SADIK AYTEKİN

TANIKLIKLAR

ŞİİR

DOĞA BASIN YAYIN
Dağıtım Ticaret Limited ŞirketiTarlabaşı Blv.

Kamerhatun Mah. Alhatun Sk. No: 25 Beyoğlu / İstanbul

T: 0212 255 25 46 F: 0212 255 25 87

www.evrenselbasim.com - info@evrenselbasim.com

Evrensel Basım Yayın 437

Tanıklıklar - Sadık Aytekin

Genel Kapak Tasarım: Savaş Çekiç

Kapak Uygulama: Devrim Koçlan - Cihan Ataç

© Evrensel Basım Yayın 2011 - Sertifika No 11015

Birinci Basım: Ağustos 2011

TANIKLIKLAR

bakın belki bir gün bir olay örgüsünde

bir tarihi hak bilme gününde

gerçeğin hakkı için yani

gerekebilir

anlamaya ve unutmamaya dair

yaşamaya ve görmeye dair

düşüp kalkmaya, yıkılıp kalmaya dair

birkaç not.

***

yüreklerini yaşama verenlerin hakkı için

özgür bir bakışa baş verenlerin hakkı için

gerçeğe ermek isteyen

durup dinleyecek, bakıp görecek

öğrenip bilecek

bizdeki kılıç yaralarının

körlüğümüzden değil

tarih yasasına

bağlı kalmaklığımızdan

olduğunu.

       zor zamanların türküsü

soğuk ve hırpani kılıklarıyla

kılıç kalkan tank top bazukalarıyla

oturdular kentlerin göğüs siperine

ellerinde tahtın cübbesi

başlarında hükümran tacı

fetva verdiler başlar vurula diye

ı

meydanlarda zırhlılar vardı, tetikte kelle avcıları

panolarda boy boy resimlerimiz

bir duvar dibinde teslim alınmış işçiler

radyolarda ihbar çağrıları tehditler

ıı

göğüs yakamızda gidenlerimizin resimleri

yoldaş sıralarda ufka yürüyorduk

kollarımız yukarıda yüreklerimizde acı

aynı anda sılada ve gurbetlerdeydik

ııı

annelerimiz vardı Didar, Besime, Hacer

erken kırlaştı saçları babalarımızın

alınlarında onur eğilmediler zodyaklara

bir kuşaktık ki önü ardı akran arkadaş

gün doğumu gün batımı kırılan filizlerdik

ıv

zor zamanlardı adlarımızı istediler vermedik

kardeşlerimizi almaya geldiler vermedik

rehin tuttular üç günlük bebeklerimizi ölmedik

onlar tabur tabur, biz yoldaşlardık

biçtiler dallarımızı, yeşerdik kesik köklerimizden

anlamadılar ki biz yediverenlerdik.

       dedi

yağmur dedi, taş dedi, kıyı dedi

orman dedi, gül ve nergis

sel dedi, dedi ışık

ufuktan ufuka gidip geldi

dere dedi, ırmak dedi, baktım umman

ayna tuttu yıldızlara, şavkına ayın on beşinin

gülümsedi gözleri zümrüt yeşili

biz dedi, varız dedi, yaşayacağız dedi

ışık dedi, ille de ışık, düşün gerçeği

yağmur sonrası toprak kokusu

varolmanın gizsiz gerçeği.

***

dedi beni de götür ey deli ırmak

beni de götür o kutsal yere

gönül vereyim sevdanın sesine

mavi bir düş kalayım nazarında

yol eyleyeyim geçtiğin diyarları

bileyim hayatı, sesi ve ışığı.

yeşilinde can bulayım güneşinde aydınlık

Tuna’ya katılayım coşsun bendim

varayım Karadeniz’e doğusundan

ulaşayım Fırat’a Munzur üzerinden

kırkların eteğinde bir nefes durayım

atayım bir bir ağır yüklerini gurbetin

gözelerden ak-beyaz içip

karışayım hayata.

       gözün ışığı!

ödünç üç sözcük aldım genç bir öykücüden

kısa darbelerle vuruyor gönül tellerine

akıl evine dokunuşu narin

işte o ödünç sözcükler:

“gözünün ışığını çalmışlar” haramiler

ve biliyorum ki gözünün ışığı

çalınmışsa kişinin

yıkıktır yüreği

ve tar-u mar.

       zamaneye tersiye

zamanede “adam” sayılmak istersen

aşktan meşkten söz et bel aşağıdan vur

soy soyun nü ol, nü ol

düşür bedenini, çukurlaş çukur ol

çal, çırp, eğlen, “özgürsün” arkadaş

durmadan değiş, akşam başka sabah başka

ye iç tıkın, gün senin günün bugün

ne geçmiş vardı ne olacak yarın

ne geldiyse aklına anda onu yap

ister diyalektik takıl ister ol cahil

cehlin hizmetine gir istersen, günün salgınıdır

liberal ol liberal, post’u da var

yeter ki uzak dur avamdan, sana ne aç-yoksul

bırak böyle gelmiş böyle gitsin

gir paranın koynuna rahat ol

dumanlan keyfin duldasında sızıp kal

riya rehberin olsun, aman soru sorma aklına

tarih hikâye, insan araç, aptallar milyon milyon

sen “özelsin” zamane, yaşamana bak

zaman senin zamanın ye iç seviş

tenin mikrop, dilin yılan, ruhun şeytan

(ne yaman ah hali insanın ne yaman)

       bir yıl daha yaşadım

bir yıl daha yaşadım

ömrün bitimine bir yıl daha yakınım yani

kârı da zararı da var, kasap hesabıyla

kış çetin geçti mesela daha çok üşüdü kömür alamayanlar

kaloriferi olmayanlar da çok üşüdüler

sokak ortalarında it gibi titreyerek dilenenler arttı son yılda

büyüdü misliyle umutsuzlar

son yılda milyarder sayısı arttı, büyüdü kârları

işsiz sayısı daha da arttı son yılda.

bizim oralarda öldürülen kadın sayısı daha da arttı

şiddet gören kadın sayısı katlandı dünyada

son yılda Haitililer, Somalililer, Iraklılar daha çok öldüler

Akdeniz’de, Ege’de daha çok kaçak boğuldu

işçiler daha fazla dayak yediler polisten

gençler ve kadınlar da dayak yediler

dayak yediler doğanın zehirlenmesini ve talanını

     kabullenmeyenler de

son yılda polis daha fazla silahlandı, imha silahlarını artırdı

     ordular

daha da arttı silahlı düzen bekçileri

düştü amma çay, tütün, fındık ve pirinç taban fiyatları

daha fazla eridi memur ve işçi ücretleri

bakanlarla başbakanın gelirleri daha çok arttı amma

“milletvekilleri”, maaşlarını daha da artırdılar

tekel menajerlerinin serveti büyüdü daha fazla

cep telefonları daha çok satıldı, bilgisayarlar da

son yılda yeni buluşlar yapıldı, yeni gezegenler keşfedildi

darbe üstüne darbe yiyerek daha da olgunlaştı benim kuşağım

insanlar birbirlerinden daha çok uzaklaştılar son yılda

son yılda on bir kat arttı sakat ve ‘hastalıklı’ Felluceli bebekler

sakat ve ‘hastalıklı’ Hiroşimalı bebekler gibi

Amerikan uranyumuyla zehirlenen topraklarda

son yılda annemin alzheimer hastalığı iyice azdı

artık tanıyamaz ve anlayamaz oldu son yılda

insan aklı öldürmeye daha çok çalıştı son yılda

benzeşti ‘erdem’ öldürme sanatıyla daha çok

ölümler de oldu doğumlar da doğal olarak son yılda

grevler-genel grevler yaşandı, milyonlarca insan yürüdü

Paristeki’ler, Atina’dakiler, Roma’dakiler, Madrid’tekiler,

     Ankara’dakiler

ekmek, iş, hak ve yaşam istediler son yılda yeniden ve hep

     yeniden

istekleri de öfkeleri de benziyordu birbirlerine

son yılda arttı ağrılarım, uykularım biraz daha azaldı

ve daha çok arttı düşündüklerim

umutlarım da arttı son yılda, ömür törpülerim daha da

     zenginleşti

sürgünlüğümün 33. yılındayım yani

yani demem o ki

insan hayatı benzemez kasap hesabına

ve ben şikâyetçi değilim yeni bir yıla merhaba demeye.

1 Ocak 2011

       bitimsiz yollardayım

ne arzla sınırladım hayallerimi

ne düşünmezlik ettim arştan öteyi

bin yılların yolcusuyum, aramada geçti ömrüm

eşlik ettim güzel gözlü ceylanlara

bir acemi kuştum turnalar katarında

yolum ufka yönüm insanı kâmile

yukarılarda, kutup yıldızının oralarda

bir ulu kuş ses verdi, baktım

ki düşlerimin kadim ve daim ankasıydı

ululandı ufuklar o an, renk verdi kardelen-menekşe-karanfil

güneş harında tutuştu yüreğim, iflahsız

dolaştım Kandahar’ı, Horasan’ı, Erivan’ı

Hanoi’nin oralardan baktım Kalküta’ya

vardım huzuruna bir gün şairi Teyran’ın

dedim ey kuş avazlarının kâmili söyle

söyle nasıl ve nerde bulunur şavkı dağlara vuran

dedi ey vakti seherlerin garip yolcusu, işin zor

ömrünce araman gerekebilir tüm evrenleri

ki mekânıdır her daim her yer ve hiçbir yer

ama vazgeçme aramadan, durmaksızın yol al, bulursun belki

ve ben aramadayım bitimsiz zamanların, bitimsiz yollarında

meğer eşiğine varmalıymışım insanı kâmil katının

yolcuyum her daim arşın katmanlarında, ufkun kızıllığında

arıyorum, bitimsiz yollardayım.

