olumsuz bir yanıt verilmiş değil ki? Nee, böyle bir şeyden mi korkup da adını, telefonunu bırakmadı yoksa? Olur mu olur? Eğer oysa yapar bunu işte! Sersem ki ne sersem! Evet, ayrıldıkları günün ertesinde, daha ertesinde... kendisi de inadından öğrenci otobüsünde görünmemişti, doğru. Ama zaman geçince, yalnız otobüste de değil, Psikoloji bölümünde bile arayıp sormuştu onu, deliler gibi, günlerce, aylarca! Şimdi birden her şeyi hatırlaması boşuna mı yani? Nasıl bastırılamaz bir özlemle aramıştı onu, ve... bulamamıştı, yoktu işte. Hepsi yalan mıydı acaba? Olamaz, bölümde onu hatırlayan bir iki öğrenciye rastlamıştı çünkü. Hiç gelmiyormuş. Kaydı silinecekmiş, ama gelmiyormuş, gören de olmamış. Zaten o hatırlayanlarla da bir ahbaplığı yokmuş, kimseyle ahbap değilmiş, bölümde de “yabancı”ymış demek...

Şimdi nasıl biri olmuştur acaba? Kilolanmış filan? Hiç öyle kilolu düşünemiyor onu, hep öyle çelimsiz, haydi “sırım gibi” diyelim, yaşlanmışsa da gözleri değişmiş olamaz, insanın gözleri değişmez, ama ya bakışları? O değişebilir işte. Pijamalı olması da gerekmez. Yani, artık “başka” dünyada değilse ya? Kendisinin teptiği kulüpçüler dünyasına atladıysa mesela? Rezalet! Niye? Sırf kendisi öyle istiyor diye o yabancı o günkü konumunda sonsuza dek kalmak zorunda mı? Egoistlik bu doğrusu! Yalnız bir şey var: Kendisiyle neden mutlaka konuşmak istesin o zaman? Neyi konuşmak isteyebilir?... İçini iyimser bir heyecan kapladı. Yazılarını baştan beri okuyorduysa? İlk yazılarını düşündü. Gazete peşinen reddetmesin diye hava cıva yazdıkları da olmuştu, hiçbir zaman o jiklet ağızlı gibi kalemini yerli ayaklara düşürmemişti ama yine de biraz sabun köpüğüydü ilk yazılar, onlara denk geldiyse kim bilir ne demiştir? “Baba parası yiyen kulüpçüden bu beklenir işte!” diye burun kıvırıp gururlanmıştır ukala. Her şeyi avam takımı bilir sanki, pöh! Olur mu be, neler saçmalıyor yani? O çocuk –tabii şimdi buruşuk bir adam olmuştur belki, aman inşallah bıyığı yoktur, neyse– o esrarengiz yabancı hiç böyle şeyler söyler mi?

Yazılarını, kendisini tanıdığı için mi okudu acaba, yoksa tanımadan sırf yazıları sevdiği için mi? Hangisini tercih ederdi kendisi? Allah Allah, ikisi birden niye olmasın, nasıl olsa hayal kuruyoruz! Hayal filan bir yana, eğer yazılarını baştan beri okuyup, hele bir de kendisini tanıdıysa –ismini biliyordu, bir de fotoğrafından belki– o zaman bekleyip bekleyip gazeteden atılınca araması kesinlikle rastlantı olamaz işte, müthiş bir şey, bir daha, canım!!!... Koştu, yirmi yıl öncelerden kalmış bir fotoğrafı olacaktı kendisinin, aradı, buldu, gazetedeki köşe fotoğrafıyla yan yana koydu, bir sigara yaktı –keyifle değil malesef, efkârından yaktı sigarayı–... Ne güzel bir kızmış o yıllar? Kendini biraz şişmanlamış, hantallaşmış buldu, pek fazla da değil ama yine de biraz işte... Gazetedeki fotoğraftan tanımış olabilir mi? Bakıyor bakıyor, kestiremiyor. Aynaya bakmaya da cesaret edemiyor. Makyaj yapmayı bir öğrenseydi! Hele tırnakları! Hâlâ tırnağını kemirmekten kurtulamadı ki!... Hiii! Diyelim o aradı, randevulaştılar, buluştular. Ya kendisi onu tanıyamazsa? Yine alınacak nazlı beyimiz! Ama o kendisini tanıyamamışsa, kendisinin alınmaya hakkı yok, öyle mi? Şuna bak! Bakamıyor ki... Elinde onun bir fotoğrafı yok. Buyur bakalım. O daha şanslı işte. Fırsat eşitliğiymiş, nah!

Hoşuna gitti bu hayal kurma oyunu. Kahve vardı biraz daha. Eee, yani, yanına bir kadeh... –“viski” derdi birileri herhalde hemen, ama bir işsiz için ancak “Ihlara” olabilir o kadeh...– üstelik kadehi yarım doldurdu. Çünkü sırf işsizlikten değil, biraz da hâlâ keskin içkileri kaldıramamaktan geliyor bu, açık vermemek gerek, öbür gerekçe daha romantik ne de olsa... Vay be, “ünlü” köşe yazarları için de işsizlik “romantizm” olmaya başladı ha? İyidir, öğrensin prensler, prensesler! Yazıyordu da anlatamıyordu nazeninlere... Bir yudum Jakobs, bir yudum Ihlara, bir de şu sigara Gitane olacaktı ki, ohh, dünya gelse, hatta Pol Pot rejimi gelip devrim adına idama götürüyoruz dese, bu keyfini feda edemez... Aptal kadın, o gerçekten ünlü prensler, prensesler, üstelik “ilerici” gazetelerden hemen teklif alırlar da yine sen açıkta kalırsın, enayi! Kendi kendine sesli konuşmaya başladığını fark etti. Gören olsa deli diyecek haa... Bir şarkı vardı: “İşçisin sen, işçi kal!” Ne iyiymiş o zamanlar be! 2000’lerin “globalizm”inde bunun da fersah fersah gerisine gidildi, kına yaksınlar eski “sosyalist” Mr. baba ile çiçeği burnunda iki Jr. globalist, şarkımız artık şöyle “İşsizsin sen, işsiz kal!”

Fıttırıyordu galiba. Yok canım, içkiden filan değil, iki yudum bir şey içti. Eee, ne öyleyse? Bu kadar mı yahu? İşsizlik felaketi üstüne çok şey okumuştu ama bu kadar çabuk olamaz, kendisi abartıyor besbelli. Olmadı, çeker gidersin Avrupa’ya! İyi ama... ya orada da... Saçmalama kadın, fırla! Ayağa kalktı. Yarına çok işin var, babana mektup yazacaksın, iki okuyucuna kalıcı metin döşeneceksin, bunlar iş değil mi, yallah!

Yatak odasına yöneldi. O gelmiş de birlikte kahve içiyorlarmış gibi yatak odasını kapadığı geldi yine aklına, bu kez gerçekten güldümsedi. Açtı kapıyı. Dağınık bir yatak. Geceliği yerde. Sol tarafta iş olsun diye konmuş gibi bir boy aynası. Yoo, o kadar da iş olsun diye değil, aldığı elbiseyi veya ayakkabıyı o aynada kontrol ettiği olmuştu. Ama yatak odası, kimsenin görmediği en intim yer, yani çıplaklığın odası, değil mi? Oysa, o aynaya hiçbir zaman çıplak bakamadı. Belki yatak odasında çırılçıplak olmaya bile cesaret edemedi hiç. Denize girdiğinde filan, kendisine iltifat edenler olmuştu, vücudu hâlâ az buçuk güzel galiba, eliyle yokladı, biraz karnı çıkmış, çıkmaz olsun, ya da, çıksa ne olacak, ister istemez eli göğüslerine gitti, birazcık sarkmış galiba, ama hâlâ “sarkık” denemez belki, hem kim için? Kendisi için mi? İyi de, uzun süredir bedenini böyle yokladığını hatırlamıyor. İlginç. Bir hayat işareti belki. Ne güzel! Bir cesaret, çırılçıplak soyunup aynada çıplak bedenine bir baksa mı? Doktor, son doktor yani, aman sakın ha! demişti. Yani yeterince zaman geçmeden, demişti. Yeterince zaman geçti mi acaba? Tüyleri çok uzamıştır, tıraş etmekten zaten oldum olası nefret eder, uzasın ne olacak yani, kim için? Tuhaf! İçinde bir karıncalanma var! Ne güzel! Daha da fazla, giderek daha da önüne geçilmez derecede bir karıncalanma, hayır, karıncalanma değil bu, bir kaynama, göğüslerinden kasıklarına inen, oradan parmak uçlarına kadar giden... Nereden çıktı bu?

Soyunamadı. Yatağa oturdu. O’nun hayaliyle mi bütün bunlar yoksa? Ya aramazsa? Ama bir de ya ararsa? Ya bir de bu eve davet ettiğinde kabul ediverirse? Hani yirmi yıl önce onun kendisini evine davet ettiği gibi? Bak, bunu da hatırlıyor işte: “Buyrun, gelin, çok mutlu olurum”, demişti. Nasıl bir evdi o acaba? Kendisi baba evinin rezilliği yüzünden o daveti kabul edememişti. Etse ne olurdu acaba? Kimdi o? Evi nasıldı? Neredeydi üstelik? Yalnız mıydı evinde? Şimdi yalnız mı? Güzel bir ev kendisininki şimdi. Ve kendisi bu evde yalnız. Bu evde, bu odada, bu yatakta, ne güzel sevişilir! Kayıtsız, kuyutsuz, minnetsiz! Ateşler yanıyor içinde! İlk kez değil, ama ancak birkaç kez yaşamıştı benzerini. Daha öncekiler hep fiyaskoyla sonuçlanmıştı, biri kendindense, biri ötekinden. Hele o Hollandalı maço! Bu iş sanki adi bir bilardo oyunuymuş gibi, “seninle değil, onunla” yapıvermişti. Meğer kendisi beceremiyormuş hayvan, zavallı Surinamlı kızın canına okumuş. Oralarda böyle birkaç kez kramplarını aşacak kerteye gelebilmişti, yoo gelememişti, tam yaklaşacakken soğuk kalmıştı hep, cesaretsizliğinin adı “soğuk”luk olmuştu... Şimdi, burada, kendi evinde, kendi isteğiyle, istek ne, ihtiras bu artık, kendi ihtirasıyla tüm kramplarını yenip dünyanın en ateşli sevişmesine girebilir... Soyundu, soyunmuş yani, çıplak, kendisiydi şu anda, kendi mutluluğuydu, bir cesaret aynaya döndü, çıplak bedenini görmek istedi, elleri, az önce birlikte kahve içmeyi hayal ettiği insanın elleriymiş gibi kendiliğinden tüyleri okşayarak kasıklarına gitmişti, ama daha değdiği anda kramplarla sarsıldığını hissetti yine, o tombalak öküzün tükürüklü bir şeylerinin saldırdığı noktalara dokunmuştu galiba, ya da ne olduğunu bilemiyor, yine bedeninin her noktası titriyor, her tüyü diken diken, kaskatı bir yaratık oldu birden bire, üstelik aynada bu halini ilk kez görüyor, lanet olsun, sanki işkencecisi bir de “operasyon”unu aynada kaydediyor!...

Bitti! Hayal, düşünme keyfi, her şey, her şey bitti! Ev, yatak odası, ayna, başına göçtü sanki. Göçtü düpedüz. Bitti! Hayat bitti! Yirmi yıl önce de, onunla, o “çocuk”la öpüştüğünü düşündüğü anda olmuştu aynı şeyler! Faşist tombalak it! Katiller! Hayalini bile öldüren katil hayvan! Git, başı bohçalı orospularınla bin kere döllen, insan altı gerzek!...

Hemen üstüne ne bulduysa geçirmişti. Koştu, bir değil iki müsekkin birden yuttu. Dünyanın herhangi bir yerindeki zavallı mülteci kadınlar gibi büzülmüş tir tir titreyerek oturuyor şimdi. Gözünün önüne Afganistan’da suratları bile kafesle örtülmüş “köle” kadınlar geldi. O kölelikten kaçmaya çalışan mülteci kadınlar... Bütün dünyaya, Afganistan’da kısa süre kadınlar için umut ışığı belirir belirmez, “demokrasi”, “insan hakları”, bilmem ne naralarıyla “Afgan halkı” numarasına Amerikan Pakistan’ında üretilmiş öküzler sürüsünü o kadınlara saldırtan tüm sözüm ona “uygar” namussuz dünyaya küfretti, ne yazık ki aynı köktendinci faşizmin saldırılarına nice kurban verecek olan kendi ülkesi de o olimpiyat boykotuna köle gibi katılmıştı, ilerici bilinen gazeteler bile eblehçe destek vermişti o boykota, sırf “komünist tehlike” saplantısıyla!... Böyle dedin mi sana komünist diyorlar hemen! Öyle diyenler de faşist öyleyse, maço faşistler! Onlara da, hepsine, eli ister computer “mouse”unda, ister kokmuş malafatında olsun, Amerikalısı, Avrupalısı, yerlisi, tüm yaban domuzlarına, seslice küfrederek döndü... Duyulan ses, gırtlağından özellikle o “işkencecisi” faşist tombalağı kastederek bir hırıltı gibi çıkan iki sözcüktü: “Orospu çocuğu”!... Kendi yatak odasında kendi yatağına erişemeden yere yığıldı kaldı...

Çalıştığı eski makineyle artık akraba gibi. Seviyor da demirbaşını. Eski meski ama, “baba” bir mekanizma. Bu deyimi boşuna kullanmıyor, konuştuğu kişilere de açıkça söylüyor, gururla neredeyse, çünkü bunların son yıllardaki en gelişkinleri bile temelde bu güzelim aletin yapısını almış, şurasını burasını daha otomatikleştirmiş falan filan, ama, bu temel mekanizmayı kavramayan işçi, o gelişkinleri sadece kâğıt üstünde ezberlediyse, en küçük bir arızada çuvallayıp kalıyor. Kendisinin elinde olsa, zaten o gelişmeleri –niyeyse özel bir merakla– okuyup izlemiş olduğu için, hemen kavrar, belki daha bile ötesini geliştirir, kısacası, güzel şeyler yapar. Ama niye yapsın? Ne adına, ne uğruna? Dahası, öyle çabalara girecek olsa, en yakını gibi sevdiği bu makineden bile koparırlar kendisini ve terfi ettiriyor numarasına örneğin kafeterya saymanlığına veriverirler. Alet işliyor. Eski olduğu için biraz ağır işliyor. Eğer modernize edilmiş olsa, arada bunları düşünmesine bile fırsat olamazdı, bunu da çok iyi biliyor. Babasının can dostunun tavsiyesi, hatta biraz da torpiliyle bu devlet işletmesine girmişti. Ne ilginçtir ki, bir özel işletmeye girmiş olsa belki çoktan açıkta kalabilecekken, babasının ölümüne neden olan o devletin bir işletmesinde –tabii kendisi de keskin çıkıntılıklar yapmadığı için– pek kılına dokunmuyor kimse. Daha doğrusu, yakın zamana kadar böyleydi. Üstelik, seksen sonrasını bilen bazı işçiler, farklı bir saygıyla yaklaşıyorlar kendisine, eziliyor bu saygının karşısında, babası hayattayken onunla “omuz omuza” olamadığı için... Bunu babasının istemediğini kime nasıl anlatsın? Haydi canım, kendisinin de aklı bir karış havadaydı, o utancını saklamaya çalışıyor asıl, neyse... Makine tıkır tıkır çalışıyor, biraz yavaş ama olsun, çalışıyor. Bir de tuhaf bir biçimde kendini makineyle özdeş hissediyor, yani gidiş o ki, bu devlet fabrikası da özelleştirilecek ve... kendisinin işten atılması bile önemli değil neredeyse, ama bu makine iğdiş edilecek! Lanet herifler, yerine daha modern olan mekanizmayı koyacak değiller, niyet o değil çünkü, fabrikanın arazisinde gözleri! Kaç örneği var, bir değil, iki değil...

Tıkır tıkır çalışıyor elinin altındaki mekanizma. Mafsallarını yağlayan kendisi, aşınan parçaları hemen fark edip değiştiren kendisi, en ufak bir teklemede derhal durdurup kontrol eden kendisi. Haa, batıl itikat desinler, ne isterlerse onu desinler, ama bu alet, bir sıkıntısı olduğunda mutlaka bir şekilde belli etmiştir, belli eder, ya madeni bir ağlama tutturur, ya yalnızca kendisinin anlayacağı bir çığlık atar, ya da en azından hiçbir vukuat yapmadan duruverir, yavrum benim! Özelleştirecekler, ne o kalacak, ne kendisi! Çok iyi biliyor. Ama işte, yine ilginç bir biçimde, son krizlerde devlet işletmesinde çalışıyor olması avantaj oldu neredeyse. Bir iyileşme değil elbette, kötüleşme var, ama açıkta kalmak yok, “devlet güvencesi” hah hah... Dolar inmiş çıkmış, zaten kendisiyle ilgili değil. Borsa desen, haberlerin arkasına borsa rakamlarını eklemelerine hep küfretmiştir! Bono faizi? O ne menem bir şey ki? Yani, krizler filan, kendi hayatında fazla bir yıkım olmadı. Tek katlı bir hayatın nesi yıkılacak? Fiyatı dolara bağlı olan birtakım nesneler anormal pahalanmış, öyle mi? Vah vah! Geçelim...

Ama, komşu işyerlerindeki pek çok arkadaşın akşamdan sabaha işsiz kalması, öyle geçiverilecek bir şey değil elbette. Hele işsiz gençlerin, yüzlerine bakmaya bile dayanamıyor. O zavallılar da gözlerini kaldıramazlar ki kimseyi görsünler, sanki suçlu kendileriymiş gibi... Birden yine gözünün önüne, eğitim yılı başlıyor diye televizyonda Milli Eğitim bakanının katıldığı törendeki ilkokul öğrencisi mısır püskülü gibi saçlı sarışın kız çocuğu geldi. Bakan sorular soruyor, öğrenciler yanıtlıyor, “arkadaşlarımı, öğretmenlerimi göreceğim, sevinçliyim” filan gibi fasarya cevaplar. Bu arada kamera o kız çocuğuna yönelince, ötekilere benzer bir şey söylüyormuş gibi: “Babam işsiz kalalı yüzü hiç gülmüyor”, deyiverdi çocuk. O kadar. Sonra da sustu zaten. Ağlama yok, hiçbir şey yok çocukta. Ortalık buz gibi, bakan bey şaşkın. Kamera da şaşkınlıktan olacak çocuğun üzerinde kaldı... Pis bir sessizlik. Ve, o mısır püskülü gibi saçlı sarışın kız çocuğu yine aynı durgunlukla şunu söylüyor sadece: “Gülmeyin bana n’olur”... Kamera hemen ayrılmış, bakana bile dönmeden geniş çekime geçmişti. Gülmeyin... evet, “gülmeyin” demişti çocuk bir de üstelik!... Eylemler yapılıyor, yapılmalı, çok güzel, gerekli... Ama hangi eylem o çocuğun bu altı kelimelik hareketsiz isyanını karşılayabiliyor ki!

Eylemler yapılıyor, evet... Sırf babasına duyulan saygıdan kendisini de eylemlere çağırıyorlar. Bir kısmına katılıyor, bir kısmından kaytarıyor. Aslında hepsine katılırdı, içindeki öfkeyle en önde yer alırdı hatta, ama kendisine böyle biraz soğuk davranmalarına gücenmişti doğrusu, tepeden bakıyorlar gibi gelmişti hep!... Gerçi, bu duygusal takıntılar bir yana, onlara hak vermiyor da değildi. Kendi aklı karmakarışık çünkü. Bir yandan medyasıyla, devletiyle, muhalifiyle, iktidarıyla, dincisi, ırkçısı, miliyetçisi, sol merkezcisi, sağ merkezcisi, hep bir ağızdan kulak ütülüyorlar. Neymiş efendim, ekonomi ancak tümüyle özel sektöre geçerse düzelirmiş, özel sektör beslenmeliymiş ki iş açılsın, işsizlik kalmasın... İyi ama işten atılmaların çoğu özel sektörden? Hele bir işyeri devletten özele geçtiyse, o anda bir yığın insan işsiz kalıveriyor, buna ne demeli? Ya direnenlerin yerine devşirilen emekçilerin zavallılığı, bunların göğüs göğüse getirilişi? Her gün gözlerinin önünde yaşıyor bunları kendisi, medyanın umurunda mı?... Öbür yandan, örnek verdikleri ülkelerde sefalet böyle diz boyu değilmiş, tamam, yani şu bataktan bir çıkılıp da ertesi gün o örneklere yetişilse, eyvallah. Çaresiz ona da eyvallah evet. Ama yıllardır bataktan başka bir şey yaşanmıyor ki! Madem kapitalizme bu kadar meraklısınız, onu adam gibi uygulayın bari patron madrabazları! Yıllardır ülkeyi kim yönetti, işçiler mi, patronlar mı? Babasını öldürenler kimin adına öldürdü? Devlet diye gökten inme ayrı bir şey mi var yani? Aman efendim! En büyük hırsızlar devletten çıkmıyor ki, patronlardan çıkıyor, devletteki birtakım “patroncu”lar da onlara yardım edip küçük küçük çöpleniyorlarsa, kimin sayesinde yine? “Kurtarıcı patronlar”sanız almasaydınız o “rüşveti” efendim, değiştirseydiniz adamlarınızı! Hele hele televizyonunda gazetesinde sözüm ona hırsızlıkları açığa döküp eleştiriyor görünürken gerçekte en büyük ihale soygunlarını, en büyük hortumculukları, şantajları, dolandırıcılıkları yapan medya patronları var mı yok mu? Hükümet güven vermiyormuş, asıl bunu söyleyen, hükümetten de beş kat daha “yalancı” ve üstelik “talancıysa”, kim kimden güven istiyor be? Ya üst kattaki komşu kadıncağız kime güvenecek? Size mi? Akıl almaz bir durum!... Üçer beşer de değil, bir kerede on bin yirmi bin işçi çıkarıyorlar! Arka arkaya... Bu nasıl şey? Hangi kitapta yeri var? Üstelik işçilerin, işsizlerin sesini hepten boğmuşlar, yalnız kendileri konuşuyor, yalnız patronlar var yani, tüm dünyayı bu hale getirmişler, eee, daha ne!? Daha ne?!

Kafası hınç dolu, öfke dolu, ama karmakarışık, çözemiyor! Babası hayattayken, uzaktan uzağa da olsa, işçi sınıfının mücadelesi dedikleri olay ilerliyordu galiba, öyle ki, o mücadele böyle değil de şöyle sonuçlansa, yalnız babasının, annesinin, küçük kızkardeşinin ve kendisinin değil, tüm insanlığın kaderi değişebilecekti, yalan değil, buna hâlâ inanıyor kendisi –ah, hâlâ ne demek, asıl o günlerde inanmıyordu ki, o günlerde sopalık süprüntü bir zıpırdı kendisi, tersliğe bak!– ama zaten geçti artık, ne tuhaf, şimdi de “ben işçiyim” diyen insana ucube gözüyle bakılıyor...

Yanındaki genç oğlan, haftalığını alır almaz doğruca döviz bürosuna gidip dolar satın alır... Senin neyine lan, enayi! Ama o enayi haklı çıkar, çünkü dolar düşmek bilmez, ille yükselir. Lanet olsun! Aynı sebeple bir başkası da ağlar, tamam, ama ne diyeceksin ki ona? Şans, talih meselesi değil bu, yıllardır oyunu kimlere veriyordun, desen anlar mı? Hayır, anlamaz, intihar eder yine anlamaz!... Eylemler bunu anlatmak için, kabul, tamam da, bataklıkta yitip gidiyor sesler! Duyan duysa ne yapacak? Nerede? Nasıl? Dünya satılmış gidiyor! Bir azgın ırmağa sokulmuş herkes, ve öyle bir ırmağa sokulduğunun farkına bile varmamış herkes, dahası, başına bin türlü belanın gelmesi pahasına, “bir azgın ırmağa sokuluyorsunuz ey insanlar!” diye haykıranların işkence altında ölmesine bile göz yummuş herkes, sonra, kendilerini o azgın ırmağa sokan patronların, siyasilerin, köşe kuyruklarının, hiç sıkılmadan “çavlana yaklaşıyoruz, batabiliriz!” diye ilan etmeleri karşısında, vay benim dükkânım, vay benim tarlam, vay benim bavul ticaretim, diye ağlamaya başlamış herkes... Ağlayın, zırlayın ulan densizler, suç ortağısınız siz, üstelik onlar batmıyor, siz batıyorsunuz, geberin! Ama böyle demekle olmuyor ki! Onların yüzünden ne masum tezgâhtar kızcağızlar, ne güzel bakışlı banka memureleri, ne idealist yeni mezun filinta gibi delikanlılar, ne şaşırtıcı deha derecesinde zeki “çocuklar” gidiyor gürültüye! Yani, kahredip, “lanet olsun, ne haliniz varsa görün!” demek kolay, ama, “peki ne yapalım?”, diye soracak olsalar, kendisi ne önerebilir ki? Okuduğu gazetede bir şeyler var tabii –işyerine pek getirmiyor onu, aynı gazeteyi okuyanlar birbirini biliyor, kendi aralarında konuşuyorlar, şimdilik böylesi daha iyi– ama yetmiyor işte, eski kitaplar da yetmiyor, sonuç alıcı gelmiyor kendisine, öfkesini dindiriyor belki biraz, o kadar...

Önündeki makine saf saf çalışıyor, yazık. Orhan Kemal’in bir öyküsünü okuyor gibi hissetti kendini, bu eski makinenin çalışması da öyle işte, ne ilginç, aynı acı bir tat, eski ama yepyeni, sıcacık çalışıyor hâlâ, peki beğenmeyen Sait Faik’in öyküsü gibi desin isterse, sahi onu niye işçi yazarı saymamışlar ki, polis saymış ama, hayret, şu makine gibi yine, anladıklarından mı sanki, eski diye hepsini bir kenara atmak istiyorlar aslında, tamam yenisini yapın o zaman, ama böyle etli canlı çalışsın sizinkiler de, yerine arsa spekülasyonu koymayın, okunmaya değmez oluyor işte, yeni olsun elbet, ama bu makine gibi güzel gelsin sesi bana, bugün sonuç alıcı olsun –tamam, şimdi buldu, bugünün kargaşasında sonuç alıcı olsun, eskiler gibi!– özelleştirme numarasına “işsiz” bırakmasınlar kendisini, eskiler olmasa okumada da işsiz kalacak yoksa! Saçmalamaya başladığını düşünerek önündeki makineye takıldı yine: “Çalışıyor yazık, saf saf”, dedi içinden, “enikonu bir makine ama bu söylediklerimi bile anlıyor, deli değilim ben! Onunla birlikte öldürecekler beni”...

Niye böyle aşırı duygulanmıştı ki birden? Fazla sigara... Damar sertliği mi başlıyor yoksa kendisinde de –babası gibi, demeye dili varmıyor– sigara molasında bir paketi yarılamıştı neredeyse, o telefon yüzünden... “Ağırbaşlı” holding gazetesine telefon etmişti. Gıcık bir kız, “gazeteden ayrıldı efendim, bir mesajınız varsa iletelim” deyip kapamıştı telefonu. Yani hemen kapamamıştı, kendisi adını ve telefon numarasını bıraksa belki alacak gibiydi yumurcak, ama cesaret edememişti. Bir defa, “ayrıldı” ne demek? O zehir zemberek yazıları yazan çukur yanaklı genç kız –evet, kendisi için o hâlâ genç kız, hâlâ çukur yanaklı, hatta gerekiyorsa, üniversiteli “çocuk” be, var mı daha ötesi?– kendi isteğiyle ayrılmış olamaz, atıldı o, gazeteden zorla atıldı, öyle mi, değil mi?... Telefondaki gıcık yeniyetmeye bunları söyleyemedi tabii ki, son bir cesaretle –eğer yazılardaki imza o idiyse– yirmi yıl önceden ipuçları verdi. Bunlar yeterli olmalı. Yok eğer o çok farklı güzel yazıların imzası –ve tabii fotoğrafı– bambaşka birine aitse, o zaman yine takdirlerini dile getirecek ama o kadarla kalacak. Çok daha kolay... Ya gerçekten yirmi yıl öncenin o unutulmaz “çukur yanaklı”sına aitse?... Geçmişteki kırgınlık her şeyi silip süpürmüştür belki de. Yapacak bir şey yok. Peki, kabul, geçmişte bir vida meselesinden kendisi cıngar çıkardığına göre, kızcağız haklıdır, yeter ki, telefonuna bir cevap versin! Eee, nasıl cevap verecek? Gerçekten, istese bile nasıl cevap verecek ki “kızcağız”? Paniğe kapıldı o anda. Bütün ipleri kendisinin kopardığını düşündü. Allah belanı versin!

Makine öyle uysal ki, tüm bu paniklerde, tüm fevri davranışlarda, hiçbir şey olmamış gibi çalışır durur güzelim! Şimdi de mırı mırıl çalışıyor: Bir asal vurmalı temel ses, onun üstüne iki ölçüde bir yineleyen nefesliye benzer uzun ses, bu ikisinin yanında her ölçüde iki dörtlük vuruş, aksak ritim yok tabii, olamaz... Sahi, makinede aksak ritim duyulsa, tekleme mi demektir bu? Yoo, her çeşit ritim olabilir aslında, yalnız... Bırak bunları be aptal! Paydosu beklemek gerek. O gıcık sekreter gazeteden çıkmış olmasa bari... Hayır, erken çıkar o sinir yaratık. Hemen şimdi arayacak, hemen şimdi!

“Demirbaş”ını yine de usulüne uygun stop ettirmeyi ihmal etmedi. Bir tek bu ani kesintiyi anlamamıştır zavallı alet... Daha bunu düşünürken telefonun başındaydı. İki kez çaldı, üçüncü... açıldı, telefon açıldı, ohh! Kızın sesi melek gibi geliyor şimdi:

— .... buyrun efendim?

— Ben, ayrılan yazarınızla mutlaka görüşm...

— Hah, siz misiniz, iyi ki aradınız. Siz telefonunuzu bırakmadığınız için biz arayamadık tabii...

Tamam! Oymuş işte! Yazıları o yazmış incecik elleriyle!...

— Hemen vereyim telefonumu, adresimi...

— Alacağım efendim, ama önce isminizi soyadınızı alabilir miyim?

Telefon ederken kendi adını bile söylememiş mi? Ne ilkellik ama! Eee, ismini bile öğrenmeden o niye bu kadar ilgilendi peki? Yalnızca yazılarını beğenen bir okuyucu aradı diye mi? Bir an sarsıldı. Ama, kim olursa olsun yine de “kalemine sağlık” demek istemiyor muydu? Tamam. Adını, soyadını söyledi.

— Teşekkür ederim. Siz kendinizi tanıtırken...

Haa, adını vermeye çekinmiş, başka ayrıntılar verebilmişti ancak, şimdi hatırladı yeniden. Kızın sesi kesilmişti. Telaşla:

— Alo, alo, dedi...

— Evet, sizi dinliyorum?

— ... yirmi yıl önceden bir arkadaş, demiştim...

— Başka şeyler de demiştiniz, hepsini ilettim efendim.

— Peki, yazarınız anımsadı mı acaba?

— Herhalde anımsamış olacak ki kendi telefonunu size vermemi istedi, herkese vermiyoruz da...

— Yazıyorum, yazıyorum, lütfen!

Olamaz! Mutluluktan uçabilir şimdi! Hazırlığı da yok Allah kahretsin, kâğıt bul, kalem çıkar...

— Efendim, isterseniz ben sizin telefonunuzu alayım, arayıp size bildireyim, anlıyorsunuz...

Hiçbir şey anlamamıştı aslında, ama kâğıt kalem bulma paniğinden kurtulduğuna sevindi.

— Tabii, hemen veriyorum...

Eee, hangi numarayı verecek? Şu işyerinden konuştuğu kontörlü telefonun numarasını mı? Olmaz, güvenilmez... Ev telefonunu verse?... Elbette, başka çaresi mi var? Ev telefonunu söyledi, Allahtan o an aklına gelip ekledi:

— Yalnız, ben şimdi başka yerden arıyorum, bu verdiğim numarada paydostan sonr... pardon, yani bir saat sonra olacağım. Bir saat sonra arayabilir misiniz?

— Hay hay. Arayıp size kendisinin telefonlarını vereceğim efendim. Başka bir isteğiniz?

— Var tabii, olmaz olur mu, binlerce isteğim var ama, gazeteniz yerine getirir mi ki? Hah hah haa...

— Bu esprinizi de iletirim efendim! Hoşça kalın...

Telefon kapandı. Rahatlamıştı da bir espri yapıp kendi kendine gülmesi eksikti, inek! İyi de, o niye “başka isteğiniz?” diye soruyor ki? Neyse, ilk düşündüğü kadar kötü bir kız değil bu sekreter galiba, bir gün onu da tanıyacaktır elbet, o zaman gönlünü alır. Tamam, bu iş oldu, bu iş oldu! Bir saat sonra oldu bu iş! Bir saat? Hay Allah, hemen çıkıp özel arabanla veya özel şoförünle eve gidiyordun sanki! Ne münasebetle “bir saat” diyorsun ki, ahmak!?

Çare yok, uçacak, kaçacak, bir saat içinde evine varıp telefon başına geçecek! Hemen yerine döndü, çantasını toparladı... Çantası! İnadına babasının iş çantasını kullanıyordu, daha da eskimişti, iyice yıpranmıştı, ama yıllar boyunca diktirip tamir ettirip kesinlikle o güzel deri çantayı taşıyordu. Yalnız o da değil. Evde annesinin sağlık çantası özenle yaşatılıyor. Bir de, evet bir de, kızkardeşinin saçını at kuyruğu yaptığı saç bağı, plastik halka, annesi onlardan birini anı olarak almış, son nefesine kadar saklamış, sonra kendisine emanet etmişti, o da evin en güzel köşesinde, mutfak penceresinin üstündeki çivide asılı olarak duruyor. Duygusallık belki, ama kala kala bu küçük duygular kalmış hayatta, ne zararı var?... Parasını dolar’a yatıran “bireysel yatırımcı” oğlana: “Ben gidiyorum!” dedi yalnızca ve fırladı. Ne olacağı hiç umurunda değil. Saat! Dolmuş! Hep boş geçip dart dart diye korna çalan ayılardan bir teki bile görünmüyor şimdi. Gelin ulan! Geldi. Dolu, ama en yırtıcı biçimde içeri atladı. Lambalar, kırmızılar, yine saat, evinin durağı, aradaki yolun sonsuz hızla geçilişi, kapı, son olarak saat, telefon. Off! Neyse... Daha on beş dakika var...

Böyle çocuk gibi sevinmek de ne oluyor ki? Babasının, annesinin, küçük kızkardeşinin anılarına ihanet ediyormuş gibi buruk bir acı çöktü içine. Sevinmeye hakkı yokmuş gibiydi hep! Öylece serilip kaldı. Günlerce kalabilirdi. Tuhaf bir hesaplaşma içine girmişti çünkü. Sonu gelmeyecek bir hesaplaşma... Bu evde kendisini yapayalnız bırakan birilerini, bir şeyleri unutup, öfkesini, hıncını unutup, tekrar “sevinme” denen şeyle uzlaşıyor muydu şimdi?

