-
Adressiz Mektuplar
“Çernişevskiy’in bıraktığı büyük mirasın içinde estetik, edebiyat eleştirisi, sanat gibi alanlarda önemli yer tutan çalışmaları bulunuyor. O, bütün bu alanlarda, bugün bile tartışmalar yaratan bir yenilikçi olarak öne çıktı. Çernişevskiy’in Gogol için söylediği şu sözler, onun kendisi için kullanmakta: “Aynı ruh haline sahip olma isteği uyandıran bir sevgiyi hak etmiş yazarlardandır o, çünkü onların çalışmaları ahlaki ereklerin belirlenmiş bir yönüne hizmet ediyor…” V. L. Abuşenko
-
Nasıl Yapmalı 1. Cilt
Çernişevskiy Nasıl Yapmalı?’yı 4 Aralık 1862 ile 4 Nisan 1863 arasını kapsayan dört aylık sürede, Petropavlovsk zindanında yazdı. Ama dört ayda yazılan bu romanın Rus toplum hayatı üzerinde yarattığı sarsıntı öyle büyük oldu ki, Dostoyevskiy ve Tolstoy’dan Kropotkin ve Lenin’e kadar pek çok yazın ve eylem adamı, kimi yerin dibine batırarak, kimi yücelterek “Nasıl Yapmalı?”yı konuştu, tartıştı. Kropotkin’in belirttiğine göre Nasıl Yapmalı?, dönemin Rus gençliği için bir tür siyasal program niteliğine büründü. Nasıl Yapmalı?’nın içeriği son derece kapsamlıdır. Yine de, bu roman neyi anlatıyor sorusuna yeni insanları anlatıyor denilse bu hem kısa, hem de doğru bir yanıt olacaktır.
-
Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri
Etkinlik gösterdiği bütün alanlarda devrimci ve yenilikçi olan Çernişevskiy bilimi devrimci mücadeleden ayırmadı. Hazırladığı tez (Sanatın Gerçeklikle İlişkileri, 1855), felsefe ve estetikte materyalizmi, sanatta gerçekçiliği yüreklice savunan bir tezdi. İnsanın politik ve sosyal baskıdan kurtuluşu için mücadeleye çağrı, sanatın toplumsal öneminin materyalist temelde tanımlanması, gerçekçi yöntemin tanıtlanması tezin içeriğini oluşturan öğelerdi. Çernişevskiy’nin tez savunması büyük bir toplumsal olay oldu. Tez üzerine yapılacak tartışma çok sayıda dinleyiciyi konferans salonuna çekmişti.