05 Ocak 2011

       bir dost sorusunun akla getirdikleri

dostum,

sormuştun nasıl olacak diye

nasıl olacak

inim inim inletilenlerin

“sürü mantığı”ndan kopmaları,

yeter diyerek ayağa kalkmaları nasıl?

ekmeği yapanlar ki onlardır

demiri dövenler ki kan-ter içinde

alevlerde çeliğe teriyle su verenler ki onlar,

“ağır elleriyle toprağa basarak”

“yeter gayrık” diye öfkeyle

nasıl kalkacaklar ayağa?

tarih dedim ama demedim tekerrür

tekrarı değildir bilirim olacaklar olanların

benzemez çünkü her hareket birebir ötekine

ama soru cevabın yarısıdır çoğu zaman

bir ihtiyacın karşılık araması.

ı

tekerrür demedim amma

arzın derininde kaynayıp durur mağma

bilinmez kuvvetiyle patlatmayıncaya dek kabuğu

lav olup yıktığında dağı

bir ateş alır düzü tepeyi ormanı

bir “cehennemi” (hata affola) ateş ki

küllerinden yeni hayatlar filizlenir

her nasılsa.

ıı

tekerrür demedim amma,

kaynama noktasına gelmeyen su taşmaz kabından

bir patlama halidir kaynama, bir hal değişimi

döner buhar, kar olur, yağmur olur

iner nehirlere kaynak olur

ve fakat yıkanılamaz aynı nehrin aynı suyunda aynı yerde

akıp gider mineral zenginliği debi farkıyla bir başka su

yani demem o ki sürmez sermaye hükümranlığı yıkılır

diplerden uğuldayıp gelen dalgalar oldukça

besler zıt kuvvetleri kaynayıp taşana kadar

değişir mübarek elleriyle insanın “durağanlık” ve kadercilik

ııı

değişir, çünkü vurur sorular beynine, sormaya durur

tevekkül edemez artık sorusuz-yanıtsız

zorlar cevabı beyni şekilleyen eller

ve kuşkular anaforunda dolanırken beyin

başlar sormaya: neyim, niçin böyleyim deyi

tükenir tevekkül, başlar isyan

bir ‘hurra’ çeker, ta derinlerden, koyulur yola

kaynayıp patlar volkanlar, saçılır lavlar etrafa

yıkılır eski, ayrışır hücreler, tutuşur dağlar-ovalar

filizlenir yeni gürbüz, dal budak, renk renk, ışıldayan gözlerle

kurulur yeniden ve bir başka dünya

ellerimizin gücüyle, coşkun türkülerimizde

işte canım arkadaşım, sevgili dostum, işte

işte eskinin ölümü ve doğuşu yeninin

ve sormak aramaktır, yol açmaktır, ilerlenmez başka türlü.

05.01.2011

       şimdi dünya işçileri Mine San Jose’dedir!

Mine San Jose’de yerin derininde karanlık bir mahzendeyim

üzerimde arzın ağırlığı, altı yüz yirmi ikinci metrede

kaç milyon ton, belki de hesaplanabilir, bilemem

bildiğim yedi yüz metre derininde olduğumuz arzın

bin metreden de fazla derinlerinden

ısıtmak ve aydınlatmak için yeryüzünü

karanlığa kazma sallayıp balyoz vurduğumuzdur.

bildiğim, zaman mefhumunu henüz yitirmediğimdir

ve bir ışık huzmesine tutunduğum!

ı

biliyordum bir hayat var yukarılarda bir yerlerde

yukarılarda bir yerlerde toprağın kucağında

yeşil bir hayat

belki çiçek veriyordur şu an bademler

oğullarımızın kızlarımızın ellerinde

umutlanıyorlar belki de güneşe bakarak

gün doğumunda bekliyorlardır belki de, kim bilir!

ıı

Alvaro mutlak bekliyordur, o bekler!

ekmeğimizi-azığımızı paylaşmıştık,

bir keresinde domates getirmişti bahçesinden taze taze

bir keresinde bir dilim ekmeği dörde bölmüştük aramızda

aynı “kader”in uçurumunda umudu pay ediyoruz şimdi

madenci/ işçi; kara-kızıl ve meleziz

umarsız inilmez buralara, amaçsız hiç!

yaşamak ateşler içinde yanmak kadar zor

ve müthiş bir büyüklük kadar çekici

ve biz yaşamak istiyoruz, bekliyor Alvaro

kardeşlerimiz ve çocuklarımız, analarımız ve eşlerimiz

     bekliyorlar

ııı

ve nereden ve nasıl sızdıysa

bir ışık huzmesi düştü alnına Jose’nin

o olmasaydı tanımlanamazdı karanlık,

o olmazsa renk ve can, umut ve yaşam olmazdı.

tutundum o mavi-sarı-kırmızı ışığa

bir de Manem’in eline

Rojaş’ın gözleri olduğundan da büyüktü, elmas karası

hangi canavar görse kaçardı

gülümsedik görmeyen gözlerle

yansak uçardık pervane pervane

durdukça sırt sırta güç buldu ellerimiz,

dayandık!!!

ıv

işte Mario Sepulveda Espina, karanlıkları yırtan sevinciyle

“yaşasın Şili!” diye haykırarak karşılayanlarını

vatanından dünyayı selamlıyor

ve altı yüz yirmi iki metreden getirdiği

maden parçalarını çıkarıyor çıkınından

işte Carlos Mamani, Bolivyalı kardeşimiz

işte Urzua da geldi, vardiya şefimiz

tamamız arkadaşlar, safları sıklaştırın.

v

kucağımızda hava ve güneş

alnımızda emeğin yaratıcı onuru

bir yanımda Avalos, diğerinde Illanes

Mamani’nin nefesi nefesimizde

türküsünü söylüyoruz bir Anadolu ozanının

serin bir yel esiyor Bolivya’dan Arjantin’e

şimdi burada olmalıydı alımlı çehresiyle Guevara

şimdi burda olmalıydı tabu kırıcılar.

vı

yeni bir şafak vaktidir ve işte yeryüzü

ekranlarda milyon milyon Paris proleteri

başlarında madenci siper şapkaları ellerinde bayraklar

kardeşliği söylüyorlar, göz yaşlarında sevinç gülümsemesi

demiryolcular, otomobil yapıcıları, tekstil ve tütüncüler

üzüm kanından şerbet yapanlar, can kurtarıcılar

ışık yayıcılar ve ışığa pervane, can can diye koşanlar

hepsi bir aradalar derinlerde, hepsi bir aradalar güneşe doğru

çekiç ve gürz sesleriyle dövüyorlar karanlığı.

vıı

üç milyar iki yüz milyonuz bu şafak vakti

Espina, Lorenzo, Ciou Lio, Mihayloviç,

Kristin Emiliana ve..., ve Yusuf ve Delil,

sözleşmemiz göğüs kafesimizde en genç yanımızla!

yeryüzü, gökyüzü ve dünya kardeşliği hakkına

çoğalıp yürüyoruz!

14 Ekim 2010

       tuhaf ve maskeli bir gece

bu gece olağanüstülüklerle yüklü

kuzey yıldızı erkenden göründü bu gece

bu gece ay dolunayda, kıtaları, vadileri belirgin

bu gece Alman zenginleriyle yöneticileri

İngiliz çocukseverlerle Alman spekülatörleri

     bir arada

        sıra sıra, dizi diziler

televizyonlarda bağış rekabeti var bu gece

iki saatte yirmi milyon euro topladılar

nutuklar söylendi “büyük insani yardım” üzre

nutuklar söylendi sakat ve kimsesiz bebeklerle

sakat ve kimsesiz çocuklara dair

napalmlarla parçaladıkları çocukları unutturdular bu gece

zehirli gazlarla sakat bıraktıklarını

Iraklıları, Afgan çocuklarını, karaelmas gözlüleri unutturdular

bu gece çocukseverlerin çok şık çok renkli gösterisi

Diana’nın oğullarının sevecenliğinde

örtüp geçti Alman İngiliz ve Amerikan ceset tarlalarını

ne Filistin kaldı ne Ermeni-Kürt kırımı

Londra ve Berlin’in cömert lordları

vergiye saydıklarını verdiler yüksek rakamlarla

***

bu gece olağanüstülüklere sahneydi

yokluk-yoksulluk gökten inmişti

açlık ve işsizlik de öyle

sermaye “insanilik” kıyafetinde inmişti ekranlara

zehir ilaçtı, kirlilik akbeyaz

tuhaf bir hal vardı bu gecede

tuhaf ve maskeli...