Babası öldüğü gün, ağlayamamıştı, tuhaf bir kıskançlık duyuyordu, normal hayatını sürdürenleri, hiçbir şey olmamış gibi durup kalkan otobüsleri, hatta kendisine başsağlığı dileyen baba dostlarını, herkesi, her şeyi kıskanmıştı... İçinde tek kalan şey, babasını öldürenlere, hatta ölüm denen şeyin kendisine düşmanlıktı, öç alma duygusuydu, bir daha bundan başka bir duygunun olamayacağını iddia edebilirdi, daha doğrusu, bir daha bundan başka bir duygunun olabileceğini söyleseler inanmazdı. Oluyor işte... Sendika avukatı, daha önceki bir gün annesine, görüşebilirsiniz, diye haber getirmişti. Kadıncağız yeniden hayata kavuşmuştu sanki, ama bir yandan da bazı şeyleri sanki önceden biliyormuşçasına bir iradeyle kendisine, “sen şimdi gelme, bir sonraki görüşe seninle gideriz” demişti. İyi ki dinlememiş. Evet, babasını o haliyle görmeye dayanmak kolay değildi, yani düzelip yaşasaydı o halini görmemiş olmanın bir mantığı bulunabilirdi, ama o gördüğü bile babasını canlı olarak son görüşüymüş meğer. Yaşından fazla gösteren o yüz, artık herhangi bir yaşı bile göstermiyordu, bakmaya, ayakta kalmaya, düşünmeye, söz söylemeye çalışan bir son çaba durumundaydı. Kelime kelime hatırlıyor, en küçük ton ayrımlarına kadar hatta... Kendisine duyurmamak için sesini alçaltarak annesine: “Onu niye getirdin? Beni bu durumda görmemeliydi. Düzelecek, değişecek her şey, o zaman ben çağırırdım onu zaten”, demişti. Annesi susmuş, dönüp kendisine bakmıştı. Sırtında yakası nezelmiş aynı ceketle o adam, babası, o da dönüp kendisine bakmıştı: “Oğlum, benim burada işim uzun sürebilir, üzülme, aldırma, ama annen, kızkardeşin sana emanet, hatta daha önemlisi, sen kendin, sana emanetsin, uzun süre yanınızda olamayacağım çünkü, gözüm arkada kalmasın n’olur, söz ver bana!” demişti. O halinde bu sözcükleri nasıl böyle toparlayabilmişti, hâlâ havsalası almıyor...

Avukatlar annesine söylemişler, ya da zaten artık neredeyse herkes biliyordu, babası sırf onuruna yediremediği için “gereksiz” direnmiş, işkenceciler de ille çözme inadıyla “maksadı aşan” ameliye yapmışlar, babası o hale gelmiş ki, ölmesinden korkup vazgeçmişler sonunda, ama hastaneye göndermek veya sebest bırakmak yok tabii, koğuşunda, arkadaşlarının kolları arasında komaya girmiş, ancak o zaman hastaneye sevketmişler –yine haber yok– ve... haber geldiğinde babasını morgda buz gibi metal içinde görebilmişlerdi. Metal “çekmece”yi çekince –ruhsuz iğrenç bir gacırtı–, babasının önce ayakları, sonra gövdesi, sonra yüzü... evet, yüzü, o unutulmaz yüz, görünmüştü. İlk kez o soğumuş yüzünü öpebilmişti babasının. İkisi de, içlerinden binlerce kez sarılıp öpmek geldiği halde tuhaf bir tutuklukla hayat boyu yapamadıkları şeyi, morgda, metal çekmecenin içinde yapabilmişlerdi, yani babası değil de yalnızca kendisi yapabilmişti...

Yıllardır babasına duyulan büyük saygının kaynağında, onun, “davasına bağlılığı”, “örgüt içindeki tutarlılığı”, “örnek kişiliği”, “derin deneyimi”, bütün bunlar varmış, elbette var, ama açıkça ifade edilemese de asıl kahramanlaşması, işkencecilerin istediğini söylememek uğruna ölmesinden geliyordu. Biliyor bunu. Şöyle denmişti hatta: Gözü bağlı olduğu halde “bakışına fena bozulmuşlar”.. O “bakış”ın nedenini de kendisi çok iyi biliyor işin en acısı –başkaları bilmez belki–, babasının o yanını aralarındaki tüm mesafeye karşın çok iyi hissederek özümsemişti: Babası, sırf o işkencecilerin önünde “korkmuş” duruma düşmemek için direnmiştir, sırf sonradan oğlunun yanında –evet oğlunun yanında– kendinden utanır durumda kalmamak için yapmıştır bunu, “gereksiz” dense de başka türlü yapamaz, öyle bir insandı babası, bilmiyor mu? “Ne uğruna?” diye sormanın anlamı yoktur! Üstelik, yine de bu sayede kurtarılan bazı şeyler olmuş faşistlere karşı. Eee, öyle saygı duyulan bir kahramanın yanında, “aman sen hiç karışma, uzak dur”, diye korunmuş olan kendisini tabii ki adam yerine koymazlar, kendisi de koymaz, doğrudur! Ama babası, kurtulanların içinde değil de ille ölenlerin içinde olmaya mecbur muydu yani? Bunu kabullenemiyor işte! İlle annesinin sözlerini haklı çıkarmak zorunda mıydı lanet dünya? Hep bizi bulur çelimsiz oğlum, diyordu annesi, haklıymış işte, olmaz olsun!

Babasının, “benimle gelir misin, ama son, söz ver bana” diyerek kendisini yanında götürdüğü o gün babasına çocukça kanat germeye çalıştığı gibi, sonra da onun “vasiyet”ine uyarak annesine, kızkardeşine kanat germeye çalışmıştı, tüm hayallerini unutarak gerçekten yapmıştı bunu, gece gündüz çalışmış, mesai yapmış, birini kollarında hastahaneye taşımış, öbürünü koluna girip moral vererek öğretmenlik kurrası çekimine kendisi götürmüştü. “Kötü” yer çekmişti kızcağız, ama gık bile dememiş, becayişe bile kalkışmamıştı. Kendisi de, “madem o memnun, öyle olsun ne yapalım” diye zoraki teselli olmuştu, olmasa elinden ne gelirdi ki? “Gitme, yanımızda kal” dese dinletebilecek miydi? Asla! Yıllar, anılar birbirine karışıyor. Annesinin hastalığı ne kadar sonra meydana çıkmıştı, hatırlayamıyor. Ama bir kış içinde olmuştu her şey, bunu unutmuyor. Düz tıbbi terimiyle “miyom” mu neymiş, tamam, bir de habismiş üstelik, o da tamam, ama kendisine göre bu, rezil toplumun habaseti! Babasını öldüren “habis” hücreler, annesinin de kanına girmiş, onu kendisinin gözlerinin önünde, günden güne eriterek, adım adım öldürmüşlerdi. Hastahaneye gittiklerinde çok ilerlemişmiş meğer. Kendisini üzmemek için şikayet etmemiş annesi, ağrılarını –hatta doktorun söylediğine göre daha pek çok belirtiyi de– gizlemiş! Yapılacak şey mi bu? İntihar demek olduğunu bilemedi mi? Çok geç! Babasının emaneti! Ne yapabildi? Hiçbir şey! Tek fark: Koma halindeki son ameliyatında kendisine haber vermişlerdi. Sağ olsunlar. Her gün gidiyordu zaten, o gün de gitti. Yalnız gitti. Çünkü kızkardeşi, güneydoğudaki öğretmenlik görevindeydi, trenle, otobüsle zaten yetişemezdi... Uçak? Alay mı ediyorsunuz, yoksa Özal’lık mı yapıyorsunuz? Kaldı ki, kendisinin ziyaretini de bilemedi annesi, çünkü komadan çıkamaksızın alındı ameliyata ve sonrasında da kurtulamadı. Kendisi de bunu kızkardeşinden gizlemişti! Evet, korkunç bir yalanı sonuna kadar sürdürmüştü, kızkardeşiyle yüzyüze gelince usturubuyla söyleyecekti. Hâlâ söyleyemedi, hâlâ bilmiyor “yaramaz kız”!

Kaçarcasına gitmişti o “şen” çocuk. Yine öyle at kuyruğu saçını sallayarak, kurrasını çektiği dağ köyüne heyecanla gidivermişti. Heyecan filan palavraydı besbelli. Çocuk, taşıyamayacağı sıkıntılardan kurtuluşu, kendine yeni bir ufuk açmakta bulmuştu: Dağ köyünde, dilini bilmediği çocukları, kendi diliyle eğitmek!

Gitmeden önce de şen şakrak görünerek tüm aileye moral veriyordu, canım benim. İşte şu mutfak penceresinin üstünde asılı saç bağıyla yaptığı at kuyruğunu sallayarak gerçekten de zaman zaman şenlendiriyordu tüm duvarların içini. Gittiği dağ köyü kışın karda kapanan yoluyla dünyadan tecrit oluyormuş. Bunu da “eğlenceli” bir şeymiş gibi yazıyor veya telefonda “hih hih, hah hah” ünlemleri içinde gizliyor hınzır! Hatta, “babamız” dolayısıyla kuşku altındaymış, kuşkuyla bakıyormuş “ilgililer” onun kendini feda eden çalışmasına, böyle bir şeye inanmak istemiyor insan ama başkaları anlatıyor bunu, yani o bilmiyormuş veya bilmez görünüyormuş. Bunu da gizliyor “şenlik” içinde... Hâlâ gizliyor ve hâlâ “aile”nin neşesi o!... Çünkü o yaşıyor, o at kuyruğu saçlı kız ölemez! Ama “aile” kalmadı ki geride ve o bu evde değil ki, mektuplarında ve saçının halkasında o.

Evde bir tek kendisi kalmış, kendini iyiden iyiye yaşlı hissediyor artık, ben de yok olup kurtulsam demek var, ama içi el vermiyor, hayır, ailesini “yok” eden bütün insan düşmanlarının yerlerde süründüğü günü görebilmek için gerekirse sonsuza dek yaşamak istiyor, kinse kin, hınçsa hınç evet, İsa’lığın alemi yok!

Eee, vakit iyice geçti. Nerede telefon? Gelmeyecek demek ki. Düpedüz atlattılar kendisini. Zaten, geleceği varsa da gelmesin artık telefon filan! Bu kadar geri zekâlı hale gelmiş insanlığa lanet olsun! Bir an için heyecanlanmıştı, o “çukur yanaklı”sıyla yeniden buluştuğunda dünya kendisinin olacak sanmıştı galiba. Ne hakla? O dünya için kendisi, yitip gitmiş bir baba, bir anne, bir küçük kızkardeş kadar bile parmağını oynatmış mıydı? Ne hakla öyleyse? Partidekiler, gazetedekiler, kendisini adam yerine koymamakta haklı. Onlar hiç değilse kendilerince bir çaba içindeler, bir şeyler yapıyorlar, yani işte bugünün koşullarında hâlâ “mücadele” denebilecek bir şey varsa onu yapıyorlar. Kendisi ne yapıyor? Efkârlanıp, öfkelenip, kendi efkârı, kendi öfkesi içinde boğularak tatmin oluyor. Boğul o zaman, buyur boğul!... İş yerine götüremediği gazetesini aldı eline. İlginç bir manşet: “Elitin İşsizliği”? Sahi, o kesimin işsizliği nasıl bir şey? Yani mesela, kendi pratiğinden alırsa, kendi kesimini kitleler halinde işten atma görevini –tabii patronların emriyle– yerine getiriveren, sonra bunu nihai ve değişmez insanlık düzeninin doğal gereği diye “entel”ce savunan o “elit” kesimin, bir anda yüzlerce, binlerce kişi halinde işsiz kalması? Yalnız Türkiye’de değil, dünyanın gelişmiş ülkelerinde de başlamış bu, biraz yeni bir durum yani...

Aaa, artık telefonunu almaktan ümit kestiği sevgili “çukur yanaklı”sı da o işsizlerden değil mi? Evet “işsiz”lerden ama onlardan değil. Hayır, değil. Tam tersine, o “entel” kesim için kendisinin aklına gelip kaleme dökemediği şeyleri, üstelik tam da o “entel”lerin gazetesinde yüreklice yazabilen bir kız, ya da kadın, her neyse işte, böyle yazdığı için işten atılan bir... entel–lektüel o..., tamam, öyle işte! Zaten yine o yazmıştı, gayet iyi hatırlıyor şimdi, çok hoşuna gittiği için tekrar tekrar okuyup ezberlemişti neredeyse, Breht diye bir Alman –adamın adı daha değişik yazılmıştı ya neyse, onun kitaplarını da bulup okuyacak daha– entelektüel’in Almanca yazılışının içindeki “i”, “u”, “t” harflerini tersine çevirip “tui” diye bir alaycı kelime türetmiş, bizdeki “entel” gibi işte. Eee, bunları “çukur yanaklı”sından öğrendiğine göre –çünkü o yazıyor, kendisi yazamıyor– kendisi ne oluyor o zaman, tabii ki entelektüel değil, hatta entel bile değil, ne kadar okursa okusun cahil bir vatandaş, üstelik mekanı da “varoş”, yani o kesimin deyişiyle, İstanbul gibi güzel bir şehri işgal etmiş, varoşlu “hırbo”, taşralı “hanzo”... “Çukur yanaklı” hatun bile kulüpte önce çağırıp sonra da terslediği garibanı hâlâ böyle görüyordur belki... Belkisi fazla, tabii ki o da böyle görüyordur, yirmi yıl önce iteklediği gibi şimdi de aramadığından, atlattığından belli değil mi? “Çukur yanaklı”sıymış! Hıh, nereden senin oluyor ki? Öyleleri sana yüz verir mi hiç?...

İyi be! Kendi kendinize gelin güvey olup pek bir şehir zannettiğiniz bu on iki milyonluk aşağılık büyük köyünüzle geberin! Ben hırboyum öyle mi, babam hırboydu öyle mi, insan çocukları için canını dişine takan atkuyruklu kızkardeşim hırbo öyle mi, üst kat komşum gibi bir kadın, sırf Ankara’dan geldiği için hırbo ha? Ve siz, on iki milyonluk köyün, dahası haydutça esir ettiğiniz yetmiş milyonluk köyler ülkesinin ilkel ağaları, bir yandan birbirinizi yiyor görünüp, öbür yandan dolar’lı, mark’lı, euro’lu üstün “sahip”lerinizin kıçına girmekle şehirli olduğunuzu sanıyorsunuz, öyle mi? Osmanlı payitahtının köylüleri! Lanet boklar!

Kavga etmeyi öğrenemedi, tamam, öğretmediler, ama bir şeyleri kırıp dökmenin tekniğini kendi gayretiyle bulup uygulayabilir! İyi ama, neyi, nereyi? Ayrıca, babası, ötekiler, niçin bu şiddet yollarına iltifat etmemişlerdi, niçin kendisine de kavga etmeyi bile öğretmemişlerdi? Oysa dünya alçakları, bu yolların, yöntemlerin en vahşicesini pervasızca uyguluyor. Üstelik, “demokrasi”, “insan hakları”, “özgürlük”, “serbestlik”, “ticaret”, bilmem ne ayaklarına! “Elit işsizler”miş! Pöh! Onlar her işe tenezzül etseler, “elini sallasan ellisi”dir onlar için. İşinden atılan köşe yazarı kadın için de aynen öyle –“çukur yanaklı” filan değil artık o!– Kalk oğlum kalk sen, yürü, yarının tekdüze pisliğine, ya da macera olsun diye bir yerleri kırıp dökmeye, hah hah haaa... Farkında olmadan amma yüksek sesle gülmüştü, tuhaf, düdük gibi de bir ses çıkmıştı bu garip gülüşünd... bir düdük daha, bu kendi sesi değ... Telefon!

Dördüncü çalışta yetişebildi ancak, açtı, oh kapanmamış...

— Buyrun benim, kapatmayın sakın, vereceğiniz telefon numarasını bekliyorum...

— Merhaba...

Ama bu başka bir ses, sekreter kızın sesi değil?... Nasıl yine aptalca hemen umuda kapılıp saçmalamıştı, lanet ediyor şimdi kendisine, peki ama bu arayan kim?

— Pardon efendim, bir telefon bekliyordum da, kusura bakmayın... Merhaba, buyrun...

— Sekreter kız çok sevdiğim bir çocuktur, beni korumak için biraz aşırı titizlik yapmış, sizi fazlaca beklettim bu yüzden, asıl siz kusura bakmayın n’olur!

Hii, bu o! Sırf, aramadı, atlattı, diye içinden ne hakaretler etmişti az önce ona! İnşallah duymamıştır... heh heh, espri yapacak kadar gevşeyivermişti birden...

— Siz! Görüşmek istediğim yazarın kendisisiniz yani?

— Evet... ve siz?

Aslında adını sekretere yazdırdı gibi hatırlıyor ama, kız iletmemiş demek ki... Adını söyledi... Karşıda ses yok...

— Alo!

— Yo, yo, telefon kesilmedi. Ben sizi bir yerden tanıyacağım ama...

İkisi de ister istemez kahkahayı koyvermişlerdi. Çünkü “işsiz yazar”, geçmişteki genç kız sesini ve geçmişte bu sözü söylerken takındığı genç kız tavrını taklit etmeye çalışmıştı. “Delikanlı”nın da belleğinde fena yer etmiş anlaşılan! Hemen konuyu değiştirdi:

— Ne tesadüf! demeyeceğim izin verirseniz, çünkü sizi arayışım hiç de tesadüf değildi.

— Tahmin ettim. Sağ olun!

— Kızmadınız yani!?

Yine gülüştüler, ama bu gülüşme o kadar kendiliğinden değildi, daha biraz kontrollüydü.

— İşten atılmış bir gazeteci, kendisini arayan bir okuyucuya kızabilir mi hiç?

— Ara-ma-yan okuyucuya kızması gerek asıl, değil mi? Sağ olun!

— Bu sözünüzü, ileride tekrar işim olursa ilk yazımda kullanabilir miyim?

— Hayır...

— Teşekkür ederim...

İkisi de gülüyor. Aslında “delikanlı”nın bir an ödü kopmuştu, ya karşısındaki yaptığı espriyi ciddiye alıverirse? O kadar gerilimden sonra biraz aşırı rahatlamaydı bu doğrusu. Neyse ki sorun olmamış. Hatta tersine, yıllar sonra gerçekleşen bu sürpriz konuşmanın daha da ısınmasını sağladığı belli. Umulmadık bir güzellik bu! “Çukur yanaklı”sı –evet, kendisinin “çukur yanaklı”sı o yine ve yanağındaki şirin iki gölge de mutlaka aynen duruyordur– o incecik güzel kız, gülmesini kesmeden sürdürüyor işte:

— Merak ettiğim bir şey var, sorayım mı?

— Gayet tabii, lütfen!

— Doğruyu söyleyeceksiniz ama...

Bir sessizlik oldu. Espriye gelir yanı yok, dikkatli olmalı...

— Ne o, susuyorsunuz?...

— Hayır susmuyorum, sessiz konuşuyorum, nasıl da hızlı konuşuluyormuş böyle, dünya kadar şey söyledim bu arada mesela, duydunuz mu?... Bakın, doğrudan size söylediklerimde epey yalan vardı, biliyorum, ama kendi kendime söylediklerimin hepsi doğruydu ve siz, haklı olarak onları da doğrudan size söylediğimi sandınız, o anda hiç farkına varamamıştım bunun... olan oldu işte...

— Ooo, daha konuşacak çok şey var, vaktimiz çok nasıl olsa, pardon, benim vaktim bol yani, işsiz kaldığıma göre...

— Bunu tekrarlamayın n’olur? Belki de işiniz yeni başlıyor, yani hiç değilse benim açımdan, ben iş saatlerinde bile hep sizinle konuşuyor olacağım, biliyor musunuz? O kadar ihtiyacım var ki!... Kusura bakmayın...

— Yoo, lütfen! Merak ettiğim şeyi sormama gerek kalmadı mı acaba, diye düşünüyorum hatta...

— Hayır hayır, sorun n’olur!...

— Peki... şeydi,... yani yazılarımı gerçekten okudunuz da onlar üzerine mi konuşmak istemiştiniz benimle, yoksa yalnızca adımdan, belki fotoğrafımdan da –yirmi yıl öncenin ne kadarı kalmışsa o fotoğrafta işte– ben olduğumu anlayınca, sırf o ben’le konuşmak mıydı isteğiniz?

— Üçü de vardı, üçü iç içeydi!

— Nasıl üç? İkiyi anladım ama üç nereden çıktı?

— Bakın. Bir: O imza siz olmasaydınız da, yazılarınızı o yazılar olduğu için okurdum, hepsini okudum, yutarcasına okudum –tartışma tarafını hemen söyleyemiyor– ve kestim üstelik... İki: O imzanın aynı zamanda siz olduğunuzu düşününce, yazdıklarınızla... belki başka türlü pek olamayacak bağlantılar kurdum kendi içimde, ama itiraf edeyim, yani, yazılarınızdan bu kadar etkilenmemiş olsam da er geç sizi aramaktan kendimi alamazdım, eğer merak ettiğiniz veya belki de kızacağınız bu idiyse...

Birden çukur yanaklı’sının sesi yükseldi karşıda:

— Şu kızma lafını bir yana bırakın artık canım!

Sonra biraz daha yükseltti sesini:

— Hiç değişmemişsin, bir şeye taktın mı takıyorsun yahu!

— Peki peki, dur, kızm..a... pardon yani işte, ne denirse o, hah hah... Ama, sen de hiç değişmemişsin galiba, çok hoş! Şimdi, üçü tamamlıyorum. Evet: Hem sen olduğun için, hem yazılar için, hem de o yazıları sen yazdığın için konuşmak istemiştim. Toplamı üç etti mi?

Küçük bir sessizlik oldu, ardından hafifçe bir: Sağ ol, sesi geldi...

“Delikanlı”, karşısındakini hissetmeye çalışıyor, ses yok, birdenbire “sen” deyivermesinden aldığı cesaretle belki, sordu:

— Peki, sen hangisini tercih ederdin?

— Bilmem... Aslında ilk sorarken merak ettiğim gerçekten yazıları okuyup okumadığındı, hani okumadıysan üzülürdüm yarı yarıya, ama bak, şimdi fark ediyorum ki sadece yarı yarıya üzülürmüşüm, sormak istediğin buysa eğer...

— Neyse bırakalım bunları, uzun uzun konuşmak gerek... Sahi sormayı unuttum, nasıl geçti bu aradaki yılların, hele şu son...

— Hoppalaaa, kısa konuşacağımız bu mu?

— Yok, yok, tamam... Dur öyleyse, en kısasını sormayı unutacaktım neredeyse, şu telefonunu versene Allahaşkına, yoksa yine ipin ucu kaçacak, bir daha elimde hiçbir ipucu olmaksızın telefon beklemekten oynatırdım valla!

— Aaa, sahi, ne salağım, unutuyordum ben de...

Hem cep, hem ev telefonunu verdi. Sağlam bir kâğıda yazıldı onlar.

— Haydi seni daha fazla tutmayayım...

— En kısa zamanda görüşelim...

Bunlardan hangisini hangisi söyledi, farkında değiller. Yalnız, çok uzun konuşulup da aniden kapanmış gibi geldi telefon. Önü hem dopdolu, hem de büyük bir boşluk... Ama oyun sahnesi gibi hızlanan bir şeyler oluyor...

Kadın evindeydi, sabah.

Geceliğiyle uyumuş kalmış, yatakta değil, bilgisayar masasında, ama klavyenin plastik kapağı kapalı, belli ki bir şey yazmış değil, masaya uzanan elinin hizasında bir kahve fincanı, dolu mu boş mu görünmüyor. Cep telefonu çaldı. Küçük bir kımıldanma. Uyanamadı. Cep telefonu sustu.

Adam, işyerine gelmişti, sabah.

Makine aynı ritimle çalışıyor. Başında kimse yok. Adam, elinde sigara, hızla içeri girdi, ayarlara baktı, rahatladı, sandalyesine oturdu, sigarasından bir nefes çekerken yanında çalışan genç oğlan –üç kuruşunu dolar’a yatıran hani– kafasını uzattı:

— Ne dediler abi?

— Haa, sen burada mıydın? Hiç, ne olacak? Bu seferlik idare edecekmiş müdür, ama bir daha olmasın’mış.

Kadın, evinde, masasının başında doğruldu, uykulu uykulu çıktı.

Adamın işyerinde genç oğlan, çekinerek söze girdi:

— Abi ben, “acil bir sorunu çıktı, çok önemliydi herhalde ki korkunç bir telaşla fırladı”, dedim biliyorsun.

— Biliyorum evladım, sağ ol, iyi ki sana haber vermişim, yoksa canıma okurlardı. Müdür iyi niyetli aslında, ama ötekiler fıştıklıyor işte...

— Onlar müdürü de yerinden edecekler abi, bak gör.

— Nereden biliyorsun?

— Ben tıfılım diye çekinmeden yanımda konuşuyorlar.

— Aman oğlum belli etme, asıl seni uçuruverirler, daha asaletini almadın.

— Uçarım ben de, n’olmuş, dolar’ı bırakır borsaya girerim, iyice dibe vurdu, ucuzken alır, yükselince...

— Lan manyak mısın sen, sana bana göre işler mi bunlar, kumar be kumar!

— İyi de, ben sana mı bakayım, kumara mı bakayım abi, sen söyle, çare ne?

— Bana..., bak tabii, n’olmuş, benden alacağın şeyler var, bana elbette ki bakacaksın, ama benim gibi ol demiyorum, daha iyi işlere girersin inşallah, mesleğinde yükselirsin, gençsin daha, benim başıma gelenler senin başına niye gelsin?

— Ben aptal değilim abi, senin yolunda gidersem senin gibi bile olamam, bilmiyor muyum, hiç şansı yok benim gibilerin. Ama –elindeki sayısal loto kuponunu gösterdi– bir altı tutturdum mu...

— Onu da mı oynuyorsun, yatır bakalım elindeki üç kuruşu her şeye...

— Yatırmasam neye yeter abi? Yarın dört kuruş mu olur?

Kadın, evinde, sigarasıyla girdi, yaktı, buz gibi de olsa kalmış kahveyi yudumlamaya başladı, ayakta zor duruyor.

Adam, işyerinde, sigarasından bir nefes daha çekti:

— Bana akıl sorma ama aklını kullan, sabret, dayan, dünya hep bu alçaklara kalacak değil ya, istersen seni güvenilir birileriyle tanıştırayım, yalnız kalma...

— Abi... sigaran...

— Ne varmış sigaramda?

—Bitmiş, elin yanacak, ver dışarıdaki küllükte söndüreyim, içeride mola öncesi içtiğini görmesinler...

Genç oğlan sigarayı alıp dışarı çıkarken Adam arkasından seslendi:

— Ulan, sana bir şey olursa öz oğlumu kaybetmiş gibi olurum, haberin olsun!

Kadın, evinde, sigarasını daha yarımken gergin biçimde tablaya basıp söndürdü. Cep telefonuna el attı. Numara çevirmeye davrandı, vazgeçti. Başını yine masaya koydu.

Adam, işyerinde, sandalyesinden kalktı, saatine baktı, dolaşmaya başladı. Genç oğlan girdi, bir durdu, makinenin sesini dinliyor:

— Abi, farkında mısın, aman haaa?

— Neyin? demesine kalmadan makine ritmindeki sakatlığı o da duydu, koştu, stop ettirdi. Oğlan, çekine çekine sordu:

— Abi, kusura bakma ya, sende bir durum var, güzel bir durum mu, kötü bir durum mu, onu çakamadım.

— Haklısın cancağızım, nasıl demeli: Hem güzel, hem kötü...

— O da idare eder. Sırf kötü olmasın da...

Adam koştu, oğlanın yakasına sarıldı:

— Bana bak oğlum, yaşının çok üstünde bir zekân var senin! Babanla dertlisin, biliyorum, ama gidip konuşacağım onunla, Aleviler aydın görüşlüdür, yüreklidir, kırgınlığını bırakır, sarılır sana, onu da kurtarmış olursun, ha?

— Kurtaramazsın abi? Keşke o da senin baban gibi ölseymiş, o zaman kurtulurmuş...

— Nee? Ne saçmalıyorsun sen?

— Benim düşmanım bir, senin düşmanın ikiyse, onun düşmanı beş abi! Git, bir kere olsun gir şunların camisine, gerekirse bağış da yapıver, bitsin bu bela, diyorum, inadı bırakmıyor ki! Sen nasıl bıraktıracaksın?

— Bırakmasın! Ama seninle barışsın yeter!

— Barıştık diyelim, ne olacak? Evin durumunu biliyorsun, ne olacak? Gidip mahalledeki ölüm orucuna mı katılayım?

— Sus lan!

Kadının evinde, telefon çaldı. Cep değil ev telefonu çaldı yani. Kadın, ev telefonunun zırlayan sesine uyandı, sarsılarak kalktı, isteksizce açtı:

— Buyrun...

Şehrin, bir ucundaki evle öbür ucundaki işyerinde, aynı anda şu sözler duyuluyordu:

Genç oğlan, adama:

— Sustum abi...

— Hayır susma! Hep birlikte bizim arkadaşlara gidelim, dayanışma diye bir şey var...

Kadın, telefonda:

— Ah, çok sevindim aradığınıza..

Genç oğlan, adama:

— Babam, dayanışma sadece Alevilerin kendi arasında olursa güvenilir, diyor!

Kadın, telefonda:

— Tabii, memnuniyetle, bütün gazete çalışanları katılıyorsa...

Adam, genç oğlana:

— Tamam, onun Alevi yakınlarıyla da görüşürüz...

Kadın, telefonda:

— Haa, yalnızca birkaç kişi olacaksa, hem de o dediğiniz kişiler, kusura bakmayın, sağ olun...

— Olmaz abi, onlar da bilmem kaça bölünmüş, hayır gelmez, ben babama şu elindeki birkaç kuruşu ver, nereye yatırılacağını ben çok iyi biliyorum, köşeyi döneriz, diyorum, kabul etmiyor, sen nasıl...

— Hasta mısın sen aslanım? Baban çok haklı! Ben aynen senin gibi aptalca hayaller peşindeydim gençliğimde, babamdan uzak, annemle tartışıp duran, senin gibi kaçıktım demiyorum bak nezaketen, ama öyleydim işte, üstelik kimseyi zorlamadan yalnız kendim oynuyordum kendi kumarımı, ama onlar haklı çıktı...

— Ölerek mi?

— Lan seni!...

Kadın, telefonda:

— Reddetmiyorum efendim, ama o dediğiniz kişilerle bir arada görünmemiz, protesto eyleminden çok, pişmanlık ifadesi olmaz mı, lütfen?

Adam, oğlanın yakasını bıraktı, sandalyesine çöktü, birden makineyi stop ettirdiğini hatırladı, şaltere basıp çalıştırdı. Makine “mırıl mırıl” çalışırken genç oğlanın bir yandan yakasını toplayıp öbür yandan boğazındaki düğümü bastırmaya çalışarak “ölüm orucundakilerin çoğu Alevi, biliyor musun?” diye söylendiği duyuldu. Adam doğrulup gencin gönlünü almak istediğinde oğlan fırlamış çıkmıştı. Bu sırada kontrolörler içeriye daldı...

Kadın, telefonda:

— Tamam, anlıyorum, ama siz de düşünün n’olur, başka çözüm var mı?... Telefonu kapattı. Evinde, pencereye doğru giderken kendi kendine sesli olarak haykırdı:

— Allah belanızı versin!

Kontrolörlerden biri, adama sordu:

— Nerede bu oğlan yine?

Adam sertçe yanıtladı:

— Ne demek yine? Hep işinin başındadır o, şu anda tuvalete...

— Neyse, bizden bu kadar...

İş yerinde, kontrolörler çıkarken adam gencin kaderiyle oynadığı korkusuna kapılmıştı, seslice haykırarak sandalyesine yığıldı:

— Allah belamı versin benim!

Şehirde sesler bir süre duyulmaz oldu.

Kendini bu akşam, yaşlanmış değil, gençleşmiş delikanlı gibi hisseden adam, evinden çıkmış, boyalı ayakkabılarını tozdan korumaya çalışarak sokağı geçiyor. İş yerinde kafası bozulunca daha fazla bekleyemeyip telefon ettikten sonra evde, hem de evin aynı yerinde boyamıştı ayakkabılarını. Pantolonuna kara bulaşması tehlikesi pek yoktu, çünkü pantolonu artık beyaz değildi kuşkusuz, pantolonu neyse oydu, ütülemişti elbette ama işte o kadar. Yıllardır aynı noktalardan bu kaçıncı geçişi, aynı bina köşesinden kaçıncı dönüşü, akşam hep aynı akşam, bineceği otobüs aynı, otobüsün geçeceği güzergâh, duraklar –yani ille şartmış gibi bunlar birazcık değiştirilmişti arada ama– kendisi için aynı sayılır, yürüyor. Tabii sözünü ettiği sokak, köşe, akşam, otobüs, onlar için de her şey aynı, çünkü onlar olan bitenle hiç mi hiç ilgilenmezler. Yalnız bir şey var, bunu hiçbiri bilmiyor: Şu anda kendisi “aynı” değil işte...

Yürüyor. Yürümesi bile aynı değil şimdi. Bu yürüyüşü öyle bir “ilk” ki, kendisinin de henüz tam algıladığı söylenemez, yürüdükçe adım adım algılamaya çalışıyor. Yirmi yıl kadar önce “kız”la ilk karşılaşmasına gidişi mobiletleydi –arkadaş nasıl sahi, hiç arayamadı hay Allah, aslında arkadaş “ararım” demişti, neyse şimdi– sonra aklında o “kız”ı taşıyarak, meraklı, gergin, heyecanlı, kırgın, yürümeleri oldu kaç kez. Servis otobüsüne koşturmaları, dönüşler... Sonra onsuz yürümeler... Yıllarca... Bambaşka şeyleri taşıyarak... Sonra uzun süre neredeyse hiçbir şey taşımaksızın –acıları, hınçları, öfkeleri, nefretleri, daha doğrusu bunların artık belirsizleşmiş amorf tortusunu saymazsak– toprak çiğneyerek yürümeler –toprağı çiğneyerek, değil, ağzında toprak çiğner gibi tatsız, yavan–... Sonra aklında o “kız”ın ismi, o “kadın”ın fotoğrafı, yazıları, ve daha sonra kulağında onun sesiyle hatta, ama yine boşluklarla dolu, yine benzer belirsizliğin gerilimleri, aynı sarkaç salınımları hep... Hep bir “aynı” yan var oldu yani... Oysa şimdi ilk kez, onunla doğrudan buluşmaya gidiyor, görüşülmüş, konuşulmuş, kararlaştırılmış, “randevulu” derler ya hani, öyle işte, ilk kez onunla, rastlaşmak değil artık, bilerek, emin olarak, onu gözlerinin önünde bütün varlığıyla hissederek “birlikte” olmaya gidiyor... Bu bambaşka bir gidiş işte! Şu camların önünden hızla geçen enayi akşam, şu her gün sıkışıklık içinde asıldığı otobüs askısı –otobüse binmiş bile, yeni fark etti– ne anlar şu anın bambaşka olduğunu?...

Yine gerilim yok mu içinde, var, hem nasıl, özenle aldığı armağanın cebinde yaptığı şişkinlik, olmadık bir merak, alttan alta bir panik bile hatta, elinde ayağında küçük titremeler bile var, ama daha öncekilerle hiç aynı değil. Bu “ilk”te bir güzellik de var çünkü, ılık ılık bir hayat belirtisi, uzanıp tutmak isteyebileceği bir şey var, bu işte, bu, nasıl anlatsın ki, kendisi de başka biri şu anda, dahası, o buluşacağı da şimdiye kadar belleğinde, düşüncesinde, kulağında kalanlardan çok başka biri... –Eyvah!–

Bu hiç aklına gelmemişti. Bir anda, tüm elbisesi üstünden sıyrılıp düştü, suratı sarkık atletinin üstüne yığıldı sanki... İlk’miş, bambaşka’ymış, otobüstekiler ne anlar’mış, nah! Ne aptalsın sen be! Kadın hayat boyu seni bekleyecekti değil mi? Tabii ki yanında yakışıklı kocası, belki bir sandalyede de çocuğu, çocukları, kendisini takdir eden okuyucusunu ailece karşılayıp, ikramda bulunacak... Haklı da! Niye başka türlü olsun ki? İşte otobüs camlarında yine yılların aynı akşamı, asıldığı aynı askı –kendisi boşalmış bir koltuğa oturmuştu gerçi– yolcular aynı yolcular, canlarım benim, ne suçu var onların, hep aynı olmak suç mu? Hayır, suç tabii! Hayat aynı gitmiyor, gittikçe daha rezilleşiyor, böyleyken aynı kalmak olur mu? Yarın başlarına neler gelecek, haberleri var mı?!

Oysa asıl kendisi birden “aynı” oluvermişti, ama otobüstekilerin tam tersi bir “aynı”lıktı bu: Her şey, göğsündeki o aynı boğucu tortunun içine çöküp yerini bulmuştu... Rahatlamıştı da, ne tuhaf? Ne o gerginlik, ne o panik bilmem ne... Hiçbirinden eser yok şu anda. Otobüs son durağa yaklaşırken kafasında yalnızca küçük bir değişiklik: Kadın’ın yazılarını niçin o kadar beğendiğini toparlamaya çalışıyor. Bu da bir şey be, boşver! Yalnız, biraz da acı duyarak bir şeyin farkına vardı: O “çukur yanaklı”sı, o “incecik” elleriyle böyle güzellikleri yazan “farklı” imza, her şey gitmişti. Ona kupkuru ve düpedüz “kadın” deyiverdiğinin dehşetle farkına vardı. Üstelik kendisi de onu takdir eden alelade bir okuyucu “adam”dan ibaret olmuştu.