18 Aralık 2010

       borç haneme yazılıdır!

bab ı

kaç bin yüz milyon yıldır yolcuyum, ömrümün kaç yüz bin

     milyon kilometresindeyim

emeğimde hoyrat bir el, yüreğimde kılıç yarası, tahayyülüm

     makasta

dövüştüm hak cephelerde kudretli Kronoslarla

ölümlerde dirildim, çoğaldım yok oluşlarında eskilerin

vicdanımın ateşinde sönümsüz kordum, gürze döndüm

     Ferhat elinde

İştahar’ın kutsiyetini emanet edip Cassino güneşine,

kızıl Bologna’da dağlara vurdum Munzur’a doğru.

bab ıı

bizim dağlara benziyordu Spartaküs dağları

Toskana toprağında kızıla kesmişti mavi,

yeşil, sarı, akbeyaz-siyahkara şaşırtmacada

buğulu yellerde ılık Akdeniz’den memleket kokusu

el ediyordu uzaklardan Casino tepeleri memleketimin serin

     kırları gibi

günü karşılıyordu güleryüzlü, serinkanlı, tertemiz, inançla.

bab ııı

tarihten konuştuk, ve geleceğe dair güneşle can-ciğer olmadan.

çivili çıplak ayakları üzre kalkarak anlattı hikâyesini,

yana eğik boynunda kan dereleri,

mahzun bakışları alnımın ortasında çelik bir çivi!

bir yaman haldir artık halim,

amansız borçluyum hayatın günü gündüzüne!

bab ıv

hayır damarlarını ben kanatmadım,

onmaz kılıç yaralarıyla kan revan içinde, şah damarlarımdan

     kesilen benim.

danışıksız bildirimsiz kıyımlardan geliyorum,

kaosları-kabusları kırarak, günü erkenden görme umuduyla.

Crasssus’un altıbindörtyüzyetmişüçüncü kurbanıyım yani

karşımda Agamemnon donunda dişi kurt Asentenefosya

hoyrat kıyıcı, kaftanlı ve Hades’in ruhuyla efsunlu.

bab v

ama ufuk aralı, şafakta al giysisiyle o ulu düş

ses veriyor asi dağların zirvesinden

tiranı-tanrısı kendinde olana, anımsatıyor

kâbesi-yaradanı kendi olanı

gecenin gündüzünü, karanlığın güneşini!

bab vı

yaşama borçlu olmak gerçeğe borçlu olmaktır

ve dövüşmektir kadim zamanlar savaşçılarının onuruyla.

26 Ağustos 2010

       eyvallah!

görmek istersen bakarsın,

bakarsan görürsün, ihtimaldir,

neredesin, kimsin, ne istiyorsun,

sorular birbirini izler, sorgularsan...(!)

aklın ışığı aydınlatır yolunu:

uzak, orta, yakın;

anlam kazanır mesafeler,

ufuk çizgisinde kaybolmaz güneşin

hareket sürer, döner dünya, gelir yeniden,

milyar kez yanıp milyar kez ışır

öldürür ve yaşatır, anlarsın:

hiçbir düzen düzen tutmaz hareketin zıt’ında,

evrilir, bükülür, dökülür, vurur ve ölür,

yeniye gebe olmaktır her canlıda kanun,

bireysel, toplumsal, ne olursan ol!

anaforunda sürükler çürümüşü, ezer geçer

zengin toprağında boy verir yeninin filizleri

yüzleri güleç, gözlerinde ‘mübarek’ bir sevinç..!

bakarlar ki birbirlerinin dilini konuşuyorlar,

gerçek dile gelmiş konuşuyordur; görür ve bilirler

“kul olmayacağız!” diye kucaklaşıp yürürler,

ulu bir güneşedir yolculuk...

ve bir kardeşçe eyvallah!

20 Ağustos 2010

       zenginlerin “insan safarisi”

lüks bir gemi

güvertesinde mitralyöz yuvaları

birkaç redingotlu adam

resimaltında şöyle yazıyor: Rusya’da okyanusa açılan lüks gemi

şirketleri heyecan arayan zengin müşterilere Somali kıyılarında

korsan avı fırsatı sunuyor. Özel gemiler Somali’deki Cibuti’den

Kenya’daki Mombasa’ya seyahat ediyor. Zengin müşteriler günde

5 bin 790 dolar ödeyerek, dünyanın en tehlikeli sularında dev

tankerleri ve yolcu gemilerini rehin alan Somalili korsanların

saldırısına uğramayı bekliyor. Korsanların saldırısına uğradıkları

zaman da, Rus zenginler gemideki el bombaları, makineli

tüfekler, roket atarlarla karşılık veriyor. Ekstradan günlük 9

dolar ödeyen müşterilere Kalaşnikof veriliyor. Ekstra 12 dolar

ödemeyi kabul ederseniz 100 merminin de sahibi oluyorsunuz.

Makineli tüfek ise günlüğü 475 dolara kiralanabiliyor. Gemide,

eski özel tim askerlerinden oluşan bir ekip de bulunuyor.
Rus yatçı Vladimir Mironov, “Onlar korsanlardan da beter.

Korsanlar en azından rehin aldıkları kişilere karşı dürüst davranıyorlar,

bu insanlar ise sadece cinayet işlemek için para ödüyorlar” demişmiş.

gazetelerde

bir resim daha var

lüks bir S 320 Mercedes

169 bin Euro imiş fiyatı.

hediye vermiş onu Settar Aslan

–ki bağlı sendikanın başındadır–

Hak-İş’in başındaki Salim Uslu’ya.

     “işçilere hizmetlerine karşılık”!

“işçilere hizmetlerine karşılık”(!)

75 milyon kesilmiş ücretlerden

     verilmiş Mercedes’e.

ve Uslu öfkeli gazete haberlerine:

“bize bir Mercedes’i çok mu görüyorsunuz

arkadaşlar almışlar biz de biniyoruz” demiş, usulca!

ve bakın bu ‘manzara’ nasıl tamamlanmış

      başka haberlerle.

haber no: ı

İngiliz Rooney –ki İngilizlerin millî takım futbolcusudur–

Altı milyar üç yüz milyon Euro’luk düğün yaptı,

ki bütün araştırma kuruluşları,

açlık, yoksulluk ve işsizlik ‘koşaradım’ yükselişte

diye yazdılar.

bir milyar yüz bin aç var gezegenimiz üzerinde.

İngiliz Rooney üç yüz elli bin Euroluk gelinlik giydirdi “sevgilisi”ne,

bizim memleketin üç yüz elli bin genç kızı okul nedir bilmiyor,

üç yüz elli bin genç kızımızın herbiri,

alamaz

bin liralık gelinlik

sade bizde değil,

kara Afrika’da, Asya’nın derinlerinde,

Avrupa’nın doğusunda ve Amerika’nın Latin’inde de

alamazlar kendi bir liralarına bir gelinlik,

giyemezler pembe, beyaz ya da kırmızısından.

İngiliz Rooney, gündeliğine yüz bin Euro verip

yatlarla gezdirdi misafirlerini,

ki hepsi “en fazla servete sahip milyarderler” arasında.

özel jetlerle uçtular İtalya-İngiltere arası

tamı tamına altmış dört uçuş yaptılar,

yine de teselli buldu züğürtlerden bazısı.

haber no: ıı

boyalardan halelere bürünmüş

kulaklarında zümrüdi kolyeler

Göçek adalarından birini

eşine hediye almış “bizim” zenginin biri

Zeytin adasını Zorlu’lar

Sedef’i Birgenler

       almışlar

kimi Karaipler’de ada sahibi

kiminin adaları Pasifiklerde,

Meksika ve Guatemala önlerinde

Bahamalarda ‘Rooter Cay’,

Blackadore Cay ve daha başkaları.

tehlike büyüyor giderek

bu gidişle börtü böcek,

ve balıklar dahi

yurtsuz kalacaklar.

       köln kentinin surları

kentin giriş kapılarından biri Ebert meydanındadır

gemi iskeletli rumuz, heyamola çeker tayfalar,

denize açılan altı kapıdan biridir.

taşlarında bomba izleri, ikinci savaştan

ötesinde Ehren’in tarlasında,

mumlar yanar, çocuklar için yıl dönümünde

Nazilere karşı toplandıklarında

yaşları sekizden on üçe kadardı

korktu önce Naziler

ve sonra öldürüp hepsini

zaferlerini kutladılar

şimdi her yıldönümünde,

toplanır her ulustan beyaz, esmer, kızıl, sarı

yakar mumlarla yeniden

başkaldırı alevini

ı

orada bir yerde

bizim Cengiz de var

arkadaşım

nehre nazır oturur

ufuk çizgisinden görür kenti,

ve gururlanır durur.

ıı

bu satırları yazdım, tanığım Rhein (Ren),

ki Keltler ona akan nehir derlerdi,

derinden, iniltisiz ve ağır

bizim deli ırmaklar gibi değil yani,

etekleri “tipler tarlası”, çeşit çeşit, akıllı-bön

sağırı, görmezden geleni, bağır bağır isyancısı

Hint’ten, Çin’den, Akdeniz’den

Sicilyalıları görmen gerek öfkeli şapkalarıyla

temmuzun yakıcılığında bora estirirler

ki herkes yaşadığı yere benzer

havada hain homurdamalar

gün boyu değişir maviyle karanlıklar.

       gör!

bir yavru ceylanın gözyaşlarını

bir de dağların dikbaşlılığını gör

alev ile sabrın buluşmasıdır

görebildin mi bilmem

bir ciğerden yaralı anneyi

bir de vurulup düşen yavrusunu gör

zindan kapılarında anne-oğul görüşmesidir

bir suya hasretleri gör,

bir de güneşten kavrukları

toprak ile ciğerlerin buluşmasıdır

çatlak çatlak, parça parça,

kana su gerek, gözyaşına su,

kesilmiş fakat tüm pınarlarımız

ekinlerimiz kurudu,

güneş gözlü öküzlerimiz, en sevimli kuzularımız öldü

toprağı eşeliyoruz, tırnaklarla, parmaklarla

yara bere içinde, çatladı çatlayacak ciğerlerimiz,

su arıyoruz, kardeşim, su!

12 Mayıs 2010

       bulan ve yaratan insan

Üç yüz milyon yıl öncesine dair

bir fosil beyin buldu dün bilimciler

bir kedibalığı-köpekbalığı beyni

beyinciği, lobları, omuriliği

sinirleri belirlendi tomografik incelemede

atalarıyla buluştu insan yeniden

milyon yıllar yakınlaştı

karadan denizlere denizlerden karalara

okları, çakmak taşları, putlarıyla

Afrika’dan tüm kıtalara yayılırken

elleriyle konuştu önce ve aklıyla sonra

sözcükler yarattı her yerde başka başka

doğanın mülküydü, ondan çıktı

mülk etti doğayı elleri-aklı ve yaşam bilgisiyle.

şimdi;

bir hücre gönderip aksak bölgelerine

beden yaratıyor yeniden

aksaksız.

ben yarattım diyor

yaratan benim.

yüz milyon kilometreleri katederek sonsuz mavilikte

komşular buluyor bize, ak sakallı pir-ü na fani

harikalar yaratıyor rüzgârlardan

ve güllerden melodileriyle.

şimdi;

arı ve karınca ordularında

kendini yaratıyor emekle

yeniden.

06 Mart 2009

       bizim Deniz

bizim köylerin yaşlıları, kuvvetle muhtemeldir

görmemişlerdi seni,

hâlâ anlatır dururlar sofralarındaki sohbetini

“Bizim Deniz” der mesela seksen beşinde Ali Amca,

ad oldunuz çocuklarına ve torunlarına

Diyarbakırlı Salih’le Urfalı Hamit bağdaş kurmuş anlatıyorlar

Filistin’den, kurtuluştan, Kürt ve Türk kardeşliğinden

     konuşmuşsunuz

Kale Kilitli Hüseyin’le Malazlar’daki Ahmed’in evlerinde

en görünür yerde durur resimleriniz

Paşabahçe işçileri, Akhisarlı tütüncüler, Kürecikli köylüler

onur ve direniş bahsi söz ise

Bizim Denizler diye girerler söze

Zap’ın geçit vermez suyu adlarınızla anılır mesela

mesela dara çekildiğin topraklardan üç bin kilometre uzaklarda

On üç yaşındaki bir kız, altı Mayıs 72’den otuz yedi yıl sonra

resmini takmıştı yakasına Deniz,

sordum, tanıyorlardı daha küçükleri ve daha büyükleri de.

ı

bizim oralarda kardeşim, en güzel sözcüklerden biridir kardeş,

pepuğun ötüşündeki gizdir, en dokunaklı ağıtlarımızın

     baş sözü

ismin isimlerinizin hepsidir; Sinan, Kadir, Alpaslan,

Yusuf ve İnan’dır mesela, Çayan’dır, Cevahir’dir, Ulaş’tır

Cihan’ı senden ayıranını görmedim,

Ömer’in yaşadığı topraklarda isyana bayrak oldunuz

Diyarbakır kalesinde dirençtir mesela,

ozanlarımızın ağıtlarında İbo, Gökhan, İmran

Ankara göklerinde küçük kardeşiniz Erdal’dır mesela

zulme isyanda, kurtuluş için devamlılıktır

bir yumruğun Kürdün isyan bayrağı

diğeri emperyalizme öfke patlamasıdır,

kuşağından üç kuşak sonrasında da

“hava, toprak ve su kadar” çok olup

havadan, sudan ve topraktan

ve yarattıkları demir, çelik, şeker ve bakırdan

ve buğdaydan ve ekmekten en az yararlananlar

özgürlüğün ve kurtuluşun türkülerini söyledikleri her yerde

bayrak bayrak taşıyorlar isimlerinizi

ve geleceğe ve ufka bakarak çocuklarımız ve torunlarımız

bizim Denizleri konuşuyorlar, ne mutlu!

ıı

derler ki zaman zalim bir hızla akar, silinir hatıralar

adlar unutulur, belirsizleşir izler, bellekler eskir,

ve kurallardan konuşurlar, istisnalardan ve yasalardan

doğaya ve topluma dair, insanın insanca serüveni üzre,

mavi beyaz mor bir kardelenin gelişi örneğin bahar tazeliğidir,

     ilktir

badı sabahta kuş cıvıldamaları yaşam çağrısı

ve dağlarımıza her doğduğunda güneş, umut göverir

ve yürekten yüreğe, ve beyin ve elbirliğiyle

örste dövülüp ateşte pişerek, isimleriniz dillerinde

yürüyecekler yeni nesillerimiz geleceğe

hava, toprak ve su ve ekmek kadar gerçek

olacak kardeşlik ve eşitlik

ve zamanın ve doğanın kurallarına eşlik ettikçe

yaşamın toplumsal yasaları işledikçe yaşayacak adlarınız

6 Mayıs 2009

       onsuz olamadım

hazanda,

yaprakların arasında fısıldayarak

dolaşan yeşil ve serin rüzgârda

gittim amansız uzaklara

uzun gurbet türküleri dilimde

içimde hüzün

hüzün

tüm zamanlarımın eksiksiz ruhu

ne geride kaldı

ne üç adım ileri gitti

onsuz olmadım hiç

onsuz olamadım

10 Haziran 2009

       Hrant giderken

Hrant, artık biliniyor, ülkemiz Ermenisi aydın

“katli vacip” ilan edilip hükmü infaz edildi

üç yüz bin kişi yürüdü cenazesinde, üç yüz bin kez haykırarak

kulislerde, müdür odalarında, karargâhlarda fetva kesenlerin

yüzüne karşı, ihanetin ve caniliğin perdesini yırtıp

yakalarına “suçlu sizsiniz!” diye yazdılar.

yargıçlarla savcılar gözlerini kapayıp kulaklarını tıkadılar

tetikçilerin ardı “karanlık”tı, kapalı kaldı suç sandıkları

ve toprakların derininden “faili meçhul” kemikler

başlarını kaldırarak dozer kepçelerinden

asit eriyiği, siyanür artığı, yaralı,

kurşun izli kafataslarını tutarak

olmayan elleriyle

Kürt, Ermeni, Süryani, Zaza kimliklerini söylediler

“olmayan” dilleriyle.

22 Haziran 2009

       taş atan çocuklar

işte edebiyatta yenilik,

politikada, söylemde

eylemde yenilik!

taş atan çocuklar, elle

sapanla, ayakla

ayarına nasıl gelirse öyle

yüzlerinde muziplik

gözleri parlak, kısık ve dikkatli

“atletleri ıslak, yürek atışları hızlı”,

seri atışlı makineliler gibi

mevsimine çağrılı kuşlar kadar şen

yürüyorlar saflığın zirvesinde

beşinde, yedisinde, onunda, on üçünde

on beşi-on altısındalar

alınlarını topraktan kaldırıp

ufka yöneldiklerinde

artık dikbaşlı, asil ve zordurlar.

taş atan çocuklar

Kürt, Filistinli, Arap, Hindu ve sair

zindanda ve sokaktalar,

işlikte ve okulda,

gözleri çakmak çakmak, elleri maharetli

sevinmek hakkımızdır

gelecek güzel olacak!

14 Mayıs 2009

       karşı yakanın gelinleri

(havada sallanan bir el

sınırın öte yakasında

kalabalıklar ardında

havada sallanan el

“buradayım” demek için!)

karşı yakadan gelirler

al duvaklı, zılgıtlı,

dikenli tellere işlemiş etleri

kan revan yürekleri

bu yanda işler zor

memleket durur öte yanda

mayın patlaması, kurşun sesleri

kanın sınır aralarındalar

“berdel”in, “kan davası”nın gelinleri

görmediklerine kaçırılmış

topraklarında sürgün.

       öğrenmeye dair

gönül deryası engin kişiler

öğrenmeye dair sözler söylediler

“bilmek yetmez, öğrenmek gerekir!”di önce,

ve cehlin kılıcını kırmak için

neyin ve nasıl olduğunu;

neyin ve nasıl olacağını

öğrenip anlamak gerekirdi

ve sınırsız kitabından öğrenmenin

yol ile erkanın deminden

yar ile yaranın narından

ve cümle diyarların kâmillerinden

öğrenip yürümekti marifet

***

yürümeye çalıştık,

yol ıraktı, engebeli, dikenli

pusular dizi diziydi, yollarda avcı köpekleri

mayınlarda ayaklarımız

sınır tellerinde tenimiz kaldı

karıştı toprağına kanımız

kalkıp yürümekti marifet

nereye ve ne için gittiğini

bilerek,

yürümek..!

       topla beni kalmayayım öksüz

Fistanına topladığın bedenimdir

parça parça kollarım bacaklarım

ciğerlerim ve yüreğim

ah anacığım, senden aldım sana veriyorum

topla beni kalmayayım öksüz

makarnayı yediğime say istersen

istersen payımı bir al güvercine ver

ülkemizin göklerine götürsün beni

kanımla boyanan kırlarımıza

***

bu topraklar yediveren olacak biliyorum

suladık kardeşlerimle kaç on yıldır

göz bebeklerim uçup gitti yüreğim sende

beni fistanına sar bırakma haramilere

kirletmesinler anılarımızı, bırakma

bırakma ki geleyim yaşanacak yıllarımın baharına

bırakma ki açayım yediveren doğan günle yeniden

renklerim menekşe, gül ve berivan

buğdayın başağına yemin ederim ki

çağırdığında evimizde olacağım.