İşte o adam, otobüsten indi, gayet sakin adımlarla kadının randevu verdiği café’ye doğru ilerliyor. “Altı üstü bir kahvehane işte, baş harfi c’yle, son harfi aksanlı e’yle yazılınca bir matah oluyor sanki”, diye sinirle aklından geçirmedi değil, ama aynı anda cebini yokladı, adı böyle Fransızca yazıldı mı fiyatların nereye fırlayacağı da belli olmazdı çünkü, kendisi hesabı ödemek durumunda kalırsa rezil olmamak için neredeyse tüm maaşını yanına almıştı... da, bu durumda hesabı niye kendisi ödesindi ki? Fikrini söyler, gerekirse hiçbir şey içmez, çeker gider, olay da orada biter’di, o kadar!...

“Kadın”, evinde, telefonu açtığında yabancı’nın sesini duyunca çok mutlu olmuştu. Çünkü kendisinin eli bir türlü telefona gidememişti. Gitmişti daha doğrusu, hem de kaç kere, ama kararsızlığından hemen vazgeçmişti tekrar. Sanki morali biraz düzelsin, gerginliği biraz daha azalsın, daha biraz rahatlamış durumda onu arasın istiyordu. Niye bu kadar önem verdiğini hâlâ anlamış değil, ama işte, belki çok zayıf bir anına denk gelmişti de ondan... Veya o yabancı’nın –hâlâ yabancı olarak görüyor onu, ne yapsın yani?– yine bir gıcıklık yapması halinde, bir kez daha kendine hakim olamayıp onu kırmaktan ve daha da korkuncu, bir kez daha kırılmaktan korkuyordu, dayanamaz durumdaydı buna, bu zayıf anının geçmesini beklemişti galiba. Nasıl geçecekti peki? İş durumu –yani “işsizlik” durumu– bir şekilde çözülmüş olacak veya kanıksama evresine geçmiş olacaktı, öyle olurmuş bir süre sonra... İşte tam böyle sıkıntıdayken gelmişti ondan telefon.

Kendine yakıştıramıyor pek ama, belki de düpedüz kadın kaprisiydi bu, önce erkek aramalı, vay vay vay... Bu durumlara mı düşecekti? Yoo, güzel de bir şeymiş be, gayet insanca, ne var yani? İyi de sonuçlandı... Asla ona bunu belli etmeyecek kuşkusuz, “vakit bulamadım”, ya da en güzeli, “kaç kere aradım düşüremedim, çıkmadın”, filan mazeretleri söyleyecek –ne iğrenç numaradır bu!– ama o yabancı, değişik bir insan, hiçbir şeye böyle bakmaz, nasıl bakacağı belli olmaz ama kesinlikle böyle “numara” filan gözüyle bakmaz, en beklenmedik bir yanından tepki gösterebilir, olsun, önemli değil, böyle sürprizlere zevkle hazır kendisi... “Zevkle?”... Ne güzel bir şeymiş bu sözcüğü kullanabilmek? Nicedir bu kavramı bile unutmuş. Şimdiye dek yurtiçi, yurtdışı, yüzlerce böyle randevu, görüşme yapmıştı. Hiçbirinde şimdiki gibi “değişik” duygular içinde olmamıştı. Üstelik ihtimallerin her türlüsüne hazır hissediyor kendisini –o aradı ya, bu önemliymiş demek ki– yanında tombul karıcığıyla, hatta elinde de üç çocuğuyla gelse buna da hazır, nasıl olsa onda aradığını cımbızla çekip yakalar, böylesine emin ve rahat... Ama yani, öyle gelmese daha güzel olmaz mı? Yalnız gelse mesela? Hayatta yalnız değilse bile buraya yalnız gelse en azından, daha güzel olur kuşkusuz. Hele bir de –mesela hani, olur mu olur– hayatta da yalnızsa, evlenip ayrılmış filan, hatta hiç evlenmemiş!? Hadi canım, erkekler dayanamaz, dayanamazmış yani, öyle derler, neyse, görelim bakalım, önemli de değil...

Haa, bu randevu yerini kendisi saptadı, doğru, yani kendisi onu şartlamış gibi oldu, ama işte daha rahat olur diye filan, yoksa o ille kendi evine daha yakın bir yer deseydi kesin itiraz etmeyecekti... de, içten içe hesap meselesini düşündü galiba. Şimdi onun dediği yerde buluşulsa mutlaka o ödemek isteyecek, itiraz da edilemez, haklı, ama kıyamıyor, bir punduna getirip hesabı kendisi ödemek istiyor, niyeyse kendi maddi durumunun kesinlikle ondan daha iyi olduğu sezgisine kapılmış durumda. Ayrıca, madem telefon ondan geldi, bu ilk hesabı en azından kendisi ödemeli, vicdanını rahatlatacak böylece. Sonrasına bakılır. İşte, kendisinin seçtiği yerde buluşulduğuna göre bunu bahane edebilir. O da aptalca erkeklik hamaseti yapmaz inşallah! Kavga çıkar yoksa, hah hah haa... Bu sefer de hesap yüzünden kavga edip koparlarmış mesela, kara komedi!

Yoo, müsaade yok, neye mal olursa olsun, kavga, kopma olmayacak, olamaz, çünkü onu hiç değilse şimdi tanımak istiyor, evet “tanımak!” Bunun ne kadar önemli olduğunu o anlayamaz belki, ama öyle işte! Şimdi çözdü meseleyi, evet şimdi çözdü, neden bu buluşmaya bu kadar önem verdiğini şimdi çözdü: Onu tanımak istiyor. Şu oldu, bu oldu, neler neler geçti, hiçbirinin önemi kalmadı, ama onu nihayet tanıma fırsatına kavuşması, yakından, enine boyuna tanıma denen olay, şu anın bütün değeri, bütün derinliği, bütün farklılığı –hah, farklılığı, evet– şu randevunun bugüne kadarkilerden en ayırıcı niteliği “tanımak” denen olay ve tabii herhangi bir tanıma değil, “onu tanımak!” Peki neden onu? Burası karışık işte. Evet, başka bir dünyayı tanımak bu aynı zamanda, ama kendinden gizlemek istese de, onu tanımak dediği şeyin içinde çok başka özlemleri bile yatıyor galiba, olmaz olsun! İşte o zaman, onun şuraya nasıl geleceği ayrı bir önem kazanıyor, neyse, unut, unut böyle şeyleri, her türlüsüne hazır ol kadın!

Kendi kendisine “kadın” diye hitap etmesi bir an pek hoşuna gitti. Yani, hayatının bir noktasından sonra, daha önceki genç kızlık sorunlarını, “işkence” kramplarını –bu deyimi boşuna kullanmıyor artık, çünkü kendisinin başına gelen gerçekten o nitelikteymiş, doktorlar söylüyor– unutabilecek ve kendini “kadın” olarak hissedebilecek, bu güzel hissi doya doya yaşayabilecek belki de!... İyi ama şimdi bunları hayal etmenin alemi ne? Kendini başka şeylere hazırlasana kad...

Daha bu deyimi yeniden kullanırken bile korkuyor, yine o krampları depreşir mi diye, aman sakın, hiç yeri ve zamanı değil n’olur! Unut, unut, kahve filan bir şey ısmarla, ama olmaz, onu beklemeden, ayıp doğrusu, sabret... Saat?... Biraz daha var... İlk kez geleceği bir yer, arıyordur belki, yoksa o yabancının geç kalacağını hiç sanmıyor. Yapmaz o. Nereden bu kadar emin oluyor ki? Hayret... Hani tanımıyordun? Bir insanın randevusuna nasıl geldiğini bilmek, yarı yarıya bile değil neredeyse bütünüyle o insanı tanımak demektir, Avrupa’da bile böyledir bu, bilmiyor musun? Peki dur bakalım, biraz tanıyor muymuş, tanımıyor muymuş, geliş saatinden belli olacak öyleyse, ne güzel... Gözü kapıda şimdi. Randevu saati yaklaşıyor. Yaklaşıyor ne, bir iki dakika var... Haydi be yabancı, haydi be çocuk, haydi be adam, yanıltma beni...

— Merhaba efendim!... Yanılmıyorum değil mi, fotoğraftaki yazar sizsiniz!

Hoppalaaa, bu café’ye yüz kere gelmiştir belki, nasıl oldu da tek kapısına yapışıp kaldı böyle?

— Merhaba, buyrun, sizi öbür kapıdan bekliyordum, hoş geldiniz!

— Çok bekletmedim inşallah?

— Yoo, tam saati, ben biraz erken gelmişim, şöyle buyrun lütfen, ya da, nasıl isterseniz...

— Oturmadan... Size bunu takdim edebilir miyim?

Daha armağanını uzatırken aklına geldi birden, ne acemilik! Dolmakalemle yazan mı kaldı artık, cahil! Gitmiş en pahalısından en “şık” dolmakalemi bulup almıştı –zor da bulunuyor meret, tabii ya, o anda düşünseydin ya, kimse kullanmadığı için zor bulunur elbet, neyse olan oldu– lafla çevirecek artık:

— Sembolik bir.. şey... olarak...

Bir ara unutup gittiği armağanı nasıl olduysa girdiği anda yeniden hatırlamıştı neyse ki, çıkarıp eline hazır etmişti, daha doğrusu, galiba “çukur yanaklı”sını yalnız görünce o mutlulukla aklına gelivermişti. Üstünden sıyrılıp düşen elbiseleri, sarkık atletine yığılmış suratı, hepsi yeniden canlanmıştı sanki, burada yalnız gördü ya onu, isterse evde kocası, on iki de çocuğu oluversin, sorun değildi... Ve... aldı o, kalemi aldı, kibarlık elbette, tabii öyle yapacak, ama sırf kibarlıktan ibaret değil gibi, şık paket kâğıdını açtıktan sonra dolmakalem olduğunu gördü ve aldı işte, hani biraz da hoşlandı sanki, gerçi kendisi gözlerini kaldırıp onun yüzüne bakamıyor, merakını ele vermemek için, el sıkışırlarken avucunun içindeki el yine öyle “incecik” gibi geldi, öyle olsun olmasın, kendisine öyle geldi ya, yeter! Niye hiçbir şey söylemiyor ama? Beğenmedi mi yoksa, bozulacağı bir anlamı olmasın sakın dolmakalemin, yazarlık aleminin bu inceliklerini bilmiyor ki? Yoo, kalemi kutusundan çıkardı, bakıyor, kendisi de şimdi gördü onun yüzünü, gözlerini ve... o iki çizgiyi! Hiç değişmemiş! Aynı yanak çizgileri işte, iki tane, biri bir yanağında, biri öteki yanağında, yalnız, artık gölge değil de, biraz daha belirgin, yani biraz daha derince çizgiler olmuş, daha bile güzel! Yanakları biraz daha çukurlaşmış “kız” o yine. Kendisi de “delikanlı”lığını yeniden kazandı!

— Aaa, ayaktasınız hâlâ, ben de kaleme dalmışım, oturun n’olur!

Delikanlı, çekingen, sıkılgan, oturdu. Kız, el çantasından bir küçük kâğıt parçası çıkarıp kalemi denemeye geçmese, gözlerini onun yüzünden ayıramayacaktı herhalde. Dolmakalem deneniyor —iyi ki mürekkebini mağazada tezgâhtara koydurtmayı ihmal etmemiş— birkaç çiziktirme, sonra akıcı bir el yazısıyla kelimeler... Birden delikanlı yüksek sesle:

— Aaa, damlatmadı, tıkanmadı da, yazıyor! deyiverdi... Kendiliğinden çıkmıştı bu ses ağzından, hemen de mahcup olup sustu, başını önüne eğdi. Kız, yazıdan başını kaldırdı, ona baktı, ilk kez bakıyordu, deminden beri çekinmiş miydi neydi, bakıyor: Hayret, hiç değişmemiş neredeyse bu oğlan –“yabancı” demek aklına gelmemişti, ilginç– bu kadar da olamaz, milim kilo almamış, o kavruk yüzün kırışıkları daha belirginleşmiş ve... yüzünü doğrultsa da gözlerini görebilse, o renkliliği hâlâ duruyor mu acaba?

— Yazacak tabii, ucun inceliğine bakıyordum, enfes! dedi kız ve elindeki kâğıdı uzattı: Baksanıza!

“ Çok çok çok çok teşekkür ederim!” yazılıydı kâğıtta ve imza... Şimdi ikisi de birbirlerine bakıyorlar rahatça. Delikanlı kâğıdı aldı:

— Ben de bu kâğıdı anı olarak saklayabilir miyim?

— Sormanız bile mahcup ediyor beni. Hiç armağan almak gibi şeyler düşünmemişim, pek beceremem de zaten, kusuruma bakmazsınız, değil mi?

Ne tatlı söylüyor bunları karşısındaki kız? Uzattığı kâğıt parçasını onun elinden, onun elini hissederek almıştı işte, gömleğinin cebine özenle koyarken yanıtlıyor:

— Aman canım, benimki asıl düşüncesizlik, bu zamanda mürekkepli dolmakalemin kullanılmadığını unuttum gitti, ama...

— Evet?

— Nasıl...

— “Ama”, dediniz de...

— Haa, ama işte, vitrinde görünce dayanamadım, biliyor musunuz, ilkokulda babamın dolmakalemiyle yazmaya çalışırdım, o gayet iyi başarırdı ben başaramazdım, hep ya mürekkebi kurumuş olurdu, cazır cuzur eder, akıtmazdı, bastırıp ettikten sonra tam akıttığı sırada da koca koca damlatır, kâğıdı, yazıyı berbat ederdi, çıldırırdım. Taa o zamandan kafama takılmış herhalde, siz şimdi yazmayı denerken de ödüm koptu, elim yüreğimdeydi, birden sessizce yazıverdiğini görünce kendimi tutamayıp “Aaa yazıyor!” diye bağırmışım baktım ki, gerçekten ilk kez görüyorum böylesini... Buyrun!

Daha önce saklı tuttuğu minik mürekkep şişesini de uzatıyor şimdi:

— Sahi, hatırladım, benim kaleme mürekkep doldurmak da bir belaydı o zamanlar, bunda o sorun çıkmaz inşallah, yoksa eline sürekli mürekkep bulaşır insanın, yıkamakla da çıkmaz, biliyor musunuz? Allah kolaylık versin...

Bunları söylerken garsonun geldiğini fark etmemişti. Kız, bir yandan onu dinliyor –gözlerinin renkliliği değişmemiş evet, hem bakışı da aynı galiba, hele şu anlatışı!– ama bir yandan da sözünü bitirmesini bekliyor, nihayet hafif sesle sordu:

— Ne içersiniz?

— Bilmem?

— Ben kahve içeceğim, isterseniz size de önce...

— Evet, tabii, teşekkür ederim...

“Hay Allah!” Fena hayıflandı içinden delikanlı, “garsonu nasıl görmedim, ona ısmarlatmış gibi oldum şimdi, rezalet!” Hep de böyle beceriksizlik yapar, bir şey söylerken başka bir şeyi göremez... Kız, söze girmişti bile:

— Bakın, deminden beri hiçbir şey söyleyemedim, kabalık oldu biraz da besbelli, ama inanın, yaptığınız bu güzel sürprizin etkisinden... Yani, nasıl söyleyeyim, hiç aklıma gelmezdi belki ama şimdi anlıyorum, kendime en güzel armağanı alayım desem bundan güzeli olmazmış... Durun, nedenini anlatacağım... Filmlerde filan gördükçe çok özenirdim ben dolmakaleme, hayatta ayrıcalıklı bir yeri, farklı bir anlamı vardı benim için böyle... böyle bir... yazma eşyasının... Bununla yazılan, bir başka olur, çok özel şeyler yazılır bununla, gibi gelirdi mesela, ne bileyim...

— Çok özel bir şey yazdınız zaten, teşekkür ederim...

— Aman canım geçin... Yalnız, böyle bir armağan sizin aklınıza nasıl geldi? Şaşırdım biliyor musunuz, o şaşkınlıkla ne diyeceğimi bilemedim... Neyse, çok sevindirdiniz beni... buyrun, süt ister misiniz?

Filtre kahveler gelmişti. Kız, bir milyon şey soracak, bir milyon şey anlatacak, dinleyecek, ama acele etmiyor. Karşısındaki biraz rahatlasın hele, diken üstünde gibi bir hali var... Delikanlı ise, misafir muamelesi görmekten utanıyordu, ne var ki kahve diye gelen bu nesnenin nasıl konup ne yapılacağını da anlayamamıştı hemen, porselenlerin her birinin içinde ne olduğu bile görünmüyordu. Neyse ki kız kahveleri koyduktan sonra, sütü de kendisi ekliyor, oh neyse...

— E... evet... lütfen, deyip geçiştirmişti delikanlı. Sandalyesine bile hâlâ tam oturamadı ki! Uzandı, sütlü kahvesinden bir yudum aldı, şeker meselesini unutmuştu, hiç karıştırmadı işin orasını, acı macı içiyor işte. Hediye davası halloldu ya, en büyük handikap aşılmıştı. Bir sessizlik oldu. Sürüyor da üstelik. Uzuyor... Telefonu eden kendisi, ikramı kendisinin yapması gerek, haydi onu beceremedi, hiç değilse söze kendisi girmeli, hani, yazılarla ilgili filan... Aklından toparlamaya çalışıyor, çok zor... lanet olsun, yine aynı sakarlık işte! Kahve fincanına eli takılmış, bembeyaz masa örtüsüne simsiyah kahve dökülmüştü birkaç damla!

— Önemli değil, dedi kızcağız, fincanın altına kâğıt peçete koydu, işte bu kadar!

Yine sessizlik. Hem bu seferki daha uzun gibi geliyor, çünkü kafasında toparladıkları da uçup gitti delikanlının. Kız bekliyor. Delikanlı sandalyesini biraz kımıldatmak istedi, kımıldamıyor Allahın belası, bir ayağı masanın nesine takılıysa, olmaz olsun, kurtarmak için hafif ittirdi, fincan yine sallandı, kahve dökülecek, uzandı, bu kez fincanın içindeki kaşığın sapına eli değdi, sadece birazcık değdi hani, ille düşmesi lazım namussuz kaşığın, bu sefer de ondan kahve damladı örtüye... Ve kız patladı:

— Neden rahatsızsın bu kadar Allahaşkına, rahat ol be canım, ne bu gerginlik? Ne diyeceğimi bilemez oldum, yapma n’olur, ben... zaten gerginim...

Bir anda yine “sen” demeye başlamıştı üstelik, kendine hakim olamadığına üzüldü kız. Dahası, delikanlı aynı mahcubiyetle:

— Anlıyorum... deyip sustu işte. Buyur bakalım...

— Sen benim dediklerime aldırma sakın. Ama rahat ol, güzel güzel konuşalım, niye gerginsin böyle?

Delikanlı neyi, nasıl anlatsın şimdi? En iyisi başka bahane bulup konu değiştirmek:

— Hiç... Bir şey yok... Yani önemli değil... Yanımda çalışan gence idareden fena yükleniyorlar, Alevi diye midir, oturduğu mahalleden midir nedir, ölüm orucu eylemi yapılan mahalle hani, taktılar galiba, asaletini vermeyip işsiz bırakacaklar çocuğu, diye kaygılanıyorum, bir şey de yapamıyorum, onun gerginliği herhalde, geçer, aldırma...

— Şimdi benim rezil olmam gerekiyor besbelli. Kendi gerginliğimin bunun yanında lafı mı olur?

— Niye?

— E baksana, o çocuk işsiz kaldı mı hayatı biter, oysa benimki...

— Yoo, öyle deme, tam tersine! O gence olanlar, olacaklar, her günkü olay, sıradan, binlercesine hep oluyor. Kimsenin ilgilendiği de yok zaten, acı ama böyle bu... Oysa seninki ayrı. Sen, önemlisin yani, senin işsiz kalman, aynı şey değil...

Kız sustu. Sonra delikanlının gözlerinin içine bakarak –hani yıllar önce servis otobüsündeki bakışı gibi neredeyse– ağır ağır, kelimeleri seçerek konuşmaya başladı:

— Baksana, senin tuhaf bir konuşma tarzın var, benimle ilgili söylediklerini bir yana koyalım, ama böyle, nasıl desem, sen hiç benzemiyorsun o kapılarının önü ayakkabılarla tokyolarla yığılı... yok canım ne ilgisi var, sen... çok farklısın yani, sanki hiçbir şey demiyormuşsun, söylediklerin hiçbir şey değilmiş gibi, öyle etkili konuşuyorsun ki, insan bu tarzı özel olarak çalışsa zor öğrenir...

İçinden kendine bir küfür salladı ama belli etmemeye çalışıyor... daha önce aklından geçirdi diye nasıl çıkıvermişti ağzından bu kapı, tokyo rezaleti, ya buna alındıysa karşısındaki, eli yüreğinde ona bakıyor...

Oysa delikanlının kafası şu anda bambaşka şeylerle meşgul:

— Sahi mi, bilmem, nasıl konuştuğumun farkında bile değilim... Ben olanı anlatıyorum, o kadar. Üstelik tam tersine, kimseyi etkilediği de yok. Etkileseydi idaredeki faşistleri ya da sağcıları diyelim, neyse...

Ohh, yaptığı gaf fark edilmemiş, büyük bir rahatlamayla yanıtlıyor kız:

— Yoo, biliyorsun ben yazılarımda açıkça faşist dediğ... yani işte, sen nasıl istiyorsan öyle de...

— Benim oradakiler gerçekten faşist bilinen türden... Her neyse, söylemek istediğim... senin dediğin gibi olsa onları etkileyebilirdim, ama nerdee?

— Onlar öyle şeyden anlamaz, boşver!

“Bu oğlan da faşizmi yalnızca ırkçılık zannedenlerden”, diye geçirmişti kız içinden aslında, birden tepki gösterecekti neredeyse, ama şimdi o konuyu tartışmanın alemi yok, karşısındaki “oğlan”, yazılarını okumuş gerçekten, en güzeli bu! “Onlar öyle şeyden anlamaz” demesi yeter şu anda. Zaten gelen yanıt, daha da güzel:

— İyi ya! Demek ki ancak seni etkiliyor belki, yani sen de farklısın da ondan... anlatsana sahi...

Kahve mahve unutulmuştu. İkisi, hem kendilerini hem birbirlerini bulmuşlardı sanki. Delikanlı, masa devrilse aldıracak değil artık. Kız ise “tanımak” dediği şeye yaklaşıyor galiba:

— Anlatırım. Ama dur, önce sen anlat. Babandan söz ettin demin, nerede şimdi, ne yapıyor?

— Bak, telefonda sana “geçmiş yılları anlat” dediğimde, “amma kısa konuşma” demiştin ya bana, işte şimdi senin bu sorduğun da öyle. Çok uzun hikâye. Ama kısası: Babam öldü. Bir şey yapamaz.

— Kusura bakma, seni üzdüm...

— Yoo, üzüntüden çok daha başka şeyler kaldı, çok... Yirmi yıl önce öldü o.

— Yani?

— Evet, düşündüğün gibi.

Son soru ve yanıtla birbirlerine çok fazla şeyi bir iki sözcük içinde söylemişlerdi galiba. Kız, yirmi yıl önce delikanlıyı aradığında niçin bulamadığını anlamıştı en azından, delikanlı da kızın bunu sorduğunu.

— Bir şey içer miyiz?

— Kahve mi?

— Yok. Başka bir şey.

— Anladım. Evet. Ama ben ısmarlayacağım bu sefer.

— Hayır, buraya ben çağırdım, bana bırak lütfen.

— Olmaz ki ama...

— Niye olmuyormuş? Kadın erkek eşitliği yok mu?

— Yahu, iyi de...

— Bak, bu sefer de ısmarlama yüzünden kavga çıkarma, tamam mı?

— Kavgayı ben çıkarmıyordum ki...

— Yok ben mi çıkarıyordum?

Gülüştüler. Delikanlı:

— Bir dakika, dedi, sen benim bir daha okula uğramadığımı nereden biliyorsun?

— Aradım seni, çok aradım. Sonunda gittim senin bölümüne bile sordum.

— Sahi mi?

Bunu söylerken kıza bakışında, kendi yüzünün daha artmış ve belirginleşmiş kırışıklarına iyice gömülüp yok olabilecek gözlerinin rengi tam tersine başka bir derinlik kazanmıştı yine. Yine sonsuz sorularla dolu gibiydi bu bakış. Ama yalnızca birini soruyor şimdi:

— Peki ben ertesi günler birkaç kez servis otobüsünde bakındım sana, yoktun?

— Kızgınlığımdan bir süre görünmedim...

— İnatçı!

— Ama sonra aradım işte?

— Doğru... Peki daha o zaman birbirimizle tekrar görüşsek ne olurdu ki acaba?

— Bilmem...

— Ben de...

Garson gelmişti. Kız, brendi söyledi, delikanlıya soracaktı, o hemen “aynen” diye tamamladı.

Daha önce konuşurken birbirine bakamayanlar, şimdi hiç konuşmaksızın birbirlerine bakıyorlar. İçlerinden kim bilir neler sorup neler söylüyorlar. Sonunda delikanlı dayanamadı:

— Peki senin... yani... babanla ilgili bir sorunun mu vardı, neydi o anlaşılmaz tepkilerin?

— Sorma. O da uzun hikâye!

— Pardon. Şimdi de ben seni üzdüm besbelli...

— Hayır hayır, babam hayatta, memleketine döndü bakkallık yapıyor...

— Nee?

— İşte orası uzun hikâye... Aslında babamın dönüp bakkallık yaptığı yer benim de memleketim sayılır, çünkü annem orada gömülü, hem, çocukluğumdan beri gömülü orada, içimden hiç çıkmaz o, ama mezarına bile pek gidemedim...

— Anlıyorum...

— Neyi?

— Yani işte... uzun hikâye olduğunu... Ama, galiba bazı şeyleri de anlar gibiyim...

— Ben de...

Bu kez ikisi de başlarını önlerine eğmiş, kendi içlerine dalmışlardı, garson içkileri getirdi. Bardaklarını tokuşturdular, evet tokuşturdular, hiç akıllarına gelir miydi böylesi? “Şerefe!”, “Sağlığa!” filan gibi bir şey diyemediler, çünkü galiba çok daha fazlasını söylemek istiyorlardı, bulamadılar. Bir ara aynı anda birbirlerine baktılar, ama geçmişe yönelik sormak istedikleri pek çok şey bir yana, asıl içlerini burkan, asıl bugünle ilgili soracaklarını bile soramadılar yine. Kız:

— Kalkalım mı? dedi. Çünkü şaşılacak bir hızla içip bitirmişlerdi içkilerini. Delikanlı da:

— Kalkalım, dedi. Elini cebine attı, kız tuttu onun elini: “Lütfen, anlaşmıştık hani!” Delikanlı üstelemedi. Eline değen o elin etkisi zaten o kadar ötede bir şey ki, üsteleyecek hali yok. El geri gitti. Garson bekleniyor. Delikanlıdan bir ses:

— Sana bir şey söyleyeyim mi?

— Hayır söyleme...

— Olur...

Garson geldi. Kız ödedi. Kalktılar.

— Tekrar görüşeceğiz değil mi?

— Elbette. Ne zaman?

— Telefona bırakmayalım. Şimdiden...

— Doğru...

Bu kez buluşulacak yeri delikanlı önerdi, kız itiraz etmedi. Dahası, buluşma hafta sonuna kararlaştırılmıştı, daha erken saat, yani daha uzun... El sıkışarak ayrılırlarken:

— Karına selam söyle, deyiverdi biri, kız demişti bunu, delikanlı şaşırdı: Haa? Çok yüksek sesle çıkmıştı bu “haa?”.

Bakıştılar. Sonra delikanlı belli etmemeye çalışarak:

— Sen de, diyebildi ancak. Hatta ardından, “çocuklarına da sevgiler”, diye ekledi. Yanıt gelmedi. Tam uzaklaşırlarken biri:

— Cumartesi ikimiz buluşuyoruz ama, değil mi? diye sordu. Öteki:

— Elbette! dedi.

Vakit epey ilerlemiş, geceye varmıştı. Birinin evi yakın, yolu kısa, ötekininse...

— Gel oğlum gel, ne iyi yaptın da geldin, ben nicedir seni aramak, bulmak, görüşmek istiyordum, ama hani belki de yanlış anlarsın diye çekiniyordum, ne diyeyim, ayağına sağlık, geç evlatçığım...

Delikanlıyı babasının en yakın arkadaşı böyle karşıladı. O yaşlı adamın önünde de kendini yine “delikanlı” olarak hissetmişti, ama bu kez tam bir “acemi” delikanlı... Ayakkabılarını çıkarsa mı, çıkarmasa mı, diye bir tereddüt geçirdi, adamcağız o haliyle eğilip terlik uzatınca çok mahcup olarak anladı, hemen çıkarıyor, çorapları nasıl acaba, delik veya nezelmişlik var mıydı, neyse, bu evde onun çorabına bakacak kimse yok.

— Çıkarma geç, derdim ama, teyzen artık güçten düştü, temizlik yapmakta zorlanıyor, biz de ayakkabıyla girmiyoruz pek içeriye... şöyle buyur cancağızım...

Geçti içeriye, ellerini kavuşturup bir köşeye oturdu.

— Eee, anlat bakalım, hangi rüzgâr attı seni böyle, hoş geldin safa geldin, çay demlemiştim, içersin değil mi, teyzen eczaneye uğrayıp gelecek, ben hemen koyup getireyim...

— Aman zahmet etme abi, ben...

Eski baba dostu, bir durdu, delikanlıya baktı, geldi şöyle sarılırcasına omuzlarından tuttu:

— Geçmişteki o çelebi nezaketin hiç değişmemiş güzel yavrum, ihtiyar amcana abi diyorsun, sağ ol, var ol!... Ve, çay koymaya gitti.

Delikanlı iyice büzülmüştü yerinde. Karşısındaki adam gerçekten çok yaşlanmış, dahası... Bunu söylemeye dili varmıyor, ama görünüyor işte, anlatıldığı gibi, gözleri düzelmemiş pek, yurtdışında işkence mağdurlarına rehabilitasyon yapan bir yer varmış, orada tedavi gördüğü halde gözleri yerinden fırlamış gibi duruyor hâlâ... Babası da yaşasa ve böyle arızalarla –belki daha da kötüleriyle– kalsaydı yüreği dayanır mıydı acaba? Dayanırdı, her şeye rağmen hayatta kalsaydı, başka bir şey istemezdi herhalde... mi? Bilemiyor ki! Koştu, çayı adamın elinden aldı:

— Çok sağ ol abi, zahmet ettin!

— Ne zahmeti evladım, altı üstü bir çay işte... Evet, “ben” dedin, arkasını getirmedin? Sözünü kestim daha doğrusu, kusura bakma, eee, söyle bakalım...

— Çalıştığım yeri biliyorsun, senin gayretinle girebilmiştim oraya zaten...

— Yok canım, ne demek, senin liyakatin oranın çok üstündeydi...

— Sağ ol abi, yine de devlet işletmesine almaları kolay mıydı? Neyse. Çok memnundum, her şey iyi gidiyordu, bana değip dokunmuyorlardı pek, oradaki arkadaşlara da hatta...

— Eee, bu yeni gelenler mi yoksa?

— Öyle. Tadını kaçırdılar. Doğrudan bana şimdilik yine bir şey yaptıkları yok da, yanımda çalışan bir oğlan var, ona sorun çıkarıyorlar. Oğlan, zaten uçuk kaçık bir şey, biraz benim gençliğim gibi...

Yaşlı baba dostu gülümsedi: Yok yok, dedi, sen uçuk kaçık değildin, kendine haksızlık etme, biz seni biraz fazla uzak tutmuştuk galiba, o zamanları karıştırma, neyse, eee?

— Oğlan, şu ölüm orucuna yatılan ev var ya o mahallede oturuyor, hani her yanı sarılı kuşatılı mahalle, babasının o eylemle bir ilgisi var galiba, heriflerin de kulağına bir şeyler mi gitmiş nedir, uğraşıyorlar çocukla. Okul bitirmiş oğlan, aklını başına toplasa, hiç olmadı asaletini alana kadar bari, ama nerdee? Bir yandan, borsada oynarım filan gibi hayaller peşinde, öbür yandan gidip o eyleme katılırım, lafları ediyor, ipe sapa gelmez bir durum...

— Anlıyorum...

— Alıp sizin oraya getirsem, diyorum... “bizim oraya” demeye hakkım yok, kabahatliyim biliyorum, ama yakında affettireceğim kendimi... neyse... o kafası karışık oğlanı getirsem, hani morali düzelse bir faydadır sanki, gerçi kabul eder mi onu bile bilmiyorum ya...

— Haklısın, zor, karışık...

Sessizlik oldu. Yaşlı adam bir şeyler söyleme zorunluluğunu duyuyor besbelli:

— O hareket bizimkinden çok farklı biliyorsun, biz hiç onaylamadık onların... her neyse, ama hapishane koşulları da malum, elbette direnmek gerek, yani, direnmelerini destekliyoruz tabii...

— Peki abi, cehaletimi bağışla, bu destekleme, onlara “ölün” demek olmuyor mu?

— İyi ama, desteklememek de hükümetin “ölün” demesine katılmak oluyor... Karışık, dediğim biraz da bu...

Delikanlının aklına pek yatmamıştı bu “karışık”lık, ama üsteleme saygısızlığını yapmadı tabii, konuyu değiştirdi:

— Peki abi, bu farklılıklar ne? Niye azar azar bir sürü farklı hareket var, partiler var hatta? Hani şöyle tek bir tane, hepsinin birleştiği güçlü bir tane olsa?!

Ne cesaretle soruvermişti bunu birden? Ama yıllardır kafasında öyle bir yer etmiş ki demek... Neyse ki baba dostu hiç kızmadı:

— Oooo, yılların çözülememiş bir derdinden söz ediyorsun, haklısın tabii, dedi, sonra: Ama..., diye ekledi, sürdürecek, delikanlı bir heyecan boşaltıyor içindekileri:

— Gazeteyi okuyorum mesela, başka sol yayınlara da arada bir bakıyorum, farkları tam anlayamıyorum açıkçası, eskisini bilemediğim için besbelli, ne de olsa yeniyim...

Yaşlı adam, o arızalı gözleriyle öylece durmuş delikanlıya bakıyor şimdi, bir sevecenlik, bir şaşırma, hatta bir hayranlık var neredeyse, yazık, gözlerin o halinden ne hissettiği pek seçilemiyor da... Nihayet konuşmaya başlayınca biraz anlaşılabildi:

— Okuyor musun sen gazeteyi, okuyor muydun gerçekten?

Delikanlı, adamcağızın yıllar önceyi düşündüğünü fark etti:

— Okuyorum, dedi, zor bulunuyor ama bulup okuyorum epeydir...

— Hem de epeydir, haa?

— Evet, dedi delikanlı hafif sesle, ilk çıktığından beri... Babasının bu ihtiyarlamış en yakın dostunun can noktasına dokunmuştu sanki. Oturamadı adam, kalktı, dolaşarak konuşuyor şimdi:

— Dinle oğlum, bu yaşlı amcana, neyse işte abiyine, saygın vardır biliyorum, onun için biraz uzun konuşursam istediğin yerde kes ama sonuna kadar sabret bir dinle istersen, ha?

Delikanlı bir “ne demek, lütfen” diyecek oldu ama adam zaten devam ediyor:

— Senin bizlere, bizimkilere uzak durduğun, hatta biraz itici durduğun kulağıma geliyordu. Bana şikayet ediyorlardı açıkçası. Ama ne diyeceğimi bilemiyordum. Rahat bırakın çocuğu, diyordum, başka bir şey diyemiyordum. Demin söylediğim gibi, seni arayıp konuşmaya da çekiniyordum. Neden biliyor musun? Kendimi suçlu gibi hissediyordum!...

— Ne demek, nasıl olur!