5 Ekim 2009

       bu dünya, bu çocuklar

sekiz yaşındaki Diyar

“uçak sesleri geldiğinde korkuyorum” diyor.

savaşı durdurmaktan

uçakları ortadan kaldırmaktan

söz ediyor.

Diyar’ın yaşamında

uçaklar savaşla özdeş.

sanıyor ki Diyar uçaklar suçlu.

Yakup, İhsan, Ferhat

Kübra ve Rozerin

Berfin ve Rojin

“çocuklar ölmesin!” diyorlar.

sekizinde, dokuzunda, on birinde

on üçünde, on beşinde

demir parmaklıklar ardında

“ağlamasın çocuklar!”

Daham, Dansık, Rewan, Welat

kayboluyorlar bir seher vakti

bir akşam üstü

anaların yüreği sancı

dilleri ağıt.

çocuklar, çocuklar

sapan çeken, taş atanlar

“örgüt militanı” çocuklar.

Bu iş kazanıldı sayılır

Dünya; gözün aydın!

24 Nisan 2009

       yirmi altı yıl sonra gelen mektup

dün eski bir idamlığın karısına yazdığı

‘son mektubu’ verdiler, yirmi altı yıl sonraydı

yirmi altı yıl önce

tabure düşürülmeden birkaç dakika önce

“son diyeceğin” fasılında kırık bir kalemle

ama özenle, içten

hasret ve şefkatle yaşama yazılmıştı

vardı yerine yirmi altı yılda

“arada on binlerce kilometre yol mu vardı?”

diye sorma

zaman o zaman değil

yakındır tüm uzaklar günümüzde

en fazla iki günde alınıyor şimdi uçaklarla

dünyamızın iki en uzak noktası

arasındaki mesafe

mektubu yazan dar ağacına yürüdüğünde

dokuz yaşındaydı oğlu, şimdi otuz altısında

yani Cahit Sıtkı’nın ömrün yarısı dediği zamanda

otuz altı yaş bizde, nüfusun yüzde altmışının

ortalama yaşının üzerinde, ortalama ömrün

yarısından biraz fazla

yani demem o ki, vurulmamışsan ortasında alanın

kuytularda pusularda ya da korunaklı işkence evlerinde

almamışlar ise canını

yaşayabilirsin altmışa-yetmişe kadar

ama koparıp alıyorlar böyle genç yaşında da

“şalgam gibi kafasını adamın”

onlar gibi düşünüp onlar gibi yapmadığın için.

29 Temmuz 2009

       çok konuşuyorlar çok!

çok konuşuyorlar çok

her şey ve herkes üzerine

defalarca aynı kalıplar içinde.

Hint’ten Çin’den Hattuşaş’tan gelmişler

alınlarında yıldırım dilleri balyoz

çok konuşuyorlar, yalnızca ve hep

ekmeye, biçmeye yoklar, konuşmaya çok

insan ve emek üzre

doğa ve kozmos üzre

yerin ve göğün yasaları, renkleri, fırtınaları

ayrılmaları ve birleşmeleri üzre

buğdayın verimliliği, insanın çalışkanlığı

emeğin “kutsallığı” üzre.

üretimden, kitlelerden söz ediyorlar

yaratıcı inisiyatiften ve durmaksızın çalışmaktan

uzakta ve yükseklerde durarak

çok konuşuyorlar çok!

17 Haziran 2009

       yerini bilmek!

burjuvanın ağalıktan gelmesi

bir de vahyin bulutuyla kuşanmışsa

fen’in öldürücülüğüyle bir de,

bir de cehlin gözbağıyla donatılıysa

kafası rant, eli-ayağı kilo kilo altın

tutuyorsa yani;

yani beyni yüreği hain; eli-ayağı caniyse,

işte aramadığın düşman!

onu

tanıyacaksın eni-konu.

sen aç-sefil, yıkımlar içinde;

iş ve ekmekten yoksunken

onun ağır makinelilerin koruması altında

sevinç naralarıyla kurumlanması;

kafası-kolu-yüreği emek olanla

kafası-kolu-yüreği rant ve kan kokan

arasındaki farktandır!

o senden değildir, haşa, sen ondan değilsin

görüp aradaki dağları, sağlamca örmelisin safları.

bu, tarih denen binlerce yıllık akışın

acımasız yasasıdır

tanımadan ve yararlanmadan olmaz

gerekleri yerine getirilmelidir

kurtuluş yoktur başka türlü

emri halk ve emri hak budur!

20 Ağustos 2008

       onları gördüm

Ş. Aydın ve M. Kılınçaslan’ın anısına

–Aşağıdaki dizeler, Hüseyin Cahit Kırmızıgül’ün

‘aynıyla beyanı’ndan yararlanılarak yazıldı.–

Onları gördüm, üç’tüler

ellerinde ekmek, domates, peynir

Pendik’te, Tuzla önlerinde, Kroman çelik yanında.

bağdaş kurup toprağın bağrına

pay ettiler kardeşçe

ekmeği, domatesin alını

ve peynirin akını

değil sadece, özlemlerini ve umutlarını da

harç ettiler yeniden inşaya.

ı

onları gördüm, üç’tüler.

Eminönü’nde, Üsküdar’da, Beşiktaş’ta

çay içtiler Yeşil Kahve’de

yürüdüler sonra Atikali’den Beşiktaş’a

Pendik’ten Kadıköy’e

Minibüs paraları yoktu.

ıı

onları gördüm, beş’tiler.

geleceği kuruyorlardı belli

Bahar Eylemleri’ni konuşuyorlardı, Zonguldak’ı

NETAŞ’ın küçük parıltısını

OTOSAN’ı, Makine Kimya’yı, TOFAŞ’ı, Ünaldı’yı.

ııı

onları gördüm, çoktular.

dingin bakışları ışık ışık

yüzleri, binleri konuşuyorlardı

bir yeni baharda İzmit’te

helalleşip kardeş sofrasında

söz kestiler baş eğmeme üzre.

ıv

onları gördüm, çoktular.

kadim halkların boyun eğmezliğine sadık

zor zamanlardan geliyorlardı

yürüyüşleri geleceğeydi.

onları gördüm, bir eksik değillerdi.

24 Eylül 2008

       yeni yaşama doğru

baktım,

barbar kabilelerin iniltileriyle

ellerinde mızraklar, kelle kesiciler,

çakal ulumaları eşliğinde

geldiler.

Okları yıldırım hızında, okları keskin

üst üste aralıksız, makineli tüfek atışında

savuşturulması zor oklarını savuşturdum.

geçip gittiler paralelimden.

baktım,

bir ala kuş yanıbaşımda

yol verir nazlı gözleri ışık saçarak

baktım ellerimle yükseliyor toprak, yeşilli

mavi enginleri, heybetli dağları yan yana.

baktım,

arslan yeleli bilge adam

salık veriyor yeni bir yaşamı:

“işte –diyor– yeni yurt, insani her şeyiyle sizin,

unutmayın ama, üzümü kırka bölenlerin hak bilirliğini

toprağı, suyu, çiçekleri, buğdayı sizin

boy versin kardeşliğiniz yayılsın evrene.”

baktım,

çiçekler açıyor beyaz mavi

çiçekler sarı kırmızı

çiçekler yeşil eflatun

boy boy dallı budaklı

ılık rüzgârda türkü sözleri

bir yeni yaşamdayız

ne mutlu!

5 Kasım 2008 /02:30

       bir bayram arifesi

gezici sokak sanayidir bizde mendil satıcılığı

Simit arabası ardı sıra koşturmak

altı-on dört yaş çocuklarının hülyaları yarım yamalak

kimi mavi göğün derinlerinde bulur varılmaz dünyasını

kimi martıların kanat çırpmasında yakalar türküleri

kiminin ağıtlarında memleket hasreti

kiminin cebinde eskimiş mektuplar

kimi saklar ağladığını

kimi yakalar adamı küfrün tam ortasında

binde yüz eli üçü ölü, binde yetmiş sekizi sakat

çoğalır yine de çocuklar, çoğalır

Bayram olur, Metin olur, Süleyman ve Nazif

Nâzımları var, Namıkları, Nurettinleri

Nurtepe’de, Bayramiçi’nde, Alibeyköy’de,

ellerinde boya sandıkları, mendil torbaları, kalem takımları

koştururlar gecekondulardan hallice semtlerin caddelerine

ı

ölümsüz değiller hayır, insan ve acılı hepsi

öfkelerini dökmeden aydınlanır gibi ortalık

koşup giderler gece yarıları sabah erkenlerden

yatıp kalkamazlar kiminde duvar diplerinde

ezilmek onlar için, vurulmak, açlık ya da sakatlık

geleceklerini düşlerler güneşli baharları da,

titreyerek savuştururlar üşümelerini

ağlarken güler gülerken ağlarlar

ıı

koşturup gider altı-on üç yaş çocukları

yaşıtlarıyla rekabette kan ter içinde

İstanbul cehenneminde koşu revan

ekmek derdine ilaç ve kalem için

zaptiye düdükleri uykularında kâbus

kurnazlıkları gülücük

kiminde kaçar kurtulurlar

kiminde can verirler ecelsiz

ııı

memleket egemenlerinin hükmü mutadı

“suçlular ailelerdir, göndermesinler sokak işlerine çocuklarını”

kim bu hale getirdi memleketi, dünyayı kim?

örtülür sorular, mesut katlin avukatlığı

ölüm fetvanın sultasında

suçlu: sokak sanayinin kurbanları!

08 Aralık 2008

       Bursa’da yanan beş kadın işçiye

makine tıkırtıları, iğler

saklambaç oynuyor ışıkla iplikler

iplikler beyaz, siyah, sarı

dışarda akasya tadında buğu

gelmek üzere Bursa baharı

iplik değil sanki bitimsiz yollar

dolambaçlı inişli çıkışlı

tik tak tik tak

tökezlemesiz işliyor mekikler

kapılar kilitli

simsiyah bir karanlık

biz beş kişiyiz, hayır yüz beş,

üç bin beş ve daha fazla

dokuduğumuz yüreğimizin sızısı

her çentik alnımızdan bir damla

her ilmikte ahımız var

ı

15’inde Hatice Kayseri’den

ara işçi el altında

ne lazımsa yetiştirecek anında

durmayacak yedi buçuktan akşamın yirmisine

ıı

Sultan Bursa Gemlik’ten

sarı-kızıl saçlı Kürt kızı

suskun düşünceli

yanımdaki makinede oturuyor

ağlıyor kiminde için için

başlarken biçmiş parmaklarından birini

sigortasız asgari ücretli

kaçamak bakışlarını görünce makastarın

gülüyor gözlerinin içi, mahcup

ııı

göçer Selma 24’ünde bir çocuklu

yatalak eş, iki yaşında kız çocuğu

beklerler yolunu

sabrı sayıyor saatler yerine

titriyor, koşuyor, saçını ısırıyor

kaç parça çıktı makineden, kaç mekik gitti geldi

ütüden kaçı geçti, defolu hangisi ayırıyor, sayıyor

toplayıp düzenle koyuyor kutulara

ıv

ve Boşnak kızı Nazende,

sarı teninde ter, gözlerinde yeşil yaş

nişana üç hafta var, örüyor günleri

v

bu tempo, bu hay huy içinde

bir alev yükseliyor köşeden

kapı kilitli, duvarlar geçitsiz, pencere yok

umarsız koşturuyoruz duvardan duvara

tutuşuyor bedenlerimiz, yok duyan-gören

seher rüzgârında savrulacak küllerimiz

“beş genç kadın işçi yanarak öldü” diye

geçecek Ajanslar

ve muhtemeldir ki patronumuz

üzülecek iplik bobinlerine.

29 Aralık 2009

       bilginlere davetimdir

bilginlere davetimdir

biyologlara, genetikçilere

fizik ve kimyanın bilginlerine

astrofizikçilere, uzay bilimcilere davetim

ışık hızıyla ölçsünler beynimizin temposunu

kıvrımlarının her birinde kaç milyon kilovat aktığını

ve saniyenin milyonda kaçında kaç milyon farklı konuyu

aynı hız ve aynı merakla yazadurup koşturduğunu

ı

bakın bir ulu deryada yalımlanan ateş içindeyim

bir lav bahçesinin pembe beyaz yeşil ve kırmızısıyım

kulaçlarım Mezopotamya’dan Avrupa’nın Batısı’na

Hindi Çin’e ve Pers’in tarih arkasına vuruyor

aranızdayım bir hamlede, ellerimde zümrüdü anka

Simurg’un acemi katılmışı meraklı bakışlarım

Kaf’ın ardındayım güneşin davet ettiği topraklarda

tahayyüllerime sınır çizen gaddarları hakladım da geldim

ıı

kaldırdım sınırları vahşilerin ok yağmuru altında

zulmün kılıcını kıran bilim işçisiyim

toprağın gücüyüm, göğün aydınlığı

kök hücrenin yankı veren sesi

sözüm söz: yok olup gidecek ufkumuzu karartanlar

ııı

onlar ki ayrık ve hasret bıraktılar Kabil ve Habil’den beri

söylediklerine bakılırsa değişmez ve değiştirilemezdi ‘kaderimiz’!

aşılamazdı burçlarından ölüm yağdırılan zor dağları

baştan aşağı ateş, baştan aşağı imhaydı yol

ya yok olacaktık ya teslim!

ıv

ama kaynadı sular, kapaklar eridi, yıkıldı bentler

dereler ırmak ırmak güneşin ve toprağın koynunda

tükenmez enerjide ışıldayıp duruyor bak şimdi hareketin sırrı

berrak türkülerimizde halaya durmuş yıldızlar

ve savruluyor tüm tanrı atıkları katmanların en derinine

bilmece değil, anahtar sende ey insan soyu, bil ve çöz

v

bir ulu davettir kardeşliğimiz insanlığa ve galaksilere

topraklarımız bin versin, zehirler atılıp aşılsın sınırlar

şenlensin göklerimiz turnaların türküleriyle

kuralım haramisiz dünyanın sınırsız kardeşlik sofrasını

toy kurup halay duralım insan için ve insana dair

vı

bilginlere davetimdir

dağılan bedenimi geri istiyorum

kopuk kollarımı, akıp giden gözlerimi

parmaklarımı istiyorum, asit eriyiğindeki

çekin yüreğimden elektrotları

bir yıldızım olsun yeniden göklerde

yaşamın canından can istiyorum

ışığın ve ışının gücünden yaratın beni.

5 Nisan 2008

       “dışarı”da(!)

dışarıdayım

ömrün zaman aşımında.

karşıda mitralyöz taburları

geçiş yolları yıkımda.

bir gemi duruyor tuzla önlerinde

vinç çengelinde Serkan’ın cansız bedeni.

iki yüz yıl ceza istedi savcının biri

yazılar yazmış bir gazete yazarına

adalet ve istikrar adına cübbe yakasına gömülerek.

ı

dışarıdayım, kalabalıklar arasında beynim kasırgada

alnımda şimşekler yüreğimde kılıç yaraları

dışında değil kandayım.

“dışarı”da olmak gün doğumunu, gün batımını görmektir

     mesela,

ayazda üşümek

saat dört gibi yola düşmek

eksi onlarda inşaat iskelelerinde umutlanmak

ve küfretmek

ve “böylesi hayatın” diye başlayan muhabette

henüz sabah bile denmeyecek saatlerde

Çıldır gölünde balık tutmayı düşlemektir mesela.

tuhaftır yani dışarıda olmak.

“dışarı” cıvıl cıvıl değildir her zaman

Haydarpaşa-Gebze banliyö treninde uyuklamaktır bazen

sabahın ‘körü’nde-gecenin karanlığında pusuya düşmektir.

bazen yakayı ele vermeme ustalığı

‘sır’rı saklı tutabilmektir bazen.

pusuyu hissetme uyanıklığı

yorgun görünmeme halidir bitesiye yorgunlukta

bir toplantıdan gelmiş gibi olmayacak halin.

uykusuz geceler sonrasında

dinç ve güvenli ve hazır cevap olmalısın daima.

ıı

“dışarı”da dört mevsim açar hafızanda

elleri ellerinde küçük bir çocukla

papatya toplayabilirsin mesela.

o minnacık ellerinde papatyalarla annesine koşarken

sen beton yığınlarından kaçıp

bir deniz kentinin uzaklarında

kıyıya vurabilirsin dalgalar eşliğinde.

elin-ayağın boşalmış, yüreğin çatlayacak gibi

bir taşlıkta oturup kaybolursun hatıralar okyanusunda.

Nurettin gelir aklına mesela

o gün gibi hâlâ duruyordur yanıbaşında

gözlerinde yaş-titrerken yarı sevinç yarı korku dolu

komadan çıkışına bakarak

orta uzun parmağını uzatarak ‘tamam mı’ deyişini anımsarsın.

kırk koca yıl önce bir Ankara seherinde

Maltepe’de bir küçük çorbacı dükkânında sohbettesinizdir

     mesela

ya da Alemdar sinemasının önünden geçerken palalarla

saldırmışlardır dövüşmüşsünüzdür paramiliter güçlere karşı

     saatlerce ve ölümüne.

Samsun’un bir yiğit oğlu Nurettin

uzun ince sarışın/arkadaş canlısı, mert ve insan!

barikat kardeşliğinde ateşle imtihanda sınanmış arkadaşlığınız

kavgaya durmuşsunuz sırt sırta Ankara önlerinde

ve bir daha görüşememişsiniz.

ekmek kavgasında emek kavgasını örmek üzre

ve ileride taze bir baharda, gün ışımında

Kocatepe’de görüşmeye sözleşerek

eyvallah deyip ayrılmışsınız.

gazeteler yazdı vurulduğunu

bir yaz ortasında kahpe bir pusuda

gidemedim, yollarda kolbaşları vardı, yasımı yalnız tuttum

     ve vurdum dağlara.

ııı

dışarıda bir yanın gidenlerle içeridedir

ve ‘kuş kadar hafif’ değildir öte yanın.

kuşlar var evet renk renk çeşit çeşit

tek kalmışları feveran içinde

sen bölük bölük gidenlerle gökyüzünde

tahayyülde oralarda bir yerdesin

öylece...

yağmur döverken pencereleri sırılsıklam kan ter içinde

uzanır gidersin memleket memleket

çıkar boğazın derinlerinden bir zümrüdü anka

alnına sert rüzgârlar durur, uyanırsın:

işte zorlukların ve zorunlulukların dünyası

otobüs kuyruğunda asık suratlar

yaşam hikâyeleri alın çizgilerinde

eve eli boş dönmenin ruh yorgunudurlar.