— Sus, sakin ol, dinle bak... Suçlu gibi hissediyordum elbette, ben değil de baban öldüğü için, anlıyor musun, baban da benim yerimde olsa böyle bir duyguya kapılırdı, herkeste vardır bu, ama en yakın dost olarak ben... Bu yüzden, sana hiçbir şekilde yüklenemezdim, kimsenin yüklenmesini de isteyemezdim. Hele hele, ya bir de sana bir şey olursa korkusu yok mu!? Sana bıraktık, çare yok. Sen de bunu, biz seni dışlıyoruz, küçümsüyoruz filan zannettin Allah bilir... Hayır, dur, bu da gayet normal! Ama işte şimdi sen önüme böyle gelince, her şeyi anlatabilirim, her şeyi konuşabilirim artık, kaygılanmadan, çekinmeden... Şu ihtiyar halimde beni nasıl mutlu ettin, bilemezsin...

Delikanlı, şaşkınlıkla gözlerini açmış dinliyordu. Yaşlı adam hâlâ ayakta üstelik, kendisi oturuyor, o ayakta, kalksa mı, ne yapsa? Adam rahatlamış gibi oturdu neyse ki. Bir sigara yaktı, ama paketi cebinden çıkarmadı, kibriti de... Özenle saklanmış bir yerden çıkardı ve pakette yalnızca üç sigara olduğu görülüyor. Bir hastalığı mı var acaba, sigara yasaktı da dayanamayıp içmesine mi sebep oldu onun? Söylenecek bir şey yok, çünkü yaşlı adam konuşmaya devam ediyor:

— Sorularının hepsi haklı! “Doğru” diyemiyorum bak, ama haklı. Dahası, sana verecek hazır yanıtlarım da yok, biliyor musun? Öyle hazır, kolay, yanıt, reçete yok çünkü. Bak sana bir şey anlatayım...

Yaşlı bir tarih sanki adam, içine kapanmış da kendi kendisiyle dertleşir gibi anlatıyor:

— Babanla ikimizin çok yakını bir dost vardı, tanımazsın herhalde, tek bir gece kalmışlığı vardır sizde, işte onunla on küsur yıl önceki bir halk oylamasının gerginliği içinde tartışıyorduk. Öbür arkadaşlarla birlikte o, iyi niyetle “halkın sağduyusu doğru kararı verecektir” diye ısrar ediyordu, bense, “bu kadar yanıltılma sonunda halk da yanlış karar verebilir, şakası yok” demeye çalışıyordum, ama benim söylediğim biraz değişik bir şeydi o zaman için, aksilik, baban gelmemişti daha, senin anlayacağın, yanımda baban da olmayınca düpedüz yalnız kalmıştım söylediğimde... Yıllar sonra, geçen seçimlerin birinin ardından, aynı dostun bana gelip: “Peki bu işçiler nerede, onların oyları nerede?” diye öfkeyle kıvrandığını gördüm. Onunla bile yollarımız ayrı şimdi. Acı, değil mi? Ama asıl acı olan ne acaba? Yani, kendimizi bir yana bırakalım, halk için acı olan ne?

Delikanlı, dili tutulmuş gibi dinliyordu. Karşısındaki yorgun adam, başını kaldırıp sürdürdü:

— Bak cancağızım, şaşıracaksın belki ama sana moral olsun diye söylemiyorum, kesinlikle samimi söylüyorum, senin bazı şeylerde “yeni” olman bizim için avantaj bile, biz belki görüşlerimizde günümüzün gerektirdiği derinleştirmeleri yeterince yapamıyor olabiliriz, demin anlattığım örnekteki gibi, anlıyor musun, işte senin “yeni”liğin –ya da “taze”liğin, diyeyim daha iyisi, çünkü biliyorsun bu “yeni” lafını çok iğrenççe, namussuzca çarpıtıp kullanıyorlar– evet senin “taze” bakışın, doğru yönde gerekli derinlikleri kazandırabilir, anlıyor musun?

Adamcağızın, yaşlanmanın da ötesinde gerçekten ihtiyarlamış olduğu, şu anda nefesinin daralmasıyla, sık sık soluk almasıyla iyice belirginleşiyor, yine de kesmiyor ama, su yerine acele bir yudum çay içip devam ediyor:

— Bunları, arkadaşlara bile söyleyemeyebilirim belki, onlar zaten dağ gibi günlük sorunlarla boğuşuyorlar, biliyorsun, ama sana söylüyorum işte rahatça, çünkü benim kendimden kuşkum yoksa, bunları kuşku duymadığım birine söylemekten de çekinmem, sen de bu kadar çekingen olma, yeter ki... –bunu eklemeye gerek yok elbet, ama başkalarının benim söylediğimi yanlış anlamaması veya saptırmaması için gerekebilir– evet, yeter ki, neyin yanında, neyin karşısında olduğunu sulandırma, bu temelin ucunu kaçırma, mesele bu... Haa, sanma ki sana bu söylediğim, rahatlayıp sırtını dayayacağın bir şey, hayır asla, tam tersine, çok daha ağır bir yük, anlıyor musun, sana bu yükü yüklüyorum işte!

Sustu, çünkü ancak soluk alabiliyor şu anda, delikanlı bayağı korkuya kapıldı, yardım için bir doğruldu ama karşısındaki bu eski adam, geçmişin bu çakı gibi “amca”sı, yalnızca eliyle işaret edebiliyor “gerek yok, telaşlanma” gibisinden... Oysa delikanlının derdi sırf kapıldığı korku değil, her şeye karşın asıl kafasına saplanan soruyu nasıl sorsa acaba, kaygısında. Biraz da cesaret bulmuştu hani. Bir atak yaptı, “amca”nın el işaretine de aldırmadı, girdi:

— Abi, sen bunları söyleyince aklıma bir soru takıldı...

— Sor, hiç çekinme sor...

Bunu el işaretiyle değil, zayıf da çıksa çocuk gibi sevindiğini belli eden bir sesle sormuştu yaşlı adam.

Delikanlı, önce nasıl başlayacağını bilemedi, sonra hemen kızın ismi çıkıverdi ağzından:

— Hani geçende gazetesinden attılar ya, o işte, dedi.

— Evet, biliyorum, bilmez olur muyum, eee?... Her şeye karşın bunları ille söylemek zorunluluğunu duymuştu, hasta, ihtiyar “abi”si. Delikanlı hem şaşırdı, hem sevindi, içten içe biraz da gururlanmıştı galiba:

— Çok sıkıntıda, dedi, bir daha hiç iş bulamazsa diye kaygılı, acaba öyle bir durumda sizin... –biraz çekinerek düzeltti– yani bizim gazeteye yazı yazdırırlar mı, diye soracaktım. Ama şimdi seni çok yordum, gerekirse sonra yine gelirim...

— Yoo, dedi ihtiyar “amca”, sonraya kim öle, kim kala, şimdi ağır ağır konuşurum, korkma sen... Bak, bir kere sen o kadını nereden tanıyorsun? Arkadaşın mı yoksa?

— Arkadaş diyemem ama tanışıyoruz işte...

Delikanlı bunu söylerken içinden de bir titreşimin geçtiğini gizlemiyor: Ah, bir “arkadaşım” diyebilse! Öte yandan, “kadın” denmişti şu anda ona, demek ki o, kendisinin “çukur yanaklı incecik kız”ı değil artık gerçekten, o koskoca bir “kadın”, ve demek ki kendisi de koca “herif” olmuş da farkında değil, olsun, bu da başka bir şey...

— Çok önemli, diyor hasta adam nefesini zorlayarak, çok önemli, ne güzel!

— Öyle mi sahi?

— Tabii ya! Hiçbir yerde yazma imkânı kalmazsa bizim gazetede her an yazabilir sanıyorum, onunla temelde bakış farklılığımız var elbette, biliyorsun, demin söylediğim önemli nokta işte, ama tartışırız ederiz ve pekala yazabilir bence!

Delikanlı heyecanla bir zıplayacak oldu, yine el işareti geldi:

— Dur, hızlı konuşamıyorum, sabırla dinleyeceksin, çünkü ama’sı var daha: Onun o yazıları, o gazetelerde aynı şekliyle bile olsa bizim için önemli, yani farklı bir etki şansı var, üstelik çok geniş okuyucuya ulaşıyor. Oysa bizim gazetede yazmaya bir başladı mı, bir daha yazdıracakları varsa da sittin sene yazdırmazlar, anlıyor musun? Bir mesele de bu...

— Haa...

Anlar gibi olmuştu galiba, ama önünde aşılmaz bir şeylerin yığıldığını hissediyor, susmuş dinliyordu:

— Madem arkadaşsınız, söyle ona, istersen benim —tanımaz ama, olsun— selamımı da söyle, kendisi karar verecek. Bizim, hemen bizde yaz, dememiz de yanlış olur, onun acele etmesi de...

— Anladım...

Aslında “kadın”ın kabul edip etmeyeceğini hiç düşünmemişti bile, hani milyonda bir ihtimal, bir zorunluluk olursa diye sormuştu, ötesini hiç hesaba katmadığını yeni fark etti.

— Sağ ol abi! deyip doğruldu, bardakları kaldırayım...

Yine bir el işareti. Ses çıkarmadı. Baba dostu ihtiyar “amca”nın elini öpmeye davrandı, hafif bir ses duydu:

— Ben senin abiyinim!

Öpmekten vazgeçti, ama iki eliyle sarılır gibi sıktı adamın buruşuk elini, dili tutulmuştu, hiçbir şey söyleyemiyordu, aceleyle ayakkabılarını giydi, “hoşça kal abi, seni yormayacaksam, yine gelirim, sen sağ ol!” dedi, tam çıkacakken bir hafif ses duydu:

— Gel!

Döndü, kendisine sarılan, bağrına basarcasına sarılan kolları hissetti ve... evet, ve o hâlâ dışarı fırlamış duran arızalı gözlerden nasıl yaş çıkabildiğine şaştı:

— Seninle yeterince ilgilenemediğim için mazur gör beni!

Delikanlı panik içinde bir davrandı ama sarılan kollar, ayrılmaksızın:

— Sus, bir şey söyleme güzel yavrum, güzel evladım... diyordu güçlükle. Bu sarılış, babasının da değil –o yalnızca bir kez sarılabilmişti kendisine zaten– ama asıl annesinin sarılışını hatırlattı delikanlıya, bu eski insanda hem annesi, hem babası nasıl bir araya gelebiliyordu?... Kollar ayrıldı sonunda, ses de kalmadı, ama uğurlayan bakış sürüyordu. Delikanlı, ellerini nereye koyacağını şaşırmış vaziyette, dünyası sallanıp omuzuna çökmüş gibi döndü, çıktı, kapı kapandı.

Delikanlı evinde, mutfağındaydı yine, bu kez pencereye sırtı dönük. Rakı? Hayır içmiyor. Kafası, yüreği, hepsi birbirine karışmış durumda. Gözünün önünden gitmeyen o gözler, o kadar güzel bir insanın o hale getirilmiş gözleri, kendisine sarılan, ama yine de kaygılı ve çekingen sarılan o eller... Neden kaygılı ve çekingen? Çünkü çok fazla şey, çok fazla insan yitirilmiş, bir bir... ve kendisi de dahil hepsinin düşmanı, düşmanları, hiçbir şey olmamış gibi keyif halinde ayakta!... Ve kendisi, hem çok geç kalmış, hem de hâlâ hiçbir şey yapamıyor. Dişleri sıkılı, öylece duruyor...

Biriyle kavga edecek, etmesi lazım, sonucu ne olursa olsun! Ama kimle, bilmiyor ki? Evinde tek başına, kendi kendisiyle mi kavga etsin? “Karına selam söyle...” Nereden çıkmıştı o laf yani? Çok mu gerekliydi? O “kadın”la kavga edecek öyleyse, tamam. “Kadın”, evet, kadın o artık. Madem kendisinin ille bir karısının olması gerekiyormuş, o zaman iyi ki kendisi de öyle cevap verdi, üstelik “çocuklarına da sevgiler” diye ekledi, oh, iyi etti. Bir de kaygılanıp, gazetede yazı yazdırırlar mı diye onun derdine düşmüştü, hem de kendisinin gazetesinde... –Tabii kendisinin gazetesi ya, hele şimdiden sonra, herkesten çok kendisinin gazetesi artık...– Ona söylemeye bile değmez bunu, çünkü sonuna kadar işsiz kalır da işçi gazetesine yazmaz o besbelli, yazamaz ki zaten, onun kafası bambaşka yerlerde!...

Ne düşüneceğini bilemiyor. Dişleri hâlâ sıkılı... Üst katta bir tıkırtı. Üst kat düşünülürken, üst kat hissedilirken, dişler sıkılı kalamaz işte. Hasta olduğunu duymuştu komşunun. Tıkırtı geldiğine göre yatalak değildir inşallah. Şimdi de kendisi mi bir çorba yapıp götürse? Bu saatte olmaz ama. Ayıp. Niye? O komşu şimdi bu saatte kapısını çalıp kendisine bir çorba getirse ayıplar mıydı kimse onu? Belki! Lanet olsun o kimselere! Oysa kendisi, ayıplamak ne söz, ayaklarına kapanırdı onun! Haydi n’olur güzelim tıkırtı, üst kat kapısını aç, merdivenlerden in, tık tık tık... Yok, tabii, nasıl yapsın ki zavallı, hasta yazık ve kendisi hiçbir yardımda bulunamıyor. Neden? Çünkü kendisi erkek, o kadın. Eşitliğe bak!

Ayakkabılarını çıkarmak geldi aklına. Sahi, kendisi evde ayakkabıyla dolaşıyor. Ayakkabılık kullanılmaz oldu. Zaten boşalmış... gibidir! Yalnızca babasından, annesinden kalan ayakkabılar öylece durur. Kendisininkiler ortalıkta açıktadır. Onları da ayakkabılığa yerleştirmeli, annesi nasıl kızardı açıkta bırakınca?... Kalktı, ayakkabılığa gitti, perdesini açtı, yıllar öncesinin bir çift erkek ayakkabısı, tarağı genişlemiş, derisi hafif çatlamış..., yanında bir çift kadın ayakkabısı, tabanlıklardan biri içeri doğru kaymış, ayakta durmaktan topukları ağrır, tabanlık kullanırdı annesi..., ayakkabıların burunları hafif içe doğru duruyor, öyle kalmış yani, nasıl boynu bükük görünüyor ikisi de böyle... Onları rahatsız etmemek için kendininkileri yine dışarıda bıraktı, ayakkabılığın perdesini saygıyla kapattı, tam kapatırken içinden geçeni kendinden bile saklıyor şu anda: Eskiden genç kız ayakkabısı da olurdu bunların yanında, önceleri çocuk, sonra genç kız ayakkabıları, sürekli konuşarak şirinlikle araya sıkışmış gibi... O yok işte, hiç değilse bir çift kalsaydı şimdi, hepsini götürmüş, yok işte... Kapattı perdeyi. O zamanlar bu eve girerken ayakkabı çıkarılırdı. Kapı önlerine konmazdı ama... İyi ki kapı önüne konmamış, iyi ki ayakkabılık varmış, yoksa geride hiçbir şey kalmayacaktı... Sahi, o yaşlı ve hasta baba dostunun evinde de öyle. Orada eve girince ayakkabı çıkarmak çok başka bir şey zaten, o kadar sıkıntı çekmiş insanların evine girerken insan kendi saygısından çıkarır, “aman çıkarma” diye ısrar edilse bile ayakkabıyla basamaz insan o evin halısına! Hem, ne yani? Dış kapı önünde ayakkabılar da yığılı olsa, beyaz pembe tokyolar da yığılı olsa dizi dizi, kimse karışamaz, kendisi karışabilir ama başka birileri karışamaz, hele buraları, bu insanları hiç tanımayan “ünlü”ler asla karışamaz!...

Yine neye öfkelenmişti ki birden bire?... Neyeyse neye!... Birden bire de değil galiba, kadının “kapı önü”yle ilgili lafı alttan alta içine fena işlemiş besbelli, kavga der demez aklına ilk onun gelmesi boşuna değil. Düşündükçe daha da kızıyor: Ayakkabılık alacak parası bile yok belki insanların, hem hırsızlık olmuyor demek ki buralarda, bu başlıbaşına bir erdem değil mi, bunu niçin düşünmez o... Fakat ne ilginç: Üst komşunun kapısının önü de boş, yalnızca paspas var. Gerçi üst komşu tek kişi, ama konukları geldiğinde de olmuyor galiba. Hiç konuğu gelmiyor mu yoksa? Tıkırtı niye kesildi? Bir an içi sızladı şimdi... Peki o komşusu şu anda kendisinin kızgınlığını görse ne derdi acaba? “Komşum, üzülmeyiniz, öfkelenmeye değer mi? Kötülük yapanlar da insan...”

Hayır, bu kadar öfkesiz de olunmaz, yapma güzel komşum, yapma, güzelliğin katilleri insan değil işte, gör bunu! Oysa üst komşusu tepeden tırnağa insan!... Bir an kafasındaki takıntıya döndü yine: “Karına selam söyle” diyen “kadın”, kendisi ona “çocuklarına da sevgiler” dediğinde niye susmuştu? Susmuştu, evet, susmuştu! O susuş boşuna mıydı peki? Sahi, ya onun, çocuk gibi bir özlemle –tabii ya, gözlerinden belliydi bu– sözünü ettiği, “uzak güneyde” gömülü annesi? O anne de tepeden tırnağa insanmış, kesin!... Öyleyse, “kapı, tokyo” saçmalaması bir yana, o anneyi özleyen, tüm “şımarıklığıyla” birlikte yine de “anne düşmanlarına” karşı kendince teke tek kavga verebilen o güzel “kadın” da, yanak çukurlarından, hesap ödetmemek için kendisinin elini tutan incecik ellerine dek insan elbet, başka ne olabilir ki?... Ne hakla onu katillerle bir tutarcasına öfkesini ondan çıkarmaya kalkıyor? Zulümdür bu yaptığı, düpedüz zulüm! Üstelik... bir bakıma... kendisi için, insandan da biraz öte bir canlıya bunu yapmak?!... “Karına selam söyle” deyişi, sırf merakındandıysa ya? Eee, yani? O da yalnız mı yoksa? Hayatta da mı yapayalnız? Şımarıklığı bu ezilmeden mi? Yalnız mı? Yalnız mı? Her şey, ama her şey alt üst olur o zaman!...

Patlamaya hazır öfkenin yerini bambaşka karışık duygular almaya başlamıştı. Heyecanla karışık, iç sızlatırken iç ısıtan, acı özlemler gibi... Bir rakı koydu şimdi. Şimdi içilir ve başka hiçbir şey yapılamaz. Üst kattaki tıkırtıya ne oldu, o tıkırtının da şerefine! Cumartesi’ye bir şey kalmadı, bir tek yarın Cuma iş günü, sonra... Cumartesi’nin şerefine! Bu sefer, ihmal etmeyip yazılar üstüne de konuşacak, geçmişten sormak istediklerini de soracak, kızdığı şeyler varsa onları da sorar, ne yani, ama özellikle “çocukken yitirdim” dediği annesini soracak ona, “uzak güneyde gömülü” olan o anneyi!... Yaşlı ağabey, önem verdiği o “kadın”a şunu şunu ilet derken, “hayatın kupkuru politikadan ibaret olsun” demek istemedi ki kendisine, öylesine duygu dolu bir insan böyle bir şey der mi? Hem mesela, bu sefer ihmal etmeyip, yirmi yıl önceki “kız”ın bugünkü “şımarık” boynuna da baksa ne olur, boynunun omuzuna inişine, oradan... göğüslerinin hâlâ öyle yirmi yaş diriliğinde olup olmadığına da, yıllar önce dizlerine değip geçmiş kalçalarına da –bakamaz kuşkusuz, çok ayıp, da, hissedebilir en azından– ama dudaklarına mesela, bol bol bakabilir, bakacak, bir kötülük yok ki bunda, gözlerine uzun uzun bakmadı mı zaten? Ya onun bakışı, nasıl cesur, kesintisiz, tereddütsüz, derinlemesine, yapmacıksız bir bakıştı öyle, şırıl şırıl içine akıyordu sanki! İnsan işte, bu ve başka hiçbir şey değil, üstelik biraz da ötesi... Bırak öfkeleri öyleyse, bunları düşün ve uyu, yarın erken işe gidilecek yine, yok, öfke bırakılmaz, saklamak gerek onu, korumak gerek, ama şimdilik iyice itilir bir köşeye ve...

Başını mutfak masasına koyup uyuyakalmış, üstelik bardak da yarım... Sonra bir ara, hayal gibi doğrulup yürümüş, kendini yatağa bırakmış... Elbisesiyle...

Kadın, o kadın, o “önemli” kadın, daha café dönüşü içi biraz rahatlamış olarak yürüyordu evine doğru. Ayrılırlarken de elini sıkmıştı delikanlı’sının, değişik bir sertliği olan elini ve ayrıldıktan sonra onun kapı zannederek neredeyse cama dalıverecekken son anda fark edip kapıya yöneldiğini göz ucuyla izlemişti, o görmemişti tabii, dolayısıyla kendini tutamayıp biraz seslice güldüğünü de duymamıştı asla, ne garip bir şirinliği var bu oğlanın –evet, tuhaf değil mi, hele şu görüşmeden sonra onu geçmiştekinden de daha toy bir genç olarak görüyor artık– da, asıl şirin yanı, “haa?” diye o şaşırmasıydı. Kendisi de çok usta kumarcı hani... “Karına selam söyle” diye araya sokuşturup nasıl gafil avlamıştı ama? Bravo! Delikanlının “haa?” derken fal taşı gibi açılan güzel gözleri her şeyi ele vermişti. Yanılmıyorsa tabii. Bu oğlan yalnız. Hatta belki de oldum olası yalnız. Sersem bir de numara yapıyor, “sen de”, diye, hele sonra “çocuklarına da sevgiler” diyor, kim yutarsa? Yalanı, sahtekârlığı bu kadar beceremeyen bir insan nasıl olabilir? Canım benim! Kim bilir başından neler geçmiş? Belli ettiği bu kadarsa belli etmediği daha neler var kim bilir? Bir anda daha fazlasını taşıyamayacağını hissedip konuşmayı kesmek zorunda kalmıştı kendisi. Acaba o, anlayışla karşıladı mı, yoksa alındı mı? Neyse, gönlünü alma fırsatı hep var artık nasıl olsa. Hem de uzak değil, üç gün sonra, kesin! Kesin olması ne güzel. Peki o, kendisinin yalnız olduğunu anladı mı acaba? Anlamış olsa keşke! En son, “ikimiz buluşuyoruz” demişti ya, bu yetmeli aslında. Gerçi bu tuhaf oğlanın öyle dolambaçlı yollara hiç aklı yatmaz, ille açık açık söylenecek, tarzı bu adamın, ama kendisinin de bir türlü beceremediği bu işte, dosdoğru söylemeye cesaret edemiyor hiçbir şeyi. Yazılarında kimsenin cesaret edemediği dobralığı yapıyor da, yüz yüze beceremiyor işte. Yani, kulağına borazan dayasan bana mısın demeyecek zıpırlara yapıyor da gereğinde, böyle duyarlı bir yakınlıkta dili dolanıyor hep, ne yapsın?

Sonra bir de, tepkilerine hakim olamıyor, hâlâ müthiş zayıf, bunu yenmesi de mümkün olamayacak herhalde. Ne var ki, bu oğlana içini olduğu gibi açsa da onun kötüye kullanacak bir hali yok kesinlikle. Bu harika işte! Peki böyle birine niye hâlâ numara yapmak? Yoo, numara gibi almıyor ki o! Yani aralarında sanki bir üslup oluştu, renkli bir üslup. Köşe kapmaca oynuyorlar sanki. Onun da ne hinlikleri var konuşmada haaa!... Nasıl bu kadar gelişkin olabilir? Nasıl bir yetişme bu? Öylesi dar ortamlarda hem de? Birden aklına o yaptığı gaf geldi, hemen attı kafasından. Attı ama, ya o pijamalı tokyolu takımınd... Düşünmek bile istemiyor, mümkün değil çünkü, tüm hayali çamura bulanır... Yok yok, attı işte kafasından, tamam, az kaldı “takımından”ı da deyiverecekti, iyi ki fark edip kesmişti hemen... Neyse, bakalım, yavaş yavaş anlaşılacak. İkinci buluşma yerini özellikle ona bırakmıştı. O çay bahçesi nasıl bir yer acaba? Yani pek gitmediği halde sık sık gördüğü, bildiği çay bahçelerinden biri besbelli. Ama belki de bir başka özelliği vardır, ya da yoktur. Önemli değil. Sahi, ilk kez bir çay bahçesinin yalnız yanından geçmek değil –biraz iterdi de kendisini orada oturanlar– şimdi girip kendisi oturacak içinde, uzun uzun. Yağmur yağmaz inşallah... Ya da yağmurla daha bile şenlikli olur?

Bu keyifle amma da salına salına yürümüş. Sokağına daha yeni girdi. Güzel sokak ama. Adı cadde zaten de sokak gibi, güzel tarafı bu. Sere serpe. Kafası bohçalı eteği yırtmaçlılar da gezebilir burada, gezsin tabii kime ne, ama mini etekliler de gezebilir rahatça, kimse karışmaz, mesele bu işte, oysa böyle olan yer kurtarılmış bölge sayılıyor neredeyse, hale bak! Bunu anlatamıyorsun işte faşi... Aman be, köşe yazısı yazmıyorsun ki, ne karıştırdın yine politikayı, başka şeye kafan çalışmaz mı senin, tahta kafa! Tamam, keyfini bozmaya hiç niyeti yok. Güzel evine girecek, kahvesini süzecek, işsizmiş, kim takar, gıdım gıdım da olsa aylarca idare edecek parası var kenarda, boşver! İş yaratmak diye bir şey de vardır, kendine iş yaratmak, onu da becerir elbet!

Girdi. Evinde işte. Işık.

Çıkardı üstündekileri, biraz dekolte kaldı, perdeler tam kapalı değil ama aldırmayabiliyor, bu semtin bir güzelliği de bu... Tam kahve süzmeye gidecek, telefon. Açtı...

Bir süre sonra yoldaydı. Hem de aynı yollardan geçerek aynı café’ye doğru. Acele giyinmişti tekrar, daha iddialı şık giyinmişti tabii... Nihayet hatırladı birileri demek. Aslında hiç hayır gelmez onlardan, biliyor, başka zaman olsa bir bahane bulur atlatırdı, ama şimdi şu rastlantı denk gelince öyle bir zevk alacak ki!... Az önce aynı yerde yaşadıkları, tuhaf bir güç vermişti ona, dünya umurunda değil, tam tersine böyle “süper moral” parlaklığında görsün de dudakları uçuklasın beylerin, hatunların! Hatta, hiç ummayacakları bir iş yakaladı da onları atlatıyor zannedip, dokuz doğurabilir bu habis ruhlular, iyi de olur, kurtlansınlar biraz!

Birkaç masayı birleştirmişler, kalabalıklar. Kiminin içkisi önünde, kimininki elinde, ikili üçlü konuşuyorlar. Yaklaştı. Kimse farkında değil. Bir hinlik geldi aklına. Kendisini arayanın arkasına sessizce gizlenip ona sırtını döndü, cep telefonundan aradı. Telefon çaldı, ilkel herif, telefonunun zilini melodiye ayarlamış, hem de ne kötü bir... açtı neyse, “Merhaba, ben...” dedi kendisi, adını söyledi.

— Ooo, nerede kaldın yaaa? Seni bekliyoruz!

— Yok canım? Bu nasıl beklemek? Geldim, dibindeyim, ruhun duymuyor!

Öteki döndü, gördü:

— Bana ha? Yamulturum seni kız!...

Bir tantana koptu, gülüşmeler, malum türden sarılıp öpüşmeler... Tam istediği gibi başlamıştı doğrusu, neşeli, keyifli!... Öyle ki, “geçmiş olsun” sahteliklerine bile giremedi çoğu. Hava cıva laflar gelip gidiyor ve tahmin ettiği gibi birileri kendisindeki bu “hava”dan gereken kokuyu aldı derhal! Normalde konuşurken bile göz göze bakamayan bu tipler, böyle “bitlenince” sürekli bakarlar böyle, yani gözlerinin önüyle değil arkasıyla bakarlar, onlara özgüdür bu, istesen beceremezsin. Ama, iyidir... Gerçekten onları atlattığı güzel bir iş gelmiş olsaydı, korkması gerekirdi bu bakışlardan, çünkü anında çomaklamanın, taş koymanın ustasıdır bunlar. Oysa... Yok işte öyle bir şey. Oh ne güzel, uğraşıp dursunlar, kendi köpekliklerine hayıflansınlar sonra! Ağır bir hakaret sözü kullanmıştı ama hakaret için değil: Almanya’da geçen yıl en iyi yabancı oyun seçilen “Zirvedeki Köpekler!” oyunu gelmişti aklına da ondan, “Top Dogs” mu neydi orijinal adı? Büyük firmaların en üst düzey yöneticilerinin, işsiz kalınca düştükleri adi zavallılıkları çok güzel anlatan bir oyundu. Türkiye’de de oynansa keşke! Hıh, oynarlar mı öyle oyunu hiç? Brendi’si gelmiş, keyifle yudumluyor, kendisi ötekilerin konuşmalarına kulak verip iş olsun diye katılır gibi yapıyordu, belki bu arada işe yarar bir haber de takılırdı oltaya...

Yalnız, bir grup, daha önceden hararetli bir tartışmaya girmiş olmalıydı ki, kendisi geldiğinde hafiften “merhaba”, “hoşgeldin”le geçiştirip sonra hemen yine tartışmaya dönmüştü. Al işte! Tatlı sohbet olmaz ki hiç! O tartışma yavaş yavaş ötekileri de susturup kendi eksenine çekti, çeker de, hep böyle olur, sütunlarında, ekranlarında birbirlerine değip dokunmaktan ödleri kopar, bu konuların adam gibi açıkça tartışılmasını yasak ederler neredeyse, ama barlarda, café’lerde saatlerce ahkam kesip tatmin olurlar –bu arada içlerinde kalmış dedikoduları kusarlar, asıl ihtiyaçları budur çünkü– evet, “malum ırkçı kanalla malum dinci kanalda iş almaya karşı çıkan ahmaklar” tartışılıyor, buyrun bakalım, öbür kanallar matah mı sanki denebilir, doğru, ama yine de kendisi o “ahmaklar”dan üstelik!...

Gelmese miydi keşke? Bu tartışmaya girmeye kalksa, yapılan şey “tartışmak” değil, “rezillik”... Girmese, yazılarında yazmış, etmiş, biliniyor bal gibi!... Susması ters bir anlama gelecek, yani “tövbe etmiş” gibi hani... Zaten bunu bekliyorlar, er geç herkesin esir olacağından eminler, geride bir tek kişi kalsa, dayanamazlar ona, kurdeşen olurlar... Arka köşede oturan oyuncu kadın, sessiz, önüne bakarak içkisini içiyor, tartışmaya katılmıyor. Bu masalarda çok görülmezdi, bir rastlantı olsa gerek, yanındaki şarlatan oyuncu getirmiş herhalde. O, car car kunuşuyor, bu susuyor zaten. Bu da oyuncu, hem çok iyi bir oyuncu, ama piyasa numaralarına girmediği için “ünlü” sayılmaz zahir. Kendisi tanıyor oysa, tanışıyorlar da, şu kalabalık içinde biraz kafa dengi bulduğu tek kişi o galiba. Keşke baştan onun yanına otursaymış, ama herkesi görememişti ki ilk anda...

Bir ara, onun kendisine baktığını gördü, kendisi de baktı, bir şeyler söylemek istiyordu o sanki, “karışma n’olur, boşver” der gibi... Kalkıp onun yanına mı gitse? Dikkat çeker ama... Yerine mıhlanmış gibi kalıyor, uçuşan saçmalıklar kulağını yırtarak geçiyor, bir içki daha istedi. Tamam, bir tane daha, başka içmeyecek, tehlikeli... Aa.. O kadın daha cesur çıktı işte, hiçbir şeye aldırmaksızın elinde bardağıyla yerinden kalkıp kendisinin yanına geliyor. Tehlikeyi sezdi de ondan mı acaba? Fazla içkiyi kaldıramadığı bilinir çünkü, pek bir vukuatı olmasa da saf saf herkese söylemiştir... Geldi o, yanına oturdu... Az önce tahmin ettiği şeyi söyleyecek diye bekliyor kendisi... Ama hayır, etrafta hiçbir şey olmuyormuş gibi yalnızca: “Geçmiş olsun dememi beklemiyorsun herhalde, değil mi?” diyor ve susuyor önce. Gerçekten usta oyuncu bu, yaşamanın da ustası... kendisinin bir şey söylemesini beklemeden devam ediyor: “İki kelimeyle geçiştirilecek bir durum değil... Telefonla filan aramadım diye gücenmemişsindir inşallah... Uzun konuşmak lazım, anlıyorsun”...

Kendisi söyleyecek bir şey bulamıyor, ama o da beklemiyor işte, ne güzel!... Bir yandan da, çok keskin kapışıyorlarmış gibi sesler iyice yükseldi masada, kendilerince “keskin” aslında, doğru, çünkü onlar için en “keskin” meseleler bunlar...

— Bir kere herifler parayı tıkır tıkır ödüyorlar, tamam mı? Senin kanalın yaptığı ne, sefalet!

— Senin de derdin günün para be, sanat n’oluyor, s’anat?

— Siktir lan, sırtını dayamışsın maaşa, ötüyorsun bol keseden! Memur kurumunda sanat mı olur?

— Yoo, bazı oyunları için ben çok iyi yazdım, iyiydi çünkü...

— Senin çevirileri sahneleyince iyi oluyor değil mi ablam?

— Terbiyesizlik etme! Devletin de o kanallarla arası çok iyi, n’aber?

— Ödülleri devlete yığdınız sahi, ne muhabbet bu?

— Ben bir şey demiyorum, kendim de bilimsel söyleşi programlarına çıkıyorum hangi kanal olursa, ama madem dincisi, ırkçısı ötekilerden daha bile iyi diyorsunuz, dansöz de oynatsınlar da görelim o zaman!

— Nee?

— Yok daha neler...

— Ne saçmalıyorsun sen be?

— Yahu, manken diyecektim ağzımdan kaçtı, yani dizilerinde onlar da başrolü mankenlere...

— Hadi hadi, Allah söyletti işte! Mankenlere baş rol vermekle dansöz oynatmak arasında ne fark var?

— Yok yahu? Bal gibi reyting alıyor o diziler! Halktan daha iyi mi bileceksin?

— Halkına dedirtme şimdi! Senin patronun hortumlamaktan hapiste, sen ona karşı tek satır yazamıyorsun, halkın gıkı çıkıyor mu?

— Bana bak, ben senin!...

Allahım sen sabır ver, bir sürü önemli şeyi, bir sürü doğruyu, tam tersiyle, bir sürü fasaryayla çorba edip, nasıl da “ciddi” kavga ediyorlar, ne biçim kafalar bunlar?... Üstelik genciyle yaşlısıyla pek çok iyi niyetli, pek çok yetenekli, pek çok okumuş, kültürlü insan, ve tabii kat kat daha çok sayıda da sıradan insan, nasıl kuyruğuna takılmış gidiyor bu “kafa”ların?!...

— Bir gün şöyle bir oturalım, bana gel istersen, ya da ben sana geleyim, bir kahve içelim ha? Ben de dertliyim, biliyorsun, diyor yanındaki usta kadın oyuncu... Ve kendisi, “tabii”, “ne iyi olur”, sağ ol”, gibi sözlerle geçiştirirken ister istemez bir süre önce aynı café’nin sol ilerisindeki –şimdi boş– masada birlikte oturduğu insanı düşünüyor, ne kadar başka, ne kadar değişik –“değişim” diye içini sulandırdıkları ve bulandırdıkları kavramın esas anlamıyla, gerçekten değişik– dakikalardı onlar, yaşantı da değil, yaşamın, hayatın kendisiydi o!... Mr.Baba’ya ve Jr.larına bakarsan, bugünkü krizler sayesinde o delikanlı İstanbul’dan “defolup” gidecek ve hatta gerekirse “yok olup” gidecek ve böylece “yirmi yıl” sonunda küreselleşmiş Türkiye’miz cennete erecek! Kendi kafaları ve şurada şu anda salyalar saçarak saçmalayan kafalar “küresel”, bir süre önce ileriki masada birlikte oturduğu o delikanlı “angut” öyle mi? Bir kadeh daha!...

Hayır, sabret, sabret, dayan... Zaten yanındaki kadın arkadaşı da eliyle hafifçe işaret etti, n’olur yapma, dercesine, yumuşacık. Evet, o usta kadın oyuncu gerçekten “arkadaş”mış besbelli. Ama kendisi, kulağını masadaki rezaletten alamıyor ki bir türlü...