ıv

bir tuhaf haldir bazen dışarısı:

sevinç üzünç karışımı

kalabalıklar ortasında yalnızlık

ya da her an her yerde enselenme

kıyasıya umuttur gün doğumunda, ışıl ışıl

ölümlerde ve alıp götürmelerde donakalmaktır.

resimli afişleriyle aranan arkadaşların adlarını okuyarak

geçip gitmektir bir yakadan ötekine.

doğu ekspresinde yolculuktur en sıkı aramalarda

içeridekileri görebilme hayaliyle tutuklu taşıma araçlarının

     ardısıra bakmaktır.

adını unuttuğun bir romanda

“sen dışarıdaysan partin dışarıda işbaşındadır” öğüdünü unutmamaktır mesela.

zulmün bidad olamayacağına dair

yaşama umutla sarılma üzre

ve gecenin gündüze gebe oluşuna dair ne varsa

aklın ışığı ve yüreğin harında haykırmaktır.

v

yani demem o ki kolay hal değil, dışarı çoğunca içeriden de

     içeri.

dışarıda ‘toprak gibi sabırlı’ olmalı ve rüzgâr gibi cesur

ve zayıflıklarını sarıp-sarmalayıp

bir dipsiz kuyuya atmalı!

ispiyoncuya dikkat etmeli dışarıdaki mesela

ve avcı köpeklerine yakalanmamaya.

sokak labirentlerini iyi bilmeli ve apartmanların

     bahçe geçişlerini

kahvehane kültürünü küçümsememeli

ve fakat akşamcı olmamalı hiçbir zaman.

kalabalıkların uğultusuna karışmalı bazen

işi olsun veya olmasın geçmeli Topkapı’dan, Salıpazarı’ndan

kulak vermeli mesela ülkemin herbir köşesinden seslere

renk renk, şive şive, dil dil.

vı

dışarı ‘hey özgürlük’ denecek türden değildir.

o elde edilecektir “tırnak ile diş ile”!

sabrın döşüne inancın kılıcıyla yazılacak umut

başka yol yoktur.

“birleşe birleşe kazanılacak”tır!

iradenin ve ısrarın vaktidir.

ekmek kavgasında emek kavgasını örmenin vakti.

engine de deli gönlüm engine

gel duralım şol kurtuluş cengine

bir yol eyleyelim ilmin ilmine, ışığa ve yüreğe.

       kök hücre, laboratuvarda canlı uzvu, bilim ve insan

yüz yıl yaşanır mı, yaşanır

yüz elli dahi mümkün diyor bilimciler

Afganlılar kırkında ölüyor ama

Sudanlılar günde biner biner

can veriyorlar açlıktan

kemikleri derilerinin üzerinde.

umutsuz kuşaklar artıyor diye

uyarıyor sosyologlar

söylediklerine göre

yokmuş

bekledikleri bir gelecek

on sekizinde, yirmi beşinde

“önümüz belirsiz

neyleriz yüz yıl sonrasını

yüzyıldan öncesi lazım bize

mesela ne olacak yarın?”

şimdi soru bu!

       yaşama koşu

koşum yaşama dairdi
nefes nefese
doğayı sevdim
akarsularını, enginlerini
bin yemişli,
bin menevişli ağaçlarını
insanın hilesizini
insan olanını yani
hiçbir zaman hiçbir yerde
girmedi kitabıma kaytarma
bilmiş cehaletinden korktum
bilim nehrinin
ve kolektif aklın
muhtaç ve hasret
öğrencisiydim
aradım ömrümce günü güneşi
ak saçlı, tarih yüzlü çağlayanın
daim inleyen damlasıydım
kiminde dağıldı yüreğim har ile
kiminde dağlandım
boyun eğmez bir direnişçi iniltisinde

06 Ekim 2008

       görüyorum

bir büyük ırmak görüyorum

kudurmuş dalgalarında öfke yıldırımları

su değil akan, kan ve toprak ayakta

bulanık yığın yığın

hoyrat bağırmalarla dağlara vuruyor

tüm bentleri yıkıp geçiyor, görüyorum

görüyorum fareler halinde kaçışan orduları

darmadağın şatolar, saraylar

gök gürlemesinde alevler yağıyor

lavlar arasında bir yeni güneş görüyorum

altın ışıltısı gözlerle gülüyor

duruyor tüm iniltiler o gülen gözlere bakınca

mavi mavi açılıyor nehirler

yeşilin ve kırmızının ortasından çiçeklenip geliyor gün

açılıyor gelincik çiçekleri, sevdalı laleler

ellerinde maharetleri, gözlerinde şevk kıvılcımları

insanlar görüyorum

yürüyorlar kelebekler arasında ağlardan geçip

yeniden yaratmaya...

       şehzade buyruğu

(“buyruğumdur” diyende sultanı Osmani kılıçlar baş keser,

etek öperdi vezirler, yılışırdı soytarılar, harem başları

ve cümle kapatmalar.)

ı

buyurdu şehzade (Beyazıt), çıkıldı ava

etrafı bi idrak düzüldü sıra sıra

bir acemi oğlan mirlinüva behavra

ilk av yalnız ceylan yavrusu ürkek

bakışları avcıların göz bebeklerinde

buyurdu ki şehzade “ikirciklenme mirlinüva

bakma ilk avın bakışına, ki alışasın dahasına”

çelebi Abdurrahman gördü Mihrinin gözlerini

yaralı gözlerinde karacanın

ve azap içinde indirerek gözlerini, çekti yayı

ve ilk sevdadan da beter

unutamadı ömrünce bu ilk “avı”.

ıı

ve buyurdu ki sultan Beyazıt

“karışmaya reaya sultanlar savaşına

size düşen dedi sultanlık kimdeyse ona

biat edip boyun eğmektir

çekemez hiçbir kul

hiçbir efendiye kılıç bilesüz.”

ve asıldı kılıç çekenler bir bir

sallandı kesikbaş ölüler

ibret için, günlerce.

ııı

sonra ne mi oldu?

Cem sürgüne

oğlu ölüme

gitti.

ki üç yaşında bebeydi oğuz han

gelenekti amma

rakipsiz olacaktı hanedan

gelenekti

saray entrikaları, hile ve riya.

ıv

sonuç: kahpedir devletlüye yaverlik eden

gerçeğin yerine riyayı seçen

her kim kul olursa padişaha şaha sultana

lokması haram içtiği kan

özü hayın sözü hayın bakışı hile

       Halil Alkan’ın kanı

Halil Alkan’ın al kanı

aktı toprağın derinine.

toprak ürünsüz ürünlü

umutlu umutsuz.

toprak yağmura hasret

Alkan taneye.

kavruldu toprak

kavruldu Alkan

kan kırmızı!

       aklın ve ışığın uğultusu

bu rüzgâr uğultusu değil

tipi boran değil

tsunami gibi de değil

toprağın, suyun isyanına benziyor da

onun gibi de değil

ondan da fazla bir şey.

daha karışık daha karmaşık

uğultulu bağrış çağrış içinde

renk ve öfke karışımı bir şey.

ki rüzgârın, tsunaminin, yıldırımın

toprağın ve suyun tümünün

isyanına benziyor.

ama farkı var yıkıp geçmiyor sadece

yapıyor yeniden genç ve yaratan elleriyle

bayrak, sancak, makine

buldozer, balta, keski

bıçkı, makineli, tank, top

fabrika, bağ-bahçe, yeşillik

adı isyan

adı üretken

adı inşa!

aklın ve ışığın uğultusu bu!

       dağınık saçlı ülke

“dağınık saçlı coğrafya

sert ve parçalanmış

ve katillerin kuşattığı sınırlar.”

böyle tarif etmiş

Suriyeli Helim Yusıv

Mezopotamya topraklarını.

ben de diyorum ki,

dağınık saçlı, kederli ülke

sevdalanmışsa çiçeklenmeye

çiçeklenir saçlarından

açar yediverenler.

ki;

Fırat inler bir yanında

alevler içinde Ağrı diğer yanda

kayaları deler incirler

kardelenler mavi beyaz

isyana durunca topraklar

ne mayın tutar, ne tel örgüler

gün saçlı Ağrı’dan

iner gelir hürriyet!

       madenciye türkü

madencilere

bir türkü armağan etmiş Anadolulu bir ozan:

“madenci kazma sallar kayalara

madencinin karası da kara

dar koridor kompresör

kesik kesik baret lambası

ışıklar alarmda yollar kesik

hey madenci, madenci

tut ışığı izleyelim

ne sen göçek ol ne ben göçük.”

ı

bir diğeri cenneti tariflemiş,

bu dünyanın güzellikleri

ve bollukları üzerinden.

ve “amansız yargılayıcı kim olabilir” diye

sorarken öteki

“kendi yanlışında geçiştirici” demiş

bilge diyarında oturan.

asalak alçalma adıdır oralarda çünkü

demiş birincisi

ve hak edilen emek verilendir diye sürdürerek

ve varsa biriktirip dönüştüren yaşama dair olanları,

demiş

daha ileridedir başlama noktası

öncekinden.