— Adam tutturmuş! Şeriatçı partinin, ırkçı partinin kanalına iş yapılmazmış, sanatçı namusu bunu gerektirirmiş, maddi mesele de ileri sürülemezmiş burada, kendisi tüm sıkıntılarına karşın hâlâ direniyormuş işte! Havaya bak havaya! Nerede kalmışsın sen yaaa? Ama bizimkilerde kabahat! Nasıl seçer getirirler öylelerini başa, ne biçim sanatçı bunlar yaa? Ben profesyonelim, arkadaş, ne iş verilirse yaparım, o kadar!

— O kanalları reddediyor da öteki kanallar aynı bokun soyu değil mi, kendisinin yaptığı işler ne? Ona baksın bir de! Benim alanım değil, fazla izlemem ama, neydi o dizideki hali Allahaşkınıza? Hah hah haaa...

Yalnız bunu söyleyen değil, hepsi birlikte gülüyor üstelik... Hayret, nasıl da anlaşıvermişlerdi birden?...

— Ya öteki? Dizilere mizilere de çıkmıyor güya! Bilmez miyiz be? Filmlerde baş rol verdiler, tutmadı, mesele bu! Ben TRT’deyken... Siz bilmezsiniz o zamanları...

— Yok şimdi, saçmalama, o sizin hakkınızda böyle konuşmaz eminim ...

— Jürilerde hep ona oy vermişimdir ben, onun yeri başka...

— Yoo, ben programlarımda iyiye iyi derim, kötüye kötü...

— Yok yaa, hem nalına hem mıhına yaparsınız siz medyacılar...

— Hele ödülcüler... Hah hah haaa!

A aaa, demin “saçmalama” diyen bile katılıyor bu ortak kahkaha tufanına! Yok, ipin ucu kaçtı, en iyisi müsaade bile istemeden kalkıp gitmek buradan...

— Sor işte, sor, en anarşisti orada işte, deminden beri susup duruyor ama yazısında eleştirmişti ikisini de... İyi ki geldin be güzelim, söyle şunlara!...

Kendisini işaret ediyor, iyi mi, üstelik iltifat ediyor havalarında, o da yetmiyor, gelmiş bir de kolunu omuzuna atıyor, eli memelerine uzanacak neredeyse... arayıp davet eden hayvan bu! Şarlatan oyuncu da hemen katılıyor, ama o “gençliğinde sosyalist” olma numarasını da işine gelince sürdüren biri olduğu için, kinayeyle söylüyor tabii:

— Evet, her ne kadar bizleri beğenmese de...

Ne yaparsın şimdi? Tam kalkacakken oturmak zorunda kaldı işte, artık susması mümkün değil! Gerçi yanındaki usta kadın oyuncu burada dayanamayıp şarlatana:

— Sen sus be! diye bağırmıştı. O şarlatan da ilginç bir biçimde gık bile diyememişti, ama, olan olmuştu artık. Konuşmak zorundaydı. Önce, “sırnaşma!” diyerek omuzundaki kolu havada bıraktıktan sonra kendine hakim olmaya çalışıyor:

— Ben, hem onların oyunlarındaki bazı ayrıntıları eleştirdim, hem de temel tutumlarını onayladım. Anarşistlik buysa, anlamayana nasıl anlatayım?

Pis bir sessizlik oldu tabii. Herkesi karşısına almamak için, yani yine de taktik kullanmak gerek düşüncesiyle, hiç değilse az önce bunlara “saçmalama”, veya “ona oy veririm” diyenlerle birlikte görünmeye çalışıyor:

— Bak, onları beğenenler, ödül verenler de var işte, diyelim ki ben daha da farklı bakıyorum, olamaz mı yani? Birbirimizi anlamaya çalışalım önce!...

Ama “taktiği” nedense yine tutmamıştı. Bir anda daha önce gırtlak gırtlağa gelenlerin hepsi, kendi aralarında hiçbir görüş farkı yokmuş gibi hep birlikte kendisiyle tartışır oluverdi. Yanındaki kadın oyuncunun burada kendisini kolundan tutup kaldırmasını, alıp oradan zorla götürmesini bekliyor, ama o da “birinin bunlara bir şeyler söylemesi gerek” dercesine susuyor, oysa susmasının, sessizce onaylamasının yararı yok ki, yalnız kalan kendisi, Allah kahretsin bu yalnızlığı... Salvolar sürüyor:

— Her kendini bir şey sananı anlamak zorunda değilim canım!

— “Başka”, dediğin ne ki? Eleştiri, kalite demektir bir kere...

— Yok yok, ünlülere karşısın sen, bütün gençlerin hayran olduğu imzayla kapışmandan belli...

— Aman, bırakın yaaa...

— Yoo, anarşist sevgilime laf yok, hah hah haa...

Bir yandan vantuz gibi yapışan sırnaşıktan kurtulmaya çalışırken öbür yandan tek başına tüm ötekilere karşı söyleyeceklerini söyleyebilmek için ister istemez sesini yükseltmek zorunda kalıyor, bu kez “bağıran” kişi oluyor üstelik, ama ne çare, bağırıyor, evet:

— “Mankenler sanatçı değil, onlara baş rol veremezsiniz”, deyip sonra da niye mankenlerin yanında üçüncü derece rolleri kabul ediyorsunuz, ha? Deminden beri bunu söyleyeniniz oldu mu? Üstelik, aç olana söylemiyorum bunu, senin kapı gibi de maaşın var!

Hep bir ağızdan, “üçüncü derece sensin bir kere, lafına dikkat et!”, “bir dakika, bana hak veriyor gibi görünmek yok öyle, ben aç da kalsam!”, “eğitimli memur sanatçıları da çok gördük, ekranda sahne almak başka şey!”, “ben de kaç kere yazdım”, “manken filan ama güzel oynuyor işte, niye kıskanıyorsun?” gibi birbirini tutmaz bir araba lafı hep kendisine karşı gibi söyleyip rahatlıyorlar şimdi de... Hele, “yok yok, bu sertlik mankenlere taş çıkartır, şu entel kalçalara...”, diye sözde kendisine sahip çıkan hırt iyice çıldırtıyor, herif kararlı, bıraksan oracıkta soyup becerecek yani... Çatalı alıp saplayacaksın!... Bir kadeh içki istedi, geldi de hemen, ama yanındaki güzel oyuncu kadın, ustalığını burada tam gösterdi, neredeyse kuvvet kullanarak içirmedi o kadehi kendisine, içirmedi, kadeh ne oldu bilmiyor. “Uzak dur ulan!” deyip o yılışık suratı defetti, ötekilere cevap yetiştiriyor çaresiz:

— Evet, sen ona da ödül verdin, sen ötekine de iyi yazdın, ama tam karşıtı olan en kötülere, en kalitesizlere, en yanlışlara da ödül verip iyi yazdınız, benim eleştirimle fark bu, ayırabiliyor musunuz ikisini? Hele şu “sahne alma” deyiminize bayılıyorum doğrusu!

— “Dur bakalım, dur orada!”, “Taksi almak yerleşti de sahne almak niye yerleşmesin?”, “Sanat eleştirisi de profesyoneldir!”, “Karşıt, kötü, doğru, yanlış, diye katı kavramlar olmaz sanatta!”, “Hâlâ o eski ak-kara anlayışlarındasın sen yaaa!”, “Modernite bile aşıldı, postmodern var artık, n’aber!”, “Bak, severim seni ama uyan artık!”...

Aaa, bu kadarı fazla, kendisini “seven” biri daha çıktı, “uyanması” gerekiyormuş... Artık sesini de kontrol edemiyor, ne olacaksa olsun:

— Sevgin batsın be! Asıl sen uyan! Tamam, hanginiz söylemişti, bütün kanallar aynı bokun soyu diye, çok doğru, ama sen başka yerde söyleyemiyorsun bunu, bense açıkça yazdığım için anarşist oluyorum. Oysa faşizm yine de başka bir şey, nüans var. Bir yandan dinci faşizme, ırkçı faşizme karşı havalar atıp, öbür yandan onlarla iş yapmanın hiçbir mazereti, hiçbir bahanesi olamaz, faşizm bu, şakası yok!

— “Hoop, dinci faşizm diye bir şey olur mu be!”, “Batı’ya bak bir kere, dinci faşizm diyen var mı?”, “Sen halka karşısın halka, demokrat bile değilsin yaaa, kafalardaki çaput parçasıyla uğraşıyorsun, nasıl isterse öyle giyinir herkes”, “Kemalist bile değilsin, nesin sen Allahaşkına?”

Hoppalaa, iş nereden nereye geldi, çevredekiler de fena bakıyorlar, suç kendisinde kalacak yine, lanet olsun! Kendine hakim oluyor biraz ve sakin görünerek sesini alçaltmaya çalışıyor:

— Lütfen, lütfen, tamam, niye hepiniz benimle tartışıyorsunuz ki? Ben çok basit bir şey söyleyip susuyorum: Faşistler, en düzgün para ödeyenlermiş, nasıl ödediklerini düşündü mü bunu söyleyenler? Faşizm her zaman para ödeyerek satın alır, büyük sermaye olmadan faşizm olur mu? Ben sosyalistim demiyorum üstelik, ama liberalsen de bileceksin, işin alfabesi bu...

Bir anda sosyalistlerin jargonuyla konuştuğunu kendisi de şaşırarak fark etmişti ama başka türlü de açıklanamıyordu işte, buna iki kat şaşırsa da renk veremezdi artık. Çünkü önce, yüz bulamayan sırnaşık, kulağının dibinden saldırdı: “Amaaan, yine kitabi laflar, koktu beee, çekilmez oldun sen!” Sonra ötekiler sökün etti: “Kim tanır ki seni!”, “Yeter yahu, sıkıldım ben, alfabeymiş, bana liberallik dersi vermeye kalkacağına gitsin en eski sıkı sosyalistin köşesini okusun, öğrensin: Büyük sermaye yeniden dünyanın en dinamik sınıfı oldu diyor adam, daha ne desin? Ama anlayana tabii!”, “Anlamayana da angut diyor adam zaten abi!” Hah hah hah haaaaa!

Gülmeler labarbayla karışmış sürüyor. Sustu. Söylenecek bir şey yok, anlamaları mümkün değil, yenilgi menilgi, kalkacak, çare yok. Ama yanındaki oyuncu kadın, olsa olsa bir iki yaş büyük ancak, nasıl kendisinden bu kadar daha kontrollü olabiliyor, çok ilginç, tuttu kolundan kaldırdı, zorla dışarıya alıyor işte şimdi, ötekilere göstere göstere, dahası... evet, asıl o son jesti unutulur gibi değil:

“Anlamayanlara da angut diyor adam zaten abi!” lafını şarlatan oyuncu etmişti, kahkahalardan sonra da utanmazca: “Gerçi ben katılmıyorum ama...” diye yine bir şarlatanlık yapmıştı üstelik. İşte usta oyuncu kadın, kendisini zorla alıp dışarı çıkarırken, birlikte geldiği o “gençliğinde sosyalist”, dizi jönü, ünlü “memur” oyuncuya dönüp öyle bir bağırmıştı ki:

— Sen sus, şaklaban yarım sakallı!

Kadının kolunda dışarı çıktı. Kendisi, “kusura bakma”, diye yalvarıyor ona, “dilime hakim olamadım yine, kusura bakma n’olur, seni de zor durumda bıraktım”...

“Yoo”, diyor, dost, arkadaş, sanatçıysa gerçekten sanatçı olan bu yumuşak insan, “benim söylemek istediklerimi sen söyledin, benim ağzım laf yapmıyor, bilemiyorum, asıl sen kusura bakma...” Hatır için söylüyor belki, ama olsun, ilaç gibi geliyor şu anda... “Kafana takma bunları, üzülme sakın, bir güzel dinlen”, diye de ekliyor...

Dinlenmek! Ne yapıp da yoruldu ki? Yorgun, evet, yorgunluktan geberecek durumda, ama ne uğruna, ne yapmış oldu? Hiç! Ne niyetle kabul edip gelmişti, nasıl bir rezillikten sonra çıkmış gidiyor işte. Herkesi bir kez daha kendine düşman yapıp gidiyor. Tüm bu kâbustan şu anda kafasında kalan, kafasında dönüp duran bir tek şey var: “Kim tanır ki seni!” demişti biri. Bütün ayrıntıları sonradan anımsar, kuşkusu yok, ama şimdi nedense içini bir burgu gibi oyan tek söz: “Kim tanır ki seni?”... Neden? Çünkü haklı galiba, haklı Allahın belası! O zaman, kim için ne yapıp da bu kadar yorgun düştü?

Arkadaşı, evet gerçekten arkadaş olan o güzel oyuncu, kapıya kadar getirip bırakmış kendisini, hatta yukarıya da çıkarmış, “sonra gelirim” deyip girmemiş içeri gerçi, ama neredeyse yatak odasına da o getirip yatırmış gibi hissediyor kendini. O uğursuz telefon gelmeseydi, kendisi de gidip açmasaydı, aptalca bir keyfe kapılıp gitmeseydi, şu yatağa yatışı, uyumaya geçişi, belki kuracağı hayaller, ne güzel olacaktı? Keyif senin neyine be kızım? İzin verirler mi? Cumartesi’ye de çok var daha...

Makine, özellikle haftanın bu son günü kendisinin dilini hiç anlamaz oldu galiba. Sorgusuz sualsiz stop ediyor. Sonra canı isteyince çalışmaya başlıyor, ama bu kez de müziği başka. Araya başka bir “aşk” girdi de onu mu kıskanıyor yoksa? Olur mu be güzel demirbaşım, senin yerin başka, onun yeri başka...

Bırak bu edebiyatı... Oğlan hâlâ yok ortada! Yanındaki genç oğlan bugün de gelmedi işe, iki gün üst üste, olay bu!... Asaletini verirler, vermezler meselesinin de ötesine geçti durum. Yani o genç, idarenin kendisini “haksız yere” atmasına fırsat vermemiş oluyor. Kendi yolunu kendi seçiyor. Ama hangisini? Ya bir uca, ya öteki uca? İkisi de çıkmaz...

Bu kaçıncı kayıp? Gazetenin bir sonraki hafta sonu için duyurduğu platform eylemine, çağrılmasa da katılacak, kesin. Hatta artık bütün eylemlere katılacak... da? Oğlancağız gitti gider... Peki bu idaredeki “kadrolaşanlar” nelerine seviniyorlar da ağızları kulaklarında? Burası özelleştirilince siz de yoksunuz be? O zaman, polislerinizin ellerinde silahlarıyla yaptıkları sokak gösterisi gibi, siz de yalnız kendi grubunuzla “milliyetçi” ağlama eylemi mi yapacaksınız sokakta?...

Cumartesi’nden önceki gün bitmek bilmiyor. İş günü bitmek bilmiyor. Aslında iş “iş” olmaktan çıktı, çıkardılar, bu yüzden bitmek bilmiyor.

Kendisinin de bir eksiği, bir kabahatı var mı, yok mu? Babası olsa ne yapardı? Annesi, o herkese kanat geren, her zorluğa dayanan –babasının kaybına dayanamaması hariç, kendi yarısıydı giden, daha bile fazlası, o bambaşka bir şey– her durumda tahammülle işini yapan, evde hâlâ saklı o hemşire çantasının “anne”si, ne yapardı bu durumda? Hele saçı at kuyruklu kızkardeşi, güneydoğudaki o ulaşılmaz dağ köyünden yanına, yanı başına gelse şimdi, hâlâ aynı heyecanla öğretmenliğine devam mı ederdi acaba? Yoksa, öğrenim yılının açılışındaki küçük sarışın öğrenci kız gibi dünyaya meydan okurcasına: “Gülmeyin bana n’olur!” mu derdi? Kitapçıdan tavsiyeyle alıp hâlâ kapağını açamadığı tarihçide bir anahtar var mıydı? Her şeyi birbirine karıştırıyor şu sırada. Şu sırada, kapı açılsa, o Allahın kahrı oğlan bir görünse, bir görünse de, isterse kendi ağzıyla “artık işe gelmiyorum” dese, yeter ki bir görünse! Yok! Yok oğlu yok!

Başlamaz olası gün bitecek az sonra. Bitecek nihayet... Az kaldı... Birden arkadaş geldi aklına, o aramamıştı hiç, kendisi de son görüşmeden bu yana bir kere daha “nasılsın?” diyememişti, sanki ona ulaşması için bu az kalan süre son şansmış gibi bir telaşa kapıldı. Ama ya gidip onu da barakasında aradığında “ayrıldı buradan, nereye gittiğini bilmiyoruz” deyiverirlerse? Ne kadar basit be? Kendisi için böylesine önemli bir şey, başkaları için tek kelimeden ibaret: “Bilmiyoruz”...

Vazgeçti. Aramayacak. Cesareti yok. O, ararım, demişti. Aramasını bekleyecek. Ne kadar? Bilmiyor. Bilmek de istemiyor... Üst komşu! Sahi, üst komşu? Bir o kaldı! Üst komşuya çorba yapıp götürecek, o orada çünkü, hiç değilse onun orada olduğunu biliyor, içini ferahlatıyor bu. Mesai biter bitmez gidip yapacak bunu. Geç kalırsa, hasta kadına ayıp olur... Oğlan hâlâ yok... Bitti! Bugünün rezil mesaisi böyle bitti... Yol boyu aklı hiç değilse çorbayı yetiştirebilmekte...

Daha bakkala vardığında sabredemeyip, acaba orada olabilir mi diye üst komşuya bakındı –aaa, içki de satmaya başlamış herif, kriz başına vurmuş olmalı, neyse bunu düşünecek vakit yok– çıktı, yolda bakındı, görürüm belki onu diye umdu, göremedi, demek hâlâ rahatsız yazık, iyi neyse, çorba daha çok makbule geçer, diye teselli etti kendini, evin kapıs... Üst komşu! Kapıda! İyi de görünüyor! Günün kâbusu ancak bu kadar güzel bitebilirdi...

— Saygılar efendim, çok çok geçmiş olsun, ben size ancak bugün bir çorba yapıp getire...

— Ah, sağ olun evladım, ben de sizi bulamayınca telaşlanmıştım, evi toplarken gürültü yaptım mı size?

— Nasıl?

— Bir Allahaısmarladık bile diyemedim size arada, şimdi bakınıyordum...

— Niçin? Nereye?

Kapıdan elinde son eşyalarla oğlu göründü. Köşenin az ilerisindeki yüklenmiş kamyoneti ancak o zaman fark etti.

— Merhaba kardeş, dedi oğul, annem sizden bahsederdi hep, görüşmek fırsat olmadı, şimdi de ille bir göreyim, vedalaşayım diye tutturmuştu, neyse ki yetiştiniz, görüşelim...

Oğul, eşyaları kamyonete koymaya yöneldi. Nedense yıkılmış gibi hissetmişti kendini bir anda. Ne münasebetle? Kadıncağız oğlunun yanına gidiyor, sana ne?

— Hayırlı olsun efendim, çok mutlu oldum sizin adınıza!...diyerek kendi saçmalığını kapatmaya çalıştı. Ama kadıncığızın bakışı bir tuhaf. Sanki belli belirsiz bir yakınma var gibi:

— Sağ olun, tabii hayırlısı olacak. Gerçi ben oğluma kızıma yük olmadan kendi başıma daha iyiydim, ama oğlum eşinden ayrıldı da, çocuk ortada...

Ağlamaya başladı o güzel üst komşu, hiç beklenmeyecek bir şey, ağlıyor sessiz sadasız, gözyaşını bile dışa göstermeksizin... Donup kalmıştı kendisi, kekeleyemiyor bile, tık ses çıkaramıyor... Oğul geldi. Annesinin o hiç belli etmeyen ağlayışını anında fark etti, e oğlu ne de olsa:

— Annneeeeh!... dedi, yumuşacık ve yalvarırcasına... Üst komşu, sesinin titremesini de ne yapıp edip bastırdı ve:

— Hoşça kal evladım, dedi, el sıkıştılar, ikisinin de iki eli birbirini bulmuştu bu vedalaşmada, kendisiyle ilgisi yok bunun, belli, eviyle vedalaşıyordu kadın, “müstakil” evceğiziyle... Geriye dönüp bakamadan, evine son bir bakmak için içi gittiği halde kendini tuta tuta kamyonete yürüdü, bindi, bindiler, kamyonet hareket etti...

Üst kat, gitti, yok oldu... Bir içeri, bir de dışarı kaldı yine. Bu uğursuz gün, ayrılıklar günü galiba. Kendisi evine girdiğinde, dışarı da bitti. Yaşlı ağabeyin yüklediği sorumluluk taşınacak gibi değildi zaten, bitiyor işte... Tekrar, isyan, öfke, hınç ve nefretten ibaret yalnızlık kabuğuna çekiliyor artık, bunu ister olmuştu hatta... Çünkü, yarın, yani Cumartesi, o da gelmeyecek, o da yok olacak belki... Düşenmeye bile cesaret edemiyor... Öyle ki, keşke şu yarın, şu Cumartesi, hiç olmasaydı, diyebilir durumda şimdi... Kapısını içeriden kilitledi, kendini evine kapattı. Hırsla “Salka Valka”ya yumuldu, kesin bitirecek romanın ikinci yarısını, sözlük bile almamış yanına, çeviri isteyen yok ki kendisinden, merakını gidermek için okuyor, o kadarını anlar nasıl olsa, kitapçıya anlatmak için de yeter o kadarı...

Biri, hayatta zaten oyuncu olan, üstelik çok iyi oyuncu olan arkadaş kadın. Ötekiyse, sahneye okullarda amatör olarak bile hiç çıkmamış, çukur yanaklı bir “gazetesiz” gazeteci...

Cuma akşamı, çukur yanaklı kadının “küçük” evindeler. “Kim tanır ki seni!” saldırısının altında ezilen gazeteci kadın, oynamayı hiç beceremediğinden herhalde, herkesle kavgalı olmuştu, daha doğrusu o herkes, kendisiyle kavgalıydı, ilk sataşan kendisi değildi ki!

— Boşver, unuttum gitti! Hele sen gelince, o akşamın tortusunun üstüne sifonu çekiverdim! Kahve süzüldü, tamam...

Kahveleri koymaya gitmişti. Sahnede harika olan oyuncu kadın, hayatta hiç mi hiç “oynamazdı”. Zor duyulan bir sesle kendi kendine mırıldanıyordu şimdi:

— Sen unutabilmişsin, iyi de yapmışsın, ama ben unutamıyorum işte... Sonra yüksek sesle: Bir yudum da bir şey getiriver n’olur! dedi, müthiş ihtiyacı vardı besbelli. Ama inceden rica etmeyi de unutmuyordu:

— Seni tahrik etmiş olmayayım, sen bu saatte içmezsin herhalde, sen içmeyiver olur mu?

Oysa çukur yanaklı kadın, kahvelerin yanında brendiyi koyup getirmişti bile, kendisine de yani...

— Ben de içeceğim canım, tahrik ne demek, sen olmasaydın da içecektim, ama şimdi seninle olunca, sıkıntıyla değil onlara inat içerim. Haydi önce şerefe!... değil de, sağlığa! Şeref diye bir şey mi kaldı? Hah hah haaa...

— Hıh... hıh hıh...

Tuhaf bir gülmeydi bu oyuncu kadınınki. Hani, sahnede özellikle böyle gülmek istese bulamazdı belki, böylesine hem kinaye, hem acı, hem tiksinti, hem özür, ne bilsin, her şey, her şey iç içe işte! Gazeteci, pişkinliğe vuruyor, onu teselli edercesine, aşırı coşku numarası yapıyor:

— Çin çin! öyleyse, zum Wohl!, A votre santé! Hatta, gippis! bu da Fincesiymiş biliyor musun, ya da İsveççe miydi? Neyse. İç boşver, bu hafif hem, Ihlara, şurup gibi içiyorsun geçiyor...

Birer yudum daha aldılar...

— Ben aşık oldum, n’aber?

— Nee?

Öylece duruverdi oyuncu kadın. Biraz şaşkınlık, biraz sevinçle, ama kesin inanmayarak bakıyordu. Karşısındaki de apışıp kalmıştı zaten bu ettiği lafa. Sanki üçüncü bir kişi söylemiş gibi bakışıyorlar şimdi. Sonra gülmeleri tuttu. Gülme geçti.

— Atma be, mümkün değil!

— Doğru...

— Eee?

Sessizlik...

— Kim peki, onu söyle?

— Kimse değil!

— Ne demek bu şimdi?

— Başka dünyadan yani... Ufo, ufo! Hah... ha... Gülemiyor da...

— Aman be, güldürme insanı!

— Gülesin diye söyledim zaten! Gül biraz gül, o hayvanlara inat gül! Gülelim onlara biraz da!

Burada, gülmenin sözü var ama izi yok... Sessizlik. İçiyorlar...

— Bırakacağım bu mesleği! Tiyatro denen şeyi bırakacağım! Nefret ettirdiler yahu!

En usta oyunculardan biri söylüyordu bunu, yılların deneyiminden sonra ona bile bunu dedirtmeyi başarmışlardı demek, bravo doğrusu!

— Ne yapacaksın peki?... İşsizlik mi yapacaksın?...

Yakınıyor gibi anlaşılmasın diye bir kıkırtı ekledi ardına. Oyuncu kadın da gülümsedi:

— Bilmem... Ya sen?

— Ben de bilmiyorum...

İçki bardakları kahvelerden önce boşalmıştı. Bakıştılar. Anlaşmış gibi, yalnızca kahveleri içmeyi sürdürdüler.

— Sahi o akşam neydi ilk gelişteki havan? Haydi ben o salatalığa uyup geldim, sen nasıl oldu da üstelik geç saatte kalkıp geldin, öyle pür neşe filan, anlatsana?

— Neyi anlatacağım, ben de öbür salatalığa uyup gelmişim, fark edemedim numarayı, aptallık!

— Peki niye? Bir sebebi olmalı, boşuna yapmazsın sen... Mesela, aşk dediğin şey... Oradakilerden biri miydi yani?

Bunu sorarken oyuncu kadının eli yüreğinde gibiydi, “oradakilerden biri” dese yıkılacak belki, haklı da... Çukur yanaklı gazeteci atıldı hemen:

— Mümkün mü, olabilir mi öyle bir şey, geç Allahaşkına!

— Eee?

— Bak, bunu bir tek sana söylüyorum...

Arkadaşının “saçmalama” dercesine bir atak yapması üzerine eklemek zorunda kaldı:

— Tabii, tabii, tamam, sana böyle ek yapmama gerek yok elbette, biliyorum... da, kendime bile söyleyemediğim bir şeyi sana söylüyorum, demek istedim... Anlaşılmadı, değil mi?

— Hayır...

— Ne anlamda bu “hayır”? Batı dillerindeki gibi “hayır anlaşıldı” anlamında mı, yoksa Türkçedeki gibi “evet anlaşılmadı” anlamında mı?

— Hem “anlaşıldı”, hem “anlaşılmadı” anlamında...

— İyi, yaşasın Türkçenin nüansları!

Gülüştüler... gibi. Çünkü mesele kapanmamıştı. Kapatamazdı da çukur yanaklı kadın burada. Peki be, söyleyecek işte, kimden giziliyor ki, bu artık her nasılsa en yakın arkadaş olarak hissedebildiği gerçek dost oyuncudan mı gizleyecek?

— Ne oldu biliyor musun, inanılmaz bir rastlantı! Ancak oyunlarda, romanlarda olur hani, hatta onlarda görünce bile, “hadi yaa, bu kadar da yapay bir rastlantı yazılmaz” der insan... O akşam, daha önce de o café’deydim ben, haydi haydi bir buçuk iki saat önce çıkıp eve gelmiştim...

— Yani?

— İşte o...

Kenar mahalle kızları gibi zavallıca bir utangaçlığa kapıldığını fark edip sinir oluyor kendine, ama utangaçlık değil bu, kendine bile inanamamanın getirdiği sıkıntı... Öyle de olsa anlatmak zorunda artık, çare yok:

— ... o, dediğimle, beraberdik biz, orada, az ileride soldaki masada, ikimiz... Aşk lafı gırgır, onu geç de, ilginç bir olay, ilk kez yaşadım ben, aşkın ne olduğunu da bilmediğime göre, gayet normal, ilk kez böyle bir şey yaşadım, haa, hâlâ da yaşamaktayım, diyebilirim, bitmiş değil çünkü, ne olacağını da bilmiyorum, önemli değil, ayrı mesele...

— İyi iyi, konuya gel!

— İşte o buluşmadan, tuhaf bir keyifle dönmüş tam yatıyordum ki telefon geldi. Dur kız, dedim kendi kendime, hazır şu morali bulmuşken gidip bir hava atayım, beni öyle görüp kurtlansınlar biraz, filan... Aslında, ben kendim öyle bir kurtlanmıştım ki, mutlaka bir şeyler yapmak ihtiyacındaydım galiba, tam üstüne geldi! Uzun süredir kopmuşum, dedikodu yakalama merakı da var az buçuk... Böyle düştüm o tongaya açıkçası! Haa, tam da bu nedenle tongaya düştüm, çünkü iki saat önce yaşadığımla, iki saat sonraki arasında öyle bir uçurum vardı ki, yaşadım bunu evet, bire bir yaşayıp bire bir hissedince, evet evet, bu yüzden kaybettim kendimi belki, apayrı iki dünya, olacak gibi değildi, uzlaşmaz denir ya hani, evet düpedüz uzlaşmaz iki dünya yaşadım art arda, orada çıldırdım demek ki, bilemiyorum...

— Bana bak, yazıyor musun bunu, yoksa gerçekten oldu da mı anlatıyorsun, yeme beni!

— Yapma yahu, sana niye yalan söyleyeyim ki?

— E doğru dürüst anlat o zaman, kim bu, nasıl biri?

— Anlatamam, dersem, kızacaksın şimdi, ama istediğin kadar kız, mümkün değil, kendime bile açıklayabilmiş, anlatabilmiş değilim, ilk kez yaşıyorum, dedim ya, bakarsın balondur, Cumartesi sönüverir, bilemiyorum...

Bunu söylerken içini hafiften bir şeyin burktuğunu hissetti, Cumartesi’ni ağzından kaçırmıştı işte, somuttu çünkü, oysa hesap dışı bırakmıştı, ertelemişti güya, nereye kadar? Ağzından kaçması boşuna değil demek ki, Cumartesi, yarın, ötesi yok! Güzel mi, kötü mü bu peki? Bilemiyor, bilemediği bu herhalde... Oyuncu kadın, bir abla gibi sürdürüyor:

— Peki peki, tamam, zorlamayacağım seni... Yalnız bir şey söyleyeceğim: Tanıdığım kadarıyla, çok dirençli, çok dayanıklı, hani çelik gibi derler ya, öyle inatçı, ödünsüz, hatta birilerinin dediği gibi katı, kaskatı biri gibi görünüyorsun sen ama, o senin sadece bir yanın, değişmez kabul, değişmesin de zaten, seni sen yapan o, güzel de... yine sezdiğim kadarıyla sen, insan olarak tam tersine, aşırı ince, ipince, çok kırılgan bir kızsın galiba, öyle mi değil mi? Bak, özel hayatını hiç bilmediğim için bunu iç rahatlığıyla söyleyebiliyorum sana, ve diyorum ki: Aman dikkatli ol çocuğum, benden gençsin, kendime kıyabilirim de sana kıyamam, ben her şeye rağmen daha pek çok şeyi taşıyabilirim ama sen taşıyamazsın, dikkatli ol n’olur!

Off, işe bak, kendisinin gazetedeki sekreter kıza söylediklerinin benzerini şimdi bu usta oyuncu kendisine söylüyor, üstelik son derece de haklı, olmaz olsun!

— Sağ ol, büyük bir sanatçının bana, benim gibi “kimsenin tanımadığı” birine böylesine sahip çıkması nasıl bir mutluluktur, bilemezsin, sağ ol! diyerek sarılıyor şimdi kadına, ve ardından, “elbette dikkatli olacağım” demesi beklenir değil mi? Oysa bu “çok dirençli” gazeteci, küçücük bir kız gibi yalvararak:

— Yalnız, diyor oyuncu kadına sarılmış, ne istersen iste benden ama bir tek şeyi isteme, “dikkatli ol” deme bana, çünkü hayat boyu dikkatli olmayı öğrendim ben, bir tek bunu öğrendim, çok da iyi uyguladım, oysa yarın Cumartesi, ve ben yarın onun karşısında, hiç değilse bir tek yarın ve onun karşısında “dikkatli olmamayı” öğrenmek zorundayım, yoksa...

“Kramp” sözünü aklına bile getirmek istemiyor, başka bir şeyler arıyor ve buluyor, evet:

— ... kasılır kalırım... Anlatmam çok zor, güzelim benim!

Şu anda gerçekten yaşlı annesinin tombul memelerinin arasına yüzünü yaslamış zırlayan bir küçük kız durumunda, vazgeçmiyor da üstelik, o memeleri bir türlü bırakmak da istemiyor, ne bulunmaz bir sığınmaymış bu, ne büyük bir ihtiyaçmış meğer?... Bir yandan da nefret ediyor kendinden, zavallı bir şarklı ve köylü gibi hissediyor kendini, var mı böyle şey modern dünyada, görmedi mi, bilmiyor mu, daha ergenlik çağında gençler ana babadan kopar kendi hayatlarını yaşarlar özgürce, ne demek ana babaya sığınmak, hele böyle salya sümük... Ana baba da çocuklarının sorumluluğundan kurtulup kendi hayatlarını yaşarlar özgürce... mi? Yok yahu? Gerçek miydi bu, yoksa sahte veya zorlama edebiyat mı? Şu anda aklına çakıldı işte, belki şu anda ve ancak şu durumda fark edebiliyor ve anımsıyor: Paris’te, pansiyoner olarak kaldığı evin sahibesi tonton kadıncağız, başka kimseyi bulamaz, kendisine dert yanardı sürekli, bir oğlu “cool hayallere kapılıp” Amerika’ya gitmiş, “ne kadar mutsuzmuş, uyuşturucuya başlamış minicik kuzu” –otuz yaşında filan!– “bu para denen bela, sizin memlekette de öyle mi?” derdi hep, yıllardır Paris’te ama neredeyse sokağının üç adım ötesine çıkamamış hiç, kendisi söylerdi bunu yaşlı pansiyoncu, yalansa onun yalanı... Sonra Brüksel’de yurt odasını paylaştığı iki öğrenci kız, hele biri, her dara düştüğünde babasını isterdi yanında, gerçek mi değil mi bilinmez, ama hep bir ermiş gibi söz ederdi babasından, çünkü kız başaramıyordu bir türlü, itilip kakılıyordu, babasından para mı gelmiyordu, geliyorsa da yetmiyor muydu, ya da kendisi mi üç kuruşluk bursundan ona para ayırmaya çalışıyordu, sorulamaz ki, herkes “özgür” öyle ya, özgürlük içinde boğulan gençler, yaşlılar ve “kuşak çatışması” edebiyatı, şirket patronları, patroniçeleri ile mahdumları, kerimeleri arasındaki çatışma tüm insanlığın çatışması gibi yutturuluyor demek ki, aynen kendi “ailesi”nde olduğu gibi... Lanet olsun! Yalancılar!

— Kusuruma bakma n’olur, çok ilkelleştim, ama bir an koyverdim işte kendimi, sen bu...

Ötesini getiremedi, çünkü, “sen bu anneliği bana sununca” demek istiyordu, akranı olan bir kadına büyük hakaret olacaktı bu, oysa onun göğsünde gerçekten annesini bulmuştu galiba, ama mezardaki gerçek annesini, yoksa kendisine “anne” diye yutturulan yılan karıyı düşünmek bile istemiyor, hele “kardeş” denen faşist işkenceciyi!... Gerçek babasıyla ise hâlâ manyak bir “çatışma”da... Gözlerini açmış, harıl harıl oyuncu kadına anlatmaya çalışıyor şimdi:

— Bak, yarın ona soracağım, onlarda nasıl oluyor bu iş, yani babasını anlatmıştı birazcık, onu tam anlayacağım, ama başka, mesela annesiyle nasıl, kardeşleri var mı, nedir, nasıldır, yani şu kuşak çatışması, ya da ne bileyim, aile içi şiddet, bok püsür, denen palavralar, onlarda nedir, soracağım ona, anlayacağım... Korkuyorum! Anlasana beni, korkuyorum!

Birden çöktü, kendisini akıl almaz bir sükûnetle dinleyen, izleyen usta oyuncuyu görünce karşısında, kendine gelmeye çalıştı, ne yapıyordu şu anda, kime sığınıyordu, ne hakla?

Olsa olsa kendisinden birkaç yaş daha büyük olan o dost insan, o yük taşıyan kadın, şu anda sahnede olmadığı halde ilk kez usta oyunculuğunu üstlenivermişti: Az önce zar zor duyulur biçimde mırıltılarla dışa vurmaya da çalıştığı kendi özel sıkıntılarını unutmuştu işte –oyuncunun özel yaşamındaki acılar seyirciyi ne ilgilendirir, rolü neyse onu oynayacak– usta tiyatro oyuncusu ve usta insan olan o kadın, şimdi belki ilk kez sahne dışında rolüne girmişti, çok acıyla ve çok zor da olsa müthiş oynuyordu. Kendinden haydi haydi üç yaş daha küçük olan bir kadına küçücük kızı gibi sarılıp ona sığınak olan “anne”yi, mezarından çıkarıp “yaşatıyordu” şu anda. Oyunculuk buydu işte, insan olarak da usta olmanın sanatı! Kendi içinde kavrulmuş özlemler, hâlâ yanan zayıf alevli sıcak arzular, soğuk tutmaya çalıştığı ateşli ideal kâbusları yokmuş gibi, “küçük kız”ın uysal başını yeniden tombul memelerinin arasına bastırdı:

— Haklısın be çocuk, dedi, dikkati filan at kenara, yapabilirsen eğer, git bırak kendini ona, yeter ki, o buna değen biri olsun!...

Hayat eğer tiyatro olsa, burada bir alkış kopardı seyirciden. Ama o usta oyuncu kadına, “tiyatroyu bırakacağım” dedirtmeyi başarmıştı birtakım “tiyatrocu”lar!....

İzlandalı balıkçı kızın sendika mücadelesini de sonuna dek içine çekip sızarak geçirdiği gecenin geç sabahında biraz daha “ihtiyarlamış” olarak kalkan delikanlı, üstüne kapattığı kapısını açıp çıktı, isteksizce düştü kendisinin randevu verdiği çay bahçesinin yoluna. Aslında, öyle tedirgin ve umutsuz olan birinin, o randevuya da biraz geç gidip, uzaktan şöyle bir göz atıp, eğer beklenen gelmemişse, yani “korktuğu” gibi o son beklediği de yok olmuşsa, hemen dönmesi ve yalnızlığının öfkeli ve rahat kabuğuna çekilmesi beklenir değil mi? Hayır, bu “herif” farklı işte, inadına bir saat önce ulaştı o çay bahçesine. Azrailiyle hesaplaşıyor sanki. Evet, tam bir saat önce gitti, güzel bir masa seçti, en güzel masayı seçti hatta, oturdu, son olarak baktı saatine, ve bir daha da bakmadı. Gözü “yolda” filan da değil. Gelecek olan, ya da gelmeyecek olan, yalnızca kendisiymiş gibi, hiçbir yönü gözlemiyor, önündeki çay bardağına bakıyor, sigarasına bakıyor, giderek dolmaya başlayan kül tablasına bakıyor, o kadar...

Öteki, yani soracağı sorularla içi dopdolu, bir önceki akşam her nasılsa kullanıverdiği sözcükle –“aşk” mı ne diyorlarsa işte onunla– ilişkisini zorla koparmış, ama “korkuyorum” çığlığının sesi hâlâ kulaklarında çınlayan çukur yanaklı kız, –kız ya, evet, çünkü sığındığı tombul memelerin içine başını gömüp ağlayan kız olarak hissediyor kendini yolda, o çığlığı öyle atmıştı çünkü– o çığlıkla vapura bindi, karşıya öyle geçti, çay bahçesini öyle buldu, bu kez yanından geçmeyip içine girdi işte, ve... Delikanlı’sı ileride masada oturmuş bekliyor... korkusu yükselsin mi, dinsin mi?

— Merhaba!...

Delikanlı’sının yaptığını yapmış, ona sırtından yaklaşarak söylemişti bunu. Adam, eski Yeşilçam filmlerindeki gibi ağır ağır döndü, ama o filmlerdeki gibi bakmadı, “adam” gibi baktı, çünkü gözleri vardı. Ağır ağır dönmesinin nedeniyse, birden algılayamamanın, hele hele “star” havası atmanın çok ötesinde, artık kendini iyiden iyiye hazırladığı öfke yalnızlığından çıkıp, yeni bir umuda açılmanın zorluğu... Böyle döndükten sonraki bakışı da bambaşka oluyor tabii: Kadını, içine çekmek ister gibi bakıyor, onu sarıp sarmalayıp bin bir soruyla, uçsuz bucaksız bir derinlikle özümsemek ister gibi bakıyor adam. Yeniden “delikanlı”ya, “çukur yanaklı”sının “delikanlısı”na dönmesi, ancak böyle zorlu bir sürecin riskini göğüsleyebilirse mümkün olacak ve bu baktığı kadın, ancak o uzun sürecin ufuk noktasında, kendisini yeniden penceresinin dışına çeken incecik elli kız yakınlığına gelecek:

— Merhaba, merhaba... otur, hemen otur... şöyle, ya da şöyle daha güzel... hoş geldin, hoş geldin!... Gözünü ayıramıyor, kadın oturana kadar gözünü ayıramıyor ondan, hatta oturduktan sonra da... Kadın, izmaritlerle tepeleme dolmuş kül tablasını gördü:

— Geciktim galiba...

— Ne gecikmesi? Saat yoktu ki! Saat yok artık, bilmiyor musun?...

Kül tablası kim bilir ne kadar “zaman”ın izmaritiyle yüklü ama “saat yok...”? Ve bu “delikanlı adam”ın gürül gürül heyecanı!... Zor olacak, bundan sonrası çok zor geçecek, diye düşünüyor kadın, bir yandan da adamın gözlerini üstünde hissetmekten hoşlanıyor... En iyisi, kırk yıllık ahbap samimiyetiyle işe kolayından girişmek:

— Buranın çayı güzel besbelli, ben de çay istiyorum!

Adam, önündeki yarım kalmış çayı, elinde hâlâ yanmakta olan sigarayı, boşalmış paketini, her şeyi yeni fark etti o an, garsona seslenirken dolu kül tablasını deviriyordu neredeyse... Garson masayı toparlayıp temiz tabla koydu. Kadın kendi sigarasını çıkarmış yakmıştı bile, kendisi dolu paketi açıp ikram etmeye yetişememişti. Boşalmış sigara paketini garson alacakken kendisi aldı, uzun uzun buruşturdu, bir şeylere nokta koyar gibi özenle bıraktı garsonun eline. Yeni paketten sigarasını çıkardı, ama yakmak için çayların gelmesini bekliyor. Dıştan bakan biri, sanki bunlar şu an yeni gelip oturmuşlar da her günkü gibi uzun, dingin çay faslına geçiyorlar sanır... Söze girmek için iki taraf da acele etmiyor gerçekten... Oysa durum dıştan görünenin tam zıddı: Sarsılıp taşma noktasına gelmiş iki köpüklü şarabın kapaklarını zorlayarak birbirini beklemesi var bu masada...

Çay bahçesi henüz tam dolu değil. Dışarıdaki hareketlilik ve gürültü de içeriye pek yansımıyor şimdilik, çünkü öğlen sonrası, akşamüstünün yoğunluğuna varmamış daha. Birkaç masa ötede, evci çıkmış bir er –sivillerini giymeye vakit bulamamış herhalde– başörtülü “yavuklusu”yla çay içiyor. Masanın izin verdiği kadar yakınlar birbirlerine. Er sürekli konuşuyor, öteki, utangaç bir zevkle dinliyor. Onun yanındaki masada orta yaşlı bir kadınla bir adam, çocuklarını da sandalyelere oturtmuş, çay içerken denizi seyrediyorlar. Çocuklar kalkıp dolaşmak için can atıyorlar gibi, ama oturtulmuşlar. Buraya boşuna çay bahçesi denmemiş, garip bir şekilde hemen herkes çay içiyor. Haa, karşı yanda, masaları birleştirmiş kız erkek karışık bir genç grubu var, onların bazısının elinde kola, meyve suyu gibi değişik içecekler görünüyor, giysileri de değişik zaten, gömleğini kot pantolonunun üstüne çıkaranı var, eşofman türü bol, sarkık şeyler giymiş olanları var, öğrenci bunlar belli ki, coşkulu, fıkır fıkır bir serbestlik içindeler... Kadın, yani içindeki çığlığı henüz bastıramamış olan o “küçük kız”, rahat gününde olsa uzun uzun seyredip incelemek isterdi bu masaları, bir gün yalnız gelmeli buraya belki –ama bir dakika, bu çay bahçesi, delikanlı’sının dünyası bir bakıma, yani örneğin, o ilgiyle izlediği masalardakilerin evinde hayat boyu yaşamak–... boğulacak gibi hissetti kendini... korkusu depreşti! Belli etmemeye çalışıyor. Çaylar geldi.

Adam kendi çayını da tazeletmişti. Sigarasını kibrite bakmadan yaktı. Çayın güzel rengini gösteren cam bardaklardan ilk yudumların içilmesi, kadına biraz daha zaman kazandırıyor... Aaa, gerçekten güzel bir çay bu, café’lerde porselen içinde gelen “sallama”larda bu tat hiç olmuyor! Laf mı be, burada da filtre kahve yok mesela, sahte folklorculuğun alemi var mı şimdi, ama yine de:

— Ne kadar güzelmiş buranın çayı?

— Öyledir... Beğendin mi bu çay bahçesini?...

Neyse ki karşısındakini zor durumda bırakmamak için yanıt beklemeden hemen ekledi adam:

— Yani, başka yerlerle mukayese için sormadım, çok zevksiz bir yere davet etmiş olmayayım demek istedim sadece?

— Anlıyorum...

— Neyi?

Evet, neyi? Topu karşısındakine atmaktan başka çare yok:

— Sen o café’de çok rahat değildin, ama ben burada çok rahatım!...

Yalan da söylemiyor, birkaç saat oturmak için rahat elbette, ne var ki?... Adam üstelemese sorun yok, ama rahat bırakmıyor işte:

— Sağ ol, –hatır için söylemiyorsan tabii–...

— Yoo... Bak, ben istesem de hatır için konuşmayı beceremem, biliyor musun, bu bir eksiklik belki, ama öğrenemedim...

— Öğrenme, daha iyi.

— Sağ ol.

İkisi de bir soluk aldılar, birazcık gevşeyebilmişler miydi? Adam, daha ilk sorusunda laf dokundurmuş duruma düşmekten korkmuştu bir an, kadınsa ilk yanıtında açık verdiği kaygısına kapılmıştı. Terslik olmadı neyse...

— Ben de açık söyleyeyim öyleyse, o café’de bütün gücümle rahat görünmeye çalıştım, başaramamışım besbelli, kusura bakma, ama orayı tanıdığıma memnun oldum ben, başka türlü nasıl tanıyacaktım ki?

— Çok mu gerekli?

Kadın aslında aynı café’de aynı akşamın gecesinde yaşadığı rezaleti anımsayarak söylemişti bunu, ama karşısındaki o olayı bilmiyor ki, şimdi yine yanlış anlayacak, Allah kahretsin, hesaplı, düşünceli konuşmaya niye dikkat edemiyor bir türlü, oysa şu oğlan dümdüz, içinden geldiği gibi konuşuyor ne güzel, ama kendisinin böyle hesapsız sorularının arkasından onun o dümdüz konuşması gelince de dengesi bozuluyor bu kez, kavga çıkaracak şeyler söylüyor, cadı karı olup çıktı mı nedir?

— Gerekli tabii, her yeri tanıyabilse insan, yani senin için değil elbette ama benim için gerekli... benim ihtiyacım varmış, onu anladım...

Al işte, cevap dediğin böyle olur, adam gibi konuşuyor işte adam. Ne demeli?... Sustu kaldı... Neyse ki yine karşısındaki sürdürüyor:

— ... Yalnız, orası çok pahalıydı herhalde, parayı senin ödemene üzüldüm, sıkıldım, ben hazırlıklıydım, ne tutarsa tutsun ödeyebilirdim... Mahcup oldum doğrusu...

Kadının beklenen tepkiyi göstermesine bile fırsat bırakmaksızın asıl soracağına geçmek istiyor adam:

— Tamam, vazgeçtim, baksana... Vaktin var mı? Yani, bugün acele bir randevun filan var mı?

— Yook! Benim hayatta hiçbir acelem kalmadı artık, nasıl kalsın ki?

Adam, sorduğu sorunun bu yanını hiç düşünmemişti, şaşırdı, kısa bir süre işsiz kalmak böyle bir insanı nasıl yılgınlığa düşürebilir, yoksa soruş tarzına mı alınganlık gösteriyor? Hemen düzeltmeye çalıştı:

— Yine yanlış anlama n’olur! Onu kastetmedim. Uzun konuşmak istiyorum seninle, gazeteden atılmasaydın da bunu isterdim, ama belki o durumda hiç vaktin olmazdı, bilemem, şimdi var mı, diye sordum, onun için böyle erken bir saat önermiştim zaten. Anlatabiliyor muyum?

— Daha o zaman anlamıştım bunu, çok da sevinmiştim, çünkü benim belki senden de uzun konuşmaya ihtiyacım vardı... Hâlâ var yani!

Ohh, nihayet düz ve açık bir cevap verebilmişti kadın. Korkularını geriye itip rahatlayacaktı... Ama olmadı. Çünkü bu kez de karşısındaki oğlan, kendisinin böylesine apaçık anlaşılır sözüne müthiş şaşırıyor:

— Sahi mi?!...

Bir süre sustular. Bu susuşun bir nedeni daha var: Oğlan, yine o tuhaf renkli gözleriyle kendisine bakıyor, şaşırmanın, merak etmenin ötesinde, biraz da hayranlık... değil, hayır, biraz beklenmedik bir küçük sevinmeyle karışık... neyse, açıklaması zor... bakıyor işte! Sonra, kendisi yanıt veremeyince, bu bakış bir anda değişiyor, acılaşıyor:

— Sormam bile saçma, değil mi? Bu son söylediğin hatır içindi işte. Yine de peki, sağ ol, sen uzun konuşmayı kabul ettin ya, bu yeter...

Kadının sesi beklenmedik biçimde yükseliverdi birden:

— Ne diyorsun sen yahu? Ben hatır için kanuşmayı istesem de beceremem demedim mi? Hele sana hayatta sahtekârlık yapamam, anlasana bunu! Senin sormana şaşırdım, anlasana! Hâlâ inanmıyorsan bana, ne diyeyim yani?

Böyle car car bağırdığını fark edince de pişman oldu, yok, yok, kendini kontrol edemiyor işte, bu böyle gitmez, gidemez!... Ne var ki, karşısında oturan “oğlan” hiç alınganlık göstermiyor, gülümsüyor üstelik, gülmesini zor tutuyor neredeyse, bu ne şimdi?

— Yahu ben hiçbir şeyi seni kızdırmak için yapmıyorum, neye kızıp neye kızmadığını da anlamış değilim, ama kızman hoşuma gitmeye başladı biliyor musun, kusura bakma n’olur, çok şirin kızıyorsun, ben ne yapayım yani?

Adam, karşısındaki kadını tam da bu kızgınlık halinde yine “çukur yanaklı kız” olarak görmeye “yaklaştığını” hissediyor aslında, bu çok önemli, ama işin bu yanını açıkça söyleyemez ki, o ne der sonra?... Evet söyleyemiyor... da, kadının güya toparlamaya çalışarak, bir küçük kız gibi:

— İyi be! deyip kesişi yok mu, gülmemek mümkün değil, isterse gelsin yakasına sarılsın!... Yine de hemen kendine hakim olup açıklamaya çalışıyor:

— Bak, meramımı senin gibi güzel anlatmayı bilemem ben, onun için sen anlamaya çalış n’olur... Dinle, senin gibi önemli bir yazarın, benimle, yani işte sıradan bir okuyucuyla diyeyim, konuşmak istemesi, ya hatır için olur, ya da eğer samimiyse, elbette çok şaşırtır beni, haklı değil miyim? Babamın can yoldaşı partili ağabey bile senin çok önemli olduğunu söyledi, “arkadaşın mı?”, diye sordu hatta, “evet arkadaşım” diyebilmeyi nasıl istedim o an, tasavvur edemezsin, şakası yok!

— Sahi mi?

Bu kez kadın, gözlerini beklenmedik biçimde açarak sormuştu bunu, üstelik şimdi de onun bakışında aynı “küçük sevinme” pırıltısı seziliyordu. Ama sonra, sırtına o korktuğu bin ton ağırlık düşmüş gibi, uçurumun tüm öte yanı toplaşıp boğazına sarılmış gibi bir durgunlaştı kadın, kendine kapandı sanki, öylece kaldı. Adam, hiçbir şey anlayamamıştı. Artık dayanamadı, son soracağını en baştan soruyor, çaresi yok:

— Sahi neden, yani sen niçin? En âlâ koşullarda yaşamanın her çeşit imkânı var elinde, en yükseklerle, hem içeride, hem dünyada, her kattan istediğinle her çeşit ilişki elinin altında! Bizim gibiler mecbur, yani hem kaybedeceği bir şey yok, hem başka türlü bataktan kurtulacağı yok, en tehlikeli partiye de gider, en netameli gazeteyi de okur, işten atılacağını bile bile sendikaya da girer icabında, eylemse eylem, kavgaysa kavga, katılacak mecbur, başka çıkarı yok ki! Ama sen? O yazıları, ne bela geleceğini bile bile yazdın besbelli! Peki niye?... Dur, yanlış anlama, yapmasaydın demiyorum, öyle der miyim hiç, tam tersine, iyi ki yazdın tabii, boşuna mı hayran oldum, mutlaka konuşmak istedim seninle? Ama öbür yanda ben, sana bunları söyleyen ben, şu durumumda o mecbur olduğum şeyleri yapmadım, yapamadım! Böyle olunca sormaktan kendimi alamıyorum: Sen, senin gibi biri, hiç mecbur olmadığı halde, nasıl tepebildi o imkânları, niçin? Ayrıca...

— Evet, çekinme, devam et...

— Böyle... nasıl desem... kendi kesimine, kendi dünyana karşı böyle...kusura bakma n’olur, yani işten atılacak kadar... ustaca yazabilmeyi, nasıl öğrendin? Bunu bir anlayabilsem... Anlatabiliyor muyum?

— Yalnız kendi dünyama karşı, değil mi? Yani, tüm dünyaya karşı değil, öyle mi? Haklısın...

— Aslında, benim dünyama temelden karşı belki de –ihtiyar ağabey’in uyarısını anımsamıştı burada, ama ağzından kaçırdığına pişman olup geçiştirdi– önemli değil, kendi dünyana karşı çıkabilmen yetiyor bana mesela... Dur, yanlış anlama, bak, çok konuştum ama şunu da bir söyleyeyim, içimde kalmasın: Yedi yabancı biri de olsan sana bunları sormak için çatlıyordum. Eee, bir de o eski günleri ekle bunun yanına, düşünebiliyor musun? Kendini benim yerime koyabiliyor musun?...

Karşısındaki, az önce öfkelendiğinde insanı güldürecek kadar şirinleşen “çukur yanaklı kız”, şimdi kapattıkça kapatıyor kendini... Hiçbir yanıt gelmediği gibi, üstelik bin yaşında bir kadına dönüyor neredeyse... Ne yapmıştı ki ona, çok içten bir şeyler söylemiş, çok içten bir şeyler sormuştu safça. Arkadaşın dediği gibi biraz “safalak” galiba kendisi. Bilmeden bir kötülük mü yapmıştı acaba? Nasıl açacak onun kapanıklığını yeniden?

— Bak, seni üzdüyse, söylediklerimin, sorduklarımın hepsini unut istersen, dayanamadım sordum işte boşver... Yalnız senin buraya geleceğini hiç beklemiyordum, biliyor musun? Nasıl olsa, vaktimiz var, dedin, anlatayım öyleyse... Biz öğrenciyken beni o seninle karşılaştığım kulübe mobiletiyle getiren arkadaşım vardı ya, hatırlamazsın boşver, o yok artık, ne oldu bilmiyorum. İş yerinde yanımda çalışan genç, hani sözünü etmiştim, unutmuşsundur, gitti gider. Üst komşumu, o muhterem kadıncağızı, oğlu aldı götürdü, yanlarında otursun diye, iyilik olarak yani, ama galiba ona iyilik değildi bu, bilmiyorum. Okuduklarım, yetmiyor. Sevdiklerim, yetmiyor. Elim, hiçbir şeye yetmiyor. Hatta biri, hâlâ yarım!

— Nee?

Kadının, gözlerini kaldırıp bakmaya bile cesaret edemeyen dehşetini fark etmeksizin, hırsla sürdürüyor:

— Yarım tabii, yarım bırakmışlar, ama ben, okuyup kalmaktan başka bir şey yapamıyorum işte! Bir balıkçı kızın, bir İzlandalının müthiş güzel mücadelesini kesip atmışlar, çocukluğunda bitirmişler kızı, kimsenin haberi yok ve ben, öylece durup...

Kadın bu kez şaşkınlıktan kaldıramıyor gözlerini, hafif sesle soruyor:

— Bu anlattığın, ne?

— Kitap, roman yani canım, biliyorsundur... Salka Valka... Anne’nin ölümüyle roman bitmiş gibi öyle yayınlamış tüccar herifler, asıl ikinci yarı yok, düpedüz yok!

Hiç tanımadığı bir şeyler daha yüklenmişti kadının sırtına... Çok iyi bildiğini sandığı dış dünyanın ne yanı bu? Nasıl bir adam bu karşısındaki?

— Sen... ikinci yarıyı nereden biliyorsun?

Çekinerek sormuştu bunu. Adam, utana sıkıla: “İngilizcesinden”, diye geçiştirdi, hırsı geçmişti çünkü:

— Neye yarar ki, kendi kendimi yiyip bitirmekten başka? Öylece kaldı zaten... dün gece... bütün gece... bu yüzden dilime geldi şimdi öyle, saçmaladım, neyse... Bak, ben, sabah kalktığımda buraya gelirken, yine dünyaya küfredip hiçbir şey yapmayan adam olmaya karar vermiştim, rahattı öylesi sanki, sen de gelmeyecektin nasıl olsa!... İşte öyle... öyleydi yani... Ama, geldin sen! Olabilir mi bu? Düzmece bir dizi film uydurması mı? Yoo, değil. Buradasın işte, ben de buradayım. Peki ne? Niçin geldin mesela sen ta oralardan kalkıp şu çay bahçesine? Benim için gelmiş olamazsın... Bunu, kızman hoşuma gidiyor diye söylemiyorum, şakası yok, gerçekten inanamadığım için söylüyorum. Cevap vermek zorunda da değilsin...

Bin yaşındaki kadın, burada büyük güçlükle doğrulttu başını, adama hem bakıyor hem bakamıyor gibi onu sıyırtarak gözü kalabalıklaşmaya başlayan dış caddeye yönelmiş, daha da uzakları görmeye veya anımsamaya çalışırcasına:

— Sen de olsan gelirdin, dedi, seninle o akşam café’de sözleşip ayrıldıktan, fazla değil bir iki saat sonra, seninle oturduğumuz masanın üç masa ilerisinde, ünlü köşe yazarları –benim adım bile okunmaz onların yanında–, daha ünlü eleştirmenler, daha daha ünlü yazarlar, en ünlü oyuncularla yaşanan rezaleti sen de yaşasaydın, buraya gelirdin ve gelmekle de kalmaz, “uzun uzun konuşmayı” da isterdin. Nedenini bilemem, ama bu da bir mecburiyet. En azından, benim için böyle demek ki! İsteyen beğenir bu “rastlantı”yı, istemeyen “melodram” der...

— Melodram, ne gibi?

— Önemli değil, ağzıma öyle geldi işte, geçelim, ama rastlantı filan değil bu, şimdi anlıyorum... Daha öncesi de rastlantı değildi, daha daha öncesi de değil... Sen, babanın öldüğünü söylemiştin yanılmıyorsam...

— Evet... Onun ölümü de rastlantı değil öyleyse... Partili ağabeyin gözleri hâlâ işkenceden –söylemeye dilim varmıyor ama başka deyim bulamadım şimdi– patlak gibi duruyor...

— Yoksa, baban da...

— Evet, öyle... O cunta günlerinin hengamesinde ispatlanamıyordu tabii bunlar ama, kesin öyle! Ben sana havalar atıp saçma sapan palavralar sıkıyordum ya o günler hani, işte tam o günlerde babam ötekiler gibi sürekli tehlike içindeydi, hatta özellikle babamın peşindelerdi. Ben bilmiyorum sanıyorlardı, ama biliyordum. Kaç yıl bunu yaşadık biz, alışmıştık artık, sonra, bir daha öğrenci otobüsüne gelemediğim gün işte...

— Nasıl? Tam da o gün mü?

— Yoo, biraz daha sonra... Ama o gün, babamı kendi elimle gözaltına götürmüş gibi oldum da... Zaten sonra bir kez perişan halde görebildim, daha sonra da... morgda...

— Anlıyorum... Yani, anlamam zor tabii...

— Benim de anlamam zor, aldırma... Anlamaya çalışmak da zor zaten... alıştım herhalde, ya da alışamadım belki, her neyse...

— Biz, dediğin, kimlerdi?

— Annem, küçük kızkardeşim...

— Peki, nasıl dayanabildiniz buna, sen, annen, kızkardeşin...

— Dayanamadı zaten. Annem yani. Dayanamadı. Hemen arkasından, denebilir, gitti. Bir ben dayanmış oluyorum...

— Anlamadım!

— Küçük kızkardeşim, at kuyruğu saçları vardı, şen şakrak bir çocuktu, şen şakrak bir ilkokul öğretmeni olarak kurra çekip gitti güneydoğuda bir dağ köyüne, şen şakrak öğretmenlik yaptı orada, dilini bilmeyen çocuklara...

— Eee, sonra?

— Hâlâ yapıyor, yani, başka türlü olamaz ki, saç bağını mutfağımda saklıyorum, o at kuyruğu saçlarını sallayan gencecik kız, neşeli mektupları, başka bir şey olmuş olamaz... Ayakkabılıkta bir çift ayakkabısı bile yok, hepsini almış gitmiş...

Bu son kelimeleri söylerken renkli gözlerinin bile nasıl donuklaştığını fark etmiş miydi karşısındaki? Ya “ayakkabılık” derken yaptığı kinayeyi anlamış mıydı? Önemli değil. Bütün bunları, öylesine sıradan, öylesine olağan şeyler gibi anlatıyordu ki, karşısında oturanın asıl buna şaştığını kestiremiyor bile. Hatta ardından işi espriye vurup: Dahasını da söyleyeyim mi, dedi, café’den çıkarken birine selam söylemiştin ya, ben de bozuntuya vermeyip seninkine selam söylemiştim, çocuklarına da sevgiler yollamıştım hani... Öyle biri yok...

— Hıh! Ben karına selam söylediğimde senin öyle bir “Haa?” deyişin vardı ki, yalnız olduğunu o an anlamıştım ben...

— Sahi mi?

İçinde tuhaf bir öfke kabarmadı değil. Dahası, böylesine inandığı “çukur yanaklı”sına karşı içinde ilk kez ciddi bir kuşku da belirdi. Sonu yoktu galiba bu girdiği yolun... Ama bastırdı bu duygularını, çünkü “o”nu, öfkenin, kuşkunun ötesinde bir yere koymaya çalışıyordu, “mecbur”du buna:

— Peki öyleyse...

— Benim kocama, çocuklarıma selam sevgi gönderişin de öylesine safçaydı ki, senin de o saflıkların çok şirin oluyor, biliyor musun?

— Yani?

— Evet aynen öyle...

Bütün öfkesi, kuşkusu uçuvermişti bir anda, “safalak”lık bile sayılsa ne önemi var:

— Yani sen, yalnızsın öyle mi? Hayal gibi bir şey soracağım şimdi, ayıplamazsan...

— Sormana gerek yok: Taa o zamandan beri, hep, yalnız oldum ben. Nedenini sonra konuşuruz, her şeyi konuşuruz, hiç sorun değil... de, asıl sen eğer hep yalnız yaşadıysan, bu nasıl oluyor, yani, erkekler pek öyle kalamazmış da, öyle derler...

— Bunu da konuşuruz, hiç sorun değil...

— Peki, kızkardeşin, onunla niye birlikte değilsiniz, yani... söylediklerinden tam anlayamadım, o nerede, ne yapıyor?

— Bunu... konuşmamız zor işte... Bak, bunu, bir tek bunu...

— Hayır hayır, zorlamıyorum, lütfen!...

Sustular. Taze çay gelmişti yine. Kaçıncı, belli değil. Kül tablası dolup dolup yenilenmişti. Dışarıdaki caddenin hareketi ve gürültüsü tüm “şenliğiyle” içeriye yansıyordu şimdi. Akşama doğru. Ya da akşam bile olmuş belki. Farkında değiller. Sadece, uzun oturmaktan çay bahçesinin tahta iskemlelerinin sertliğini iyice hissediyorlardı artık –kadın daha fazla hissediyordu elbette, ama “başka dünya” tahta iskemleden ibaret değil ki!– Yine de, kımıldanarak, kıvranarak, dayanıyorlardı buna. Çünkü, neye mal olursa olsun, burada kesemezlerdi, ikisi de... Kadın, az önce bin yaşına girerek kendini kapattığı suskunluktan çıkmıştı, her şeye karşın! Daha doğrusu, karşısındaki adam onu bu suskunluktan çıkarmayı başarmıştı ve adamın kendisi de zaten çoktan –yine her şeye karşın– penceresini kırıp ona doğru yelken açmaktaydı. Bu rezil 2000’de “aşk” ancak bu kadar mı olacak acaba? Artık, kaygılarını, öfkelerini, hatta “sır”larını bile en azından konuşabilir olmuşlar, birbirlerinin “Delikanlı”sı ve “Çukur Yanaklı Kız”ı olmaya yaklaşıyorlardı hızla:

— Bak, sana bir şey söyleyeceğim... dedi adam.

— Söyleme n’olur...

— Peki...

Sustular. Bir süre geçti.

— Söyle, deyiverdi kadın. Oysa adamın söylemesi zor. Az önce, kadının, söyleme, demesine memnun olmuştu neredeyse. Ama söyleyecek artık:

— Ben, sana sormadan, o ağabeye şeyi sordum...

— Neyi?

— Senin için, “hiç iş bulamazsa, sizin gazetede... yani bizim gazetede demem gerekir aslında... yazması mümkün mü?” diye sordum. İçimden öyle geliverdi, sordum, kusura bakma... Ne dedi o yaşlı adam, biliyor musun?

— Olmaz, demiştir tabii...

Paniklemişti kadın birden. Başta önce sevinip sonra durgunlaşması da bu ilgiyi kavrayamamasından geliyordu galiba, bir sorumluluğun altında ezilir gibi telaş içinde:

— Olmaz ki, yapamam, bilmiyorum..., diyerek kurtulmaya çalışıyordu: Senin partili ağabeyinin de, “olmaz”, demesi gayet normal!... deyip rahatladı sonunda... rahatlayacaktı yani, ama karşısındaki bırakmıyor:

— Yoo. Tam tersi...

— Ne gibi?

— Sen istersen hemen kabul edeceklerini söyledi babamın o can dostu, yaşlı, hastalıklı ağabey...

Yaşlı partili öyle dememişti, kendisi neden böyle abarttı ki? Zaten kadının da inanamadığı belli:

— Nasıl olur?!

— Evet, aynen böyle söyledi önce...

— Eee, sonra?

— Sonra, “ama”, diye ekledi, “değerli arkadaşının, o çok satışlı gazetede, onları bile pervasızca eleştirerek yazdığı yazılar, bizim ulaşamadığımız okurlara ulaşıyordu, bu çok daha önemli. Oysa, bizim gazetede yazmaya başladı mı, bir daha yazdıracakları varsa da yazdırmazlar asla! Yani, kendisinin kararına bırakmalı”, dedi...

— Sahi mi?

Delikanlı, “temelde farklı baktığımız noktalar, tartışırız, ederiz” gibi önemli ayrıntıları hâlâ saklı tutup, “evet” dercesine başını salladı. Neyin kumarını oynuyordu? Kadın, kendi kendine mırıldanır gibi, sanki biraz da utanarak sordu:

— Cehaletimi bağışla n’olur, hangi parti o, babanın ya da yaşlı ağabeyinin partisi?

Delikanlı, belli belirsiz bir gurur duydu o anda, ama bunu belli etsin mi, yoksa gizlesin mi, bilemiyor. Çekinerek söyledi partinin adını... Kadının düz bir olumsuzlamayla keseceğini bekliyor galiba. Zarını bilerek atmış yani, vay “acemi” vay! Ama kadından beklenmedik bir yanıt geliyor, zar kırık geldi yani:

— Dünyayı hiç tanımıyormuşuz be, yani ben tanımıyormuşum, istersen “ben bile” diyeyim, fark etmez... Ama, tanısam neyi değiştirir bu, bilmiyorum... Sonra yine kendine kapandı kadın...

Baba dostunun sözlerinin önemini yeni fark ediyordu adam –evet “adam”dı yine, çünkü kapıldığı delikanlılık heyecanından uzaklaşması gerekiyordu yine– umutsuzca konu değiştirmek ister gibi:

— Ben de!... dedi, senin ne kabahatin var, asıl ben tanımıyormuşum! Babamın dünyasını tanımaktan kaçmışım, düşünebiliyor musun?

Bir süre yanıt gelmedi. Adam da, çevrenin artık iyice rahatsız edici olmaya başlayan kalabalığı ve gürültüsü hiç yokmuş gibi, kendi içine kapanmak üzereydi ki, kadın bambaşka bir şey sordu:

— Peki, baban seni de katılmaya zorlamadı mı o yıllar?

— Hayır. Okul bitene kadar beni dışında tutmaya çalışıyorlardı. Koruyorlardı yani. Babamın üstelik bu kadar saygı duyulan biri olduğunu sonradan öğrenince hele, çok gülünç, ilkel bir duruma düştüğümü hissettim. Biraz da bu yüzden kaçtım. Ama o günler, kafam başka yerlerdeydi, biliyorsun...

— Yoo, bilmiyorum, kendi kafam neredeydi ki bileyim? Asıl kendimle ilgili sormuştum bunu ben.

— Nasıl yani?

Çevrenin Cumartesi “şenliği” içinde yavaş yavaş birbirlerinin sözlerini güçlükle işitir duruma gelmişlerdi, bu yüzden seslerini yükseltmek zorunda kalıyorlar ama konuşmayı kesemiyorlardı.

— Bense tam tersine, “ille işletmeye gir, bitir gel, işlerin başına geç”, diye sıkıştırılıyordum, korunmak ne söz, sürekli çatışma halindeydik! Babamla yani... Hele üvey anne hazretleriyle, düpedüz savaş halindeydik, o da tam tersine benden kurtulmaya bakıyordu... Sizinkinden ne kadar farklı değil mi?

— Farklı tabii. Ama normal bu. Babanın seni zorladığı işin bir tehlikesi yokmuş ki, neden koruyacak? Yalnız... senin, çocukken öldüğünü söylediğin annen? Onu anlatsana asıl...

— Nasıl anlatayım, o kadar az hatırlıyorum ki! Öğretmenmiş, bunu biliyorum, yani, bana çok güzel gelen başka birçok şey de biliyorum, ama neyse, önemli olan, beni ondan zorla ayırdılar, hele bunu yalnız bilmek de değil, hâlâ yüreğimin taa derininde hatırlıyorum, şu yaşa gelmişim, ona bir dokunup sarılabilmek için canımı verebileceğim bir şey o, sonraki çatışmalar da anneme duyduğum bu bağlılıktan kendimi kurtaramadığım için çıktı zaten, yaşıyor olsa ne olurdu bilemem, ama bildiğim bir şey var, o, bambaşka bir insandı, ya da “insanmış” demek zorundayım belki...

— Kendini ona bağlılıktan kurtarmak istemedin ama, değil mi? Sanki şimdi de hâlâ...

Adam, ille aradığını bulmak istercesine karşısındaki kadına yüklendiğinin farkında değildi... Kadın yıllardır içinde sıkışıp kaldığı bu çelişkiyi tekrar tekrar yaşamak istemiyor oysa:

— Sorma n’olur, ben de bilmiyorum, annem yok ki, istesem bile yok! Ama ötekiler var! Seninki gibi değil yani!

— Olsun!