ıı

yeri kazar madenciler

ışık saçar ısı saçar

koca kara ellerinde

balyoz tutar çekiç sallar

“hey madenci madenci

tut ışığı izleyelim

ne sen göçek ol ne biz göçük.”

mevsim döndü

kozalaklar döküldü, at kestaneleri de

meşe palamutları da döküldü

bir mevsimin daha dönümündeyiz

kimimiz dönüşsüzlüğe gidecek

yürüyecek yeniye kimimiz

insani hasletin kavgasındayız

ne mutlu!

izafiyeti gerçek kılmak için

hasretin koynunda, gurbet yolunda.

       tarih için

çok tarif vardı tarih için ve fakat,

iktidarların yazdığı hakimiyet sopası

başında dururdu emeğiyle yaşayanın

macerası onun bilinmese de olurdu.

       kaçaklarla açların hikâyesi

“kaçak” Halime

karnındaki bebeği

“açlığın olmadığı bir yerde doğurmak”

      istiyor.

altı yaşındaki kızı

altmış bir “kaçak”tan biri.

ı

otuz yedisi çocuk altmış iki mülteci

beş odalı köhne bir evde

‘bulundular’

“ekmek, su ve iş” istiyorlardı.

ekmek su ve iş

isteyen o kadar çok var ki!

iki yüz elli milyonu geçti üç ay önce işsiz sayısı.

üç ay sonrasında

iki yüz elli milyon sekiz yüz bine çıktılar.

sayı artıyor neredeyse her gün, düzenli,

açların, işsizlerin, yoksulların sayısı.

altı milyarın 800 bini alıyor tüm üretimin

yüzde seksenini.

beş milyar iki yüz milyona yüzde yirmi yeter diyorlar.

diyorlar ki efendiler

açlık sınırı altında da yaşayabilirmiş insan

ıı

bizde 1.3 milyonun bir lirası dahi yok.

on üç milyonu kuruşa muhtaç.

yirmi üç milyon üç yüz altmış bin “istihdam”dan

on bir milyon iki yüz elli beşi ‘kayıt dışı’

ve Novamed işçileri Antalya’da

dört yüz kırk dokuz gündür direnişteler.

449 gündür soğuklara, susuzluğa ve uykusuzluğa inat

direniyorlar, sendikalarını kabullendirmek için.

bir de Graniser işçileri var

bir buçuk yıldır uğraşta.

imza atacaklar toplusözleşmeye

direniyor patronları inat mı inat

ve İzmir Kemalpaşa’da Dimes işçileri

“Novamed’den öğrendik” deyip oturdular

fabrika kapısına bir sabah vakti.

ııı

iki bin sekizin ilk saatlerinde açıklandı:

borsa fiyatlarıyla bir buçuk trilyon dolara yükselmişti

Albaraka-Bank Asya-Kuveyt Türk

ve Türk Finans’ın kârları

yüzde otuz yedi yani oranlanırsa

“yeşil” diyorlar bunlara piyasalarda

bir de iktidar yaradı diye yazıyor gazeteler

ve “kalkındık” diyor hükümet sözcüleri.

       bunlar ‘nano’!

bakarsan adamlara, üzerlerindeki elbise

elbise değil sisten-dumandan da değil

na maddedir!

ne bindikleri arabalar madde

ne yiyip içtikleri.

bulut, rüzgâr, dağ, deniz

kendileri, evet kendileri de

“gayri madde” ve hiçtirler!

“nano” diyorlar kendilerine

dokunmayın demiyorum

yıkın da ‘nanay’ olsunlar

“nano kişiler”!

5 Ocak 2008

       elli Somalili karanfil

bu Seferihisar kimin hisarı

hangi sultan ordugâhı kurdu orada

(bilemem)

elli kadar Somalili

denize gömülmezden önce

baktılar bu hisara, onu

biliyorum!

elli kadar Somalili daldı sonra

karanlık sulara

kucakladılar soğuğu ve karanlığı.

***

açlıktan ve ölümden geliyorlardı

düştükleri karanlığın ve ölümün kucağı.

çocuk, kadın, erkek

yüz altmış dört gözdüler!

dalgalar kıvrım kıvrım, dağ dağdı.

kimi kırık tahtalarla kıyıya vurdu

kimi balıklara yemdi.

elli karanfil bırakıldı Seferihisar önüne

elli Somalili ölü için.

       İllüzyon

bize

yaşadıklarımızın

yaşadığımız gibi olmadığını

       söylüyorlar.

bizden

yaşadığımız gibi olmayana

inanmamızı istiyorlar

ve

yaşamın farkında olmaklığımızı

suçumuza delil sayıyorlar.

       Resimaltı dizeleri

Birecikli İsmail Şener

kaptığı gibi kalaşnikov’u

basmış belediye binasını

işten atılmasının akabinde

şimdi “katil” diyorlar ona

yatacak yıllar boyu.

ı

İstanbul’un Başıbüyük semtinde

ellerinde taşlarla ekranlara konuşan

“baş örtülü” Emine

evimizi başımıza yıktılar diye

hayıflanarak verip veriştirdi

hükümete ve belediyeye.

ıı

Urfa’da, Batman’da, Hakkâri’de

sokağa döküldü binler

öfkeli elleriyle havayı yumruklayarak

ııı

işgal toprağı Kâbil’de iki yüz kadın

birbirlerine sokularak ve elleriyle

kolağızlarını tutarak bağırıyorlar

ve etrafları sarılı erkeklerin yükselen bağırtıları:

“Müslümansanız evinize!”

ıv

Biraz ötemizde, Bağdat’ta

kan revan çocuklar yürüyor

“yeşil bölge”ye doğru

bir milyon birinci ölülerinin ardından

ağıtlar yakan kadınlarla.

v

Fransa sokaklarında jandarma devriyeleri

ayaklanacak diye işsiz ve umutsuz gençler tetikteler.

ve saklanmaya başladı Fransız fabrikatörler

rehin alınmamak için işsizler tarafından.

ihtilal uyarısı yaptı Villepin.

vı

bizim burjuvazi “baba devlet” geleneğine güveniyor,

“nasılsa başkaldırı geleneği yok” diyor akıl verenleri

özel koruma ordusu, kontraları, korucuları işbaşında

işbaşında sofraların zorba işgalcileri.

çaresiz kalırsa yedi düvelin gasp ordularını çağırıp

kırdırmaktan kaçınmayacak

ekmek ve özgürlük isteyenleri.

vıı

ve biz, dünyanın taşı toprağı kadar dert yüklü

hüznün ve gülümsemenin kardeşliğini bilenler

bakarak uzaklardan birbirimize göz ufkuyla

ve acılarımızın iç derinliğinde umudu bırakmamak için

sarılıyoruz gök kubbenin çengeline.

vııı

dünyanın yaraları iyileşsin,

top mermilerinin yaktığı topraklar

nefeslensin diye

Ritsos,

barış demiş

    ve dost eliyle çalınınca kapılar

    tereddütsüz açabilsinler diye

       çocuklar.

ıx

Zubov’un köleleri

yalaklardan yerlerdi

aynıyla sığırlar gibi

ve başlarını kaldırıp sessizce

yutkunabilmek için

merhamet dilenirlerdi.

x

Işık etrafında dönende pervane

dayanmaz narına varır ışığa

mahpeykeri leyla bilip çöle düşende

dayanmaz yeline kays olur divane

       aldanırsam

ben çünkü Keremim, kendi ahında küllere dönen

çölün ebul kaysı’yım adıma Mecnun derler

zindanlardaki Yusufum Züleyha ahında

sulara hasret Hüseyin azminde

insani özlemlerin savaşçısıyım

güzelliğin ve hakkın.

aldanırsam insan olduğuma sayın

kaybım yok sesinde kendimi buluyorum

dostluğumun demindeyim yani anlayacağınız.

       dostluk üzre söyleşi

dostum,

güzel bir tesadüftü

özgüvenli, zarif yeni birini tanıdım

mantıklı ve yerinde birkaç şey söylemişti

aklın ve bilincin gereklerine

yaşamın ve koşulların gereklerine uygun

     ve yerinde

beğendim, sevindim ve söyledim

büyük bir cesaretti doğrusu

“imkânsız” alanlara girmek değildi niyetim

giremezdim ki!

bir samimiyetin ardındaydım

yani kendimce bir ferdi fani

sade ve kişisel “imkânsız”ları ihlal

     kitabımda yazmıyordu.

ama hissetmek, duyumsamak başka bir hal

başka bir ateş-i umman

geçtim bu bahsi

meşrunun eşiğine kadar gitmek

yeter de artar bana.

dostum,

gerçek dostluğu tariflemek zor

başarması daha da zor bilirim

ama var o, bir yanı karşılıksız bağlanma,

bir yanı anlamadır ahvalini-avazını

hakedenin yani

yani demem o ki

bir muhasebe terimi değil hakediş

insan olmanın adıdır daha çok

denendiği yer pratiğin ateşidir

denendiği yer yüreği insanın

ve tabii ki beyni, evet beyni

bilirim insanlık yaralı, yareli yürekler

ama insan çaresidir yine de her davanın

“çok marifet var onda

bu cihanda, o cihanda

ne ararsan var insanda”

dostum; insanım insan olma yolunda

acın, acım, acılar çok

ama pes etmek yok!

beni sorarsan gerçeğin ardısıra yolum

gerçek insanda

ve siz insansınız!

       sorarsan eğer

dostum, sorarsan eğer, uzun yol sürücüsüyüm

yürüyorum on yıllardır

menzil uzak görünüyor evet, varamam gibi

ama umut, ama ümit varım yarınlardan

ve dostlarım var dünyanın ‘dört bir yanında’

yani varılacak birgün menzile, bizli-bizsiz

yakalayacak insan soyu genç elleriyle yeni baharları

resmi çizilecek altın zamanların, söylenecek türküsü.