— Ne demek, “olsun”! Babamın beni zorladığı pis “işler”in pisliğini, “tehlikesi yomuş” gibi algılayabiliyorsun ama, değil mi? Elbette, senin dünyan başka çünkü, anlaman mümkün değil, okuduğun öteki kitaplar da benim pek ilgilenmediğim şeylerdir mutlaka, soramadım bile farkındaysan, neyse, aldırma... Benim sormak istediğim başka. Annenle, babanla, aranızda “çatışma” yokmuş işte, o kadar zorluklar içinde bu nasıl oluyor?

— Anlamadım... O kadar zorluk karşısında bir de kendi içimizde çatışmamız nasıl olur ki zaten? Her şey biter. Yani, olamayacak bir şey. Ama tartışırdık tabii, babamla değil de annemle...

— Neyi tartışırdınız?

— Tuhaf değil mi, birbirimize aşırı sahip çıkmak yüzünden tartışırdık, yani, birbirimizi kurtarmak adına, birbirimize fazlaca sarılmak yüzünden tartışır dururduk, hatta gören kavga ettiğimizi bile sanabilirdi, sorduğun buysa...

— Tamam, ben alacağımı aldım...

— Neyi aldın, anlamadım. Seninkinden farkı ne? Biz çatışmadık da ne oldu? Yine birbirimizi kurtaramadık işte, sonuç bu! Birbirimize yalnızca sevgi duyduk, ama onlar mezardalar, sarılabiliyorlar mı artık bana? Oysa, patronlara bak, ailece, hayatta, siyasette, her yerde, birbirlerine nasıl sıkı sarılıyorlar? Sahi, sen yazılarında ima yollu anlatmıştın galiba, kardeşin değil miydi o, yurtdışında faşist örgütün dinci kanadının başına geçen katil? Nasıl sahip çıkmışlar ona, bak? Sen burada işsiz kalıyorsun, o hem içeride hem dışarıda...

— Kardeşim deme ona!!...

Kız, titremeye başladı birden. “Kadın”, değil, “küçücük bir kız” bu titreyen, ama bir anda kasılmış, hatta neredeyse çarpılmış yüzüyle yaşı bellisiz bir yaratık!... Ne olmuştu bir anda? Delikanlı – “adam” değil “delikanlı” o da şu anda ve– anlayamıyor, düzeltmeye çalışıyor:

— Kulüpteki o tombalak aptal oğlan için senin kardeşin demişlerdi de...

— O benim kardeşim değil!!...

— Tamam, üzülme, yanlış anlamışım demek ki...

— Hayır, yanlış anlamamışsın, ama o hayvan benim kardeşim değil!!...

— Yani, o takım içinde çatışma filan yok, it gibi kolluyorlar birbirlerini, bunu söylemek istedim, niye böyle birden bire...

— Hayır, benim için yalnızca çocukken zorla ayırdıkları öz annem var, o da mezarda...

— İyi ya?...

— Ne demek “iyi”, iyi olan ne?

— Yani birbirimizi hayattayken kurtarmamız gerekiyor, demek istedim, mezarda değil, ama nasıl?

— O orospu çocuğu gibi mi olalım yani? Kurtulmak, kurtarmak dediğin bu mu?

— “Kardeşin gibi olalım” der miyim hiç!?

— “Kardeşin” deme o faşiste!!...

Yan masalardan kulak kabartanlar oldu, ikisinin –üstelik “it”, “orospu çocuğu”, “hayvan”, gibi “ağza alınmaz” küfürlerle– kavga ettiklerini sanmışlardı, neredeyse ya ayırmaya kalkacaklar, ya da arada “faşist” sözcüğü geçtiği için “çok iyi niyetle” polis çağıracaklar filan... Dahası, küfür eden “kadın”, kramplar içnde, doğrulsa yıkılacak gibi... Adam, kadına yardım etmek zorunda, “ağzımdan kaçtı, unut, tamam canım, affet beni!” diyerek elini uzatıyor, ama kadın, “dokunma bana n’olur, anlatırım sonra”, diye yalvarıyor, kendi gayretiyle doğrulup çantacığını alıyor, kalabalığın içinde uzaklaşıyor, hayır, önce dönüp zor duyulacak bir sesle: “Hayır anlatamam”, demeyi ihmal etmiyor özür dilercesine ve işte şimdi gerçekten uzaklaşıyor, görünmez oluyor...

Neyse ki garson, –kavga numarasıyla hesabı ödemeden tüymesinler diye besbelli– adamın yanında bitivermişti hemen. Adam, yalnızca garsona bakarak hesabı ödedi, sonra da kimsenin yüzüne bakmaksızın hızla çıkıp gitti. Giderken çay bahçesinin dışında yine de son bir umutla ortalığa bakındı, ama onu göremedi. Görse ne diyecek, ne yapacak, biliyor muydu?...

Dolmuşunun duraklarda durmasına bozulurdu hep, bir an önce evine varmak isterdi, oysa şimdi uzasın, çok uzasın istiyordu dolmuş yolculuğu, bitmesin istiyordu. Çünkü “evi” kalmamıştı artık. Pencere içi zaten boştu. Pencere dışını şu anda bir kez daha yitirdi işte. Döşeme üstü, alınıp götürülmüştü. Sığınacağı öfke hücresi bile yoktu artık. Çünkü, öfkesi bile tükenmiş gibiydi. Duraklar da tam aksine hızla geçiyor lanet olsun!... Babası yoktu, onun hıncı kalmıştı sadece, evet şimdi yaşlı ağabey var, nefes darlığıyla, dışarı uğramış gözleriyle ve... kendisine “anne” gibi sarılan kollarıyla, ama uzaklarda bir yerde... Annesi de yoktu, annesinin intikamını almak vardı yalnızca, oysa şimdi “intikam” sözcüğünü belki hiç tanımayan bir üst komşu gelmişti onun yerine, ama nerede olduğu belli değildi onun. “Evi”nden ne kalıyor geriye? Birisi kalıyor tabii! O “birisi” hep kalacak: At kuyruğu saçlı kızkardeşi! Onun yerini hiç kimse tutamaz... Hayır, tutar işte: “Gülmeyin bana n’olur” diyen o küçücük sarışın ilkokul öğrencisi kız! O yaşıyor, yaşaması gerek, at kuyruklu kızkardeşi de yaşıyor, yaşaması gerek, ama neredeler, nasıl?...

Dolmuştan indi. Sokağa, sokak lambalarına, bakkala, her şeye küfrederek –yok, bakkala küfredemiyor şimdi–, rakısı kalmış mıydı, midesi bulansa da sonuna kadar içecek, giriyor ve bakkaldan, evet o bakkaldan rakı alıyor, üstelik bu sefer “göstere göstere yapma” isteğini bile duymaksızın şişenin gazete kâğıdına sarılmasını kabulleniyor sessizce... Bu “adamcağız” da başka bir sıkıntının içinde miydi yoksa?... Anlaşılır durum değil...

Girdi, doğru mutfağa –mutfak penceresine değil, o pencerenin bir anlamı kalmadı çünkü– masaya, daha doğrusu, önce şişeye, bardağa ve sonra masaya...

Her yudumda, hiç anlayamadığı “çukur yanaklı”sını içiyor gibi şimdi. O var çünkü, ne olursa olsun, var o, üstelik çok çok yakınlaşmıştı ona, uzanıp tutuverebileceği kadar yakın, bir dokunsunlar birbirlerine, sonrası önemli değil’di! Ama ne oldu son dakikada, ne yaptı ki ona? Yıllar önce “baban” dediği anda cinleri tutuyordu incecik kızın, ne olup ne bittiğini fark edene kadar da yitip gidiyordu, ama böyle felaket bir durum olmuyordu yine de. Oysa şimdi, gözünün önünde ölüp gidiyor sanmıştı, öylesine korkmuştu, kendisinin ettiği sözler yüzünden mi, kendisi mi öldürmüş olacaktı yani, ne demişti ki? “Kardeşin”???

O tombalak, aptal, hödük! Kardeşiymiş de üstelik işte. Olsun ne var yani? Yazılarında onun maskesini indiren, o “kardeş”e belki en şiddetle, en vurucu cesaretle saldıran da yine o ince elinin kalemiyle bu kızcağız olmamış mıydı zaten? –Armağan ettiği dolmakalemi kullandı mı acaba sahi?– Ah, şimdi şu masada yanı başında onu yazıyor görse, boynunun altı hafif açık... Kıskanır mıydı kendisi onu? Ya da o, bir süre sonra buraları, kendisini aşağılayıp, ötekilerle, o saldırdığı ünlülerle hatta... Off, ne saçma kâbuslar bunlar! “Bir süre sonra” ne demek zaten? Başlamaz bile hiçbir şey. Eğer aşk dedikleri, birinin ötekine tümden boyun eğmesiyse, ne kendisi onun “çukur yanaklarına” el pençe divan durabilir –durmaz tabii ama, yine de o solgun güzel çizgiler, canım, canım ah, ona dokunuyor gibi içi titredi birden –ama yok, olmaz, çünkü o da kendisinin tek düze çalışma koşullarına, ayakkabılığı da olsa şöyle bir eve, bu semtlere, ısınamaz asla, baştan beri bu hayallerin yürümeyeceği belliydi. Hem olan oldu, bitti az önce işte. Ama niye? O hayvan için “kardeşin” dedi diye niçin bu kadar yıkıldı zavallı kız, bunu anlayamıyor bir türlü, hele o ürküntü verici hali hiç gözünün önünden gitmiyor!... “Dokunma bana!” demişti... En son bunu demişti... Hayır, en son, “anlatamam” dedi yazık... Ne olabilir bu? “Dokunma bana!”... Gelmese, o da bitse, diye kendince kabuğuna çekilmişken, beklenmedik biçimde sırtından “merhaba” deyiveren, sonra tüm yüreğini açabildiği, hatta onun da diri –evet hâlâ gencecik dipdiri olduğuna yemin edebilir– göğüs ucunun derininde yüreğini okumaya başladığını zannedip bu yüzden öylesine açılabildiği “çukur yanaklı”sına, bu kadar yaklaşıp da... “dokunamamak”!

“Dokunma bana!” dediğini hatırlıyor en son o “yabancı”ya, daha sonra “anlatamam” demesini geç, palavra o, olan oldu bir kere, üstelik anlatamaz da gerçekten, mahvetti her şeyi! Ne oluyor kendisine, bir rezilin “kardeş” diye adının geçmesi bile nasıl bu hale düşürebilir kendisini, bu kadar mı zayıfmış, gerçekten işkence görenler ne yapıyor peki, hiç mi yok edilemiyor böyle domuzların bıraktıkları iz? Kadın olmanın özelliği mi bu yoksa? “Kadın” mı? Hadi be, yutturma kendine, hiçbir şey değilsin sen!... Sahi, erkeklere de tecavüz ediyorlarmış işkencede, peki erkeklerde nasıl sorunlar kalıyor acaba, onlar daha mı kolay aşıyorlar yani? Düşündüğü şeyin dehşetini kavrayamıyor bile, yaşayanlar kim bilir ne kadar güçlü olmalı dayanabilmeleri için? Korkunç, korkunç, korkunç! Öyleyse? Sana ne oluyor, sen kim oluyorsun o kahramanların yanında? Sana işkence yapmadı ki o bok çuvalı, üstüne kusacaksın diye ödü koptu hatta! Eee, ne diye bir “leşi” de sen oluyorsun ki katil reisin? Şımarıklığın alemi yok, kendine gel be! Yetti, yetti artık!...

Takside, krampların ağrısıyla kıvranırken aklından bunlar geçiyordu. Çevre yoluna girdiler. Tenha. Aksiliğe bak ki, aceleyle biniverdiği taksinin şoförü de böyle biri, yani işte çember mi dese, yarım mı dese, dinci gibi görünen bir sakalı var herifin. Her yeri tuttular zaten Allahın belaları! Lanet be, ne olacaksa olsun!...

— Ne olacak bu memleketin hali be hemşire?

Apışıp kalmıştı bu soru karşısında, susuyor... Şoför devam ediyor:

— Kusura bakma, sen de sıkıntılısın galiba, bahçeden çıkarken gördüm, iyi değildin, taciz eden mi oldu, ederler, aldırma, insanlık kalmadı ki, benim başıma gelenleri bilsen, dayanamayıp her müşteriye soruyorum işte, bana da aldırma...

Güçlükle kendini toparlayıp soruyor kendisi de:

— Nasıl yani?

— Nasıl olacak, faiz değilmiş de kâr ortaklığıymış bilmem ne dediler, zar zor biriktirdiğimiz üç kuruşu da yatırdık imansızlara, imansız dediysem, iman lafı ağızlarından düşmüyordu muhteremlerin, ama paralarımızı söğüşleyip battılar sözümona! Onlar batmadı ki, biz battık! Herif, karılarla –haşa senden hemşire– gavuristanlarda keyif sürüyormuş bizim paralarımızı harcayıp. Öylelerinin Allahı kitabı olur mu sen söyle hemşire, haksız mıyım?

— Haklısın, yerden göğe kadar haklısın... birader!

Of bee, nasıl da bulmuştu bu deyimi allak bullak kafasıyla, aferin kendisine! Hemen de sonucu görüldü zaten. Şoför:

— Ağzına sağlık hemşire, dedi, bir sigara yaktı ve kendisine de uzattı: Sormadan yaktım kusura bakma, sen de içer misin?... Maltepe içiyor, sevdiğinden mi, yoksa parası yetmediğinden mi? İlginç, çünkü yabancı “delikanlı”sının da Maltepe içmesi dikkatini çekmiş, ama soramamıştı...

— İçerim, çok da makbule geçer... dost! deyiverdi bu sefer. Eyvah, adam Alevi değil besbelli, ters de tepebilir böyle demesi?... Yoo, hiç fark etmiyor:

— Ateş?... diye soruyor şoför...

— Sağ ol, çakmağım var, diyor kendisi...

Köprüyü geçiyorlar... Fazla değil, beş on dakika önce, az kalmıştı, ramak kalmıştı ki, tüm hıncını bu “çember sakallı”dan almaya kalkabilirdi. Herkese de, “böyle bire bir mücadele etmelisiniz!”, diye ahkam kesip durmuyor muydu? Tersliğe bak! Cinayet olacakmış demek, cinayet düpedüz, katil de kendisi! Allahtan şoför ilk lafı etti de kendisini böylesine affedilmez bir suçtan kurtarmış oldu! İyi ama bu nasıl memlekettir, ya her şey kötü olsun, insan ona göre gardını alır, ya da her şey iyi olsun, sen de iyiysen sorun olmaz. Ama böyle hiçbir kalıba uymayan, hiçbir şeyin ötekini tutmadığı memleket olur mu? Az önce tüm öfkesini odakladığı şu adam için şimdi derdine çare olacak bir yanıt toparlamaya çalışıyor... Öyle de zor ki!... Çare ne demek zaten, lafla çare mi olur, olmaz tabii, ama hiç değilse akıllıca birkaç söz... A aaa, belini büken kramplardan da eser yok artık! Bu kadar mı gelip geçici bu illet? Böyle geçiverecekti de o “yabancı” delikanlısının önünde kendisini niye “rezil” görüntülere düşürdü ki? Kim bilir nasıl suratına bakılmaz bir yaratık olup çıkmıştır o an? Utancından “dokunma bana” demişti, ya bunu nasıl anlatacak? Mümkün değil!

— Sen, öğretmensin galiba, yanlış mıyım hemşire? Ne iş yaparsın?

Öğretmene benzetildiğine göre epeyce yaşlanmış demek, neyse, öyle olsun, yine de hoş...

— İşsizim!

Öylesine aklına geliveren bir yanıttı bu, ama bir yandan da şoför adamcağızın o yakınmalarının ardından onun sorusuna karşılık olunca ilk kez tuhaf bir gurur duymuştu “işsizim” derken...

Şoför birden gaaarç diye fren yapıp sağa çekiyor:

— Deme be hemşire! Kusura bakma, bu kadarını kaldıramam ben! Yani, sen, senin gibi muhterem bir öğretmen, işsiz ha? Emret hemşire, rahatsızdın galiba, ilaç gerekiyorsa, işte hemen saati kapatıyorum, gör bak –gerçekten de taa karşıdan gelip köprüyü de geçmişken taksinin saatini sıfırladı adam– hemen sana nöbetçi eczane bulacağım, ilacını alacaksın, bu kadarcık hayrımız dokunsun insanımıza!... Ve, sıfırdan yine gazladı, nöbetçi eczane arıyor şoför...

— Sağ ol... kardeş, dedi bu kez, ilaca ihtiyacım vardı, nasıl bildin, ama ben borcumu ödeyeyim lütfen, bu da senin geçimin çünkü, sağ ol!...

— Yok, hayatta kabul etmem, beni kırarsın, yapma!

Nöbetçi eczaneyi bulmuştu şoför. Arabanın kapısını açıp, “buyur hemşire” dedi, bekliyor. Kendisi indi, eczaneden bir ağrı kesici, bir de müsekkin aldı, her zaman lazım ne de olsa, geldi:

— Beni mahcup ettin be kardeş, dedi, bak, şunlardan birkaç tablet de sende bulunsun istersen, taksi şoförlüğü gerilimli iş, arada başın ağrırsa, şundan, kendini gergin hissedersen de şundan bir tane yutuver...

Aldı adam, üstelik ayrımlara da dikkat edip arabada ona göre yerleştirdi ilaçları... Araba az sonra evinin önündeydi işte:

— Sağda bırakıver beni... Hayırlı işler... Memleketin haline gelince, ben de bilmiyorum doğrusu... Hepimizin işi Allaha kaldı galiba, ama her şeyi ona havale edersek o ne yapsın ki!?...

Çok kritik bir laf etmişti bilerek, ama “çember sakallı” adam, bir kahkaha koyverdi ve... kendisinin çıkardığı parayı –saat kapalı da olsa hemen hemen tam mesafenin ücretiydi– yine de teşekkürle alıp kabul etti. Bu da bir başka olgunluğuydu adamın. İnerken “eyvallah” dedi ona, “by by” diyecek değildi ya, “hoşça kal” bile demedi özellikle, “eyvallah” dedi işte. Bu kadarcığını biliyordu ve beceriyordu yani... Adamın bir candan bakışı vardı, o yeter!

Yeter de, bütün bunların onda birini öylesine önem vererek koşturup gittiğin “yabancı”ya, hiçbir yabancılığı kalmamış o “delikanlı”na niye yapamadın ki “hastalıklı” acuze!

“Dokunma bana” demişti o en “yakın”ına! Oysa az önce şu şoför adamcağız dokunsa hiç aldırmayıp bir de omuzuna patlatarak elense bile çekebilirdi ona. Ne iş bu peki? Ne olacak şimdi?

Dış kapıdan girdi, sonra kendi kapısını açıp girdi, hiçbir şey düşünemiyordu şu anda. Sanki iki ayrı sistemin birer gezegeni, yörüngelerinden kopup uzayda buluşmuşlardı, ama o güzel buluşma, uzayın kuralları gereği “çarpışma” oluvermişti ve ikisi de şimdi uzayın boşluğunda yörüngesiz dönüp durur olmuşlardı... Kendisi için düşünüyor bunu yani... Yoksa, öbür gezegen o kadar da aptal değil, onun, “mezardakiler” bir yana, en azından, “at kuyruğu saçlı” kızkardeşi var –var mı o gerçekten, yoksa nedir, anlaşılır gibi değil, neyse– üst komşusu var, isterse bulur nerede olsa, yanında çalışan genç var, arar bulur, mobiletli arkadaşı varmış, bulur isterse, ama en önemlisi de, ağabey dediği yaşlı adam var, o kesinlikle var, belli ki artık o ağabey, kaçmasına da izin vermez, elinin kolunun yettiğince buldurur onu, yakalatır, sarılıp sahip çıkar yine! “Çatışmıyor” onlar çünkü. Okuduğu öykülerin insanlarını bile seviyor bu oğlan, olacak iş değil, ama yoo, elbette sever, tanıyor onları da ondan, taa İzlandalı balıkçı kızı bile tanıyıp sevebiliyor! Ya kendisi? Hiç sevmeden okumuştur okuduklarını bile, yerli olsun, yabancı olsun, görev gibi okuyor, çünkü yazanlar da sevmeden yazıyor, yalan mı? Bir dakika sahi: O oğlanda hep bir farklılık görmüştü baştan beri, tamam, ama bu kadarı hiç aklına gelir miydi? Daha kimler kimler demek ki, nasıl bir dünya bu?... Hele o içinde kalmış gençlik özlemiyle –kendisine kulüpte “uluslararası mı?” diye nasıl safça soruvermişti, bugün gibi gözünün önünde, hayret– işte belli ki o özlemin inadıyla, ne tür bir inatsa bu, sen kalk evinde hayat boyu lisan çalış, zavallı adam, konuşmaya kalksa ne biçim kafasını gözünü kırar, ama okuduğunu anlıyormuş en azından... Tanımak, tanımak, diyordun, tanıdın işte, güle güle kullan bakalım. Sonra da “dokunma bana!”... Ya kendisi? Dokunabileceği kimse mi kaldı ki? O, gözleri hâlâ renkli bakan, hâlâ öylesine saf ve açık seçik konuşan ve kendisine gerçekten “hoş geldin” diyen, hatta bununla da kalmayıp üstüne vazife edinerek yazı yazabileceği gazete arayan delikanlı’sına –aman öyle olamayacak şeyleri yüklemesinler üstüne– işte böyle bir insana, “dokunma bana” demişti pembe dizilerdeki gibi şımarıkça!...

Git geber yat şimdi, “ölmeye yat” hatta belki –ayyyh!–, kalkamaz ol sabah... Deli dana gibi dolandı bir süre evde. Yatamıyor da... O şimdi yatmış mışıl mışıl uyuyordur tabii, diye düşünüp kızıyor bir yandan! Erkekler öyledir işte, hele “kol işçileri”, gündüzden çalışıp yorulmuşlar ya, ne olursa olsun yatıp uyumaya hakları vardır –gerçi bugün Cumartesi, iş günü değil– ama o “haklı” oğlan her durumda kendini haklı görecektir elbet, işsiz kalmış bir “seçkin kadın” gibi böyle gece yarılarını bilmem kaç geçene kadar uyanık kalamaz ki! Tabii ya, “aşk”mış, iyi ki başka kimse duymadı, bir kendini aldatıp birlikte olmaya kalksan, onun aşağılık komplekslerinin altında ezilen bir ev kadını olup çıkarsın, çıkamazsın da yani, o çıkmazda boğulursun, tuhaf bir kokusu olur o evlerin herhalde, onlar hissetmez bile, zaten hissetseler o koku olmaz, bütün mesele bu, geç edebiyatı geç, “emekçi”lermiş, kadın emekçiyi ezen erkek emekçi demek bu, hele bir de yarım buçuk okuyor ki, havasından geçilmez onun, –Allah kahretsin nereden çıktı o roman, belli etmedi kendisi ama bilemediğine de çok bozulmuştu, içine oturdu, yazarını da soramadı ki ansiklopediye baksın, ama konusundan belli nasıl bir yazar olduğu–, peki tanımak zorunda mı kendisi, asla değil, ama işte beyimiz, ille tanıyacaksın, özellikle onları tanıyacaksın, diye bir de üstünlük taslayıp baskı kurar ukalaca, rejimleri de bu yüzden totaliter olmuyor mu zaten, sonra da yok olup gidiyor böyle, geç efendim, unut, unut onu, öyle biri hiç yoktu, hiç olmadı, başka çaresi yok, yani onu hiç tanımamış olsan, ne yapacaktın şu günlerde, onu yap gitsin, bu kadar! Ne yapardın sahi, bir düşün, evet... Düşün bakalım... düşün... düşünme öyleyse yahu, bulamıyorsan düşünme Allah Allaah, düşünme!...

Ooo, saat kaç olmuş! Olsun, yarın Pazar, hem Pazar olmasa ne olacaktı ki, işe mi gidecekti, bir randevusu mu olacaktı? Kahve! Evet kahve! Oh be! Kahve içerek sabahlayıp sabahın o güzelim ilk ışıklarını görecek, nicedir özlemişti! Bitti yahu, bitti, hep kendisi kabahatli oluyor, kabahatli olmak da değil, gerçekten bu oğlanla geçen sahnelerde niyeyse kendisi de hep kendini kabahatli bulacağı şeyler yapıyor, tamam, siler onu, unutur, kabahatli olmaktan da kurtulur, zaten bu kramp illetinin de tedaviyle medaviyle geçeceği yokmuş demek ki, onu da unutmaktan başka çare yok, işte bu kadar!...

Zaten dişlerini bile fırçalamaz bunlar, mecbursun sen o kokan ağızla öpüşmeye, yok öyle şey, toprak kokan mozaik döşeme, sarmısak kokulu bina koridoru, havasız, ışıksız, kışın soğuk, yazın sıcak, çocuk zırlamalarıyla dolu loş “koğuk”lar... Bir anda annesinin evini tarif ettiğinin farkına vardı, yani kendi çocuk “zırlamaları”nı bir bakıma?... İşte şimdi o korktuğu uçuruma kendisi düşmekte. İki yanda tutunacak dallar var, yok değil, ama hangisine? O “delikanlı”, güneyde gömülü olan kendi annesinin yanında, peki kendisi?... Hiçbir yanda be, hiçbir yanda, anarşist demiyorlar mı zaten, yaşasın uçurum öyleyse!

Ne iş yahu? Nereden çıktı o yabancı? Yabancı değilmiş! Laf! Eğer onda kesin bir yabancılık olmasa kendisi niye ona karşı hep böyle yanlış yapsın ki? Ayrıca, tanıdıkmış, yabancıymış, hiç kimseye ihtiyacı yok kendisinin, yalnız olmanın da ayrı bir “postmodern” değeri var –hah hah haaa, o kadar da değil, cıvıttın şimdi– neyse, yarın düşünürsün, ille o oğlanla olman gerekmediği gibi, ille yalnız olman da gerekmez, tamam mı... da başka kimle peki? Hayır, ille bir erkekle beraberliği kastetmiyor, öyle bir şey kendi “krampsal” durumu yüzünden zaten olamaz galiba artık, ama bir kadın arkadaşı pekala... ayy, akla başka şey gelecek bu sefer, rezalet! Salt arkadaş, dert ortağı, filan, o oyuncu ahbabı gibi mesela?...

Yaz peki, otur şimdi, kahveni alıp bilgisayarın başına geç, yaz, bu bunalımı yaz mesela, gerçek bunalım neymiş görsün cümle alem! Hadi canım, seninkini kim takar, postmodernizm kuyrukçusu yayık ağızlı moruk üniversite gençlerinin, haminnelerine veya cicidedelerine hayranlığı gibi ehlikeyf bir “bar” bunalımı olmaz ki seninki! Vazgeç, küfürname yaz, anı yaz, kimi ilgilendirecek peki? Kimseyi! “Kim tanır ki seni?” Yazma öyleyse be! Hay Allah, bu meret bilgisayar da düğmesine basarak kapatılmıyor, ille “başlat”tan başlayıp bir saat kapanmasını bekleyeceksin. Kapan ulan! Yazdıklarımı hafızaya geçirmek istiyor muymuşum? İstemiyorum yahu, hafıza mı kaldı, dünya unutuyor her bir cinayeti, soruyor musun bunu aptal alet? Neyse, aletin ne suçu var...Tamam, “bilgisayarınızı kapatabilirsiniz”, teşekkürler, kapanınız alet efendi! Şak!...

Zaman! Geçmiyor zaman denen lanet! Geçmiyor! Acelen olsa hemen geçiverir, geç bırakır seni, ama şimdi geçsin istiyorsun, geçmiyor işte, terslik olacak ya! Geçmek bilmiyor zaman... Koltuğa attı kendini... Uyumaya çalışıyor, mümkün değil, televizyon? Açıyor, kablolunun her kanalında aynı aptallık, “yerli pop” denen yersiz arabesk kıç kıvırma eblehliği, ne ritim var, ne müzik sözü denebilecek söz zekâsı! Kapat! Ohh... da, sabah nasıl olacak? Sabah olsa, Pazar sabahı, ne hayır gelecek... Telefon! Hayır hayır, kendisi telefon etmeyi düşünmedi, o değil, evinin telefonu çalıyor galiba, evet ya, kendi evinin telefonu bu, çalıyor, bu saatte, ne demek şimdi? Tehdit mi, ne bok? Açmayacak. Ya da açıyor, yazı bile yazmadığı halde tehditse, tamam buyursunlar, bu da önemli, açıyor işte:

— Buyrun!

İçkili bir ses, böyle sarhoş haline hiç alışmadığı ama pek “yabancı” olmayan bir ses:

— Geç olmasın diye... eve gelir gelmez aradım seni... ama cevap vermedin, bekledim... sonra sürekli aradım... daha doğrusu hiç aramadım da... hep aramak istedim... ben arayamayınca sen de cevap vermedin tabii, hah hah haa... şimdi bir cesaret arıyorum işte... uykudan kaldırdım değil mi?...

Sessizlik, –yani telefon sessizliği– ne demekse?...

— Kızdın mı bana?... Kızman da şirin oluyor demiştim ya... hadi telefonda kız biraz, bakalım nasıl oluyor, hah hah haa...

Hâlâ sessizlik...

— Aaa, telesekretere mi konuşuyorum yoksa? İyi, o zaman “uzun konuşabiliriz”, konuşabilirim yani... Ama sinyal sesi nerede, sen duydun mu?... Hayır, sen açtın sen... oradasın, ne güzel... dur, kapatma n’olur, uzun değil, birkaç kelime konuşalım yeter... bak, ben sana ne yaptım bilmiyorum ama bu böyle gitmeyecek herhalde... eğer öyleyse sözüm yok, kabul... o zaman hiç değilse adını koyalım... bitsin, sen de rahat et... ben de... biteyim!...

— ......

— Evet, tek kelime!? Bunu bile söylemeyecek misin?...

— Hayır!

— Ah! Sağ ol!... da, ne hayır... hayır ne yani?...

— Hayır, dedim ya işte!

— Yahu, ben senin kadar zeki değilim... aptal bir sarhoşun anlayacağı gibi... şöyle...

— Heeyy, bırak aptallık sarhoşluk numarasını, uyumuyordum, kızmadım da, ne diyeceksin şimdi, söyle bakalım!

— Tabii ki...sarhoş değilim... yani birazcık... Şerefe, diyeceğim önce... senin o çeşit çeşit dillerde söylediklerini bilemem... o başka bölümdeydi sahi, ben nasıl duymuşum ki, hah hah haaa... neyse, seyirci de sarhoşluğuma versin aldırma... ama... yarın Pazar, diyecektim...

— Biliyorum, eee?

— Yarın Pazar olduğuna göre, yani...

— Acil bir randevum yoksa?...

— Hah, ondan işte, bravo!...

— Bir dakika... Sen yatıp mışıl mışıl uyuyup sonra ayılınca mı aradın, yoksa şu ana kadar...

— İçtim... Şu ana kadar sürekli içtim... seni buluncaya kadar yani... ve, hayret ediyorum, midem hâlâ dayanıyor... ben bu kadar içemezdim asla... haa, mışıl mışıl uyumak öyle mi, o nasıl şey... hani seni uyandırdığım o mışıl mışıl uyku... nasıl bir şey anlat onu bana... hele senin sesini duydum, artık vücudumun kaldırdığınca da içerim ve... iyi ki açtın telefonu nihayet, biliyor musun... sen kayboldun, benim için bir tek telefonun kalmıştı... bir tek telefon numarası, ve ben... Ama, uyandırdıysam eğer... lütfen...

— Kes şu uyandırma edebiyatını be, dur, dinle! İyi dinle ama ve doğru cevap ver: Gerçekten uyumadın, öyle mi?

— Uyusam... içemezdim, uyurken içilmiyor galiba, hah hah haa...

— Gülme be, bir şey soracağım sana: Ben, gündüz, çay bahçesinde, hani bir an çıldırdığımda, çok mu çirkin oldum, çok mu gudubet oldum, bak bunu bir tek sana sorabilirim, çünkü samimisin sen, biliyorum, söyle...

Sessizlik. Telefon sessizliği yani... Kadın, son bir cesaretle sormuştu bu soruyu ve yanıt gelmeyince telefonon o ucunda şimdi gerçekten çıldırabilir pişmanlıktan...

— Çirkin mi dedin, gudubet mi, yapma n’olur!... Sarhoşum ama yalancı değilim... hani sana “saat yok artık” demiştim ya... şimdi artık senin güzelliğin çirkinliğin de yok oldu... anlatabiliyor muyum?... Sen varsın, nasıl olursan ol, sen!... Bunu, sarhoş olmasam da anlatamam, çünkü... bilmiyorum, kimseden de duymamıştım... ben, ancak, yeni fark ettim... ya da, kendim bile anlayamıyorum belki ama... böyle işte, anla n’olur!...

— Anlıyorum...

— Neyi?

— Sorma artık, tamam!...

— Şimdi uyuyabilir... miyim peki?

— Bilmem...

— Sağ ol!

— Bilmediğim için mi?

— Sen de... fazla ayıksın galiba...

— Öyleyimdir...

— Güzel!... İç ama lütfen, iç, hiçbir zararı yok... iç istediğin kadar, ama bir şartla... Pardon, bir ricayla... Yarın...

— Evet?

— Yarın, saat kaç dersen de... senin varlığına ihtiyacım var... yarın Pazar, yanılmıyorsam...

— Peki, yarın seni ararım...

— Ararsın, harika!... Ama ya telefon arıza yaparsa?... Yapar namussuz... biliyorsun!

— Tamam, kabul, yarın, bak iyi tut aklında, sarhoşsun çünkü, bir unutursan ne yaparım seni?

— Evet, yarın... bütün aklım sende... söyle hadi...

— Yarın saat ikide...

— Hah, tamam, saat ikide... nerede peki?

— Güzel, bravo, nerede diye sormasan güvenemeyecektim, inadına aynı café’de diyelim mi?

— Harika! İnadına!

— Şimdi, benim bugünkü çirkinliğimi unut ve bir güzel uyu, tamam mı?

— Şimdi, senin bugün... en çirkin halindeki... güzelliğini düşünerek uyuyacağım.. ya sen?...

— Bilmiyorum, ama yarın ikide oradayım... Korkuyorum!

— Nee?

— Hiç! Hadi uyu sen...

— Sen de uyu ama... Korku ne demek?... Sen, korkamazsın!...

— Ben mi?...

Ses kesildi. Çünkü, telefonun öbür ucu, ahizenin başında uyuyakalmıştı... Soluk sesleri geliyor... Telefonun bu ucu, fark etti durumu, eyvah, ayakta mı yoksa, ya düşerse, bağırıp uyandırabilir mi, uyandırmasa mı yazık... Kapandı neyse, kendisi de ahizeyi yerine koydu. Gevşedi, üzüldü, içi burkuldu, acı duydu, ne kadar haksızlık ettiğini düşündü, onu, o oğlanı, o adamı, her neyse işte, o korkunç “yükü” taşıyabilecek mi, diye kaygılandı, yatağa gidemeden koltuğa uzandı. Uyumuş. Bu bir şey işte: Uyumuş. Hem de nasıl!... Ertesi gün zor kalkıp yetişecek randevusuna...

Ötekiyse, çocukluktan, gençlikten, oturduğu semtten, çalıştığı işten alışkın, en sarhoş halinde bile “erken kalkar”! Yine epey önce fırlayıp gidecek café’ye, göreceksiniz. Aynı masaya oturacak –inşallah boş olur–. Hiçbir sakarlık da yapmayacak bu sefer, hayred!...

Bekliyor... Saat geçtiği için değil, kendisi erken geldiği için. Öteki masalara göz gezdiriyor. Dolu masalara, boş masalara, dışarıya... O an aklına geldi: Bir dahaki Pazar bu saatlerde memur eylemi var. Yok, platform eylemiydi. Neyse, hepsine katılmaya karar vermişti ya artık, hangisi olursa olsun kendisi çağrılmasa da katılacak, evet, ah yaşlı ağabey katılabiliyor mu acaba, hani onun yanında olabilse nasıl mutlu olurdu, ya da o kendisinin yanında olabilse, bencilliğe bak, eyleme eylem için değil kendisi için mi katılıyor yani, neyse, kafası karışık şimdi... Ne tuhaf, şimdi eylem şu dışarıda yapılıyor olsa, buradakiler böyle oturup seyredecekler ha? Önce, “ne bu yahu?” der gibi, sonra polisler insanları kadın erkek demeyip tartaklayarak, coplayarak sürüklerken de “ay ay ay!” der gibi, seyredecekler... Dışarıdakilerin hiçbiri gelip burada oturmaz, burada oturanların hiçbiri de çıkıp eyleme katılmaz... mı? Kendisi burada oturuyor ya işte?... İster istemez masalara bir göz attı, giysilere takıldı, bir şey var... Cebinde yeterince para olsa da gidip istediğini satın alsa, giyse, yine tutturamaz, biliyor, bir yerinden fark sırıtır ille, şu cam kenarında oturan adamla örneğin, yan yana gelip aynaya baksa bile farkın nerede olduğunu çıkaramaz üstelik, böyle bu... boşver... oturanlara bakıyor da, hiçbiri itici gelmiyor kendisine şu anda, bu da yeter... başında dikilen garsonu yeni fark etti.

— Arkadaşımı bekliyorum, o gelince birlikte...

Garson başını sallayıp gitti. “Arkadaşım” demekten özel bir zevk almış mıydı şimdi? Pek de değil. “Arkadaş”lar mı ki zaten? Bu nasıl arkadaşlık, nereye gider, birbirlerinin arkasından sürükleniyorlar mı, bırakıverseler... o zaman? Aralarındaki “şaka götürmez” ayrımlar belli az çok, besbelli de, bağ ne peki, ikisini her seferinde yeniden birbirine çeken, her şeye karşın tümden kopmalarına izin vermeyen –örneğin dün gece kendisine o kadar içkiyi içirip o telefonu ettiren– bir şey de var işte, o ne? Aşk dedikleri mi yani? Yok canım, aşk bu kadarcık bir şey olsa, öyle göklere çıkarılmazdı herhalde... geliyor işte!

Gelenin bu acelesi ne? Gecikmiş değil ki!... Kendisi belli etmeden saatine baktı, yoo, erken bile...

— Gel! Burası da fena değil bu saatte ama gel sen! Bir şey ısmarlamış mıydın? diyor gelen aceleyle...

— Yoo, seni bekliyord...

— Çok iyi, gel çıkalım!

Nereye, diye soramadan kendini dışarıda buldu delikanlı, şimdi gerçekten “sürükleniyor” galiba...

— Bak, inadına burada buluşalım, diye ben söyledim, biliyorum, ama...

Niyeyse devam etmeye çekiniyor kız. Hızlı hızlı giderlerken bir taksinin yanında duruverdiler. Kız durdu yani, arabanın kapısını açtı hatta:

— Geç! Sorma, geç haydi...

Hoppalaaa, buna sürüklenmek de değil “götürülmek” denir, ama nereye? Şaşkın şaşkın bindi arabaya, oturdu, kız da yanına oturdu, şoföre bir cadde adı söyledi. Araba kalktı.

— Dinle, daha başta “bende buluşalım” diyecektim sana, ama adresi bulman zor olur diye... Taa bir zamanlar sen beni evine davet etmiştin de gelememiştim ya, ben seni davet edemem diye hani, şimdi ediyorum işte!...

Delikanlının yüreği küt küt atmaya başladı birden, “sağ ol” diyecek, onu bile diyemiyor, hiç hazır değildi, böyle bir şeye, bu kadar ilerisine, hiç mi hiç hazır değildi...

— Niye sustun?

— Susmadım... Sustum mu sahi, bilmem... sağ ol, zahmet olacak sana... diyebilmişti nihayet!

— Aman ne zahmeti canım, orada içeceğimiz kahveyi evde içeceğiz, daha rahat değil mi?

— Eee, tabii, de?

— Ne?

— Hiiç!

Aklından neler neler geçiyor şimdi, ikisinin de hatta... Biri diyor ki, yani bu teklifi yapana kadar bin kez demişti kendi kendine zaten: Ne yani, ev diye hemen vahşice üstüme gelecek değil ya, bu çocuk asla öyle şey yapmaz, hem yaparsa da her şey açığa çıkıverir, orada biter, ne olacaksa olsun... Öteki, daha önce kurduğu hayaller hikâye tabii, ilk kez şu anda düşünüyor ciddi ciddi: Ya iş oraya varır da, heyecandan hani, hiçbir şey yapamayıp, kalakalırsam?... Biri: Yatak odasının kapısını kapadım, diyor içinden, küçücük salondaki masada, aklına hiçbir şey gelmeyecek biçimde, kahve içer konuşuruz, istediğimiz kadar uzun... hemen ekliyor: İçki istese de, “yok” derim! Öteki, gerginliğini hafifletmeye çalışıyor: Daha baştan, çok merak ettiğim şeyler var gibi konuşmaya girerim, var da zaten, ya bazı takıntılara gelip dayanırsa konuşma, kavga çıkarsa gene yani, yok canım, kendisi misafir, o ev sahibi, o dikkat eder en azından, ama böyle yapınca da “anlayışsızlık” olmaz mı, hani, kadının aklından geçeni sezip ona göre atak yapmak erkeğe düşermiş, hale bak... Bakamıyor bile, yanındakini kadın olarak hissetmemek için –hayır, uzaklaşmıyor ondan, tam tersine– yaklaşıyor çok rahatmış gibi, ama asla değip dokunmaksızın... Çok güzel bir sokağa girildi, çıkınca her yanını seyredecek bu sokağın – çıkınca?! Nasıl bir çıkış olacak o? Düşünmek bile istemiyor... aaa, taksiyi durdurdu kız, “cadde” buymuş demek. Paraya davranmakta yine geç kalmıştı işte, kız verdi bile taksinin ücretini, Allah kahretsin!

— Yahu ben...

— Gel gel, bırak şimdi!

İndiler. İster istemez bir dönüp sokağa baktı delikanlı, kız bekliyor, hemen vazgeçti, ama kız fark etmiş, sorar gibi bekliyor şimdi...

— Çok güzel, dedi delikanlı.

— Güzel, değil mi, ben de seviyorum sokağımı, gece yarısı bile tek başıma...

Eyvah, yine taş atıyor gibi anlaşılmasın bu? Delikanlı’sının mahallesinde hava karardı mı kadınlar yalnız yürüyemezler besbelli...!? Oysa binadan girerlerken delikanlı bambaşka bir şey söylüyor:

— Alınacak bir şey vardıysa ben alayım, sen daire numarasını söyle.

— Yok yok, bir şey gerekmez, sen rahatına bak!

Ohh, neyse... Merdivende yine yemek kokusu var, lanet! Aman, bunun sözünü etmemeli! Anahtarıyla kapıyı çabukça açtı kız. Girdiler, girdiler evet. Büyük bir sınavdan geçmiş gibi kapadı kız kapıyı. Evdeler, onun küçük evindeler işte! Eli yüreğinde, ah yapmasa, yapmasa n’olur, ama alışmışsa çıkaracak elbet, ne sinir bir şey... Oysa delikanlı “alışkanlık”la yürüyüp geçmişti ta içeri, birden durdu, geri döndü:

— Yahu kusura bakma dolu dizgin girdim, ayakkabımı çıkarmam mı gerekiyordu yoksa?

Buyur bakalım, ne bu şimdi?... Çaresiz, hiçbir şey olmamış gibi:

— Yok yok, ben de çıkarmıyorum zaten, lütfen! deyip geçiştirdi.

Delikanlı evin sağına soluna bile bakamıyor, nereye oturacağını da kestiremedi, neyse ki “ev sahibi” kurtardı onu:

— Masaya geçelim ha?

Bir gevşeme! Müthiş bir ilk gevşeme! İkisinde de mi? Evet... Öyle ki, kız masaya oturmadan rahatlıkla mutfağa geçebiliyor:

— Kahve süzüyorum, iki dakika bile sürmez! Sen oturmana bak, buradan da konuşuruz gerekirse!...

Ama delikanlının sesi yakından geldi, mutfak kapısında o! Biraz fazla mı gevşeme olmuştu yoksa? Bu oğlan böyle işte, ne yapacağı belli değil:

— Filtre kahve nasıl yapılıyor, makinesini görmek istedim de...

Mutfağa girdi, kahve süzme makinesini inceliyor. Kızın içi bir ürperdi, bir ısındı. Yıllar önce kendisinin öğrenci otobüsünde tırnak makası yüzünden yaptığı gafla ilgili bir kinaye mi –yapar mı yapar bu oğlan çünkü– yoksa, ikisi aynı mutfakta, üstelik kendi mutfağında, dikkat et, yatak odasında değil, mutfakta beraber... Oysa o “oğlan” başka tür bir “manyak”! Durmuş gerçekten suyun nasıl kaynayıp nereden damla damla akarak kahveden ve filtre kâğıdından kahve tadıyla geçtiğini inceliyor...

— Evin kusuruna bakma n’olur, dağınık biraz...

Lafa bak! Bu evin gerçekten dağınık olduğu halleri düşününce, iş olsun diye ettiği bu gevezeliğe kendisi gülecek, ama tutuyor kendini. Hem küçücük salondaki, hem mutfaktaki –peki yatak odasındaki eşyaları bile neden düzenlemişti, unut onu!– her parçanın yerini, duruşunu, neredeyse açısını hizaya sokmuştu, bilmez mi?

— İyi numara!

Aaa, laf olsun diye söylediğini nereden çıkardı da böylesine kaba bir espri yaptı bu oğlan şimdi, ne hakl... Yoo, kahve süzme makinesinin işleyişi için “iyi numara” demiş meğer, yedekteki filtre kâğıdını eliyle yoklayıp yerine bırakıyor nitekim ve salona geçip masaya gidiyor delikanlı...

Kız, “aşırı” alınganlıkla bir terslik yapmadığına sevindi ama, zor geçecek bu ev sınavı, zor, çok mu erken davranmıştı yoksa? Mutfaktan sesleniyor:

— Sütlü mü, sütsüz mü içersin?

— Sen nasıl içiyorsan öyle!

Kahveler getirildi, masadalar, şimdi bir şeyleri devirip etmeden hem şekerini, hem sütünü koymak daha kolay, diye düşündü delikanlı, küçük salona göz atma fırsatını, daha doğrusu “cesaretini” yeni buldu, “çok şirin bir evin var”, dedi, “insan böyle bir evde ölse bile gam yemez”...

Bambaşka bir şey söylemek istemişti, çevirmesi mümkün değil artık...

— Doğru, böyle bir evin varsa, işsiz de kalabilirsin yani...

— Bak, senin deminden beri söylediklerinin hiçbirini tersinden almadım ben, sen niye hemen...! “Mücadele içinde ölse bile” demiş olamaz mıyım?

— Haklısın. Çok gerginim, mazur gör...

— Niye?... Pardon yani, gergin olmak için tonla neden var elbet, ama seninki özel bir neden mi, bunu sormak istedim...

Kız susuyor...

— Yani, benden dolayı gerginsen eğer...?

— Ne demek bu yahu, senden dolayı gerilecek olsam evime davet eder miyim seni!

Sesi yine birden yükselmişti. Buraya kadar düşündükleri, hatta kaygılandıkları nerede, oğlanın söylediği şu laf nerede?... Düzeltmeye çalışıyor kız:

— Bağırmama alınmadın değil mi? Ama gülme de, gülecek bir şey yok bunda!

Delikanlınınki aslında gülmek değil, bir çeşit kendini tutamamak, bu kız numaracı mı, içten mi, şımarık kaprisli mi, çocuk kalmış bir kadın mı, nedir?... Tamam, buldu galiba:

— Bak, sana bir şey söyleyeyim mi?... “Hayır söyleme” dersen söylemem, sorun değil...

— Söyle bakalım...

— Eğer bu çocuksuluğu ustaca oynamıyorsan, çok şirin bir... çocuksun sen, evet, çocuk! İster kız, ister kızma buna...

“Kadın”ın bakışı değişti, değişmek ne, olmadık bir sis ardından bakıyor sanki:

— Ben de sana bir şey söyleyeyim mi?... Dur, önce bir şey sorayım, ondan sonra... Birbirimize böyle gözlerimizi hiç kaçırmaksızın bakabilmemiz nasıl oluyor, nasıl olabiliyor? Ben hayatımda hep gözlerinin arkasıyla bakanlara göre hazırlamışım kendimi, senin bakışına alışkın değilim, alışmaya çalışıyorum... Dur, bitmedi!... Asıl şimdi söyleyeceğime gülmeyeceksin lütfen: Yıllar önce, seninle o rezil yerdeki o rezil ilk karşılaşmamızda, hani sana o edepsizliği yaptığım sırada bile, bana bakışında sanki... Yok, söyleyemeyeceğim, komik!...

— ...

Bekliyor karşındaki işte, saçmalama, seni bekliyor, haydi...

— ... Sanki, annemin bakışını görmüştüm sende... Olur mu böyle şey?... Ve hiç unutamadım...

Delikanlının dünyası sallandı birden, içinde bir şeylere karşı yıllardır birikmiş tüm öfke, hınç, kin, intikam tortusu kımıldadı yerinden, kollarına, bileğine, ellerine yürüdü ve bu anlaşılmaz, bu güzel, bu saf “çocuğu”, yakıcı bir “aşk” kundağıyla –evet, aşk denecekse bu işte– sarıp sarmaladı, kımıldamıyor oysa, öylece duruyor, kendi kendisiyle konuşur gibi bir şeyler söylemeye çalışıyor:

— ... Seni... tanıdığımı... söyleyemem belki, ama... anneni... çok iyi tanıyorum ben...

Önündeki, değil de işte, bir sandalye ötedeki bu çocuk kadını, bağrına basmak, omuzlarını sıkmak, boynu önemli olmaktan çıktı, ama çukur yanaklarını, evet o çizgileri öpmek öpmek öpmek istiyor şimdi, ama tabii ki öylece duruyor hâlâ, öpmek dediği başka şey, nasıl anlatsın, vazgeçiyor zaten, müthiş bir yorgunlukla yığılıp kalıyor sandalyesinde...

Kız, hem kendisinin o itirafı nasıl dile getirebildiğini anlayamamıştı, hem de şu anda delikanlı’sının –söylediğini biraz anlamıştı ama– ötesini tam anlayamamıştı... Ona bir dokunmak geliyor içinden, ama ürküyor, kendisinden mi, ondan mı, belli değil...

— Kahvenin yanında bir şey içer misin?

Delikanlı yalnızca “hayır” anlamında başını sallıyor. Kız:

— Ben... bir yudum bir şey içeyim mi, n’olur!

— İç tabii, bana bakma sen!... Ben... iyiyim yani, merak edecek bir şey yok...

Maltepe paketini çıkarıp bir sigara yaktı. İlacı bu. Kız mutfağa koşmuş, brendi doldurduğu bardakla geri gelmişti, şişeyi de birlikte getirmiş, ardı arkasına yudumlarla içiyor. Ucu kaçarmış, kaçmazmış, aldırdığı yok. Dışarıdaki düşünceler, kaygılar, havaya karışıp gitti çoktan! Hep korktuğu uçurum, bir derinleşip yutmuştu onu, bir kapanıp kaybolmuştu az önce. Kendini bulmaya çalışıyor şimdi...

— Bir şey sorayım mı sana?

— Sor tabii...

— Kızkardeşin... ben de onu tanımayı çok isterdim biliyor musun?... Yanına gelemiyor mu senin?

Tam da şu durumda çok riskli bir şey sorduğunun farkındaydı, ama artık o son noktaya gelmişlerdi, paylaşmak denen şey, ya olacak, ya da hiçbir şey olamayacak, o at kuyruğu saçlı kızkardeş çok aykırı bir yaşama mı kaydı, çok mu mutsuz, ya da vurdumduymaz biri mi oldu, her neyse, böyle şeyleri birbirlerine anlatabilmeliler artık, değil mi? Delikanlı susuyor. Biraz daha susarsa ısrar etmeyecek, konu değiştirecek, tamam. İçerek bekliyor...

— “Yanına gelemiyor mu”, ne demek, o hep yanımda zaten!

— Nasıl?

— Hiç ayrılmadı ki? Ayrılamaz!

— Anlamadım...

Kötürüm filan mı yazık, diye geçirdi içinden kız, sorduğuna pişman olmuştu, ama geri dönemiyor artık, üstelik delikanlı’sı:

— Her şeyi affedebilirim, ama onu affedemem! diyor, yoo bu kadar acımasızlığa da hak vermesi mümkün değil:

— Nedenmiş o?

— Gizlemiş! “Kış ortası izin alamam” derken de gizlemiş bizden!

Yine öylesine sıradan bir şey gibi anlatıyor ki, karşı çıkamıyor insan:

— “Biz”, dediysem, benim de suçum var, annemin ölümünü ona yazmadım, yüz yüze görüştüğümüzde usturubuyla söylerim, diye güvendim. Bırak öğretmenliği, bırak o dağ köyünü, gel, burada da iş buluruz sana, diye yazdım hep, ama dinlemedi. Yaza kadar idare edebileceğini sandı besbelli... Çocukluk işte! Şen şakrak mektuplarla “biz”i idare etti güya. Oysa böbrekleri harapmış, böbrekleri bitmiş, tükenmiş...

— Nee?

Sonunu anlamıştı galiba çukur yanaklı kız:

— Anlatma n’olur, anlatma! Hayır, anlatmaa!! diye ısrar ediyor, yalvarıyor hatta, ama öteki, kupkuru, dümdüz, anlatmayı sürdürüyor, böyle işte bu olmaz olası “herif!”

— Hastalığının adını bile biliyormuş üstelik... Son kerteye gelip acil müdahale gerektiğinde, yol kapalı, kapalı, yine kapalı... O köyler, o yollar öyledir, biliyorsun... Oda arkadaşının çırpınışları arasında, gitmiş işte, eyvallah dünya! Ne basit, değil mi? Mezarı o köyde. At kuyruğu saçlarıyla yatıyor. Her şeye, evet her şeye dayanabilirim, ama o küçücük kızın ölümünü affedemem!...

— Tamam, unutmaya çalış, iç bir yudum...

— “Anneme, ağabeyime bildirmeyin, üzülürler”, demiş ölüm halindeyken, bunu kimseye anlatmadım, biliyor musun, kendime bile anlatmadım, hep gizledim, ilk sana anlatıyorum, biliyor musun, “beni burada bir yere gömersiniz, kimsenin haberi olmaz”, demiş, çocuk işte!... Gittim, yalnızca ben... Orada, küçük bir törenle gömdük. Öğretmen arkadaşları vardı, onlar da gencecik çocuklar, kırmızı bir şal örtmüşlerdi, o kırmızı şal içinde çiçeğe benziyordu yalan değil, ellerimle koydum buz gibi toprağa, ne kadar da hafifti, ölü ağır olur derler oysa, değil mi?... Daha da acı olanı, –buna ihtimal vermek istemiyor insan ama, anlattılar işte– babamdan dolayı zaten kuşku altındaymış çocuk, hiç farkında değil tabii, bir gayret bir heyecan, dilini bilmeyen miniklere adamış kendini, bu iyice kuşku uyandırmış ne hikmetse, acil müdahele gerektiğinde biraz da bu yüzden hiç ilgilenilmemiş!... Aslında, mezara gidilirken olsun, mezar başında olsun, hiçbir “ilgili” yoktu gerçekten, tuhaf değil mi? Bak, ben biliyorum, Orta Anadolu’nun dağ köylerinde bile yol kapanması yüzünden Kuşpalazı gibi bir “adi” hastalıkla ölüveren insanları biliyorum. E güneydoğu gibi, memleketin taa öte ucunda haydi haydi olmaz mı böyle bir felaket? Olur elbet. Ama bu başka, bu bambaşka bir şey... Ya da değil belki, bilmiyorum. Yalnız, annem “hep bizi bulur”, derdi... Söyler misin, bu “biz” kim? Biz kimiz, ha? Sen, ben, biz kimiz?...

Bir suskunluk oldu. Çukur yanaklı kız, o güzel şımarık, o kaprisli “kadın”, bambaşka biri gibi şimdi boşalmış cam bardağı dişlerinin arasında tutarak sabit bir noktaya bakıyor. Onun bu halini hiç görmemişti delikanlı. Doğruldu, omuzuna, daha doğrusu galiba boynuna yakın bir çıplaklığa dokunarak:

— Kahve için çok teşekkürler, ben gideyim... dedi. Kapıya yöneldi.

Kız:

— Güle güle, görüşelim... dedi kımıldamaksızın. Ama delikanlı kapıya vardığında yerinden fırladı, “hayır”, dedi, dişleri sıkılıydı hâlâ, “gel”, dedi, delikanlı yine “sürükleniyordu” galiba, sürüklendi de, yatak odasının özenle kapatılmış kapısına gelmişlerdi, sertçe açtı kız kapıyı, “gel” dedi yine, başka hiçbir şey söylemiyor, nereye? Yatağa değil, hayır, ama yatağın dibine geldiler, yatak önemli değil, kız, yüzünde yalnızca “öfke”, “hınç”, “kin” ve “intikam” okunuyor, yanağının çukur çizgilerinde bile delikanlının çok iyi bildiği bu duygular var, başka hiçbir şey söylemedi kız, delikanlının telaşlanmaya hatta paniklemeye bile vakti yok, soramıyor bile evet, çünkü kız, yüzünün boydan boya gerilmiş tüm “çizgileriyle” yakalıyor delikanlıyı:

— Deminki gibi dokun boynumun aynı yerine! diye haykırıyor, “Dokun, n’olur! Suratım o en çirkin hale de gelse aldırma, kasılıp kalsam da aldırma, öleceğimi sansan bile aldırma, sarıl, sarıl bana, bırakma n’olur, sonra anlatırım, sarıl şimdi!”

Delikanlı, çekingen elleriyle isteneni yapıyor, anlamaya çalışmanın zamanı yok, isteneni anlamadan yapıyor belki, göğüs uçları, o en dayanılmaz şeyler değiyor ellerine, çekiniyor, ama kızın elleri yakalayıp bastırıyor üstüne... İstekle mi, inatla mı, ikisi de belki, öbür doktorun dediği doğru muydu? Kramp? Kramplar? Üstüne gitmek, evet, inatsa inat işte, titremeler olsa bile, başlasa bile, hatta tüm bedenini yırtıp ayıracak bile olsa o kramplar, pes etmeyecek, yeter ki...

— Bırakma sakın, anlatırım sonra!

Delikanlının elleri, istenenin ötesine geçiyor, aksi mümkün değil, gerçekten sarılıyor şimdi, çekingen değil artık, tam tersine, belini kavradı işte, belinin yumuşaklığını hissetti kadın o ellerin içinde, göğüs uçlarının dayanılmaz bir sıcaklıkla ezilişini hissetti, sonra o hiç kesmediği tüyleri örten kumaşa bir şeyin sertçe dokunduğunu hissetti, hâlâ kramp yok, yok evet, yok işte... bıraktı kendini... hayatında ilk kez, akıl almaz bir mutlulukla, yeniden doğuyormuş gibi bıraktı kendini o sertliğe...

Delikanlı, en çok korktuğu şeyin olduğunu fark etmişti, yani korktuğunun tam tersine, böylesine “kendiliğinden” ve böylesine “aşk”la sarılınca o nesnenin hemen ve gereğinden fazla, üstelik ütülü pantolonun içinde sıkıştığı için de sızlayarak, ileri gittiğini fark edip utanmıştı, geri çekmeye çalışıyor, istemese de “dokunuyor” işte Allah kahretsin!... Daha o durumda bir şeyler olacak neredeyse, olacak... ol... o... alnı ter içinde... son anda kendini hafif geri çekmeyi başarıyor, çukur yanaklı çocuk kadın, kollarının arasında, gözleri kapalı... iyi ki kapalı, önündeki bir türlü inmeyen kabarıklığı görmez... hem, o gözlerin bu kapalı hali bile ne kadar güzelmiş... ve şimdi ağır ağır açılışı o gözlerin... kucağında... çocuk gibi...

Nice sonra yatağın kenarına ilişiyorlar. Çukur yanaklı kızdan, belli belirsiz bir ses:

— Kusura bakma...

— Kim?...

— Hiç...

“Oyun” burada bitmişti...

Yatak odasının sonrası, ardından küçük salonda geçen zaman, evden çıkışları, bunlar bilinmiyor. Ama sokaktalar işte, adı cadde olan o güzel sokaktalar, peki bu devam eden ne öyleyse? Gerçi Pazar akşamüstünün sakat trafiği ve hareketli kalabalığı içinde ancak ara ara görünüyorlar, ama görünüyorlar, hem heyecanlı hem de sereserpe bir yürüyüşleri var, sesleri de geliyor, parça bölük de olsa duyuluyor konuşmaları, özellikle tartışırken sesleri yükseldiğinde...

Sokak bitti, geri dönmüyorlar, önlerine gelen yola saparak yürüyorlar, yürüyorlar... İşte şimdi duyulur oldu sesleri yine:

— Bir dakika! diyor delikanlı.

— Hayır, dinle... diye sürdürmek istiyor kız.

— Bir dakika ama, benim oradakiler...

— Bırak onları şimdi, işin geneline bak sen!

— Ne demek, genelin içinde benim işyerindekiler, benim mahalledekiler yok mu?

— Dur kafamı karıştırma, hem, niye tartışıyoruz sahi, şu güzel havanın keyfini çıkaralım demedik mi, boşver...

— Haklısın...

Bu “haklısın”ın yarım ağız söylendiği belli. Asıl delikanlının kafası karmakarışık galiba... Zaten bir otobüsün gürültüsü ve egzoz dumanı berbat etti her şeyi...

Derken, vitrin camında görünüyor ikisi. Ama vitrine bakmıyorlar, durmuş birbirlerine bakıyorlar:

— Tırnaklarını yiyorsun hâlâ, farkında mısın?

Kız, ellerini gizlemeye çalışıyor:

— Hii, belli oluyor mu hemen?

— Yoo, elinden nasıl belli olur bilemem ki, demin konuşurken dikkatimi çekti yine, hele biraz heyecanlandın mı... Çok hoş ama yahu, yani benim hoşuma gidiyor, kızma...

— Amaaan! Sen de, niye bu tarafa gelince ille kravat takıyorsun, çay bahçesinde yoktu, hem simetrik de durmuyor, kaymış baksana!

Eliyle delikanlı’sının kravatını ve yakasını düzeltiyor, bu işi hoşlanarak yaptığı belli oluyor camdan... Vitrinin ışıkları söndü.

Hava kararıyor yavaş yavaş. Kaldırımda yürüyen kalabalık daha da artmış. Bir an kızın çığlığı yükseliyor kalabalığın içinden:

— Benim çocuğum olmasın, olmasın hiç! Korkuyorum!...

Kızın gözlerindeki dehşet, ona şaşkın şaşkın bakan “kader-kısmet”çi sakat çocuğu gösteriyor, iki ayağı kıvrılıp önüne katlanmış, ellerindeki ahşap dayanaklarla kalçasının üstünde “yürüyen” bu varlık, hangi yıllardan gelip düşmüş ki buraya, haa, eskiler gibi şekerleme satmıyor tabii, ama mendil, jiklet paketlerinin üstüne renkli renkli “kader-kısmet” kâğıtçıkları ekleme buluşunu yapmış, bravo!... Kalabalık akıp geçerken kısmetçi çocuk yine de bu ilgiden memnun, kızın dehşetine hiç aldırmaksızın paketleri uzatmış bekliyor... Delikanlı ise, biraz acı, biraz ironiyle ikisine birden bakıyor şu anda. Kız, kısmetçi sakat çocuğa, hiç yaklaşamaksızın ürkek ürkek:

— Ver canım, peki... dedi... iki tane!... Hayır, üç!... Sonra delikanlı’sına döndü:

— Sen de alacaksın!

— Hıh, peki, çekelim, bakalım...

Çukur yanaklı’sı için üç, kendisi için bir tane çektiği kısmet dörtlüleri okunamadı, ama aralarındaki şu konuşma duyuldu:

— Ne ayıp değil mi benim yaptığım?... Yani, hemen aklıma... o kadar ilerisinin gelmesi?...

— Yoo, o değil de... ben zaten bu dünya böyle olduğu sürece bir de başkasına sebep olmaktan korkardım... ama, sen razı olur musun, bilemezdim herhalde...

Kısmet’çi çocuk bir kerede dört paket mendil sattığından mutlu –hanım abla ne güzel üç tane birden aldı, insafsız herif yalnız bir tane, yine de bereket versin– kalçasının üstünde “yürüye yürüye” uzaklaşıyor...

— Bak, “dünya” dedin sen de işte!...

Neyi tartışıyorlardı acaba? Önlerine çöp arabası geldi, trafik tıkandı –ille de bu saatte toplanır bu çöp– görünmüyorlar, gürültüden sesleri de duyulmaz oldu, ama oradalar, belli...

Çöp arabası gitti, trafik çözüldü, onlar aynı yerde –tartışmanın hararetinden kımıldayamamışlar belli ki,– iyice duvar kenarına çekilmiş sürdürüyorlar:

— Yahu, ben kızmıyor muyum, babamı yalnız içerdekiler öldürmedi, bilmiyor muyum...

— İyi ya!

— Ama dünyaya kafa tutabilmek için önce burada...

— Hayır işte, kaç yıl önceydi hatırlamıyorum şimdi, Berlin’de bu IMF lanetinin toplantısını protesto etmek için binlerce Alman, kendi polisiyle kıyasıya çatışırken, –aslında bizler için çatışırken yani–, bir tek Türk işçisini görememiştim o meydanda, anlıyor musun? Orası burası yok artık!

— İyi ama, bak...

— Dünyanın her yerinde küreselleşme karşıtları kendilerini feda ederken, biz neredeyiz, seninkiler nerede? Küreselleşme belası Almanları mı vuracak önce, bizi mi?

— Anlıyorum da... bir dinle...

Gelip geçenlerin garip garip baktığını fark edip seslerini alçaltıyorlar, daha doğrusu kızın pek aldırdığı yok, delikanlı alçaltıyor sesini:

— ... “dinci faşizm” diyorsun mesela, kabul ettik diyelim...

— Ne demek, ben açmak istememiştim, sen açıyorsun bak, gazete bu yüzden attı beni, sen de karşıysan yani...

— Hayır ama, bir yığın iyi niyetli dindar insana...

— Dur, bir defa köktendincilik başka, dindarlık başka, bunu anlasınlar...

— İyi ya, demek ki önce buradaki dindar insanlara...

— Yahu, iyi niyetli milliyetçiler var diye “ırkçı faşizm” demekten çekiniyor musunuz, eee?

— Bir dakika, sinirlenme, bir bitireyim... madem öyle, küreselleşme dediğiniz şey için siz niye dünyanın yüzüne karşı açık açık “dünya faşizmi” demekten çekiniyorsunuz?...

— Nee?

— Elbette! En büyük kapitalistiniz, her çeşit zorbalıkla, tüm dünyayı kendi pazarına serbestliyorsa...

— Bir dakika, bir dakika, ne dedin sen?...

Araya trafik kornaları giriyor... korna denen aşağılık gürültü uzaklaşınca duvar dibinin sesleri yine anlaşılır oluyor biraz:

— Öyle değil mi yani? “Global” dediğin yakışıklı başkan efendi, pervasızca “yanımda olmayan karşımdadır” diye silah gücüyle posta atmıyor mu tüm dünyaya? Ayrıntısını senin kadar bilemem belki ama, bizim yerli şakşakçıların “Amerika gelip her şeyi düzeltecek” demesi de, geçmişteki Hitler şakşakçılarıyla aynı değil mi? Öyleyse buna...

— Bir sus da dinle beee!... Karşı çıkmıyorum ki, şaşırdım...

— Nasıl yani?

— O bulduğun deyim! Hiç aklıma gelmemişti...

— Sahi mi?

— Bana bak, çok tuhaf, sinir edici bir pratik işleyişi var senin şu...

— Ne?

— Söylemiyorum işte! Geçmişte elinin işleyişi için söylemiştim de etmediğin laf kalmamıştı çünkü...Yumruklayası geliyor insanın!

İncecik parmaklarının yumruğu da biraz komik bu kızın. Delikanlı – bu kez de o, kızın böyle kabul edivermesine şaşırmış, tutuyor o iki küçük beyaz sıcaklığı avuçlarının içinde, sonra... Yoo, el ele değiller. Kızın elleri iki yanına sarkmış:

— Ama... diyor.

— Ne, ama?

— Bir de “dünya faşizmi” dedim mi, dışarıdaki gazetelerden de atarlar beni...

— Bir tanesinden atmazlar işte... buradaki bir tanesinden... sanıyorum...

— Dur, onu karıştırma yine...

Bu kez araya hiçbir şey girmediği halde ikisi yapıştıkları duvarı çoktan bırakmış ağır ağır yürüyorlar... Delikanlının aklına yığın halinde yüklenen kaygılar, sırtından okunuyor sanki: Bu yürüdükleri, bu kadar uzun yürüdükleri yol, kendisinin, lambası yanmayan çamurlu karanlık sokaklarına ne kadar uzak, daha çok çok çok var oralara, üstelik, o aşağılara inebilmek için öncelikle şu yüksekten pırıl pırıl görünen ama pek çok şeyi bağladığı gibi pek çok şeyi de kesip koparabilen Boğaz uçurumunu aşabilirlerse eğer... Zor, çok zor... Gözden kayboldular... Bu Ahududu likörü gibi semt, hele güzel havada bir kat daha güzelleşen gecesiyle Berlin’i, Madrid’i bile çatlatırcasına zevk içinde alıp en değerli insanları tatlı tatlı gömer kucağına, kaybeder gözlerden...

Peki bu gelen coşkulu sesler ne şimdi? O ikisi neredeler? Onlar işte! Kaldırımdaki ışıklı ağaçların arasından dans eder gibi geçen gölgeler onların, bu görünen onlar:

— Evet evet, ne güzel olur! diyor kız, müthiş mutlu!...

Delikanlı, seyrek dallı ağacın altında birden durmuş, hayale dalmış, yol artık daha tenha, kızın gözleri onda... Her şey görülüp işitilebiliyor şu anda, içten geçenleri bile anlamak zor değil: Delikanlının gönlünde, geçmişteki “uluslararası” özlemini şimdi kızın sözünü ettiği o Avrupa kentindeki küresellik karşıtı küresel eylemin ortasında yer alarak geçmiştekinin tam tersiyle gerçekleştirme hayali canlanmış galiba... hatta ortasında da değil, tüm öfkesiyle en önünde olur o dünya insanlarının, gözü hiçbir şeyi görmez, vursunlar, öldürsünler isterlerse, hayali bile güzel... kendi yitirdiklerinin hıncını tüm dünyadan almış olur üstelik!... Hem, ölürken orada yalnız da değil, çukur yanaklı’sı yanı başında!... – Ama... ya o ölürse?! Ya onu öldürürlerse yani?! Tam tersine, kendisinin yanı başında ölen, o olursa ya?!...

— ...

— Ne oldu?

Bütün bunları nasıl söylesin? Hele en sonuncusunu? Düşünmek bile istemiyor. Boğazın bu yakasındaki hayali de çöktü, öte yakaya yönelmeden daha... Sokak –değil de cadde– lambasının, seyrek dallı ağaç yaprakları arasından sızan ışığında, iç içe yakın durduğu, bu her şeye karşın hayat dolu, bu her şeye karşın hayat demek olan... –kız mı, çocuk mu, kadın mı dese, hayır, o unutulmaz, o ölümsüz “çukur yanaklı”sına işte– yine sonsuz sorularla dolu, ama bu kez hırsla kucaklarcasına öyle bir bakışı var ki...

— Hiiç! Hiçbir şey olmadı... yürüyelim..., diyebiliyor yalnızca!

Kız, iki kelimelik “ne oldu?” sorusunu sorarken tüm yürek titreyişini dökmüştü ortaya zaten... Yürüyorlar... Uzaktan anlamak mümkün değil, ama ikisinin arasında artık isteseler de koparmaları pek kolay olmayacak çaresiz bir düğümün bağlandığını hissediyorlar, yalnız “aşk” olsa üç adım ötede çözülüp bitebilir belki, oysa daha başka şeyler var içinde, o “kupkuru” kavgalı tartışmalar dahil, hem ürküten, hem besleyen, kesintisiz bir “ark” gibi bu, yakar, tutuşturur, rahatça ayrılmaya izin vermez... Vakit geç olmuş, sokak daha da güzelleşmiş bu saatte, ve her adımları görünüyor, her nefes alışları, duyuluyor. Kızın evinin önüne geldiler, durdular...

Burada, “roman” da bitmişti aksi gibi... Ama onlar, o ikisi, sokak, ötesi, ötekiler, ...

DİPNOTLAR

1-Değerli gazeteci Varlık Özmenek’ten. YO.